შაბათი, მაისი 9, 2026
- Advertisement -
Google search engine

„ძუძუს კიბოს სამკურნალო მედიკამენტების“ პროგრამის ყველა მოსარგებლე სრულად დაფინანსდება

0

თბილისის მერია 2024 წლის იანვრიდან „ძუძუს კიბოს სამკურნალო მედიკამენტების“ პროგრამის ყველა მოსარგებლეს სრულად დააფინანსებს. ამის შესახებ თბილისის მერმა კახა კალაძემ დღეს დედაქალაქის მთავრობის სხდომაზე განაცხადა.

„პროგრამის ფარგლებში, ძვირადღირებული სამკურნალო მედიკამენტები სოციალურად დაუცველთა ბაზაში მყოფი მოქალაქეების მსგავსად, პროგრამის ყველა მოსარგებლეს 100%-ით დაუფინანსდება. ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახური, აღნიშნულ ცვლილებამდე, პროგრამით გათვალისწინებულ მომსახურებას სოციალურად დაუცველის სტატუსის არ მქონე პირებს მხოლოდ 80%-ით, რიგ შემთხვევაში კი – 50%-ით უფინანსებდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება კი პაციენტებისა და მათი ოჯახების ფინანსურ ტვირთს მნიშვნელოვნად შეამსუბუქებს“, – განაცხადა კახა კალაძემ.

მისივე თქმით, ძუძუს კიბოს ადრეული სტადიის შემთხვევაში, ერთ პაციენტს თბილისის მერია წლის განმავლობაში მინიმუმ 21 600 და მაქსიმუმ – 61 150 ლარით აფინანსებს, ხოლო მეტასტაზური ფორმის შემთხვევაში, მინიმუმ 40 500 და მაქსიმუმ 65 340 ლარით.

„ყველამ იცით, რამდენად მნიშვნელოვანია ჩვენთვის ჯანდაცვისა და სოციალური პროგრამები. ბევრი კარგი პროგრამა გვაქვს, რომლითაც იმ ადამიანებს და ოჯახებს ვეხმარებით, ვისაც ყველაზე მეტად სჭირდება ჩვენი თანადგომა. ეს დამოკიდებულება გაგრძელდება მომავალშიც. მსგავსი პროგრამებით ყველას გვერდით დავუდგებით, ვისთვისაც ეს მნიშვნელოვანია. მინდა, პირველ რიგში, ყველას ჯანმრთელობა ვუსურვო, რათა არავის არასდროს დასჭირდეს აღნიშნულ პროგრამაში მონაწილეობა,“ – აღნიშნა დედაქალაქის მერმა.

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

ვლინდება როგორც ხელოვნურ სუნთქვაზე დამოკიდებულ, ასევე არავენტილაციურ პაციენტებში – შეძენილი პნევმონია

0

შეძენილი პნევმონია (hashtag#pneumonia) (HAP), არის ყველაზე გავრცელებული ინფექცია (hashtag#nosocomial hashtag#infection), რომელიც გვხვდება საავადმყოფოს პაციენტების დაახლოებით 1%-ში. HAP ვლინდება როგორც ხელოვნურ სუნთქვაზე (ვენტილაციაზე) დამოკიდებულ, ასევე არავენტილაციურ პაციენტებში. HAP გამოწვეულია პირის ღრუს მიკრობების მიკროასპირაციით ან მაკროასპირაციით, მაგრამ პირის ღრუში მიკრობების შესამცირებლად ორალური ქლორჰექსიდინით (hashtag#chlorhexidine) პირის გამორეცხვა (hashtag#mouthwash)  საკამათო გახდა. კბილების გახეხვა (hashtag#toothbrushing) შეიძლება იყოს ორალური ანტისეპტიკის უფრო უსაფრთხო და ეფექტური ალტერნატივა. თუმცა პრევენციის გაიდლაინები, ტრადიციულად, ყურადღებას არ ამახვილებს კბილის გახეხვაზე და, შესაბამისად, პრაქტიკა მნიშვნელოვნად განსხვავდება საავადმყოფოებში. https://lnkd.in/eeHZJiZa

ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის (Harvard Medical School, Brigham and Women’s Hospital), ბრიგჰემისა და ქალთა ჰოსპიტლის,  და ბაზელის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის (University Hospital Basel) წარმომადგენლებმა  hashtag#clinicaltrials განიხილეს 15 რანდომიზებული კლინიკური კვლევა (hashtag#clinicaltrials), რომელიც ჩატარდა 2,786 პაციენტზე. კვლევებმა შეადარა შედეგები ჰოსპიტალიზებულ პაციენტებს შორის  საავადმყოფოში ყოფნისას მოვლის ჩვევების მიხედვით. ერთის გარდა ყველა კვლევა ფოკუსირებული იყო პაციენტებზე, რომლებიც მკურნალობდნენ ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში (ICU). კბილების გახეხვა დაკავშირებული იყო HAP-ის მნიშვნელოვნად დაბალ რისკთან (რისკის თანაფარდობა [RR] 0,67; [95% ნდობის ინტერვალი [CI], 0,56-დან 0,81-მდე]) და ICU სიკვდილთან (RR, 0,81; 95% CI, 0,69-დან 0,95-მდე). კბილების გახეხვა ასოცირებული იყო ვენტილატორთან (hashtag#ventilator) ასოცირებული პნევმონიის მნიშვნელოვნად დაბალ სიხშირესთან (RR, 0.68; [95% CI, 0.57-დან 0.82-მდე], ასევე ექსტუბაციამდე უფრო მოკლე დროსთან  (საშუალო განსხვავება, 1.24 დღე; 95% CI, -2.42-დან – 0.06 დღე) და ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში (ICU) ყოფნის უფრო ხანმოკლე დროსთან (საშუალო განსხვავება, -1.78 დღე; 95% CI, -2.85-დან -0.70 დღემდე).

შედეგები მსგავსი იყო, როდესაც კბილის გახეხვა ხდებოდა ორჯერ, სამჯერ ან ოთხჯერ დღეში. კბილის გახეხვას მნიშვნელოვანი განსხვავება არ მოჰყოლია ანტიბიოტიკების გამოყენებასთან დაკავშირებით და არც იყო კავშირი საავადმყოფოში ყოფნის ხანგრძლივობის შემცირებასთან. კვლევის შედეგებით –  კბილების რუტინული გახეხვა უნდა ჩაითვალოს სტანდარტული მოვლის აუცილებელ კომპონენტად ჰოსპიტალიზირებულ პაციენტებში, განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომლებიც ინვაზიურ მექანიკურ ვენტილაციას (hashtag#mechanicalventilation) საჭიროებენ, რათა თავიდან აიცილონ პნევმონია და შემცირდეს სიკვდილიანობა.

https://lnkd.in/eeHZJiZa

აღწერილობა არაა ხელმისაწვდომი.

