ხუთშაბათი, აპრილი 23, 2026
- Advertisement -
Google search engine
მთავარი წაკითხვა გვერდი 44

ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩადენილი გენდერული ნიშნით ძალადობა (TFGBV) — მისი ფორმები და თავდაცვის გზები

მიერ
admin
-
0
#image_title

ქალებზე გენდერული ნიშნით ძალადობამ ტექნოლოგიური პროგრესის ხანაში განსაკუთრებით იმატა. ტექნოლოგიები და ონლაინ სივრცე ქალების წინააღმდეგ ხშირად იარაღად იქცევა. აღნიშნული ძალადობა ვრცელდება პირად, ონლაინ თუ სამუშაო სივრცეზე, ხშირად კი ონლაინ სივრცეში დაწყებული ძალადობა ფიზიკურ ფემიციდამდეც კი მიდის.

ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩადენილი გენდერული ნიშნით ძალადობა (ინგლ. Technology-Facilitated Gender-Based Violence; შემოკლებით TFGBV ან „თიეფჯიბივი“) ციფრული ძალადობის ფორმაა, რომელიც ტექნოლოგიებს, ციფრულ სივრცესა და მასში არსებულ ინფორმაციებსა და კომუნიკაციებს გენდერული ნიშნით ბოროტად იყენებს. აღნიშნული ძალადობის ფორმა ტექნოლოგიურ პროგრესთან ერთად ვითარდება და მასიურად ვრცელდება.

Economist Intelligence Unit-ის კვლევის მიხედვით, ქალების 38%-ს ონლაინ სივრცეში ძალადობა თავად გამოუცდია, ხოლო 85% შესწრებია ციფრულ ძალადობას. ტექნოლოგიური პროგრესისა და ხელოვნური ინტელექტის განვითარების შემდეგ აღნიშნული ძალადობა გლობალურად ვრცელდება. კოვიდ-პანდემიის პერიოდში, როდესაც სამუშაო სივრცემ ფიზიკურიდან ვირტუალურში გადაინაცვლა, განსაკუთრებით იმატა ციფრულმა ძალადობამ. მაგალითად, ავსტრალიაში 210%-ით გაიზარდა შიშველი სურათების გავრცელებაზე დაფუძნებული ძალადობა.

ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩადენილი გენდერული ნიშნით ძალადობის ფორმები

ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩადენილი გენდერული ნიშნით ძალადობის მრავალი ფორმა არსებობს, რომელიც უარყოფით გავლენას ახდენს მდედრობითი სქესის ადამიანების ფიზიკურ და მენტალურ ჯანმრთელობაზე, უსაფრთხოებაზე, პოლიტიკურ და ეკონომიკურ კეთილდღეობაზე, მათ ოჯახებზე, თემსა და საზოგადოებაზე.

ხშირად ქალები და გოგოები თვითცენზურას მიმართავენ, რათა თავიდან აიცილონ ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩადენილი გენდერული ნიშნით ძალადობა, რაც აჩუმებს და ზღუდავს მათ უფლებებს. იმის გათვალისწინებით, რომ ინტერნეტთან კავშირის არმქონე 3 მილიარდი ადამიანის ნახევარზე მეტი მდედრობითი სქესისაა, გენდერული ნიშნით ძალადობით გამოწვეული თვითცენზურა კიდევ უფრო ახშობს ქალთა ხმასა და გამოხატვას.

ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩადენილი გენდერული ნიშნით ძალადობის ყველაზე გავრცელებული ფორმებია:

  • სექსუალური შანტაჟი (ინგლ. Sextortion) — შანტაჟი სექსუალური შინაარსის მქონე ინფორმაციის, ფოტოების ან ვიდეოების გამოქვეყნების მუქარით. შანტაჟი შეიძლება მოიცავდეს როგორც ფინანსური პირობების წაყენებას, ისე სექსის ან სექსუალური აქტის ჩადენის ან სექსუალური შინაარსის ფოტოების მოთხოვნას, ინტიმური ან სენსიტიური ინფორმაციის არგამოქვეყნების სანაცვლოდ;

  • სურათზე დაფუძნებული ძალადობა (ინგლ. Image-based abuse) — ინტიმური შინაარსის ფოტოების თანხმობის გარეშე გავრცელება ექსპლუატაციის, შეურაცხყოფის ან შევიწროების მიზნით. მაგალითად, ასეთ მასალებს შორის შეიძლება იყოს პორნოგრაფიული, ბავშვთა სექსუალური ძალადობის ამსახველი ან არასრულწლოვანთა სექსუალიზების შემცველი ფოტომასალები;

  • ე.წ. „დოქსინგი“ (ინგლ. Doxxing) — პერსონალური და მგრძნობიარე ინფორმაციის (სახლის ან სამსახურის მისამართი, ტელეფონის ნომერი, ელ-ფოსტა, ოჯახის წევრების სახელები) ნებართვის გარეშე გამოქვეყნება;

  • კიბერბულინგი — ტექნოლოგიების მეშვეობით ონლაინ სივრცეში ადამიანის განმეორებადი და მიზანმიმართული შევიწროება, რომელიც მიზნად ისახავს მის დაზიანებას;

  • ონლაინ სექსუალური და გენდერული შევიწროება — ადამიანის შევიწროება, გაღიზიანება ან/და შეშინება დამამცირებელი და შეურაცხმყოფელი ფოტოებისა და კომენტარების ხშირი გაგზავნით. მისი სამიზნეები განსაკუთრებით ხშირად ქალები, გოგოები და LGBTQ+ თემის წარმომადგენლები ხდებიან;

  • ე.წ. „კიბერადევნება“ (ინგლ. Cyberstalking) — განმეორებადი, არასასურველი ან/და საფრთხის შემცველი თვალყურის დევნება ან კომუნიკაცია ტექნოლოგიების გამოყენებით. ის შეიძლება გადაიზარდოს რეალურ ცხოვრებაში ადევნებით ან პირიქით;

  • სექსუალური შინაარსის მიმოწერა, მაგალითად, შიშველი ფოტოების (ე.წ. „ნუდების“) მოთხოვნა;

  • პირადი ონლაინ პროფილების გატეხვა/დაჰაკვა; 

  • სიძულვილის ენა;

  • სხვისი იდენტობის მითვისება ონლაინ სივრცეში, ე.წ. „ქეთფიშინგი“ (ინგლ. Catfishing) — ყალბი პროფილის შექმნა, რომლის მიზანი ვინმეს რეპუტაციის შელახვა ან სექსუალური შევიწროებაა;

  • ტექნოლოგიების მეშვეობით ძალადობის პოტენციურ მსხვერპლთა ადგილმდებარეობის იდენტიფიცირება — აღნიშნულ ხერხს მიმართავენ ტრეფიკინგში ჩართული პირები, რომლებიც ტექნოლოგიების მეშვეობით ახდენენ პოტენციური მსხვერპლის იდენტიფიცირებასა და რეკრუტირებას.

  • ე.წ. „კიბერბანდა“ ან „კიბერმობი“ (ინგლ. Cybermob) — წინასწარ ორგანიზებული და კოორდინირებული ადამიანთა ჯგუფი, რომელიც ონლაინ სივრცეში თავს ესხმის, ემუქრება, შეურაცხყოფს ან სექსუალურად ავიწროებს სამიზნეს;

  • პორნოშურისძიება (ინგლ. Revenge Porn) — ის ვიზუალურ ინფორმაციაზე დაფუძნებული ძალადობის ერთ-ერთი ფორმაა. აღნიშნული ტერმინი ქმნის ილუზიას, რომ ფოტო/ვიდეო მასალა თანხმობის შემდეგ გამოქვეყნდა, ამიტომ მისი უკეთესი შესატყვისი „ინტიმური შინაარსის ფოტო/ვიდეო მასალის თანხმობის გარეშე გამოქვეყნებაა“;

  • ყალბი ფოტოები (ინგლ. Shallowfake) — ფოტოშოპის ან სხვა გრაფიკული რედაქტორის მეშვეობით დამზადებული  მანიპულაციური ფოტო, რომელზეც, მაგალითად, ადამიანის სხეულზე სხვისი თავია მიმაგრებული. შედარებით უფრო დახვეწილი და რთულად ამოსაცნობი ე.წ. Deepfake ფოტო/ვიდეო მასალა მაღალ ტექნოლოგიურ შესაძლებლობებს მოითხოვს, თუმცა ხელოვნური ინტელექტის განვითარების ეპოქაში მსგავსი შინაარსის მასალის დამზადება ყველასთვის ხელმისაწვდომია.

ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩადენილი გენდერული ნიშნით ძალადობისგან თავდაცვის ხერხები

ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩადენილი გენდერული ნიშნით ძალადობის მსხვერპლი ნებისმიერი ქალი შეიძლება აღმოჩნდეს, თუმცა ისეთი ადამიანები, რომლებიც სხვა ნიშნითაც განიცდიან დისკრიმინაციას, განსაკუთრებით ხშირად ხდებიან აღნიშნული ძალადობის მსხვერპლი, მაგალითად, შშმ პირები, LGBTQ+ თემის წევრები, ეთნიკური და რელიგიური უმცირესობების წარმომადგენლები და ა.შ.

საქართველოში ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩადენილი გენდერული ნიშნით ძალადობის მსხვერპლი საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ჩართული ქალები, პოლიტიკოსები, ჟურნალისტები და აქტივისტები განსაკუთრებით ხშირად ხდებიან. მათ საზოგადოებრივ საქმიანობას თან ახლავს გენდერული ნიშნით შეურაცხყოფა, დამცირება, სიძულვილის ენა, რეპუტაციის შელახვა, სექსუალიზება და პირადი ცხოვრების დეტალებით მანიპულირება, ე.წ. პორნოშურისძიება კი ქალი პოლიტიკოსების გაჩუმებისა და რეპუტაციის შელახვის მეთოდადაც კი იქცა.

