კოლაგენი — კანის ელასტიურობის, სიჯანსაღისა და ახალგაზრდული იერის საფუძველი
კანის ელასტიურობა, სიმტკიცე და ბუნებრივი ბზინვარება დიდწილად დამოკიდებულია ერთ მნიშვნელოვან სტრუქტურულ ცილაზე — კოლაგენზე. სწორედ კოლაგენი ქმნის კანის „ჩარჩოს“, რომელიც უზრუნველყოფს მის ტონუსს, სიმკვრივესა და სიჯანსაღეს. ასაკის მატებასთან ერთად ორგანიზმში კოლაგენის ბუნებრივი სინთეზი თანდათან იკლებს, რაც ვიზუალურად ვლინდება ნაოჭების გაღრმავებით, კანის სიმშრალითა და საერთო ტონუსის დაქვეითებით.
კანის მდგომარეობაზე საუბრისას ხშირად განიხილება ისეთი თემები, როგორიცაა
კანის ყოველდღიური მოვლა, თუმცა კოლაგენის როლი ამ პროცესში ხშირად დაუფასებლად რჩება.
სასიხარულოა, რომ ბუნებაში არსებობს მრავალი საკვები პროდუქტი და ცხოვრებისეული ჩვევა, რომლებიც ორგანიზმს ეხმარება კოლაგენის წარმოების სტიმულირებაში ბუნებრივი გზით, ზედმეტი ჩარევის გარეშე.
რა არის კოლაგენი და რატომ არის ის აუცილებელი კანისთვის?
კოლაგენი წარმოადგენს სტრუქტურულ ცილას, რომელიც კანის, შემაერთებელი ქსოვილების, ძვლების, მყესებისა და სისხლძარღვების მნიშვნელოვანი შემადგენელი ნაწილია. კანის შემთხვევაში მისი ძირითადი ფუნქციებია:
კანის ელასტიურობისა და სიმკვრივის შენარჩუნება
ტენიანობის ბალანსის მხარდაჭერა
კანის ბარიერული ფუნქციის გაძლიერება
თმისა და ფრჩხილების სტრუქტურის გამაგრება
კოლაგენის დონის შემცირებისას კანი კარგავს სიმკვრივეს, ნაკლებად ბზინავს და იღებს დაღლილ იერს, რაც ხშირად ასაკობრივ ცვლილებებთან ასოცირდება. სწორედ ამიტომ კოლაგენის თემას მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია
კანის დაბერების ბუნებრივი პროცესების განხილვაში.
კოლაგენის ბუნებრივი წყაროები — რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება კვებაში?
ძვლების ბულიონი
ძვლების ხანგრძლივად ხარშვის შედეგად მიღებული ბულიონი ერთ-ერთ ყველაზე მდიდარ ბუნებრივ წყაროდ ითვლება. იგი შეიცავს კოლაგენს, ამინომჟავებსა და მინერალებს, რომლებიც ხელს უწყობს კანის, თმისა და სახსრების სტრუქტურულ მხარდაჭერას. რეგულარული გამოყენება კვების რაციონში ქმნის პირობებს კანის უფრო მტკიცე და ერთგვაროვანი იერისთვის.
თევზი და ზღვის პროდუქტები
ზღვის პროდუქტები, განსაკუთრებით ცხიმიანი თევზი, როგორიცაა ორაგული, ქაშაყი და თინუსი, გამოირჩევა მაღალი ხარისხის ცილებით. თევზის კანი და ქერცლები განსაკუთრებით მდიდარია კოლაგენით. ამ პროდუქტების ჩართვა რაციონში ხშირად განიხილება
ბუნებრივი კვების და კანის სიჯანსაღის კონტექსტში.
კვერცხი — განსაკუთრებით ცილა
კვერცხის ცილა შეიცავს იმ ამინომჟავებს, რომლებიც აუცილებელია კოლაგენის სინთეზისთვის. მისი რეგულარული მოხმარება ხელს უწყობს კანის ელასტიურობის შენარჩუნებას და საერთო სტრუქტურული ბალანსის გაუმჯობესებას.