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

შარდის შეუკავებლობა ბავშვებში

0

შარდის შეუკავებლობა ბავშვებში

შარდის შეუკავებლობის თავისებურება ეხმარება ექიმს, განსაზღვროს სავარაუდო მიზეზი;
ბავშვის სამედიცინო ისტორიის, გასინჯვის, ანალი­ზე­ბისა და გამოსახულებითი კვლევების შედეგები ექიმს სპეციფიკური მიზეზის დადგენის საშუალებას აძ­ლევს;
მკურნალობა მოიცავს ქცევისა და დიეტის შეცვლას, ზოგჯერ მედიკამენტებსაც.
ბავშვებში შარდის შეუკავებლობას მოზრდილთაგან განსხვავებული მიზეზები და მკურნალობა აქვს. იგი შე­­­იძ­­­ლება განვითარდეს ღამით (ჩასველება ანუ ღამის ენურეზი). ღამის ენურეზი უფრო ხშირია ბიჭებში და, რო­გორც წესი, 9 წლის ასაკისთვის ეს პრობლემა გამოს­წორდება. დღისით შარდის შეუკავებლობას დღის ენურეზი ეწოდება. იგი უფრო ხშირი გოგონებშია და რამდენიმე სხვადასხვა მიზეზი აქვს ხოლმე.
მიზეზები
შარდის შეუკავებლობის თავისებურება ეხმა­რება ექიმს სავარაუდო მიზეზის განსაზღვრაში. თუკი ბავშვს დღისითაც მუდმივად აღენიშნება უნებლიე შარდვა, გა­მომწვევი მიზეზი შესაძლოა რაიმე თანდაყოლილი, ანატომიური დეფექტი ან განსაკუთრებული ქცევა იყოს. ხერხემლის დეფექტის, ზურგის ტვინის თიაქრის დროს შე­იძლება შარდის ბუშტის ნერვები დაზი­ან­დეს, რაც შეუკავებლობას გამოიწვევს. ასეთი დეფექტის არსებობა ადვილად დგინდება. ზოგ ახალშობილს შარდის ბუშტის ან შარდსადენის განვითარების დარღვევა აქვს, რაც შარდის მუდმივ გამოყოფას იწვევს (სრული შეუკავებლობა). ზოგ შემთხვევაში, თანდაყოლილი დეფექტის გამო შარდსაწვეთი შარდის ბუშტის გარეთ ბოლოვდება და შეუკავებლობა ვითარდება. ზოგ ბავშვს ზედმეტად აქტიური ბუშტი აქვს, რომლის სპაზმიც იოლად ვითარდება ან იგი ძნელად იცლება.
დღისით შარდის შეუკავებლობას ზოგი სპე­ცი­ფიკური ქცევაც იწვევს, განსაკუთრებით გო­გო­ნებში. მათ შორისაა: იშვიათად მოშარდვა და არასწორ პოზაში მოშარდვა, რის დროსაც შარდი საშოში იჟონება და ფეხზე ადგომის მერე წვეთებად გამოდის. ზოგ გოგონას სიცილის დროს შარდის ბუშტის სპაზმი უვითარდება, ე.წ. შე­უ­კა­­ვებლობა კისკისის დროს.
თუკი შეუკავებლობა ახალგანვითარებულია და ბავშვს მანამდე პრობლემა არ ჰქონია, ექიმი ივარაუდებს, რომ რაიმე დროებითი მდგომარეობა იწვევს ამას. შესაძლო მიზეზებია: შეკრულობა, დიეტა, ემოციური სტრესი, ინფექციები, სექსუალური ძალადობა. საშარდე გზე­ბის ბაქტერიული ინფექციები და შარდის ბუშტის გამაღიზიანებელი ვირუსული ინფექ­ცი­ები (ვირუსული ცისტიტი) ხშირადაა პრობლე­მის მიზეზი. შარდის გამოჟონვის თავიდან ასა­ცილებლად ბევრი ბავშვი ფეხს ფეხზე იდებს ან სხვა პოზას იღებს, რაც საშარდე გზების ინფექციის განვითარების რისკს ზრდის. სქესობრივად აქტიურ მოზარდებს ეს პრობლემა შეიძ­ლება სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციის გამო ჰქონდეთ. კოფეინის შემცველი და მჟავე სასმელები, როგორიცაა ფორთხოლის ან პომი­დვრის წვენი, აღიზიანებს შარდის ბუშტს და შა­რ­დის გამოჟონვას იწვევს. შეუკავებლობა შე­იძ­ლება შაქრიანი ან უშაქრო დიაბეტის მქონე ბავ­შვებში განვითარდეს, რადგან ამ დაავადებების დროს დიდი რაოდენობით შარდი წარმო­იქმნება.
დიაგნოსტიკა
ზოგჯერ პრობლემის მიზეზის მიგნება სიმპტომებითა და გასინჯვის შედეგების მიხედვით შეიძლება. ინფექციის დასადგენად შარდის ანალიზი კეთდება და ზოგჯერ შარდის კულტურაც ითესება. შაქრიანი ან უშაქრო დიაბეტის სადიაგნოსტიკოდ სისხლის, შარდის ანალიზები კეთდება შაქრისა და ელექტროლიტების დონის განსასაზღვრად. თუკი თანდაყოლილი დეფექტის არსებობაა საეჭვო, თირკმლებისა და შარდის ბუშტის ულტრასონოგრაფია და ხერხემლის რენტგენოგრაფია შეიძლება გახდეს საჭირო. ზოგჯერ, ასევე ინიშნება თირკმლებისა და შარდის ბუშტის სპეციალური რენტგენოგრაფიული კვლევა, ე.წ. მოშარდვის ცისტოურეთროგრამა. ამ დროს საკონტრასტო ნივთიერება კათეტერით შეჰყავთ შარდის ბუშტში, რაც საშუალებას იძლევა საშარდე გზების აგებულებისა და შარდის დინების მიმართულების გამოსახულება მივიღოთ.
მკურნალობა
მკურნალობა შარდის შეუკავებლობის ფორმის მი­­ხედ­­ვით ინიშნება. ინფექციის საწინააღმდეგოდ ან­ტი­ბი­­ო­ტი­კები გამოიყენება. შესაძლოა ეფექტური იყოს შე­­კ­­­რუ­ლობის მოხსნა და მისი თავიდან აცილება, 2-3-საათი­ანი ინ­ტერ­ვალებით მოშარდვა, ზედმეტად აქ­ტი­ური შარ­დის ბუშტის დროს – ბიოუკუკავშირი და ქცევების ცვლი­ლებები, გამომწვევი მიზეზის მიხედვით. სა­სურ­ვე­ლია საკვების სწორად შერჩევა და შარდის ბუ­შ­ტის გა­მა­ღიზიანებლების შეზღუდვა. თუკი ქცევის ცვლილებები არ არის საკმარისი, შარ­დის ბუშტის სპაზმის საწინააღმდეგოდ ზოგი მე­დი­კამენტი შეიძლება დაინიშნოს, მაგალითად, ოქ­სი­ბუ­ტინინი. თანდაყოლილი, ანატომიუ­რი დე­ფექ­ტების მქონე ბავშვებს შეიძლება ოპერ­ა­ცი­ული ჩარევა, მედიკამენტები, ან ხანგამოშვებითი კათეტერიზაცია დასჭირდეთ.
წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

სახეები და მიზეზები – შარდის ბუშტის ინფექცია გარდამავალი შე­უკა­ვებ­ლობის ყველაზე ხშირი მიზეზია