საზოგადოებაში ცნობიერების ამაღლების გარეშე ტექნოლოგიები მუდმივად იქნება გენდერული ნიშნით ძალადობის ინსტრუმენტი. მისგან თავის არიდების მიზნით კი მნიშვნელოვანია პერსონალურ დონეზე შემდეგი რჩევების გათვალისწინება:

  • გაეცანით თქვენი მოწყობილობების კონფიდენციალურობის პარამეტრებს (ინგლ. Privacy settings) — მნიშვნელოვანია, გავეცნოთ ჩვენი მოწყობილობების (მაგ., მობილური ტელეფონი, კომპიუტერი, ჯიპიესი, სმარტ-საათი და ა.შ.) კონფიდენციალურობის პარამეტრებს, რათა ვაკონტროლოთ ვისთვის რა ინფორმაციაა ხელმისაწვდომი;

  • დაიცავით თქვენი ანგარიშები — საკუთარი ანგარიშებიდან პერსონალური მონაცემების მოპარვის თავიდან აცილების მიზნით გამოიყენეთ ძლიერი და უნიკალური პაროლები, დააყენეთ ორმაგი დადასტურება, ხშირად შეცვალეთ პაროლები და არ გაუზიაროთ ისინი სხვებს;

  • დაიცავით პერსონალური ინფორმაცია — მოერიდეთ სენსიტიური ინფორმაციის ონლაინ  საჯარო პლატფორმებსა და ფორუმებზე გაზიარებას (მაგ., სახლისა და სამსახურის მისამართი, ტელეფონის ნომერი, ფინანსური დეტალები);

  • სანამ გააზიარებთ, დაფიქრდით — სიფრთხილე გამოიჩინეთ იმასთან მიმართებით, თუ რას გააზიარებთ ონლაინ. ონლაინ სივრცეში რაიმეს გამოქვეყნებამდე დაფიქრდით პოტენციურ საფრთხეებზე, განსაკუთრებით ინტიმური შინაარსის ინფორმაციის შემთხვევაში. გარდა ამისა, მსგავსი შინაარსის მასალები გაუზიარეთ მხოლოდ იმ ადამიანებს, რომლებსაც ბოლომდე ენდობით;

  • დაარეპორტეთ ძალადობა — თუ ონლაინ სივრცეში გამოცადეთ ძალადობა, შევიწროება ან მუქარა, შეატყობინეთ შესაბამის პლატფორმას. სოციალური ქსელების უმეტესობას აქვს ე.წ. „დარეპორტების“ (ინგლ. Report) ფუნქცია, რომელიც მიმართულია ძალადობრივი ქცევის წინააღმდეგ;

  • შეინახეთ სამხილები — გონივრულია, შეინახოთ ძალადობის ან მუქარის შემცველი მიმოწერა და ონლაინ ინტერაქციები, რათა მომავალში სამართალდამცავი უწყებისთვის მიმართვის შემთხვევაში ფლობდეთ სამხილებს;

  • შანტაჟის შესახებ შეატყობინეთ სამართალდამცავ ორგანოებს — სექსუალური შანტაჟის შემთხვევაში არ ჩაერთოთ დამნაშავესთან კომუნიკაციაში, პირდაპირ შეატყობინეთ სამართალდამცავ ორგანოებს, ვინაიდან შანტაჟი საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მიხედვით კანონით ისჯება;

  • მოითხოვეთ მხარდაჭერა — ვირტუალურ სივრცეში ძალადობის გამოცდის შემთხვევაში რჩევისა და მხარდაჭერისთვის მიმართეთ სანდო მეგობრებსა და ოჯახის წევრებს;

  • შეინარჩუნეთ სიმშვიდე! — ვირტუალურ სივრცეში განცდილი ძალადობა განსაკუთრებით სტრესულია და ნეგატიურად მოქმედებს ადამიანის მენტალურ ჯანმრთელობაზე. მნიშვნელოვანია შეინარჩუნოთ სიმშვიდე, არ აჰყვეთ პანიკას, რადგან გახსოვდეთ, რომ არსებობს საშუალებები აღნიშნული პრობლემის წინააღმდეგ საბრძოლველად.

ქალები და ადიქცია, როგორც ძალადობის ფორმა

მიერ
admin
-
0
#image_title

გენდერის ნიშნით ძალადობა და უთანასწორობა თავს იჩენს ისეთ საკითხებშიც კი, როგორიცაა ადიქცია (დამოკიდებულება) და მისი მკურნალობა. რამდენიმე კვლევა ადასტურებს, რომ ადიქციის სამკურნალო პროგრამები უმეტესად დამოკიდებულ კაცებსა და მათ საჭიროებებზეა მორგებული, ქალთა სპეციფიკური საჭიროებები კი უგულებელყოფილია.

ადიქციის მკურნალობა

ნარკოტიკებზე დამოკიდებულების მკურნალობის ყველაზე ტრადიციული ფორმა ინტერვენციაა, რომელიც მიზნად ისახავს სიფხიზლისა და სტაბილურობის შენარჩუნებას, ასევე ნივთიერებათა მოხმარების მწვავე ეფექტების შემსუბუქებას.

ბოლო წლებში აღნიშნულ სფეროში გენდერული დისბალანსი მეტად ცხადი გახდა და უფრო მეტად აპელირებენ იმაზე, რომ ნარკოტიკების მოხმარება განსხვავებულ ეფექტებს იწვევს სხვადასხვა ბიოლოგიური სქესის ადამიანის ჯანმრთელობაზე და ადიქციის მკურნალობაც და საზოგადოებაში არსებული სტიგმაც გენდერულად განსხვავებულია.

მაგალითად, ფსიქოაქტიური ნივთიერებების მოხმარების შესწავლა ანდროცენტრულია (კაცებზეა ფოკუსირებული) და ქალებს მხედველობაში მხოლოდ მაშინ იღებს, როდესაც ნარკოტიკების მოხმარება სექსზე ან რეპროდუქციაზე ახდენს გავლენას. გარდა ამისა, ინტერვენციისა და მკურნალობის გენდერულად შესაფერისი მოდელების არარსებობის გამო ქალებს უჭირთ მათთვის შესაფერისი და მათზე მორგებული მკურნალობის მოდელის მიღება. გენდერზე დაფუძნებული ძალადობის სტრუქტურულ ბუნებაზე, რომელიც ქალებს კაცებზე სუბორდინირებულად ეპყრობა, 2011 წელს ევროპის საბჭო კონვენციით გამოეხმაურა.

ნარკოდამოკიდებულების შედეგად ქალებს ჯანმრთელობისსპეციფიკურ  გამოწვევებთან უწებთ გამკლავება, იქნება ეს ფეხმძიმობის გართულება, რეპროდუქციული დარღვევები, ღვიძლის თუ გულ-სისხლძარღვთა პრობლემები. ხშირად ინტერვენციასა და მკურნალობის კურსში მსგავსი გენდერულად სპეციფიკური საკითხები გათვალისწინებული არ არის.

ოჯახში ძალადობა დამოკიდებულ ქალებზე

ესპანეთში ჩატარებული კვლევის მიხედვით, პარტნიორის მიერ ძალადობის მწვავე გამოცდილებასთან გასამკლავებლად ყოველი მეოთხე ქალი ნარკოტიკებს მოიხმარდა. აღნიშნული ცხადყოფს, რომ ნარკოტიკების მოხმარება, როგორც გამკლავების მექანიზმი, ოჯახში ძალადობითაც შეიძლება იყოს წახალისებული. აშშ-ში ჩატარებული კვლევის მიხედვით, პარტნიორის მიერ ადამიანზე ძალადობა 6-ჯერ ზრდის მსხვერპლის მიერ კოკაინის მოხმარების შანსს. კიდევ ერთი კვლევის მიხედვით, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი ქალი 15-ჯერ უფრო მოსალოდნელია, რომ დამოკიდებული გახდეს ალკოჰოლზე, ხოლო 9-ჯერ უფრო მოსალოდნელია, რომ დამოკიდებული გახდეს ნარკოტიკებზე.

ევროპის საბჭოს 2022 წლის კვლევის მიხედვით, ნარკოდამოკიდებული ქალები და ტრანსგენდერი ადამიანები მეტად განიცდიან ძალადობას, ვიდრე ნარკოდამოკიდებული კაცები. კანადაში ჩატარებული სტატისტიკის მიხედვით, ნარკოდამოკიდებული ქალები მეტად მოწყვლადები არიან ძალადობის მიმართ. მრავალ მიზეზთა შორისაა ქიმიური ნივთიერების მოხმარების ზეგავლენა, ინტენსიური ვიქტიმიზაცია, მწვავე ემოციური მდგომარეობა, სტრესთან გამკლავების უუნარობა და დაბალი თვითშეფასება. ერთ-ერთი კვლევის მიხედვით, ამერიკელი ნარკოდამოკიდებული ქალების ნაწილი ამტკიცებდა, რომ ისინი თავიანთი პარტნიორის მხრიდან ძალადობის მსხვერპლი იყვნენ, როგორც ნარკოტიკების მოხმარების პერიოდში, ისე თავის დანებების შემდეგ. 1995 წლის კვლევის მიხედვით, სამკურნალო დაწესებულებაში მყოფი ნარკოდამოკიდებული ქალების 90%-ზე ფიზიკურად ძალადობდნენ, 95%-ს კი აუპატიურებდნენ.

ოჯახში ძალადობა ნარკოდამოკიდებულის მიერ

დამოკიდებულება, იქნება ეს ნარკოტიკების მოხმარება თუ სხვა ადიქციური ქცევები (მაგალითად, აზარტული თამაშები), უარყოფითად ზემოქმედებს ოჯახების კეთილდღეობაზე. დამოკიდებული ადამიანის ემოციური სიმძიმე და სამსახურებრივი მოვალეობების შესრულების უუნარობა ურთიერთობებს ამწვავებს, ოჯახებში ფინანსური პრობლემები ​​იჩენს თავს და იზრდება ჯანმრთელობის ხარჯებიც. ადიქციის თანმდევი პრობლემები როგორც თავად დამოკიდებულ ადამიანზე, ისე მის ოჯახის წევრებზე განსაკუთრებით მწვავდება ეკონომიკურად ხელმოკლე ოჯახებში. გარდა ამისა, ნარკოტიკების მოხმარებისას შეიძლება ადამიანს სქესობრივი გზით ან სისხლით გადამდები დაავადებები შეხვდეს, რითაც ის საკუთარ სექსუალურ პარტნიორსაც აგდებს საფრთხეში. გარდა ამისა, ხშირად დამოკიდებული ადამიანების ფსიქოლოგიური მდგომარეობა მათ ოჯახში ძალადობისკენ უბიძგებს. ადიქცია და ნარკოტიკების მოხმარება ადამიანს ხშირად საკუთარ ქცევებზე კონტროლს აკარგვინებს. ნივთიერების მოხმარებისას ტვინში ქიმიური ცვლილებები მიმდინარეობს, რაც ირაციონალურ, უკონტროლო და ზოგჯერ ძალადობრივ ქცევებს იწვევს. ერთ-ერთი კვლევის მიხედვით, ოჯახში ძალადობის დაახლოებით 80% ნივთიერებაზე დამოკიდებულებას უკავშირდება.