ციტრუსები და ვიტამინით მდიდარი ხილი
ვიტამინი C კოლაგენის სინთეზის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია. ფორთოხალი, ლიმონი, მანდარინი, კივი და მარწყვი ხელს უწყობს კოლაგენის სწორ ფორმირებას და კანის ბარიერული ფუნქციის გაძლიერებას. სწორედ ამიტომ ვიტამინი C ხშირად განიხილება
კანის ბუნებრივი ბზინვარების მხარდამჭერ ელემენტად.
მწვანე ბოსტნეული
ისპანახი, ბროკოლი და სალათის ფოთლები მდიდარია ანტიოქსიდანტებით, რომლებიც იცავს კოლაგენს გარემო ფაქტორებისგან გამოწვეული დაზიანებისგან. მათი რეგულარული მოხმარება ხელს უწყობს კანის ახალგაზრდული იერის შენარჩუნებას.
თხილეული და ქიშმიში
ნუში, კაკალი და ფისტა შეიცავს თუთიასა და ამინომჟავებს, რომლებიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს კოლაგენის ფორმირებაში. ეს პროდუქტები ხშირად შედის
კანის მხარდამჭერი კვების რეკომენდაციებში.
ჟელატინი
ჟელატინი წარმოადგენს ჰიდროლიზებულ კოლაგენს. მისი გამოყენება ჟელეს, ფუდინგებისა და სხვადასხვა საკვების შემადგენლობაში ქმნის დამატებით რესურსს კოლაგენის ბუნებრივი მიღებისთვის.
კოლაგენის წარმოების მხარდაჭერა ცხოვრების წესით
კოლაგენის რაოდენობა მხოლოდ კვებაზე არ არის დამოკიდებული. მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ყოველდღიური ჩვევები:
მზისგან დაცვა — ულტრაიისფერი სხივები აჩქარებს კოლაგენის დაშლას, ამიტომ მზისგან დაცვა აუცილებელი ელემენტია
წყლის საკმარისი მიღება — დატენიანებული კანი უკეთ ინარჩუნებს ელასტიურობას
შაქრის კონტროლი — ჭარბი შაქარი უარყოფითად მოქმედებს კოლაგენის ბოჭკოებზე
ხარისხიანი ძილი და სტრესის მართვა — ეს ფაქტორები პირდაპირ უკავშირდება კანის რეგენერაციულ პროცესებს
ამ ასპექტებზე ხშირად საუბრობენ
კანის მოვლის ცხოვრებისეული ჩვევების განხილვისას.
დასკვნა
კოლაგენის შენარჩუნება და მხარდაჭერა არ შემოიფარგლება მხოლოდ დამატებების გამოყენებით. სწორი კვება, ბუნებრივი პროდუქტების ჩართვა რაციონში და დაბალანსებული ცხოვრების წესი ქმნის პირობებს, რათა ორგანიზმმა თავად აწარმოოს საჭირო რაოდენობის კოლაგენი.
თუ მიზნად გაქვთ მტკიცე, ბზინვარე და ელასტიური კანი, ყურადღება მიაქციეთ ყოველდღიურ კვებასა და ჩვევებს — ეს არის ბუნებრივი გზა კანის ახალგაზრდული იერის შესანარჩუნებლად.
წყაროები
Proksch E, Schunck M, Zague V, et al. Oral intake of specific bioactive collagen peptides reduces skin wrinkles and increases dermal matrix synthesis. Skin Pharmacology and Physiology. 2014;27(3):113–119.
Asserin J, Lati E, Shioya T, Prawitt J. The effect of oral collagen peptide supplementation on skin moisture and the dermal collagen network. Journal of Cosmetic Dermatology. 2015;14(4):291–301.
Lodish H, Berk A, Kaiser CA, et al. Molecular Cell Biology. 8th ed. New York: W.H. Freeman and Company; 2016.
Baumann L. Cosmetic Dermatology: Principles and Practice. 2nd ed. New York: McGraw-Hill; 2009.