0
სახეები და მიზეზები
შარდის შეუკავებლობა ორ ჯგუფად შეიძლება დაიყოს: დროებითი (გარდამავალი) და ხანგრძლივი (ჩამოყალიბებული), რომელსაც რაიმე გრძელვადიანი პრობლემა იწვევს.
შარდის ბუშტის ინფექცია გარდამავალი შე­უკა­ვებ­ლობის ყველაზე ხშირი მიზეზია. სხვა, გამოსწორებად მიზეზებს მიეკუთვნება: ცნობიერების მოშლა (მაგა­ლი­თად, მძიმე ინფექციის, ფილტვების ანთების გამო), მოძ­რაობის უნარის დარღვევა (მაგალითად, ფეხის ან თეძოს ძვლის მოტეხილობის გამო), ალკოჰოლისა და კოფეინის შემცველი სასმლის ჭარბი მიღება, შარდის ბუშტის ან შარდსადენის გამაღიზიანებელი მდგომარეობები (ატროფიული ვაგინიტი), მძიმე შეკრულობა.
ჩამოყალიბებული შეუკავებლობა შეიძლება თავის ან ზურგის ტვინის დაზიანებით იყოს გამოწვეული, მაგ. ინსულტის, ალცჰაიმერის დაავადების ან მრავლობითი ­სკლეროზის შედეგად. მიზეზი ასევე შეიძლება იყოს შარდის ბუშტის ნერვების დაზიანება, საშარდე გზების ქვედა ნაწილის დაავადებები (გადიდებული წინამდება­რე ჯირკვალი) და მდგომარეობები, რომლე­ბიც გამო­უს­წორებლად არღვევენ გონებრივ ფუ­ნ­­ქციებს ან მოძრა­ობის უნარს.
შარდის შეუკავებლობა სიმპტომების გამოვლენის მიხედვით ხუთ სახედ იყოფა:
მოშარდვის დაუძლეველი სურვილი;
დაძაბვა;
გადავსება;
ფუნქციური;
შერეული.
მოშარდვის დაუძლეველი სურვილი: ამ დროს ამ სურვილის გაჩენას, როგორც წესი, უნე­ბ­ლიე შარდვა მოჰყვება. ადამიანებს ძალიან ცოტა დრო აქვთ საჭირო ოთახამდე მისასწრებად. მოძრაობაში ხელის შემშლელი დაავადების ან ტრავმის დროს, მათთვის კიდევ უფრო ძნელია, მოასწრონ ტუალეტში შესვლა. შარდმდენების მიღებამ შეიძლება უფრო გაართულოს პრობ­ლემა.
ეს ტიპი ჩამოყალიბებული შეუკავებლობის ყველაზე ხშირი სახეა და მოხუცებში ხშირად მიზეზის დადგენა ძნელია. ხანში შესულთა უმრავლესობაში შარდის ბუშტის კუნთები ზედმეტად აქტიურია (ისინი ბუშტის ავსებამდე იკუმშებიან უნებლიეთ). ამ პრობლემის მუდმივად არსებობის მიზეზი შეიძლება ტვინში, მოშარდვის დამთრგუნველ შუბლის წილში განვითარებული ცვლილებები იყოს. ისინი აქვეითებენ ნერვული სისტემის უნარს, შეაკავოს შარდის ბუშტი. ცვლილებები შეიძლება ტვინის დაავადებებმა, განსაკუთრებით კი ინსულტმა და დემენციამ გამოიწვიოს. შარდის ბუშტის ქრონიკული მოჭარბებული აქტივობა – ე.წ. ზედმეტად აქტიური შარდის ბუშტი – ხშირია მოხუცებში და იწვევს როგორც ამ ტიპის შეუკავებლობას, ასევე ხშირ შარდვას დღისითა და ღამით. მენოპაუზის შემდეგ ქალებში ესტროგენის ნაკლებობა ატროფიულ ვაგინიტს იწვევს (საშოს ქსოვილის გათხე­ლება), რაც აღიზიანებს საშარდე გზებს და შეიძლება კიდევ უფრო შეუწყოს ხელი მოშარდვის დაუძლეველ სურვილსა და შეუკავებლობას.
დაძაბვა: შარდის მცირე ულუფები უკონტროლოდ, უნებლიეთ გამოიყოფა ხველების, გაჭინთვის, ცემინების, სიმძიმის აწევის ან რაიმე მოქმედების დროს, რაც მუცლის ღრუში წნევას ზრდის. ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ქალებში შეუკავებლობის ეს სახე ყველაზე ხშირია. იგი შეიძლება საშარდე სფინქტერის სისუსტით იყოს გამოწვეული, რაც ზოგჯერ მშობიარობის და მენჯის ღრუზე ოპერაციის შემდეგ, შარდსადენის ან საშვილოსნოს უჩვეულო მდებარეობის გამო ვითარდება. მენოპაუზის შემდეგ ქალებში ესტროგენის ნაკლებობა შარდსადენის წინააღმდეგობის უნარს ამცირებს შარდის ნაკადის მიმართ. მამაკაცებში დაძაბვის შეუკავებლობა შეიძლება წინამდებარე ჯირკვლის ოპერაციის შემდეგ განვითარდეს, თუ შარდსადენის ზედა ნაწილი ან შარდის ბუშტის ყელი დაზიანდა. ორივე სქესში სიმსუქნემ შეიძლება თავად გამოიწვიოს ან გააღრმაოს დაძაბვის შეუკავებლობა, რადგან ამ დროს ზედმეტი წონა აწვება შარ­დის ბუშტს.
ზოგ ადამიანს ეს პრობლემა ძალიან მძიმე ფორმით აქვს და შარდი თითქმის ყოველთვის უნებლიეთ გამოიყოფა (სრული შეუკავებლობა). მოზრდილებში ეს, როგორც წესი, იმიტომ ხდება, რომ საშარდე სფინქტერი ბოლომდე არ იხურება.
გადავსება: ამ დროს შარდის მცირე ულუფები უნებლიეთ გამოიყოფა შარდის ბუშტიდან, რომელიც ბოლომდე კარგად ვერ იცლება. ამას, როგორც წესი, საშარდე გზების დახშობა, შარდის ბუშტის შემკუმშავი კუნთების სისუსტე ან მისი ნერვების დაზიანება იწვევს. როცა შარდის გადინება ფერხდება და შარდის ბუშტის კუნთებს უფრო ძლიერად შეკუმშვა აღარ შეუძლიათ, ბუშტი ივსება და ზომაში იზრდება. წნევა მასში იქამდე იმატებს, სანამ შარდის მცირე რაოდენობა არ გაიჟონება გარეთ
მამაკაცებში გადიდებულმა წინამდებარე ჯირკვალმა შეიძლება შარდის ბუშტის შარდსადენთან დამაკავშირებელი ნაწილი დაახშოს. უფრო იშვიათად ამას შარდის ბუშტის ყელის ან შარდსადენის შევიწროება (სტრიქტურა) იწვევს, წინამდებარე ჯირკვლის ოპერაციის ან მისი კიბოს დროს სხივური თერაპიის შემდეგ. ორივე სქესში შარდის ბუშტის გადავსება და შეუკავებლობა შეკრულობამაც შეიძლება გამოიწვიოს, თუკი განავლოვანი მასები იმდენად ავსებს სწორ ნაწლავს, რომ შარდის ბუშტის ყელსა და შარდსადენს აწვება. თავისა და ზურგის ტვინის ფუნქციონირებაზე, ნერვული იმპულსების გადაცემაზე მრავალი წამალი მოქმედებს, მათ შორის ანტიქოლინერგული საშუალებები (ბენზტროპინი, ანტიჰისტამინური საშუალებების უმ­რავ­ლესობა, ზოგი ანტიდეპრესანტი, ზოგი ან­ტი­­ფსი­ქოზური მედიკამენტი). მათ შეუძლიათ შარდის ბუშტის შეკუმშვის უნარი დააქვეითონ და გადავსების გამო შეუკავებლობა გამოიწ­ვი­ონ. მიზეზი შეიძლება იყოს შარდის ბუშტის ნერვების დაზიანების გამო მისი დამბლაც (ნეიროგენული შარდის ბუშტი). ამ დაავადების ერთ-ერთ სახეს შაქრიანი დიაბეტიც იწვევს.
ფუნქციური შეუკავებლობა: ფუნქციური შე­­უ­კა­ვე­ბლობა მაშინ ვითარდება, როცა შარდი უნებლიეთ გამოიყოფა საჭირო ოთახის არ გა­მო­ყენების გამო, როცა ადამიანს არ შეუძლია (ან ზოგ­ჯერ არ უნდა) ეს. ყველაზე ხშირი მიზეზია მოძ­რაობის უუნარობის გამომწვევი დაავადებები, ინსულტი ან მძიმე ართრიტი და ასევე, გონებრივი ფუნქციების დაქვეითება, მაგალი­თად, დემენცია ალცჰაიმერის დაავადების დროს. იშვიათ შემთხვევაში ადამიანებს იმდენად მძიმე დეპრესია ან ემოციური ფონის დარღვევა აქვთ, რომ ისინი არ იყენებენ საჭირო ოთახს. ამას ზოგჯერ ფსიქოგენური შეუკავებლობა ეწოდება.
შერეული შეუკავებლობა: ზოგჯერ შეუკავებლობა შერეული მიზეზებითაა გამოწვეული. ყველაზე ხშირად იგი მოხუც ქალბატონებში გვხვდება, რომელთაც ერთდროულად აქვთ მოშარდვის დაუძლეველი სურვილითა და დაძაბვით გამოწვეული შეუკავებლობა. აგრეთვე, ზოგჯერ ხანში შესულ ადამიანებში შეუკავებლობის ორი ტიპი არსებობს ერთად: დაუძლეველი სურვილისა და ფუნქციური.
დიაგნოსტიკა