ადიქციის მსხვერპლი ნებისმიერი ადამიანი შეიძლება გახდეს, თუმცა ოჯახში დამოკიდებული კაცის არსებობის შემთხვევაში ოჯახური ტვირთის ტარება ხშირად ქალებს უწევთ. აღნიშნული პრობლემა განსაკუთრებით მწვავეა განვითარებად ქვეყნებში, რომლებშიც ცხოვრების ხარისხი მკვეთრად დაბალია და ადამიანებს, განსაკუთრებით ქალებს, მრავალ სოციო-ეკონომიკურ გამოწვევასთან უწევთ გამკლავება.

სტიგმა ადიქციის ირგვლივ

საზოგადოებაში არსებული სოციალურად კონსტრუირებული გენდერული როლები ნარკოდამოკიდებულ ქალებს გარკვეული სტიგმის ქვეშ აქცევს. საზოგადოება ქალებს ხედავს როგორც მზრუნველს, მომვლელს და საქმიანს, დედას და დიასახლისს, ნარკოდამოკიდებულება კი მათი ტრადიციული გენდერული როლიდან გადახვევად აღიქმება. შესაბამისად, საზოგადოების, ახლობლებისა და ოჯახის მიერ კრიტიკისგან თავის არიდების მიზნით ნარკოდამოკიდებული ქალები ხმამაღლა არ საუბრობენ თავიანთ პრობლემაზე და გაკიცხვის შიშით მკურნალობაზეც უარს ამბობენ.

კვლევის მიხედვით, ნარკომანი ქალები ბევრად უფრო მძიმე და ღრმა სოციალური სტიგმის ქვეშ ექცევიან, ვიდრე კაცები. აღნიშნული სტიგმა განსაკუთრებით ძლიერია განვითარებად ქვეყნებში. ტანზანიაში გამოკითხული ნარკოდამოკიდებული ქალების თქმით, მეტადონით ჩანაცვლებით თერაპიაში მონაწილეობისთვის მათთვის მთავარი გამოწვევა საზოგადოებაში არსებული დისკრიმინაციული დამოკიდებულება იყო.

გარდა საზოგადოებრივი სტიგმისა, ნარკოდამოკიდებული ქალები ხშირად თვითცენზურასაც ეწევიან, როდესაც თავიანთი ქმედებების გამო თვითშეფასება უვარდებათ და განსაკუთრებულ დანაშაულის გრძნობას და სირცხვილს განიცდიან.

ადიქცია და სექს-სამუშაო

ადიქციისადმი განსაკუთრებით მოწყვლადი ქალი სექს-მუშაკები არიან. ნარკოდამოკიდებულება მათ აიძულებთ, განაგრძონ მუშაობა, რათა შეძლონ ნარკოტიკების შეძენა. მსგავსი მუშაობა-ნარკომოხმარების ციკლი კი უარყოფითად ზემოქმედებს მათ ფიზიკურ თუ მენტალურ კეთილდღეობაზე. გარდა ამისა, ნარკოტიკების ზემოქმედების ქვეშ ყოფნისას მათ საკუთარი თავის დაცვა უჭირთ.

უკანონო ნარკოტიკის მოხმარება-გაყიდვასთან ბრძოლა აღნიშნულ გამოწვევას შეამსუბუქებს, თუმცა ნარკოდამოკიდებული სექს-მუშაკი ქალების პრობლემები კომპლექსურია. ხშირად ისინი პოსტ-ტრავმულ სტრესული აშლილობას განიცდიან ძალადობის ან სხვა ტრავმული გამოცდილების გამო, ნარკოტიკები კი მათთვის სტრესთან გამკლავების მექანიზმია.

ნარკოდამოკიდებულ ქალ სექს-მუშაკებს ადიქციის სამკურნალო სერვისების მიღებაც უჭირთ, რადგან ორმაგ სტიგმას აწყდებიან თავიანთი საქმიანობის გამო. ამასთან, მკურნალობისას ისინი ერიდებიან თავიანთ საქმიანობაზე საუბარს და სტიგმისა და ნაკლები გახსნილობის გამო სათანადოდ ვერ სარგებლობენ მკურნალობით მიღებული შედეგებით.

ნარკოდამოკიდებული ქალების მკურნალობას კომპლექსური მიდგომა სჭირდება, რომელიც უნდა ითვალისწინებდეს სოციალურ, კულტურულ და ბიოლოგიურ ფაქტორებს, რომელსაც ნარკოდამოკიდებული ქალები აწყდებიან.

► უნდა გვახსოვდეს, რომ ადიქციასთან გამკლავება რთულია, თუმცა მხარდაჭერისა და მკურნალობის შედეგად შესაძლებელია მისგან თავის დაღწევა. დამოკიდებულებას არ უნდა მისცეთ უფლება, შეგაგუოთ ოჯახურ თუ სტრუქტურულ ძალადობას.

გამოყენებული წყაროები: 

სტატიის მთარგმნელი: ლეილა ჩხეტიანი

მთავარი სურათი: Shutterstock

წყარო

ჰეტერონორმატიულობა და მისი საზიანო მხარეები

მიერ
admin
-
0
#image_title

ჰეტერონორმატიულობა არის გავრცელებული წარმოდგენა, რომ ყველა ადამიანი ბუნებით ჰეტეროსექსუალია. ამ იდეის მიხედვით, რომანტიკული და სექსუალური ურთიერთობები მხოლოდ კაცსა და ქალს შორის ხდება და ეს ერთადერთი ბუნებრივი და ნორმალური ქცევაა.

ჰეტერონორმატიულობა ადამიანებს ჩარჩოში აქცევს და ქმნის ისეთ გარემოს, რომელშიც ჰეტეროსექსუალობა ერთადერთი ლეგიტიმური და გამართლებული სექსუალური ორიენტაციაა, რის გამოც ეს მიდგომა:

ჰომოფობიურია

ბოლო წლებში სერიალებში, ფილმებსა და რეკლამებში უფრო აქტიურად დაიწყო იმის წარმოჩენა, თუ რამდენად მრავალფეროვნები ვართ ადამიანები. მიუხედავად ამისა, ჩვენს საზოგადოებაში მედია მაინც რჩება ჰეტერონორმატიულობის დომინირების ნათელ მაგალითად, სადაც ჰეტეროსექსუალური წყვილები — ქალი და კაცი — ყოველთვის „ნორმალურ“ და „ნაგულისხმევ“ წყვილებად არიან წარმოდგენილები.

ეს ახალისებს იმ იდეას, რომ სხვა სექსუალური ორიენტაციები არაბუნებრივი და მიუღებელია და ასევე აცხადებს, თითქოს ქვიარ ხალხი არ არსებობდეს, რაც სრული სიცრუეა.

ტრანსფობიურია

ჰეტერონორმატიულობის მიხედვით, ყველა ადამიანი არათუ უბრალოდ ჰეტეროსექსუალი, არამედ სისგენდერიცაა — ანუ ყველა ადამიანი საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს იმ სქესთან, რომლითაც დაიბადა.

ქვიარობის მსგავსად, არც იმაშია რამე უჩვეულო ან არაბუნებრივი, რომ ადამიანს სისგენდერობისგან განსხვავებული გენდერული იდენტობა ჰქონდეს. მიუხედავად ამისა, როდესაც ადამიანები და წყვილები ჩვენ გარშემო მუდმივად სისგენდერებად და ჰეტეროსექსუალებად არიან წარმოდგენილები, ეს აღვივებს იმ იდეას, რომ ტრანსგენდერი თუ არაბინარული გენდერული იდენტობის მქონე ადამიანები არაბუნებრივები არიან ან საერთოდაც არ არსებობენ.

აუარესებს მენტალურ ჯანმრთელობას

ქვიარი მოზარდებისთვის ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს ისეთი ოჯახის ყოლას, რომელიც მათ ისეთად იღებს, როგორებიც არიან. მოზარდის ემოციური კეთილდღეობისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ოჯახისა და საზოგადოების მიმღებლობა და ისეთ სიტუაციებში, რომლებშიც ბავშვი გარიყულად და უცხოდ გრძნობს თავს, იზრდება დეპრესიისა და სუიციდის რისკი.

თანატოლებისა და ოჯახის წევრების მხრიდან კეთილმოპყრობასთან ერთად კარგი მენტალური ჯანმრთელობისთვის საკვანძოა წარმომადგენლობითობაც. როდესაც ადამიანი ხედავს, რომ წარმოდგენილია თავის კულტურაში, ის გრძნობს, რომ მისი ნაწილია. თუმცა როდესაც ყოველდღიურობაში ჰეტერონორმატიული ნარატივია ფესვგადგმული, ეს რთულად გადასალახ მენტალურ ბარიერებს წარმოქმნის.

იწვევს ბულინგს და ახალისებს დისკრიმინაციას

როდესაც ბავშვები იზრდებიან ისეთ გარემოში, რომელშიც მხოლოდ ჰეტეროსექსუალი, სისგენდერი ხალხია წარმოდგენილი, ეს მათ აფიქრებინებს, რომ სხვა ბავშვებს, რომლებიც ამ ჩარჩოში არ ექცევიან, „რაღაც სჭირთ“. ლგბტქ+ თემის წარმომადგენელი ბავშვების ბულინგი უზარმაზარ ზიანს აყენებს მათ მენტალურ ჯანმრთელობას.

ამასთანავე ჰეტერონორმატიულობა ახალისებს დისკრიმინაციას, რადგან ის ხელს უწყობს ერთ კონკრეტულ და შეზღუდულ ხედვას იმისა, თუ როგორ უნდა გამოიყურებოდნენ ადამიანები, როგორ უნდა მოიქცნენ ან იფიქრონ, რის გამოც ნებისმიერი ადამიანი, რომელიც ამ ნორმებს არ აკმაყოფილებს, სხვებისთვის სამიზნე ხდება.

როდესაც საზოგადოება ისე იქცევა, თითქოს ადამიანებისთვის ცხოვრების მხოლოდ ერთი დასაშვები და მისაღები გზა არსებობს, ეს ყველას, ვინც ჰეტეროსექსუალი და სისგენდერი არ არის, დამატებით სირთულეებს უქმნის ყოველდღიურ ურთიერთობებსა თუ სამსახურში.

