რეპროდუქციული ჯანმრთელობის სფეროში საქართველოში მნიშვნელოვანი ცვლილება განხორციელდა — 2024 წლის იანვრიდან ამოქმედდა ერთიანი ეროვნული რეესტრი, რომელშიც აისახება სუროგაციის, ინვიტრო განაყოფიერებისა და ინსემინაციის შესახებ ყველა მნიშვნელოვანი მონაცემი. ეს ცვლილება უზრუნველყოფს მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესებას და პროცესების ეფექტურ ზედამხედველობას.
ახალი რეესტრი განსაკუთრებით აქტუალურია იმ ფონზე, რომ ბოლო წლებში დამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიების მიმართ ინტერესი მნიშვნელოვნად გაიზარდა როგორც მსოფლიოში, ისე საქართველოში. ეს მონაცემთა ბაზა ქმნის საფუძველს უსაფრთხო და გამჭვირვალე რეპროდუქციული სამედიცინო მომსახურებისთვის.
რა არის რეპროდუქციული ჯანმრთელობის ერთიანი რეესტრი
ერთიანი ეროვნული რეესტრი წარმოადგენს ციფრულ სისტემას, სადაც რეგისტრირდება დამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიებთან დაკავშირებული ყველა პროცედურა და მასალა. სამედიცინო დაწესებულებები, სადაც ტარდება ინვიტრო განაყოფიერება, სუროგაცია თუ ინსემინაცია, ვალდებულნი არიან რეესტრში განათავსონ დეტალური ინფორმაცია.
რეესტრში აისახება გამოყენებული რეპროდუქციული უჯრედების, ემბრიონების, ასევე კონტაქტში მყოფი სამედიცინო მასალებისა და პირების შესახებ სრული ინფორმაცია. ეს უზრუნველყოფს სამედიცინო მასალების სრულ მიკვლევადობას — რაც ადრე, ცვლილებამდე, შეუძლებელი იყო.
მნიშვნელოვანია, რომ რეესტრში განთავსებული ყველა ინფორმაცია სრულად დაცულია პირადი მონაცემების კანონმდებლობით და რჩება კონფიდენციალური. მხოლოდ უფლებამოსილ პირებს აქვთ წვდომა ამ მონაცემებზე მკაცრად განსაზღვრული მიზნებისთვის.
რატომ გახდა აუცილებელი რეესტრის შექმნა
დამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიების მოთხოვნა საქართველოში სწრაფად იზრდება. სტატისტიკა თვალსაჩინოდ მეტყველებს — თუ 2018 წელს სუროგაციით დაბადებულ ახალშობილთა რიცხვი დაახლოებით 500 იყო, 2022 წლისთვის ეს მაჩვენებელი თითქმის გაორმაგდა და 1000-ს გადააჭარბა. ეს ზრდა გრძელდება დღესაც.
ამჟამად საქართველოში 19 სამედიცინო დაწესებულება ახორციელებს დამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიების სერვისს. რეესტრის გარეშე აღნიშნულ დაწესებულებებს არ ჰქონდათ ვალდებულება, ერთიან სტანდარტებს მიეყოლიებინათ ინფორმაციის ფიქსირებასა და შენახვაში. სწორედ ამიტომ ვიზიტი გინეკოლოგთან და რეპროდუქციული კლინიკებთან ზოგჯერ ართულებდა სრული სურათის მიღებას.
ერთიანი რეესტრი ამ პრობლემას აგვარებს რამდენიმე მნიშვნელოვანი მიმართულებით. უპირველეს ყოვლისა, ის ზრდის პროცესების გამჭვირვალობას და აუმჯობესებს ხარისხის კონტროლს. გარდა ამისა, რეესტრი საშუალებას იძლევა, თვალი ადევნონ რეპროდუქციული მასალების წარმოშობასა და გამოყენებას, რაც მნიშვნელოვანია როგორც სამედიცინო, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით.
რეესტრის ძირითადი ფუნქციები
რეესტრის ამოქმედება პასუხობს რამდენიმე კრიტიკულ საჭიროებას რეპროდუქციული ჯანმრთელობის სფეროში. მთავარი მიზანია მომსახურების ხარისხის ამაღლება და პაციენტების უფლებების დაცვა.
სისტემა უზრუნველყოფს სამედიცინო მასალების სრულ მიკვლევადობას — ანუ ნებისმიერ დროს შესაძლებელია იმის დადგენა, როდის, სად და როგორ იქნა გამოყენებული კონკრეტული რეპროდუქციული უჯრედი თუ ემბრიონი. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია უსაფრთხოების თვალსაზრისით და საჭიროების შემთხვევაში სამედიცინო ზედამხედველობისთვის.
საერთაშორისო სტანდარტები და ევროინტეგრაცია
ერთიანი რეესტრის შექმნა არის საქართველოს ვალდებულების ნაწილი ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმების ფარგლებში. ეს ნაბიჯი აახლოებს ქართულ რეპროდუქციულ მედიცინას ევროპულ სტანდარტებთან და უზრუნველყოფს პაციენტთა უფლებების უკეთ დაცვას.
რეესტრის ამოქმედება ასევე არის წინაპირობა პარლამენტში ინიციირებული მედიცინის დახმარებით რეპროდუქციის შესახებ კანონპროექტისთვის. ეს კანონპროექტი მიზნად ისახავს რეპროდუქციული სამედიცინო მომსახურების სრულყოფილ რეგულირებას და პაციენტთა უფლებების გაძლიერებას.
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ინოვაციური IVF პროცედურები და რეპროდუქციული ტექნოლოგიები მუდმივად ვითარდება. რეესტრი საშუალებას იძლევა, თვალი ადევნონ ამ განვითარებას და დროულად მოერგონ საერთაშორისო სტანდარტებს.
პრაქტიკული რჩევები პაციენტებისთვის
- შეისწავლეთ თქვენი უფლებები: რეესტრის არსებობა ნიშნავს, რომ თქვენი რეპროდუქციული მონაცემები და
იხილეთ ასევე: „ორსულობის ხელოვნური შეწყვეტის განხორციელების წესების დამტკიცების თაობაზე“ ბრძანებაში ცვლილება შევიდა
სკანირება
QR კოდიshenisilamaze.geსტატიის ციტირებაშენი სილამაზე. (2026). რეპროდუქციული ჯანმრთელობის ერთიანი რეესტრი საქართველოში. 2 ოქტომბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/%e1%83%a1%e1%83%a3%e1%83%a0%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%90%e1%83%aa%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%a1%e1%83%97%e1%83%90%e1%83%9c-%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a2%e1%83%a0%e1%83%9d-%e1%83%92/
© 2026 შენი სილამაზე · Public Health Institute of Georgia (PHIG)