ექიმი გასინჯვისას, როგორც წესი, ინტერესდება, შარდის შეუკავებლობის პრობლემა არის თუ არა. წინააღმდეგ შემთხვევაში თავად ადამიანმა უნდა წამოჭრას ეს საკითხი. ექიმი შემდეგ რამდენიმე შეკითხვას დასვამს ამ მდგომარეობაზე მეტის გასაგებად. იგი იკითხავს, რამდენად ახდენს შეუკავებლობა გავლენას ადამიანის ყოველდღიური ცხოვრების ხარისხზე, ჩვეულ საქმიანობებზე, რამდენი ხანია, რაც ეს პრობლემა არსებობს. ექიმმა შეიძლება სთხოვოს ადამიანს, 3 დღის მანძილზე ე.წ. შარდის ბუშტის დღიური აწარმოოს, ჩაინიშნოს როდის და როგორ მოხდა მოშარდვა. ეს ინფორმაცია შესაძლოა გა­მოსადეგი იყოს მიზეზის დასადგენად. ასევე მნიშვნელოვანია:
რა სიმპტომები ახლავს თან შეუკავებლობას? მაგალითად, არის თუ არა ამ დროს მოშარ­დვის უეცრად გაჩენილი და დაუძლეველი სუ­რ­ვილი? მისი გაჩენიდან დაახლოებით რამდენ ხანში ვითარდება უნებლიე შარდვა?
შეუკავებლობა სიცილის, ხველის, ცემინების ან წელში მოხრის დროს ხომ არ ვითარდება?
უნებლიე მოშარდვის შემდეგ ქვედა საცვალი ნოტიოა თუ სველი? ამის მიხედვით შეიძლება განისაზღვროს, რა მოცულობის შარდი გამოიყოფა.
ამჩნევს თუ არა ადამიანი კავშირს უნებლიე შარდვასა და რაიმე მედიკამენტის, ალკოჰოლის, კოფეინის შემცველი სასმლის მიღებას შორის? საკვების ან სასმლის, წამლების მი­ღე­ბისა და ძილის დროის დადგენა ეხმარება ექიმს, მიხვდეს, მოშარდვა რომელიმე მათგანთან ხომ არ არის დაკავშირებული.
დღეში დაახლოებით რამდენჯერ შარდავს ადამიანი და რამდენჯერ ვითარდება შეუკავებლობა ღამის განმავლობაში? თუკი შარდვა ღამით გახშირებულია, მაგრამ სიფხიზლის დროს ნაკლებია, მიზეზი შეიძლება ძილის დარღვევა იყოს. სხვანაირად რომ ვთქვათ, ადამიანები იმიტომ შარდავენ, რომ ღვიძავთ და არა იმიტომ, რომ მოშარდვის სურვილი აღვიძებთ.
პრობლემის მიზეზის მისაგნებად გასინჯვაც მნიშვნელოვანია. სწორი ნაწლავიდან გასინჯვით შეიძლება დადგინდეს ადამიანს მძიმე შეკრულობა ხომ არა აქვს, შარდის ბუშტის ნერვები ხომ არაა დაზიანებული ან მამაკაცებში – წინამდებარე ჯირკვალი გადიდებული. ქალებში გინეკოლოგიური გამოკვლევით შესაძლებელია შეუკავებლობის გამომწვევი დაავადების დადგენა, მაგალითად, შარდსადენის ამომფენი გარსის ატროფიის, შარდის ბუშტის დაწევის (ცისტოცელე) და მისი ნერვების დაზიანების გამოვლენა. გასინჯვით ასევე დგინდება, მოძრაობის უნარის ან გონებრივი ფუნქციების დარღვევა ხომ არ არის შეუკავებლობის გამომწვევი.
დაძაბვის შეუკავებლობის დიაგნოზი ხშირად ჩახვე­ლების ან გაჭინთვის დროს ადამიანზე დაკვირვე­ბით ის­­მება – ხომ არ ხდება უნებლიე შარდვა. ულტრასო­ნო­გრაფიული კვლევის საშუალებით შეიძლება დადგინდეს მოშარდვის მერე შარდის ბუშტში დარჩენილი შარდის რაოდენობა (ნარჩენი შარდი). ეს ბუშტში სპეციალური მილის, კათეტერის შეყვანითაც არის შესაძლებელი. დიდი რაოდენობით ნარჩენი შარდი საშარდე გზების დახშობის, შარდის ბუშტის ნე­რვების ან კუნთების პრობლემის მაჩვენებელია, რაც გადავსებასა და შეუკავებლობას იწ­ვევს. ინ­ფექციის დასადგენად შარდის ანალიზი კეთდება.
ექიმმა შესაძლოა სისხლისა და შარდის ანა­­ლი­­­ზები დანიშნოს თირკმლის ფუნქციის დარ­ღვე­ვის ან საშარდე გზების ინფექციის აღმოსაჩენად. კვლევის ერთ-ერთი სახეა მოშარდვის შემდგომ შარდის ბუშტში დარჩენილი შარდის რაოდენობის განსაზღვრა, რაც ულტრასო­ნოგრაფიულად ან კათეტერის საშუალებით ხდე­ბა. ზოგჯერ სპეციფიკური კვლევებიც ინიშ­ნ­ება: უროდინამიკის შეფასება თავად მოშარ­დვის პროცესში ან ცისტოსკოპია. უროდინამიკური კვლევებით იზომება შარდის ბუშტში არსებული წნევა მის დაცლილ მდგომარეობაში და ავსებისას. შარდსადენის გავლით ბუშტში ჩადგმულ კათეტერში წყალი შეჰყავთ და პროცედურის განმავლობაში წნევას ზომავენ. ნორმაში, შარდის ბუშტში წნევა მხოლოდ მაშინ იზრდება, როცა იგი საკმაოდ ივსება. ზოგ ადამიანში წნევა ბიძგისებურად, სპაზმების გამო იმატებს ან ძალიან მკვეთრად იზრდება შარდის ბუშტის გავსებამდეც. ამ ცვლი­ლებების დადგენა ეხმარება ექიმებს, შეუკავებლობის სახე და მკურნალობის საუკეთესო მეთოდი განსაზღვრონ. სპე­ცი­ალური კვლევებით შეიძლება შარდის დი­ნების სიჩქარეც გაიზომოს. ამის საშუალებით დგინდება, სადმე მისი ნაკადის შეფერხება ხომ არ არის ან შარდის ბუშტის კუნთებს ხომ შეუძლიათ საკმარისად ძლიერად შეიკუმშონ, რათა შარდი გამოიყოს სხე­ულიდან. დამატებით, ფასდება საშარდე სფინ­ქტერის კუნთის ფუნქციონირება (მას ევალება, შარდი ბუშტში მოშარდვამდე შეაკავოს). სფინქტერის სისუსტემ შეიძლება გამოიწვიოს შეუკავებლობა ან დაამძიმოს იგი. ცისტოსკოპიის დროს ექიმს დრეკადი, კამერიანი მილი შეჰყავს შარდის ბუშტში და ათვალიერებს მას (კოლონოსკოპიის მსგავსად). ამ დროს შეიძლება დადგინდეს ისეთი პათოლოგიის არსებობა, რომელიც შეუკავებლობასა და მის სიმპტომებს უკავშირდება.
მკურნალობა
მკურნალობა შეუკავებლობის სახესა და მი­ზეზ­ზეა დამოკიდებული. უმრავლესობაში პრობლემა განკურნებადია ან შესაძლებელია მდგომარეობის მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება.
აუცილებელია პაციენტების ინფორმირება შარდის ბუშტის ფუნქციონირების, მედიკამენტებისა და სითხეების მიღების ეფექტის, მოშარდვისა და კუჭის მოქმედების რეჟიმის შესახებ. შეკრულობის თავიდან აცილება ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ნაწლავთა გადავსება უფრო აღიზიანებს შარდის ბუშტს. მკურნალობა ხშირად საკმაოდ მარტივ ნაბიჯებს მოიცავს, მაგალითად, ყოველ 2-3 საათში ერთხელ მოშარდვას (ე.წ. რეგულარული შარდვა), რათა შა­რ­დის ბუშტი მუდმივად მეტ-ნაკლებად ცარიელი იყოს. შეიძლება კარგი ეფექტი ჰქონდეს მისი გამაღიზიანებელი სასმელების მიღების შეზღუ­დვასაც, მაგ. კოფეინის შემცველების. დღის გან­მავლობაში საჭიროა საკმარისი რაოდენობის სითხის დალევა (ადამიანთა უმრავლესობა­ში 6-8 ცალი 250 მლ-იანი ჭიქა), რათა შარდი მეტისმეტად კონცენტრირებული არ გახდეს, რაც გააღიზიანებს ბუშტს. შარდის ბუშტის ფუნქციონირებაზე უარყოფითი ეფექტის მქონე მედიკამენტები ხშირად შეიძლება მოიხსნას. ასევე, მათთვის, ვინც შარდმდენებს იღებს, მედიკამენტის დალევის დრო შეიძლება შეიცვალოს, რათა წამლის ეფექტის გამოვლენისას ადამიანი საჭი­რო ოთახთან ახლოს იყოს.
შეუკავებლობისთვის სპეციალურად შექმნი­ლი სა­ფე­ნე­ბისა და საცვლების გამოყენებით, ადა­მი­ანებს შეუძლიათ თავიდან აიცილონ კანის გა­ღი­ზიანება, შეინარჩუნონ სიმშრალე, კომფო­რტი და მისდიონ ცხოვრების აქტიურ წესს. ისინი შეუმჩნეველი და იოლად ხელმისაწვდომია.