ჰეტერონორმატიულობა ჩვენი კულტურის ერთ-ერთი მთავარი მამოძრავებელი ძალა და ძლიერი იდეოლოგიაა, თუმცა უნდა გვესმოდეს, რომ ის მოძველებულია და ჩვენივე საზოგადოების უამრავ წევრს აზიანებს.

მთავარი სურათი: dribbble / Anisa Meilasyari

ჩუმი სექსუალური რევოლუცია საქართველოში

მიერ
admin
-
0
#image_title

რა გახსენდებათ სიტყვა „რევოლუციაზე“?

► ალბათ პროტესტი, ხმაური, ხალხით გადაჭედილი ქუჩები და შედეგად — ფუნდამენტური ცვლილებები. ხოლო „სექსუალურ რევოლუციაზე“ ამერიკა, ქალების სექსუალური გათავისუფლების პროცესის დაწყება, საგანმანათლებლო სისტემის ძირეული გადატრიალება და, ზოგადად, სექსთან მიმართებით დამოკიდებულებების რადიკალური შეცვლა (სექსის ჰეტერონორმატიულობასთან ბრძოლა, მასტურბაციის ნორმალიზება, კონტრაცეფციისა და აბორტის ლეგალიზაცია და სხვა) უნდა გაგვახსენდეს.

ამ სტატიაში ქართულ, ჩუმ სექსუალურ რევოლუციაზე ვისაუბრებთ და, ალბათ, არ გაგიკვირდებათ, თუ სექსუალური გათავისუფლების  შთამბეჭდავ მიღწევებსა და ძირეულ  ცვლილებებზე ვერ მოგიყვებით.

რა მოხდა საქართველოში?

ინფორმაციის ხელმისაწვდომობამ, ინტერნეტმა და საკუთარი ფიზიკური გარემოს გარეთ კომუნიკაციის შესაძლებლობამ საქართველოში ნელ-ნელა მოიტანა სექსის მიმართ დამოკიდებულების ცვლილება. გავრცელებული სტანდარტი, რომ ქალისთვის სექსი მხოლოდ გამრავლების ან ქმრისთვის სიამოვნების მინიჭების საშუალება უნდა იყოს, ახალგაზრდა ქალების ნაწილში კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა. თუმცა ეს პროცესი დღემდე, ტაბუებისა და სტერეოტიპების ფონზე მიმდინარეობს.

მიუხედავად იმისა, რომ არც სახელმწიფო და არც საზოგადოების კონსერვატიული ნაწილი ამას არ აღიარებს, ფაქტია, რომ საქართველოში ქალების ნაწილს აქვს სექსი ქორწინებამდე. ისიც ფაქტია, რომ ამ ქალების რიცხვი მატულობს.

ევროპასა და ამერიკაში ჯერ კიდევ 1966 წელს „აღმოაჩინეს“, რომ ქალი იმავენაირად იღებს სიამოვნებას სექსისგან, როგორც კაცი — აქვს სექსუალური სურვილები, გემოვნება და განიცდის ორგაზმს.

► თუმცა ქართული სახელმწიფო და საზოგადოება ამას დღემდე არ აღიარებს და ქალების სურვილს, სექსუალური გათავისუფლების მიმართ, გარყვნილების პროპაგანდად, რელიგიისა და ოჯახის ინსტიტუტის წინააღმდეგ ბრძოლად მიიჩნევს.

წყარო: dribbble / Laura Sauchelli

სწორედ ამ ნარატივის შედეგია ის რეალობა, რომელშიც დღესდღეობით საქართველოში ქალები ცხოვრობენ.

შედარებისთვის, თუ ამერიკასა და ევროპაში სექსუალური რევოლუცია კონტრაცეფციისა და აბორტის ლეგალიზაციითა და საგანმანათლებლო სისტემის ცვლილებით დაიწყო, ქართული ამბავი საპირისპიროა:

ქალთა საჭიროებებისა და გამოწვევების სრული უგულებელყოფით სახელმწიფომ გოგოები და ქალები აბსოლუტურად მარტო დატოვა სექსუალურ-რეპროდუქციული უსაფრთხოების, ჯანმრთელობისა და განათლების თვალსაზრისით. რამაც შედეგად მოიტანა ის, რომ ქალებს საკუთარი მძიმე გამოცდილებებით მოუხდათ ყველაფრის სწავლა მათი სხეულის, სექსუალობის, სექსისა და რეპროდუქციის შესახებ.

ქალების გამოწვევები ჩუმ სექსუალურ რევოლუციაში

როცა ქართულ სექსუალურ რევოლუციას „ჩუმს“ ვუწოდებთ, იმ ინფორმაციულ და საგანმანათლებლო ვაკუუმს ვგულისხმობთ, რომელიც სექსუალურ-რეპროდუქციული ჯანმრთელობისა და უფლებების კუთხით გატარებულმა სიჩუმის, პროცესის უგულებელყოფისა და ტაბუს დადების პოლიტიკამ შექმნა. საბოლოოდ კი, ამ პოლიტიკამ ქალები შემდეგი გამოწვევების წინაშე დააყენა:

ადრეული სექსი

მოზარდობის პერიოდში სქესობრივი ცხოვრების დაწყებას არაერთი არაჯანსაღი მიზეზი შეიძლება ჰქონდეს. ერთ-ერთი მათგანი კი ისაა, რომ გოგოებს ძალიან მწირი ან თითქმის არანაირი ინფორმაცია არ აქვთ საკუთარ სხეულზე და მისი განვითარების ეტაპებზე, შესაბამისად არც ჯანმრთელობის იმ რისკებზე, რომლებიც სქესობრივი ცხოვრების ადრეულ ასაკში დაწყებას შეიძლება მოჰყვეს. ამ კუთხით საგანმანათლებლო სისტემა არცერთ საბაზისო მოთხოვნას არ პასუხობს და ამას ემატება ისიც, რომ არცერთი სივრცე (ოჯახი, ნათესავები, სკოლა და ა.შ.) არ არის უსაფრთხო იმისთვის, რომ გოგოებმა ამ თემაზე ისაუბრონ, რჩევა ითხოვონ და გააზრებული, რაციონალური გადაწყვეტილება მიიღონ.

წყარო: dribbble / Zara Picken

აუცილებლად გასათვალისწინებელია ისიც, რომ გარდატეხის ასაკში მოზარდები მგრძნობიარეები და მოწყვლადები არიან. ამ ასაკის ბავშვები მარტივად ხდებიან მანიპულაციის, ძალადობისა და შევიწროების მსხვერპლი. შესაბამისად, მათი „გადაწყვეტილება“ – ჰქონდეთ სექსი, ზოგჯერ სულაც არაა მათი და სწორედ მანიპულირებისა და შევიწროების შედეგადაა მიღებული. მსგავსი შემთხვევები ხშირად ხდება ფიზიკური და მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემების მიზეზი, როგორც მოზარდობის პერიოდში, ისე ზრდასრულ ასაკშიც, პოსტტრავმული გამოვლინებების ფორმით.

სქესობრივი ცხოვრების დაწყება გააზრებული, რაციონალური და ქალის სურვილზე დაფუძნებული გადაწყვეტილება უნდა იყოს, ხოლო ინფორმაციისა და საბაზისო სექსუალური განათლების გარეშე ამ ტიპის გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელია.

დაუცველი სექსი

საბაზისო სექსუალური განათლების გარეშე დარჩენილ თინეიჯერებს უსაფრთხო სექსზე ინფორმაცია ჭორებისა და მითების დონეზე აქვთ და ხშირად არ იციან, რა რისკების წინაშე აყენებთ დაუცველი სექსი.

წყარო: dribbble / MISS CHATZ

სწორედ ეს ხდება არასასურველი ორსულობის, სექსუალური გზით გადამდები ინფექციებისა და დაავადებების შემთხვევების მიზეზი, რასაც საზიანო და ტრავმული გავლენა აქვს როგორც ფიზიკურ, ისე მენტალურ ჯანმრთელობაზე.

აბორტი

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში აბორტის მრავალწლიანი პრაქტიკა გვაქვს და უფროსი თაობებისგან არაერთხელ მოგვისმენია, რომ ერთი ქალი საშუალოდ 10-15 აბორტს იკეთებდა, ეს თემა მაინც ტაბუდადებულია და მორალის ჭრილში განიხილება.

თუმცა ეს გასაკვირი სულაც არაა, რადგან ამ პერიოდშიც აბორტის მიზეზი ისევ ინფორმაციისა და განათლების დეფიციტი იყო: ქორწინებაში დაცული სექსის არარსებობის ფონზე, ქალებს ხშირად ჰქონდათ არასასურველი ორსულობის შემთხვევები და აბორტის გადაწყვეტილებაც უფრო ხშირად მიიღებოდა.

წყარო: dribbble / Rokas Aleliunas

დღესდღეობით აბორტის გაკეთების გადაწყვეტილება ხშირად ხდება ქალის დარცხვენის, შეურაცხყოფისა და მასზე ფსიქოლოგიური ძალადობის მიზეზი, როგორც საზოგადოების, ისე ექიმების მხრიდან. ეს დამოკიდებულება პირდაპირ მოქმედებს ქალების მენტალურ ჯანმრთელობაზე — ხშირად ისედაც ტრავმული გამოცდილება მოსალოდნელი უარყოფითი განწყობებისა და დანამუსების ფონზე უარესად მძიმდება და ქალებს ამ ტრავმასთან გამკლავება მარტოს, საიდუმლოდ უწევთ.

აღსანიშნავია ისიც, რომ ქალებს აბორტი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ეპატიებათ, თუ ნაყოფი მათ სიცოცხლეს უქმნის საფრთხეს, სხვადასხვა ტიპის ჯანმრთელობის პრობლემები აქვს, ან გოგოა („გაეროს მოსახლეობის ფონდისა და მსოფლიო ბანკის სტატისტიკის მიხედვით, 1990-2010 წლებში საქართველოში 25 000 სელექციური აბორტი გაკეთდა. ამ ტენდენციის გაგრძელების შემთხვევაში კი, ეს რიცხვი 2050 წლისთვის 80 000-მდე გაიზრდება).