საკმაოდ ეფექტური შეიძლება იყოს შარდის ბუშტის ვარჯიშები, მათ შორის მენჯის კუნთების (იხ. კეგელის ვარჯიში), განსაკუთრებით დაუძლეველი სურვილისა და დაძაბვის შეუკავებლობის დროს. სავარჯიშოები მოიცავს კუნთების დღეში მრავალჯერ შეკუმშვას, რათა ისინი გაძლიერდეს და საჭირო სიტუაციაში ადამიანმა შარდის შეკავება შეძლოს, მაგალითად ხველისას. მათ სწორად შესრულებას ექთანები ან სამკურნალო ფიზკულტურის სპეციალისტები ასწავლიან. მათ, ვისაც სავარჯიშოების სწავლა უჭირს, შესაძლოა ბიოუკუკავშირის მეთოდი დაეხმაროს. ამ დროს შარდის ბუშტის კუნთებთან ახლოს, ყითის გარეთ, დროებით ელექტროდები თავსდება. მათი მეშვეობით სიგნალები გადაეცემა კუნთებს და კუმშავს მათ. შედეგად, ადამიანები უკეთ ხვდებიან, რომელი კუნთები უნდა შეკუმშონ შარდის შესაკავებლად.
შეუკავებლობის ზოგიერთი სახის სამკურნალოდ შე­იძლება მედიკამენტების გამოყენებაც. ცოტა უცნაურია, მაგრამ ამ პრობლემის გამომწვევი რამდენიმე მედიკამენტი, მაგალითად, ალფა-ადრენერგული აგონისტები, ალფა-ადრე­ნერგული ბლოკერები და ანტიქოლინერგული ეფექტის მქონე წამლები შარდის შეუკავებლობის სამკურნალოდაც იხმარება. ექიმი წამალს შეუკავებლობის სახისა და ყველაზე შემაწუხებელი სიმპტომების მიხედვით არჩევს. ასე მაგა­ლითად:
ალფა-ადრენერგული აგონისტები კუმშავენ შარდის ბუშტის სფინქტერს, რაც ეფექტურია დაძაბვით გამოწვეული შეუკავებლობის დროს, რომელიც სფინქტერის სისუსტით არის გამოწვეული.
ალფა-ადრენერგული ბლოკერები, პირიქით, ადუნებენ სფინქტერს. ეს შეიძლება ეფექტური იყოს მამაკა­ცებ­ში, რომელთაც წინამდებარე ჯირკვალი აქვთ გადიდებული.
ანტიქოლინერგული საშუალებები შარდის ბუშტის შეკუმშვას ამცირებენ, რაც მოშარდვის დაუძლე­ველ სურვილს ასუსტებს და გამოსადეგია ამ სახის შეუკავებლობისთვის.
მოშარდვის დაუძლეველი სურვილით გამოწ­ვე­­ული შეუკავებლობის დროს შეიძლება ეფე­ქტური იყოს შარდვა რეგულარული ინტერვალებით (შარდვა გრა­­ფი­კით), მოშარდვის სურვილის გაჩენამდე. მენჯის კუ­ნ­­­თ­ე­ბის კეგელის სავარჯიშოები აძლიერებს შარდის ბუ­­შ­ტის კუ­ნ­თებს და უნებლიე შარდვის კონტროლის მეტ შესაძლებლობას იძლევა. ყველაზე ხშირად მედი­კა­­მენტებიდან ბუშტის მომადუნებელი საშუალებები ინი­­­­შნება, მაგალითად, ანტიქოლინერგული წამლები, კე­­­­რ­ძოდ, ტოლტეროდინი და ოქსიბუტინინი. ორივე მათ­გა­­ნის მიღება დღეში ერთხელ შეიძლება. ასევე არსებობს ოქსიბუტინინის კანზე დასაკრავი ფირფიტები, რომლე­ბიც კვირაში ორჯერ იცვლება. მედიკამენტის შეყვანა ზოგ­ჯერ პირდაპირ შარდის ბუშტშიც ხდება. ამ ჯგუფის უფრო ახალი წარმომადგენლებია: სოლიფენაცინი, დარიფენაცინი და ტროსპიუმი. ზედმეტად აქტიური შა­რდის ბუშტის კუნთების მოსადუნებლად, პირდაპირ მასში შეიძლება შეიყვანონ ბოტულიზმის ტოქსინი, რომელიც კუნთების დამბლას იწვევს. მკურნალობის ეს ხე­რხი ძალზე ახალია იმისთვის, რომ სტანდარტულად ინიშნებოდეს. თუმცა, როგორც სადღეისოდ არსებული შედეგები აჩვენებს, იგი 6-9 თვის მანძილზეა ეფექტური. მიუხედავად იმისა, რომ ყველა ამ მედიკამენტს შეუძლია შარდის ბუშტის გაღიზიანებადობის შემცირება და მოშარდვის ძლიერი სურვილის დაქვეითება, მათ შეიძლება გვერდითი მოვლენებიც ჰქონდეთ: პირის სიმშრალე, შეკრულობა, გასტროეზოფაგური რეფ­ლუქსი და შარდის შეკავებაც კი.
დაძაბულობით გამოწვეული შეუკავებლობის დროს ეფექტურია ხოლმე ხშირი შარდვა, რათა შარდის ბუშტი არ გაივსოს და მენჯის კუნთების (კეგელის) ვარჯიში. დაძაბულობით განპირობებული შეუკავებლობის მქონე ქალებში, რომელთაც ესტროგენების ნაკლებობის გამო შარდსადენის ამომფენი გარსის გათხელება აქვთ, ექიმმა შეიძლება ესტროგენი დანიშნოს კრემის, საშოში შესაყვანი რეზინის რგოლის ან აბების სახით. ამ მკურნალობის უარყოფითი და დადებითი მხარეები დეტალურად უნდა იქნეს განხილული. თუმცა, საშოს კრემის, რგოლის ან აბის გამოყენებას არა აქვს იმდენი გვერდითი ეფექტი, რამდენიც ესტროგენის დალევას. სფინქტერის გამამაგრებელი სხვა საშუალებებიდან აღსანიშნავია ფსევდოეფედრინი და დულოქსეტინი. შეიძლება სპეციალური საფენების გამოყენებაც, რომელიც იწოვს დაძაბვის შეუკავებლობის დროს გამოყოფილი შარდის მცირე რაოდენობას.
შეუკავებლობის სხვა, უფრო მძიმე სახეები, რომლებიც მკურნალობას არ ექვემდებარება, შეიძლება ქი­რურგიული გზით გამოსწორდეს. არსებობს რამდენიმე პროცედურა, რომლითაც ექიმებს შეუძლიათ შარდსადენის გარშემო არსებული ქსოვილები შეამჭიდროვონ. ზოგ ადამიანში ეფექტურია შარდსადენის გარშემო კოლაგენის შეყვანა, რომელიც მოცულობით მასას წარმოქმნის. თუკი საშარდე სფინქტერი ბოლომდე არ იკეტება, მისი ჩანაცვლება ხელოვნურით შეიძლება.
გადიდებული წინამდებარე ჯირკვლის ან სხვა მი­ზე­ზის გამო შარდის ბუშტის გადავსებით გა­მო­წვეული შეუკავებლობის სამკურნალოდ, როგორც წესი, ქირურგიული ჩარევაა საჭი­რო. წინამდებარე ჯირკვლის ან მისი ნაწილის ამო­სა­კ­ვე­თად რამ­დენიმე მეთოდი არსებობს. თვე­ების განმავლობაში დუტასტერიდის და ფი­ნას­­ტე­რი­დის მი­ღება წინამდებარე ჯირკვალს ზომაში ამ­ცი­რებს ან აჩერებს მის ზრდას. შესაბამისად, ოპე­რაცია შეიძლება გადაიდოს ან სულ აღარ გახ­დეს საჭირო. ჯირკვლის მომადუნებელი საშუალებები – ალფუზოზინი, დოქსაზოზინი, პრაზოზინი, ტერაზოზინი და ტამსულოზინი, შარდის ბუშტს უფრო კარგად დაცლაში ეხმარება.
როცა შარდის ბუშტის გადავსება ბუშტის კუნთების სუსტი შეკუმშვითაა გამოწვეული, მედიკამენტები ხშირად ეფექტური არ არის. მუცლის ქვედა ნაწილზე, შარდის ბუშტის მიდამოში ხელებით მსუბუქად ზეწოლით იგი უფრო კარგად იცლება, განსაკუთრებით თუ პრობლემა მისი ბოლომდე დაცლაა. ზოგჯერ საჭირო ხდება შარდის ბუშტში კათეტერის ჩაყენება, რათა ნარჩენი შარდი გა­­მო­იღონ და გართულებები თავიდან აიცილონ (მაგალითად, განმეორებითი ინფექციები ან თირკმლის დაზიანება). კათეტერი შეიძლება ხანგრძლივად ჩაიდგას, ან დღეში რამდენჯერმე ჩადგან და ამოიღონ (ხანგამოშვებითი კათეტერიზაცია).
ფუნქციური შეუკავებლობის დროს მკურნალობა მოიცავს დახმარებას საჭირო ოთახის რეგულარულ გამოყენებაში. მაგალითად, პრო­ბ­ლემის მქონე ადამიანს შეიძლება სხვამ შეახსენოს მოშარდვა, როგორც წესი, 3-4 საათში ერ­თხელ, რათა შარდის ბუშტი უნებლიე შარდვის გან­ვითარებამდე დაიცალოს. საჭირო ოთახამდე გა­და­ად­გილების გაძნელებისას შეიძლება სპე­ციალური ჭუ­­რ­ჭლის ან სკამის გამოყენება. თუ­კი გამომწვევი მი­ზე­ზი დეპრესიაა, საჭიროა მისი მკურნალობა. შეიძლება სპეციალური საცვლებისა და საფენების გამოყენებაც, მაგრამ ადამიანი მათზე ზედმეტად დამოკიდებული არ უნდა გახდეს.
წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

მოშარდვის კონტროლი – თირკმლები მუდმივად წარმოქმნიან შარდს, რომელიც სპეციალურ მილებში, შარდსაწვეთებში მიედინება შარდის ბუშტისკენ, სადაც იგი გროვდება

0
მოშარდვის კონტროლი
თირკმლები მუდმივად წარმოქმნიან შარდს, რომელიც სპეციალურ მილებში, შარდსაწვეთებში მიედინება შარდის ბუშტისკენ, სადაც იგი გროვდება. შარდის ბუშტის ყველაზე ქვემოთ მდებარე ნაწილს (ანუ ყელს) გარშემო სპეციალური კუნთი აკრავს (სფინქტერი), რომელიც შე­კუმშულია და გასასვლელს ახშობს. შარდის ბუ­შ-­
ტის გავსების შემდეგ კუნთი დუნდება, შარდ­სადენი იხსნება და შარდი მისი გავლით სხე­ულიდან გამოიყოფა.
როცა შარდის ბუშტი ივსება, მისგან ნერვული იმპულსები ნერვებით ზურგის ტვინისკენ მიემართება. შემდეგ სიგნალი თავის ტვინს გადაეცემა და მოშარდვის სურვილის გაცნობიერება ხდება. ადამიანებს, ნორმაში, შეუძლიათ ცნობიერად გადაწყვიტონ, მოშარდონ, თუ რაღაც დროის განმავლობაში კიდევ მოითმინონ. მოშარდვის გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, სფინქტერი დუნდება, შარდსადენი იხსნება და შარდის ბუშტის კედლები იკუმშება, რათა შარდი გარეთ გამოიყოს. შარდის ბუშტზე მეტი წნევის შესაქმნელად შეიძლება მუცლის კედლისა და მენჯის ფსკერის კუნთებიც შეიკუმშოს.