არასრულწლოვანების შემთხვევაში კი მიუხედავად იმისა, რომ კანონი აბორტის კონფიდენციალურობას უზრუნველყოფს, ხშირია შემთხვევები, როცა ექიმი ამას არ ითვალისწინებს და ამ სახის პირად ინფორმაციას მშობლებს უზიარებს. ასევე ხშირია შემთხვევები, როცა არასრულწლოვნებმა არც იციან, რომ 14-18 წლის ასაკში მშობლის თანხმობის ან მშობლისთვის გამხელის გარეშე შეუძლიათ ამ ტიპის მომსახურების მიღება სამედიცინო დაწესებულებებში.

ადრეული ქორწინება

ადრეული და დაუცველი სექსისა და აბორტის უფლებაზე ინფორმაციის არქონის გარდა ადრეული ქორწინების მიზეზი ბევრი რამ შეიძლება იყოს: სიღარიბე, ქალიშვილობასთან დაკავშირებული სტანდარტები, ოჯახების „სარფიანი“ გარიგებები, ეთნიკურ-რელიგიური ტრადიციები და ა.შ. თუმცა თითოეულ მათგანს საფუძვლად ქალის სექსუალობის შეზღუდვის სურვილი უდევს.

წყარო: dribbble / PrstiPerje

სწორედ ამიტომ, ჩუმმა სექსუალურმა რევოლუციამ და განათლების კუთხით აუცილებელი ცვლილებების განუხორციელებლობამ პრობლემა, რომელიც ქალების ჯანმრთელობაზე, სიცოცხლის ხანგრძლივობასა და კეთილდღეობაზე პირდაპირ აისახება, ისევ გადაუჭრელი დატოვა. მიუხედავად იმისა, რომ საკანონმდებლო სისტემა არსებული რეალობის შეცვლის საშუალებას იძლევა, სახელმწიფო კანონის ქმედითობისთვის არაფერს აკეთებს.

გენიტალიების ნაწილობრივი ან სრული მოკვეთა

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში ქალის გენიტალიების — სასქესო ორგანოების — დასახიჩრების პრაქტიკაზე იშვიათად ან საერთოდ არ გვსმენია, ის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გამოწვევაა ქალების სექსუალურ-რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასა და უფლებებზე საუბრისას.

წყარო: dribbble / Sophie Baier

კახეთში, ეთნიკურად ავარიელ მოსახლეობაში კლიტორის ნაწილობრივ მოკვეთა ტრადიციული რიტუალია და მიუხედავად იმისა, რომ ეს დასჯადი ქმედებაა, შესაბამისი საგანმანათლებლო და საინფორმაციო კამპანიების გარეშე დიდია საფრთხე, რომ ამ პრაქტიკამ იატაკქვეშეთში გააგრძელოს არსებობა.

სექსუალური ძალადობა და შევიწროება

ჯანსაღი საზღვრებისა და თანხმობის გაცემისა და მიღების ფორმების ცოდნის გარეშე, გოგოებისა და ქალების ყოველდღიურობა სავსეა არასასურველი შეხების ვერბალური და ფიზიკური შევიწროებისა და ძალადობის შემთხვევებით.

წყარო: art-vibes

ხშირად ადრეულ ასაკში გოგოებს ამგვარი ქმედებების იდენტიფიცირება არ შეუძლიათ და ნორმალური ჰგონიათ. ზოგჯერ ხვდებიან, რომ ეს ნორმა არ არის და არ მოსწონთ, მაგრამ თავს იდანაშაულებენ ან მსხვერპლის დადანაშაულების გავრცელებული პრაქტიკის გამო,  ასეთი ფაქტების შესახებ ვერავის უყვებიან.

გაუპატიურების კულტურა

თამამად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ საქართველოში გაუპატიურების კულტურა გაცხადებულად არსებობს. ჯერ კიდევ 15-20 წლის წინ ქალის მოტაცება მიღებული ჩვეულება იყო, ხოლო იმის გამო, რომ სექსუალური განათლების კუთხით ერთი ნაბიჯიც არ გადადგმულა წინ, დღესდღეობით ისევ იქმნება ოჯახები ადრეულ ასაკში. მხოლოდ ის შეიცვალა, რომ ქალის სრულწლოვანებამდე ოჯახი მალავს ასეთ შემთხვევებს, სახელმწიფო კი არაფერს აკეთებს ამ პრაქტიკის შესაცვლელად.

წყარო: Merkitys

გარდა ამისა, საქართველოში ნორმაა ფსიქოსოციალური და სხვა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ქალების გაუპატიურება: ფსიქოსოციალური შეზღუდვის შემთხვევაში არსებობს წარმოდგენა, რომ „ქალი ვერ იაზრებს, რა მოხდა“, ხოლო ფიზიკური შეზღუდვის შემთხვევაში „მადლიერი უნდა იყოს, რომ მასთან სექსი ჰქონდათ“.

იმ შემთხვევაშიც კი, თუ გაუპატიურებას თავისი სახელი დაერქვა, ქალს დამატებით ბრძოლა უწევს ყველასთან სახელმწიფო და სადამსჯელო ორგანოებით დაწყებული, საზოგადოებით, ეკლესიითა და ოჯახით დამთავრებული.

შანტაჟი

საჯარო სივრცეში მომუშავე ქალების წინააღმდეგ სექსი და სექსუალობა ერთ-ერთი მთავარი იარაღია. უკანონო მიყურადებისა და თვალთვალის შემთხვევებში საკმარისია პოლიტიკოსი ან სხვა პროფესიის ქალის ქორწინების გარეთ სექსუალური კავშირის შესახებ შევიტყოთ, რომ მისი საჯარო ფიგურა მაშინვე კვდება. ცნობილ (და ზოგადად) ქალებს არ „ეპატიებათ“ სექსი და ეს ერთ-ერთი მთავარი ბარიერია მათი პოლიტიკასა და სხვადასხვა ტიპის გადაწყვეტილებების მიმღებ ორგანოებში საქმიანობის წინააღმდეგ.

წყარო: dribbble / James Heimer

კიბერშევიწროვების, ბულინგისა და შანტაჟის მსხვერპლი არაერთი არასრულწლოვანი გოგოც გამხდარა. ხშირია შემთხვევები, როცა მუქარით, დაშინებით, ან მანიპულაციით კაცები გოგოებს შიშველი ფოტოების ან ვიდეოების გაგზავნაზე იყოლიებენ, შემდეგ კი ამ მასალით აშანტაჟებენ.

დარცხვენა და დაშინება

იმის გამო, რომ ქალების სექსუალური ცხოვრება ტაბუდადებული და დემორალიზებულია, ხშირია მათი სხვადასხვა კუთხით დარცხვენისა და დაშინების შემთხვევები. ქალებს არცხვენენ მაშინაც, როცა სექსი აქვთ და მაშინაც, როცა სექსზე უარს ამბობენ. აშინებენ შიშველი ფოტოების გავრცელებით, მათ სექსუალურ ცხოვრებაზე ინფორმაციის გასაჯაროებით და ა.შ.

წყარო: Fernanda Castro

ჩუმი სექსუალური რევოლუცია და ხმამაღალი ფემიციდი

საქართველოში ქალების გენდერული ნიშნით მკვლელობის — ფემიციდის — მაჩვენებელი შემაშფოთებლად მაღალია. მხოლოდ 2019 წელს ფემიციდის 19 შემთხვევა და ქალის მკვლელობის 22  მცდელობა დაფიქსირდა, ხოლო  2018 და 2017 წლებში 22 და 26 ფემიციდის შემთხვევა იყო.

წყარო: dribbble / Martina Sgorbati

შემთხვევების უმრავლესობა პარტნიორების, ქმრების ან ყოფილი ქმრებისგანაა ჩადენილი. ქალებს კლავენ ეჭვიანობის ნიადაგზე, განქორწინების შემდეგ ცხოვრების გაგრძელების სურვილის გამო და ა.შ. — ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ისევ ქალის სექსუალობაა.

რა გაიგეს კაცებმა არასწორად?

მიუხედავად იმისა, რომ სექსიზმისა და მიზოგინიის რადიკალური ფორმები დროთა განმავლობაში ახალგაზრდებში თითქოს იცვლება, ის არსად გამქრალა — შეიცვალა მხოლოდ ფორმა და მოერგო თანამედროვე სამყაროს. დღესდღეობით ის, რომ ქალების ნაწილს თავისუფალი სექსუალური ცხოვრება აქვს, კაცების ნაწილის მხრიდან აღქმულია ისე, თითქოს ამ ქალებს უარის თქმის უფლება არ აქვთ, ან ერთი თანხმობა ავტომატურად ნიშნავს მეორეჯერაც თანხმობას. ამ რეალობის ფონზე, უარის თქმას დარცხვენა და სხვადასხვა გზით მანიპულირება მოჰყვება.

შედეგად, საზოგადოების თითქოს „განვითარებულ“ და „პროგრესულ“ ნაწილში სექსუალური შევიწროება და ძალადობა ინტიმური ურთიერთობების ერთგვარ სტანდარტად იქცა.

წყარო: dribbble / Cristian Pintos

კაცების მხრიდან ჯანსაღი საზღვრების არცნობისა და უარის მიუღებლობის შედეგად, შევიწროებისა და ძალადობის მძიმე გამოცდილებებზე გაიზარდა თაობა ქალებისა, რომლებიც ახლა საკუთარი ძალებით ცდილობენ, გოგოებს თავიდან აარიდონ იგივე ტრავმები.

ბოლო დროს Facebook-ის ერთ-ერთ ჯგუფში ქალები ერთმანეთს ამ ტიპის გამოცდილებებს უზიარებენ – ასახელებენ მოძალადეს ან შემვიწროებელს და ინფორმაციის გავრცელებით იცავენ მათ, ვისაც ჯერ მსგავსი გამოცდილებები არ ჰქონიათ.

იმ ქალებმა, ვისაც სექსუალური ძალადობა და შევიწროება გამოუცდიათ, კარგად იციან, რამდენად მძიმედ მოქმედებს ამ ტიპის მანიპულაციები ქალის თავდაჯერებულობაზე, თავისუფლებასა და მენტალურ და ფიზიკურ ჯანმრთელობაზე. სწორედ ამიტომ, მსგავსი გაერთიანებები და მსხვერპლების შემდგომი დახმარება ძალიან მნიშვნელოვანია.

რა უნდა შეიცვალოს?

ზემოთ ჩამოთვლილი საკითხები მხოლოდ ზოგადი მიმოხილვაა იმ კომპლექსური რეალობის, რომელშიც დღეს ქალები ცხოვრობენ და რომელიც ბევრი, ძალიან მძიმე და რთული, პრობლემითაა სავსე.