შარდის შეუკავებლობა

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

შარდის შეუკავებლობა

0

შარდის შეუკავებლობა

შარდის შეუკავებლობა მის უნებლიე გამოყოფას ნიშნავს.
შარდის შეუკავებლობა შეიძლება გამოიწ­ვი­ოს: შარ­დის ბუშტის ინფექციამ, ზოგმა მე­დი­­კამენტმა, თავისა და ზურგის ტვინის და­ავა­დებებმა, შარდის ბუშტის ნერვების ან ქვედა საშარდე გზების დაავადებებმა (მაგ. გადიდებული წინამდებარე ჯირკვალი) და გონებრივი ფუნქციის ან მოძრაობის უნარის დარღვევამ.
სიმპტომები დამოკიდებულია შეუკავებლობის სახეზე და შესაძლოა მოიცავდეს: მოშარდვის უეცარ, დაუძლეველ სურვილს ან შარდის მუდმივ ჟონვას.
ექიმი დაინტერესდება, თუ ზუსტად როდის და როგორ ხდება უნებლიეთ შარდვა; შესაძლოა სთხოვოს ადამიანს, აღნიშნოს და ჩაიწეროს ეს შემთხვევები; ასევე შეიძლება რამდენიმე ძირითადი კვლევა ჩაატაროს მიზეზის დასადგენად და მკურნალობის დასანიშნად.
ბევრ ადამიანს ეხმარება დროის განსაზღვრული ინტერვალებით მოშარდვა, სითხის მიღების რეგულაცია და მენჯის კუნთების ვარჯიში.
მკურნალობის სხვა მეთოდებიც არსებობს, მათ შორის მედიკამენტები და ქირურგიული პროცედურები.
შარდის შეუკავებლობა სამიდან ერთ მოხუც ადამიანს აწუხებს, შედარებით იშვიათად, ბევრ ახალგაზრდასაც. ასაკობრივ ჯგუფთა უმრავლესობაში, უნებლიე შარდვა ქალებში უფრო ხშირია, ვიდრე მამაკაცებში.
შარდის შეუკავებლობა სხვადასხვა ასაკში სხვადასხვანაირად ვლინდება. იგი ახალგაზრდებში უფრო უეცრად იწყება და მალევე გაივლის მსუბუქი მკურნალობის ფონზე ან მის გარეშე. ასევე, ამ ასაკში შეუკავებლობის შემთხვევათა უმრავლესობაში კონტროლი ნარჩუნდება და შარდი არ გამოიყოფა. უფროსი ასაკის ადამიანებში შარდის შეუკავებლობა უფრო ხშირად და მძიმედ ვლინდება. ამასთანავე, უფრო ნაკლებად სავარაუდოა, რომ იგი თავისით, მკურნალობის გარეშე გამოსწორდება.
მიუხედავად იმისა, რომ შარდის შეუკავებლობა ხში­რია, კარგად ექვემდებარება მკურნალობას და, ძა­ლი­ან ხშირად, სრულიად იკურნება. შემთხვევათა დიდ ნაწილში მისი დიაგნოსტიკა ან მკურნალობა არც კი ხდება. ადამიანები ამ პრობლემით ცხოვრობენ და ექიმს არ მიმართავენ, რადგან ეშინიათ, რცხვენიათ ან ჰგონიათ, რომ ეს დაბერების თანმდევი, ნორმალური მოვლენაა. შეუკავებლობის მქონე ადამიანები ხშირად იზოლირებულად, დეპრესიულად გრძნობენ თავს. ხშირად ეს მდგომარეობა ადამიანების სპეციალურ დაწესებულებაში მოთავსების მი­ზე­ზი ხდება, რადგან საკმაოდ დიდი ტვირთია მომვლელებისთვის. მოხუცებულთა სახლებში მცხო­ვრებთა 50%-ზე მეტს შარდის შეუკავებ­ლობა აქვს.
ამ მდგომარეობას შეიძლება ბევრი გართუ­ლება მოჰყვეს. მაგალითად, მისი არასწორად მკურნალობის დროს შესაძლოა შარდის ბუშტის ან თირკმლის ინფექცია განვითარდეს. მოხუცებში განსაკუთრებით იზრდება კანზე გამონაყარისა და ნაწოლების განვითარების რისკი (რადგან შარდი აღიზიანებს კანს) და ასევე, ტრავმებისაც (ტუალეტისკენ მიმავალი ადამიანი სიჩქარეში შეიძლება დაეცეს და რამე დაიზიანოს).

ღრუბ­ლი­სებ­რი თირ­კმე­ლი

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

„მშობლის ყურადღების დეფიციტი აუტისტური სპექტრის დაავადებების განვითარების ერთ-ერთი ხელშემწყობი“

0

საუბრობს „პინეოს სამედიცინო ეკოსისტემის“ ნეონატალური განყოფილების ხელმძღვანელი, მედიცინის აკადემიური დოქტორი მაკა ჭიღლაძე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“:

„ბევრ კლინიკაში და სამშობიარო სახლში არსებობს მშობელთა სკოლა, სადაც აქტიურად არიან ჩართულნი როგორც დედები, ისე მამები. იქ შეისწავლიან, როგორ უნდა მოიქცნენ ორსულობის პერიოდში, მშობიარობის შემდგომ, როგორ უნდა განახორციელონ ძუძუთი კვება, როგორ უნდა აღზარდონ ჩვილი, როგორ უნდა ჩააცვან ბავშვს სწორად და რა ფიზიკური აქტივობები არის აუცილებელი. ბოლო მონაცემებით, პროტოკოლებით და გაიდლაინებით ის, რომ ბავშვი 6 თვემდე არ უნდა დავსვათ, მითი აღმოჩნდა. შესაბამისად, ჩვილები, ახალშობილების დაბადებისთანავე უნდა დავსვათ. ზომიერი ფიზიკური აქტივობა თავის ტვინისთვის, ნევროლოგიური სტატუსისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. ფიზიკური განვითარება ფსიქომოტორული განვითარებაზე ძალიან დადებითად აისახება. ფიზიკური აქტივობა დაბადებისთანავე უნდა განახორციელონ, – დასვან ჩვილები, რომ ეს ბავშვის განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია.

ახლა აუტიზმის ეპოქაა. ძალიან ბევრი აუტისტური სპექტრის დაავადებაა. ბავშვთან კონტაქტი აუცილებელია. 2 კვირიდან ბავშვს უნდა დავათვალიერებინოთ წიგნები, ნახატები, 1 თვის ბავშვს უნდა წავუკითხოთ მოთხრობები, წიგნები, დავათვალიერებინოთ ნახატები, მკვეთრი ფერები, ეს აუცილებელია ბავშვის დროული სოციალიზაციისთვის და ნერვული სისტემის განვითარებისთვის. მშობლის ყურადღების დეფიციტი აუტისტური სპექტრის დაავადებების განვითარების ერთ-ერთი ხელშემწყობი ფაქტორია“.

დაბერების პროცესს ანელებს – ახალი კვლევა

0

ხილის ბუზები, რომლებსაც შიმშილის გრძნობით ატყუებენ, უფრო დიდხანს ცოცხლობენ მაშინაც კი, როდესაც უამრავ კალორიას იღებენ.

მიჩიგანის უნივერსიტეტის მეცნიერთა მიერ ჩატარებული ახალი კვლევის შედეგები მიუთითებს, რომ თუნდაც მხოლოდ დაუოკებელი შიმშილის გრძნობას შეუძლია გამოიწვიოს დაბერების საწინააღმდეგო ის ეფექტი, რომლის მიღწევასაც ე. წ. ინტერვალური შიმშილობით ცდილობს ბევრი.

„შეგვიძლია ვთქვათ, სიცოცხლის გასახანგრძლივებელი დიეტის მთელი კვებითი მანიპულაციები, რომლებზეც მკვლევრები მრავალი წლის განმავლობაში მუშაობდნენ, საჭირო არ არის. საკმარისია მხოლოდ არასაკმარისად კვების აღქმა“, — ამბობს ფსიქოლოგი სკოტ პლეტჩერი.

ინტერვალური შიმშილობა ბოლო წლებში მოდური დიეტა გახდა, იმის მიუხედავად, რომ მისი სარგებლიანობის მხარდამჭერი მტკიცებულებები მწირია და დიდწილად ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებს ეფუძნება.

ხილის ბუზებსა (Drosophila melanogaster) და მღრღნელებზე ჩატარებული კვლევა მიუთითებს, რომ კალორიების შემცირებას სიცოცხლის გახანგრძლივება და შეუძლია და ხელს უწყობს ჯანმრთელობას. თუმცა, დასკვნების გაკეთება ჯერ ადრეა და მეტი კვლევაა საჭირო, ვიდრე ასეთი შედეგები ადამიანებზეც გვექნება. განსაკუთრებით გასათვალისწინებელია ის, რომ ზოგიერთმა კვლევამ ურთიერთსაწინააღმდეგო შედეგები დადო, ანდაც პოტენციური საფრთხეები წარმოაჩინა.

წარსულში, ხილის ბუზებზე ჩატარებული ცდებით, მეცნიერებმა თავის ტვინში შიმშილისა და სიმაძღრის მრავალი ნერვული სიგნალი გამოავლინეს. ამ არსებებს ჩვენთან საერთო აქვთ დაავადებებთან დაკავშირებული გენების 75 პროცენტი; მათ მეტაბოლიზმსა და თავის ტვინში გამოსადეგი მსგავსებებია ძუძუმწოვრებთან.

განშტოებული ჯაჭვის ამინომჟავები (BCAA) აუცილებელი საკვები ნივთიერებებია, რომლებიც როგორც ჩანს, ნაჭამ ბუზებში სიმაძღრის შეგრძნებას იწვევს. შესაბამისად, უფრო მეტი BCAA-ს ჭამა მათში შიმშილის გრძნობას ამცირებს.