თუმცა ეს ზოგადი მიმოხილვაც ცხადყოფს, რომ ქალების სექსუალობასთან და სექსუალურ-რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასა და უფლებებთან მიმართებით ძირეული ცვლილებებია გასატარებელი, როგორც საკანონმდებლო, ისე საგანმანათლებლო და ინფორმაციული თვალსაზრისით.

წყარო: dribbble / Radostina Georgieva

ერთადერთი, რაც ვერ და არ შეიცვლება, ქალების სექსუალური გათავისუფლების პროცესია, რადგან ის გარდაუვალია და სახელმწიფოსა და საზოგადოებას, ადრე თუ გვიან, ამ რეალობასთან შეგუება მოუწევს. მართლაც, ცხადად ჩანს, რომ ქალების სექსუალური თავისუფლების წინააღმდეგ მრავალწლიანმა ბრძოლამ ვერც ერთ საზოგადოებაში ვერ მოიტანა ის შედეგი, რაც მიზნად ჰქონდა – ქალებში საკუთარი სხეულის ფლობისა და თავისუფლების სურვილი ვერ გააქრო. ერთადერთი შედეგი, რაც სექსისგან თავშეკავებისა და მისი დემონიზაციის პოლიტიკას აქვს ქალების სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის საფრთხეში ყოველდღიურად ჩაგდებაა.

იმისათვის, რომ ეს საფრთხეები შემცირდეს, აუცილებელია:

♦ სექსუალური განათლება სკოლებში და მოზარდებისთვის ინფორმაციის მიწოდება ისეთ საკითხებზე, როგორებიცაა უსაფრთხო სექსი, კონტრაცეფცია, რეპროდუქცია და, ზოგადად, უსაფრთხოება;

♦ კანონის გამკაცრება იმ სამედიცინო მუშაკების მიმართ, რომლებიც მოზარდის პირადი ცხოვრებისა და სექსუალურ-რეპროდუქციული ჯანმრთელობის დეტალებს მშობლებსა თუ კანონიერ მეურვეებს მოზარდის თანხმობის გარეშე უზიარებენ;

♦ სამედიცინო მუშაკების გადამზადება ისეთ ეთიკურ და პროფესიულ საკითხებში, როგორიცაა: არაპენეტრაციული სექსი და მისგან გადამდები სგგი-ები, ლესბოსელი ქალების სექსუალურ-რეპროდუქციული ჯანმრთელობა და უფლებები, არასრულწლოვნებთან საუბრისა და ურთიერთობის ნორმები და სხვ.;

♦ ადრეულ ქორწინებასთან, ქალის გენიტალიების მოკვეთასთან და ძალადობასა და შევიწროებასთან დაკავშირებით არსებული კანონმდებლობის ქმედითობა და რეალური აღსრულება;

♦ გაუპატიურებასთან დაკავშირებული კანონმდებლობის მორგება ქალების საჭიროებებზე, ასევე საგანმანათლებლო და ინფორმაციული კამპანიების განხორციელება ამ თემასთან დაკავშირებით;

♦ სხვადასხვა ტიპის დაშინებისა და შანტაჟის ფორმებზე მკაცრი რეაგირება და ქმედითი კანონმდებლობა.

♦ ფემიციდისთვის თავისი სახელის დარქმევა და ამ ტიპის დანაშაულების გენდერულ ჭრილში გამოძიება და გააზრება.

იმისათვის, რომ ამ ტიპის ცვლილებები განხორციელდეს, სახელმწიფო პოლიტიკასთან ერთად საზოგადოებრივი აზრის ცვლილებაც აუცილებელია. ამ ცვლილებებისთვის კი ერთი, მთავარი არჩევანია გასაკეთებელი — გაგრძელდება ჩუმი სექსუალური რევოლუცია ქალების სიცოცხლის, ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის ხარჯზე თუ მივცემთ ქალებს საშუალებას, თავად მიიღონ გადაწყვეტილებები საკუთარ სხეულთან მიმართებით და ეს გადაწყვეტილებები მათ სიცოცხლესა და კეთილდღეობას საფრთხეს არ უქმნიდეს?

მთავარი სურათი: ანიკი გელაშვილი /

წყარო

სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების გავლენა ქალების ჯანმრთელობაზე

მიერ
admin
-
0
#image_title

სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები (სგგი), იგივე ვენერიული დაავადებები, მოიცავს სხვადასხვა სახის ინფექციებს, რომელთა რიცხვიც ოცდაათზე მეტია და ისინი სქესობრივი აქტის დროს გადადის.

ინფექციების აღმოჩენა და მკურნალობა ადრეულ ეტაპებზეა სასურველი, რათა ჯანმრთელობას ზიანი არ მოუტანოს და სხვა გართულებები არ გამოიწვიოს. სგგი-ების უმეტესობა მარტივად იკურნება ანტიბიოტიკების საშუალებით, თუმცა არსებობს ისეთი ინფექციებიც, რომელთაგან განკურნების გზებიც ჯერ ნაპოვნი არ არის.

სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების გაჩენისა და მკურნალობის ისტორია

სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები უძველესი დროიდან არსებობს, თუმცა ძველად ეს ინფექციები ადამიანებში ბევრად გავრცელებული იყო, რადგან არ არსებობდა თავის დაცვის საშუალებები, მკურნალობის გზები და ამ ადამიანების დახმარების სურვილიც კი.

გავრცელებული სტიგმების გამო ბევრი ექიმი უარს ამბობდა დაინფიცირებულების მკურნალობაზე, არასწორი მკურნალობის გზები კი ხშირად აუარესებდა პაციენტების ჯანმრთელობას, რაც ზოგჯერ ლეტალურად სრულდებოდა.

მეოცე საუკუნიდან ქიმიისა და მიკრობიოლოგიის განვითარების წყალობით ექიმები სგგი-ებს ბევრად ეფექტურად მკურნალობდნენ, მაგრამ სექსუალური რევოლუციისა და 70-იან წლებში ჩამოყალიბებული მოძრაობების გამო უფრო ხშირი გახდა დაუგეგმავი და შემთხვევითი სქესობრივი აქტები, რამაც გაზარდა ინფექციით დაავადებული ადამიანების რაოდენობა. მიუხედავად ამისა, სწორედ ამავე პერიოდში გაიზარდა ცნობადობა ამ ინფექციების შესახებ და მათი შესწავლის პროცესიც უფრო აქტიური გახდა.

ფოტო: Dribble / 没有肚肚的杜杜

როგორ გადადის სგგი-ები და როგორ ვლინდება ისინი?

სგგი-ების გამომწვევი სამი მიზეზი არსებობს: ბაქტერიები (მაგ.: სიფილისი, გონორეა, ქლამიდია), პარაზიტები (მაგ.: ტრიქომონიაზი) და ვირუსები (მაგ.: პაპილომა, ჰერპესი, ჰეპატიტი, შიდსი).

ინფექციების გადადება უმეტესად ხდება ვაგინალური, ანალური და ორალური სექსის დროს, თუმცა შესაძლებელია ისიც, რომ პარტნიორს ინფექცია კანზე შეხების ან სექს-სათამაშოების გაზიარების შემდეგაც გადაედოს.

იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადამიანს არ დაუწყია სქესობრივი ცხოვრება, მაინც არსებობს საფრთხე, რომ გადაედოს ის ინფექციები, რომლებიც მჭიდრო საყოფაცხოვრებო კონტაქტისას გადადის (მაგალითად, ნივთებიდან: პირსახოცი, ტანსაცმელი, უნიტაზი და ა.შ.).

სგგი-ების უმეტესობა დაინფიცირებიდან 3-10 დღეში ავლენს სიმპტომებს და ისინი სხვადასხვანაირად ვლინდება ქალებსა და კაცებში. ქალებში ყველაზე ხშირად გამოვლენილი სიმპტომებია:

♦ უჩვეულო გამონადენი საშოდან ან უჩვეულო სუნი;

♦ ქავილი ან წვა საშოს მიდამოში;

♦ წყლულები, ბუშტუკები ან სხვა სახის გამონაყარი საშოს ირგვლივ ან სხეულის სხვა ნაწილებზე;

♦ ტკივილი სქესობრივი აქტის ან შარდვის დროს;

♦ ტკივილი მუცლის ქვედა არეში.

თუკი, ქალს ეს სიმპტომები გამოუვლინდა, დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოს პირად ექიმს ან გინეკოლოგს.

ფოტო: Dribble / Jessica Flores

საკმაოდ ხშირად ხდება ისიც, რომ ქალს აქვს სგგი, თუმცა ის უსიმპტომოდ მიმდინარეობს და ამის შესახებ არაფერი იცის. ასეთ შემთხვევაში ინფექციის გავრცელებისა და მისი პარტნიორზე გადადების ალბათობა მატულობს. ამ დროს ინფექციის გართულების რისკიც მაღალია და შეიძლება, რომ ჯანმრთელობას სერიოზული ზიანი მოუტანოს: უშვილობა, გულ-სისხლძარღვთა სისტემისა და მხედველობის პრობლემები — უკიდურეს შემთხვევაში კი, სიკვდილიც გამოიწვიოს. სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია, ექიმთან გეგმიური ვიზიტის ჩანიშვნა და ტესტირება სქესობრივი გზით გადამდებ ინფექციებზე.

როგორ უნდა დავიცვათ თავი სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგან?

► სგგი-ების თავიდან აცილების ყველაზე ეფექტური გზა დაცული სექსია. სქესობრივად აქტიურ ადამიანებს დაავადებების გადადებისა და გავრცელების შეჩერება თავის დაცვის საშუალებებით 70-90%-ით შეუძლიათ.

ფოტო: Dribble / Hillary Jones

ინფექციებისგან თავის დაცვის საშუალებებია:

  • პრეზერვატივი (კონდომი) — მნიშვნელოვანია, ანალური და ვაგინალური სექსის დროს კონდომის მუდმივი გამოყენება, რადგან ეს ყველაზე ეფექტური გზაა სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგან თავდასაცავად. თუმცა, ისეთი ინფექციების შემთხვევებში, რომლებიც კანზე შეხებით გადადის, კონდომი არ არის ეფექტური.
  • სტომატოლოგიური კაშხალი — მართალია, ორალური სექსის დროს ინფექციის გადადების შანსი ნაკლებია, ვიდრე ვაგინალური ან ანალური სექსის შემთხვევებში, თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ ამ დროსაც პარტნიორებმა გამოიყენონ სტომატოლოგიური კაშხალი თავის დაცვის მიზნით.
  • ჰიგიენის დაცვა — მეტი დაცულობისთვის იაბანავეთ აქტამდე და აქტის შემდეგ, ასევე არ გამოიყენოთ სხვისი პირსახოცი და საცვლები
  • ვაქცინაცია — არსებობს ინფექციები, რომელთაგანაც ვაქცინა გვიცავს. მაგალითად, პაპილომავირუსის ვაქცინა მოზარდებს უკეთდებათ 11-12 წლის ასაკში, ჰეპატიტების ვაქცინა კი ჩვილობისას, ერთ წლამდე ასაკში, კეთდება.
  • ინფორმირებულობა — მნიშვნელოვანია, რომ მოზარდობის ასაკიდან ადამიანს ჰქონდეს ინფორმაცია სქესობრივი გზით გადამდებ ინფექციებზე და იმაზე, თუ როგორ უნდა დაიცვას თავი მათგან. თინეიჯერობის ასაკში მიღებული სქესობრივი განათლება ამცირებს ინფექციების გავრცელებისა და დაორსულების რისკებს.
  • გეგმიური ტესტირება — მნიშვნელოვანია ექიმ-გინეკოლოგთან გეგმიურ ვიზიტზე მისვლა და ტესტირება, განურჩევლად იმისა, გაქვთ თუ არა სიმპტომები. ამ გზით ხდება ინფექციების გავრცელების პრევენცია და პარტნიორის ჯანმრთელობაც უფრო დაცულია.

აღსანიშნავია, რომ ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები და საშვილოსნოსშიდა კონტრაცეფტივიც (სპირალი) თავის დაცვის საშუალებებია, თუმცა ამ შემთხვევაში ქალი თავიდან ირიდებს მხოლოდ დაუგეგმავ ორსულობას და არა სგგი-ს გავრცელების საფრთხეს. თუკი სქესობრივი აქტის დროს მხოლოდ ეს აბები იქნა გამოყენებული, როგორც თავდაცვის საშუალება, ამ შემთხვევაში ინფექციები მაინც ვრცელდება.

გარდა ამისა, ინფექციისგან ერთხელ განკურნება არ ნიშნავს იმას, რომ ის ხელახლა არ დაემართება ადამიანს, ამიტომ მნიშვნელოვანია თავის მუდმივი დაცვა სქესობრივი აქტის დროს და მაქსიმალურად უსაფრთხო სქესობრივი ცხოვრების ქონა.

ცხოვრება სგგი-ებთან ერთად და მათი გავლენა მენტალურ ჯანმრთელობაზე

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მონაცემებით ყოველდღე ერთ მილიონზე მეტ ადამიანს უდასტურდება სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია მსოფლიოს მასშტაბით. ეს სტატისტიკა ნათლად მეტყველებს იმაზე, თუ რამდენად გავრცელებულია სგგი-ები, თუმცა ადამიანების უმრავლესობას ძალიან უჭირს, თვალი გაუსწოროს იმ ფაქტს, რომ ერთ-ერთი მათგანი სჭირს.

დღემდე ფართოდაა გავრცელებულია სტიგმა, რომ სგგი-ებით დაინფიცირებული ადამიანები „ბინძურები“ არიან და ხშირად, დახმარების ნაცვლად, საზოგადოებისა და ახლობელი ადამიანებისგან განჯსას ელიან. ეს მიდგომა შფოთვების, სტრესის, დეპრესიისა და ზოგჯერ თვითმკვლელობის მიზეზიც კი ხდება.

სგგი-ების უმეტესობა მარტივად იკურნება და ადვილია მათი იდენტიფიცირება, თუმცა მათგან განკურნების შემდეგ ხშირად ადამიანებს მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემები მაინც რჩებათ.

ფოტო: Dribble / Domenique Guzman

► ხშირია ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც ადამიანებს ჰგონიათ, რომ მათი სქესობრივი ცხოვრება დასრულდა ვენერიული დაავადებების გამო, რაც დამატებითი სტრესის საფუძველი ხდება. ამ პრობლების მოგვარების ერთადერთი გზა კი სგგი-ს შესახებ ცნობადობის ამაღლებაა. მნიშვნელოვანია ამ ინფექცების შესახებ ადამიანების ინფორმირება და იმის ხაზგასმა, რომ მათი უმეტესობა იკურნება.

რატომ წარმოადგენს სგგი-ები ქალებისთვის უფრო დიდ საფრთხეს?

სგგი-ები სხვადასხვანაირად მოქმედებს ქალებისა და კაცების ჯანმრთელობაზე. იმის გამო, რომ ვაგინას თხელი გარსი აქვს, დაუცველი სექსის დროს სგგი-თ დაინფიცირების ალბათობა ქალებისთვის უფრო დიდია.

გარდა ამისა, ქალებში უფრო იშვიათად ვლინდება ამ ინფექციების სიმპტომები, ვიდრე კაცებში. იმის რისკიც, რომ გამოუვლენელმა ინფექციამ ჯანმრთელობას სერიოზულად ავნოს, ქალებში უფრო მეტია. მაგალითად, იმ შემთხვევაში, თუკი გონორეა ან სიფილისი არ გამოვლინდა და არ მოხდა მათი მკურნალობა, დიდი ალბათობით, ისინი მენჯის ქრონიკულ ტკივილს, საშვილოსნოს გარე ორსულობასა და უშვილობას გამოიწვევს.

აღსანიშნავია ისიც, რომ ქალების ნაწილი შვილს აჩენს და დედა ხდება. არსებობს საფრთხე, რომ ორსულობის პერიოდში დედას ჰქონდეს სგგი, მაგრამ ამის შესახებ არ იცოდეს და ის შვილს მუცლად ყოფნისას ან მშობიარობის დროს გადაედოს. მიუხედავად იმისა, ქალს აქვს თუ არა ინფექციებისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები, ექიმები ურჩევენ, რომ სქესობრივი გზით გადამდებ ინფექციებზე შეემოწმოს, რათა ორსულობის პროცესი და ბავშვი დაცულები იყვნენ.

ფოტო: Dribble / Evgenia Balchinova

იმ შემთხვევაში, თუკი ქალს ორსულობის დროს გამოუვლინდება სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია, მას შესაბამისი მკურნალობა ენიშნება და სასურველია, რომ ბავშვი საკეისრო კვეთით გააჩინოს, რადგან ამ დროს ჩვილზე ინფექციის გადადების რისკი მცირდება.

აუცილებელია იმისი ცოდნა, რომ სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციის ქონა არ ნიშნავს გამოუვალ მდგომარეობას, რადგან ისინი მარტივად განკურნებადი და მართვადია. მნიშვნელოვანია იმისი გააზრებაც, რომ არსებული სტიგმებისა და არასწორი შეხედულებებისგან გათავისუფლება შეიძლება ინფორმაციის ქონით, ექიმ-გინელოკოგთან გეგმიური ვიზიტითა და ტესტირების ჩატარებით.

მთავარი სურათი: ანიკი გელაშვილი /

წყარო

სექსუალური ორიენტაცია — რა უნდა ვიცოდეთ?

მიერ
admin
-
0
#image_title

როდესაც ადამიანის სექსუალობაზე ვსაუბრობთ, მხოლოდ სექსს არ ვგულისხმობთ — მასში მოვიაზრებთ ყველაფერს, რაც უკავშირდება ადამიანის სექსუალურ სურვილებსა და ქცევებს. სექსუალობა მოიცავს როგორც სექსუალურ ფანტაზიებს და სექსთან დაკავშირებულ მიმართებებსა და ღირებულებებს, ასევე სექსუალურ ორიენტაციას — იმას, თუ ვის მიმართ აქვს ან არ აქვს ადამიანს ემოციური, რომანტიკული და სექსუალური მიზიდულობა.

ჩვეულებრივ, გამოყოფენ სექსუალური ორიენტაციის რამდენიმე ჯგუფს: ჰეტეროსექსუალი, ჰომოსექსუალი (ლესბოსელი ან გეი), ბისექსუალი და ასექსუალი. ადამიანებს, რომლებიც ჰეტეროსექსუალები არიან, როგორც წესი, იზიდავენ საპირისპირო გენდერის მქონე ადამიანები (მაგალითად, ქალებს — კაცები, ან პირიქით). მათ, ვინც „ლესბოსელად“ ან „გეიდ“ იდენტიფიცირდებიან, იმავე გენდერის მქონე ადამიანების მიმართ აქვთ ეს გრძნობები (მაგალითად, ქალებს ქალების მიმართ, კაცებს — კაცების), ბისექსუალებს კი ერთზე მეტი გენდერი იზიდავთ, მაგალითად, ქალებიც და კაცებიც. რაც შეეხება ასექსუალობას, ის სხვებისადმი სექსუალური მიზიდულობის ნაკლებობას გულისხმობს. ასექსუალებს სექსუალური აქტივობებისადმი დაბალი ინტერესი და ლტოლვა აქვთ, ან საერთოდაც არ გააჩნიათ.

გარდა ამისა, ცალკე შეგვიძლია გამოვყოთ ტერმინი „პანსექსუალი“, რომელიც ყველა გენდერისადმი მიზიდულობას გულისხმობს, მათ შორის არაბინარული გენდერული იდენტობის მქონე ხალხის მიმართ (ისინი, ვისი გენდერული იდენტობაც „ქალისა“ და კაცის“ ტრადიციული დაყოფისგან განსხვავდება).

სექსუალური ორიენტაცია ადამიანის ბუნებრივი ნაწილია და მის გრძნობებსა და იდენტობის აღქმას უკავშირდება. ის აუცილებლად ისეთი რამ არ არის, რასაც სხვები შეამჩნევენ, თანაც ხშირად ადამიანი შეიძლება საერთოდ არ გამოხატავდეს ამ გრძნობებს.

რას ნიშნავს LGBTQ+?

აკრონიმი LGBTQ+ (ლგბტქ+) შემდეგნაირად იშლება: ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი, ტრანსგენდერი და ქვიარი. „ქვიარი“ კრებითი ტერმინია, რომელიც ზოგადად სექსუალურ და გენდერულ უმცირესობებს აღნიშნავს, რის გამოც ის ლგბტ თემის სინონიმადაც გამოიყენება. მას ასევე ზოგი ადამიანი იმიტომ იყენებს, რომ სხვა ტერმინები ზუსტად არ ასახავს მის გამოცდილებებს. „+“ ნიშანი კი გამოხატავს ყველა სხვა გენდერულ იდენტობასა თუ სექსუალურ ორიენტაციას, რომელიც აკრონიმის ინიციალებში არ არის წარმოდგენილი.