იმის დასადგენად, რა გავლენას შეიძლება ახდენდეს ეს დაბერებაზე, მკვლევრებმა ისინი აშიმშილეს, აძლევდნენ ნაკლები BCAA-ს შემცველ საკვებს.

შიმშილის გრძნობა გაზომეს იმით, თუ რამდენს ჭამდნენ მწერები თავდაპირველი ჭამიდან რამდენიმე საათის შემდეგ.

ბუზები, რომლებსაც BCAA-ს დაბალი შემცველობის საკვები ჰქონდათ მიღებული, მოგვიანებით უფრო მეტს ჭამდნენ. ამას გარდა, არჩევდნენ ცილებით მდიდარ საკვებს და არა ნახშირწყლებით მდიდარს — ეს იმის ნიშანი იყო, რომ ბუზებს საჭიროებაზე დაფუძნებული შიმშილი ამოძრავებდათ და არა სურვილზე დაფუძნებული.

ასე გავიდნენ მკვლევრები პირდაპირ წყაროზე. როდესაც მათ ხილის ბუზებში პირდაპირ გაააქტიურეს შიმშილზე რეაგირების ნეირონები, აღმოჩნდა, რომ შიმშილით სტიმულირებულმა ამ ბუზებმა დიდხანსაც იცოცხლეს.

„შესაბამისად, დაბერებას შეიძლება ანელებდეს თავად შიმშილის მოტივაციური მდგომარეობა და არა თავად დიეტა ან მისი ენერგეტიკული მახასიათებლები“, — წერენ მკვლევრები.

როგორც შემდეგმა ექსპერიმენტებმა აჩვენა, ბუზების კვების რაციონში BCAA-ს შემცირებამ ასევე გამოიწვია ის, რომ მათმა შიმშილის ნეირონებმა შეცვალეს დამხმარე ცილები, სახელად ჰისტონები, რომლებიც დნმ-ს ეკვრის და გენებს რეგულირებაში ეხმარება. მკვლევართა აზრით, ეს მოდიფიცირებული ჰისტონები შეიძლება იყოს კავშირი დიეტას, შიმშილზე რეაქციასა და დაბერებას შორის. საინტერესოა, რომ წინა კვლევებმა ჰისტონების მეტი რაოდენობით მიღება დაუკავშირა სიცოცხლის ხანგრძლივობის ზრდას.

მიღებული დასკვნების გათვალისწინებით, მკვლევრები ფიქრობენ, რომ ქრონიკული შიმშილი შეიძლება ადაპტური რეაქცია იყოს, „დისკრეტულ ნერვულ წრედებში ჰისტონი ცილების მოდიფიცირების შუამავლობით, რაც დაბერებას ანელებს“.

ამ აღმოჩენამ შეიძლება ახსნას, რატომ ჩანს რაციონში BCAA-ს დაბალი შემცველობა ჯანმრთელობისთვის კარგი. ალბათ იმიტომ, რომ ისინი ორგანიზმს საკმარისი საკვები ნივთიერებებით უზრუნველყოფენ, მაგრამ ბოლომდე არ ახშობენ ტვინში შიმშილის სიგნალებს.

რა თქმა უნდა, ამ მოსაზრებას გაცილებით მეტად შემოწმება სჭირდება. ხილის ბუზებზე ჩატარებული ერთი კვლევა საკმარისი არ არის.

ამ ეტაპზე, მკვლევრები გეგმავენ შეისწავლონ, არის თუ არა ხილის ბუზების ჯანმრთელობა კავშირში სიამოვნებისთვის ან საჭიროებისთვის ჭამასთან.

გახშირდება ვირუსები და აუცილებელია რეკომენდაციების გათვალისწინება

0

ინფექციონისტები ამბობენ, რომ გახშირდება ვირუსები და აუცილებელია იმ რეკომენდაციების გათვალისწინება, რომლებიც ზრდასრულებსა თუ ბავშვებს ვირუსებისგან დაიცავს.

„პრაიმტაიმი“ მედიცინის აკადემიური დოქტორს, ჯანდაცვის ექსპერტის, მაკა ბულეიშვილს ესაუბრა.

„ბევრი ვირუსია. საგანგაშო არაა, თუმცა გავრცელებულია, სეზონია და რომ არ გავრცელდეს, გასაკვირი ეგ იქნება, მობილობა დიდია. შეიძლება, ფაღარათით დაიწყოს და ხველაში გადავიდეს, ან ტემპერატურით დაიწყოს და არანაირი სიმპტომი არ იყოს. შეიძლება დაიწყოს ცემინება, ცხვირიდან გამონადენი, თავის ტკივილი, დიარეა, მუცლის ტკივილი და ზოგადი სისუსტე. სეზონი ახლა დაიწყო და აპრილის ბოლომდე გაგრძელდება. უმეტესად ცირკულირებს რინოვირუსები, ადენოვირუსები, გრიპის ვირუსი, კოვიდი, ახლა ვირუსების აყვავების სეზონია.

წაიკითხეთ სრულა

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

ცუკერბერგი ჰავაიზე $100 მილიონიან კომპლექსს აშენებს – საიდუმლო ბუნკერი, ორი კორპუსი, ენერგიის წყაროები

0

უზარმაზარი, საიდუმლო სამშენებლო პროექტი მიმდინარეობს. ნაწილობრივ აშენებულია და თანამედროვე ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე ძვირად ღირებულ პერსონალურ სამშენებლო პროექტად ყალიბდება.

კორპორაცია Meta-ს ხელმძღვანელი, მარკ ცუკერბერგი ჰავაიზე $100 მილიონიან კომპლექსს აშენებს – მიწისქვეშა ბუნკერით, საკუთარი საკვებითა და ენერგიის წყაროებით. ინფორმაციას Wired ავრცელებს.

ქონება, რომელიც ცნობილია როგორც Koolau Ranch სახლით, დაგეგმვის დოკუმენტების მიხედვით, მოიცავს 5000 კვადრატულ ფუტს მიწისქვეშა თავშესაფარს, ექნება საკუთარი ენერგია და საკვების მარაგი და მიწის შესყიდვის ფასებთან ერთად, 270 მილიონ დოლარზე მეტი ეღირება. WIRED-ის მიერ განხილული მტკიცებულებების თანახმად, პროექტი ეყრდნობოდა სამართლებრივ მანევრირებას და პოლიტიკურ ქსელს. მთელი ამ ხნის განმავლობაში, ცუკერბერგი და მისი მეუღლე პრისცილა ჩანი აგრძელებენ მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული ქონების მშენებლობას.

გავრცელებული ინფორმაციით, მარკ ცუკერბერგმა კუნძულ კაუაის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მიწის შესყიდვა 2014 წელს დაიწყო. კომპლექსი 5,6 მილიონ კვადრატულ მეტრს დაიკავებს. ამ ტერიტორიიდან 5 ათას კვადრატულ მეტრ ფართობზე განთავსდება ორი სასახლე 30 საძინებლითა და სველი წერტილით, ასევე, ოფისებით, საკონფერენციო დარბაზებითა და ლიფტებით.

ორი ცენტრალური კორპუსი ერთმანეთს მიწისქვეშა გვირაბით დაუკავშირდება, რომელიც 465 კვადრატულ მეტრ ფართობის თავშესაფრამდე მივა. თავშესაფარს ენერგიის საკუთარი წყარო და სურსათის მარაგი ექნება.

ინფორმაციისთვის: აღნიშნული კომპლექსის მშენებლობა „საიდუმლო” გრიფით არის კლასიფიცირებული. გაუთქმელობის ხელშეკრულებაზე ხელმოწერა სავალდებულოა ადგილზე დასაქმებული ყველა პირისთვის, სამშენებლო ბრიგადები ცალკეული პროექტებით არიან დაკავებული და ერთმანეთთან კომუნიკაციის უფლება არ აქვთ.

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.