სურათი: dribbble / Ben Grossblatt

ისტორიულად LGBTQ+ ადამიანები ყოველთვის არსებობდნენ, განურჩევლად დემოგრაფიული ბარიერისა, იქნებოდა ის ეკონომიკური, რასობრივი, სქესობრივი, რელიგიური თუ სხვა. ხელოვნების ნიმუშებიდან ჩანს, რომ LGBTQ+ ადამიანები ისეთ უძველეს ცივილიზაციებშიც იყვნენ, როგორებიცაა ანტიკური საბერძნეთი და ანტიკური რომი.

მეტიც, მკვლევრებმა LGBTQ+ ინდივიდები სხვა სახეობებშიც იპოვეს, კერძოდ, მათ ერთნაირსქესიანთა სექსუალური ქცევა 450 სხვადასხვა სახეობაში შენიშნეს, მათ შორის ძაღლებში, კატებში, შიმპანზეებსა და ჟირაფებში. მიუხედავად იმისა, რომ ჰომოსექსუალობა ასობით სახეობაში გვხვდება, ჰომოფობია, ბიფობია და ტრანსფობია — ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი და ტრანსგენდერი ხალხისადმი უარყოფითი წინასწარგანწყობა ან ზიზღი — მხოლოდ ადამიანებს გვახასიათებს.

ჰომოფობია და არსებული გამოწვევები

ადამიანებში ჰომოფობიის არსებობას რამდენიმე ფაქტორი განსაზღვრავს, მათგან ყველაზე შესამჩნევი კი მრავალ კულტურასა და რელიგიაში ჰომოსექსუალობის გაკიცხვაა. მაგალითად, ქრისტიანობაში ბიბლია ჰომოსექსუალობას ცოდვად მიიჩნევს და, მიუხედავად იმისა, რომ ქრისტიანული რელიგია გმობს სხვათა განკითხვას, ქრისტიანულ კულტურებში ეს მაინც იქცა ქვიარ თემის დისკრიმინაციის საბაბად. ჰომოფობიის არსებობის კიდევ ერთი მიზეზი ისაა, რომ ადამიანებს არასაკმარისი ინფორმაცია აქვთ LGBTQ+ თემზე, ხოლო ის, რაც იციან, დიდწილად სტერეოტიპები და მოძველებული, მცდარი ინფორმაციაა. არის ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც ადამიანს თავადაც იზიდავს იგივე გენდერი, მაგრამ ამის დამალვის მიზნით და სირცხვილის ან გამოაშკარავების შიშის გამო ჰომოფობიურადაა განწყობილი სხვა არაჰეტეროსექსუალი ხალხის მიმართ.

გარდა ამისა, ჰომოფობიას ისიც აძლიერებს, რომ LGBTQ+ ინდივიდები უმცირესობას წარმოადგენენ — სტატისტიკურად მოსახლეობების მხოლოდ 2-10% იდენტიფიცირდება არაჰეტეროსექსუალად. ამის შედეგად, ქვიარები იმავე გაკიცხვის, კრიტიკისა და უთანასწორობის მსხვერპლნი ხდებიან, როგორისაც სხვა უმცირესობები.

ჰომოფობიურ მიმართებებს ადამიანები ბევრი სხვადასხვა გზით გამოხატავენ. ზოგი მათგანი ძალიან აშკარა და გამიზნულია, მაგალითად: პირდაპირი შეურაცხყოფა, მუქარა, დამცირება, ფიზიკური ძალადობა და დისკრიმინაცია. თუმცა ზოგი უფრო ნაკლებად შესამჩნევია. ასეთი ჰომოფობიის შემთხვევაა, როდესაც ადამიანი თავს მყუდროდ არ გრძნობს LGBTQ+ ხალხის გარემოცვაში, მათ რიყავს თავისი აქტივობებიდან, ჯგუფებიდან თუ ღონისძიებებიდან ან სულაც, უბრალოდ, თავს არიდებს ამ თემის განხილვას, რადგან თავს არაკომფორტულად გრძნობს.

აღსანიშნავია, რომ LGBTQ+ თემის წარმომადგენლების პატარა პროცენტულობა (2-10%) შეიძლება გამოწვეული იყოს იმ ფაქტითაც, რომ ადამიანებს ეშინიათ ქვიარად იდენტიფიცირების, რადგან საზოგადოებამ შეიძლება მათი დისკრიმინაცია დაიწყოს და გარიყოს. მაგალითად, ბევრ ქვიარ ადამიანს ეშინია, რომ მათ არ მიიღებენ, განსაკუთრებით ახლობელი ადამიანები; ხშირია შემთხვევები, როდესაც ქვიარ ბავშვებსა და მოზარდებს სახლიდან აგდებენ. ამასთანავე ქვიარები ხშირად ხდებიან შევიწროებისა და ძალადობის მსხვერპლი.

სურათი: dribbble / Johnny Q.

იდენტობის დამალვა და ჰომოფობიით გამოწვეული სხვა სირთულეები, თავის მხრივ, ქვიარ თემის მცირე წარმომადგენლობითობას იწვევს, რაც საზოგადოებისა და გადაწყვეტილების მიმღები პირების მხრიდან ქვიარ თემის პრობლემებსა და გამოწვევებს ჩრდილში აქცევს. ძალიან ბევრ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, ქვიარებს კანონი არათუ ნაკლებად, არამედ ზოგჯერ საერთოდ არ იცავს, განსაკუთრებით დისკრიმინაციისა და ფუნდამენტური სამოქალაქო უფლებების თვალსაზრისით, რომლებიც ყველა სხვას აქვს — ამის ნათელი მაგალითია თბილისში 5 ივლისს მომხდარი მოვლენები, როდესაც ხელისუფლებამ არ დაიცვა ქვიარ თემი ძალადობრივი ჯგუფებისგან და მათ „ღირსების მარშის“ ჩაშლის შესაძლებლობა მისცა. ზოგ ქვეყანაში, სულაც, ჰომოსექსუალური ურთიერთობები დღემდე სიკვდილით ისჯება.

ჰომოფობიით განპირობებული წინაღობების მიუხედავად, ქვიარების რაოდენობა დროთა განმავლობაში იზრდება, განსაკუთრებით განვითარებული ქვეყნების ახალგაზრდა თაობებში. ამ ზრდას განაპირობებს LGBTQ+ ორგანიზაციების აქტიურობა, მედიაში LGBTQ+ კულტურის გამოჩენა, სექსუალობის შესახებ მეცნიერული ცოდნის გაზრდა, LGBTQ+ ურთიერთობების შესახებ ხალხის (განსაკუთრებით მომავალი თაობის) განათლება და საზოგადოების მიერ მრავალფეროვნებისა და მიმღებლობის მხარდაჭერა. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ქვიარების რაოდენობის ასეთ ზრდას იწვევს არა უშუალოდ ქვიარების რაოდენობის ზრდა, არამედ ის, რომ საზოგადოებაში LGBTQ+ თემის შესახებ საჯარო აზრისა და კანონების დადებითი მიმართულებით ცვლილების გამო უფრო მეტი ადამიანი გრძნობს თავს კომფორტულად, რომ ღიად განაცხადოს საკუთარი სექსუალური ორიენტაციის შესახებ.

რა განსაზღვრავს სექსუალურ ორიენტაციას?

ზუსტად არ არის ცნობილი, რა განსაზღვრავს სექსუალურ ორიენტაციას, თუმცა მეცნიერების უმეტესობა თანხმდება, რომ ის ემოციური, ჰორმონალური, ბიოლოგიური (გენეტიკური) და გარემო ფაქტორების კომბინაციაა.

მართალია, ბევრს სწამს, რომ „ბუნებრივი“ მდგომარეობაა, ადამიანს საპირისპირო გენდერი მოსწონდეს, ყველა სხვა სექსუალური ორიენტაცია კი არჩევანია — მაგრამ ეს ტყუილია. სექსუალური ქცევა ძალიან მრავალფეროვანი და კომპლექსურია. არ არსებობს ერთი „გეი გენი“ და შეუძლებელია სექსუალური ორიენტაციის წინასწარ განსაზღვრა დნმ-ზე დაკვირვებით. მსგავსი ქცევები ადამიანის დაბადებამდე განისაზღვრება — გენეტიკური ფაქტორებისა და პრენატალური (მუცლადყოფნის) პირობების ერთობლიობით, რომელსაც ნაყოფი თვითონ არ ირჩევს.

გავრცელებული მითებისა თუ მცდარი წარმოდგენების მიუხედავად, ჰომოსექსუალობასა და ბისექსუალობას არ განაპირობებს აღზრდა ან ისეთი რამ, რაც ადამიანს ბავშვობაში შეემთხვა. გარდა ამისა, ჰომოსექსუალობა და ბისექსუალობა არ ნიშნავს, რომ პიროვნებას მენტალური აშლილობა აქვს — ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ (WHO-მ) 1990 წელს ჰომოსექსუალობა დაავადებათა სიიდან ამოიღო — ან რომ ის რაიმე ფორმით უჩვეულოა. მედიცინის ექსპერტები და ორგანიზაციები სექსუალურ ორიენტაციას ადამიანის ბუნების ნაწილად განიხილავენ.

შეიძლება თუ არა სექსუალური ორიენტაციის შეცვლა?

ექსპერტები თანხმდებიან, რომ სექსუალური ორიენტაცია არჩევანი არ არის და ადამიანები თავად არ წყვეტენ, ვინ მოეწონებათ. კონვერსიული თერაპია, „მკურნალობა“ თუ გადარწმუნების მცდელობები პიროვნების სექსუალურ ორიენტაციას არ ცვლის. მსგავსი მიდგომა არაეფექტური, სასტიკი და ძალიან საზიანოა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის.

კონვერსიული თერაპია — ადამიანის სექსუალური ორიენტაციის შეცვლის მცდელობა — ფსევდომეცნიერული პრაქტიკაა, რომელიც არაზუსტ და მოძველებულ ინფორმაციას ეყრდნობა. ის იწვევს გრძელვადიან მენტალურ პრობლემებს, მათ შორის შფოთვას, დეპრესიას, თვითშეფასების დაქვეითებას, ზოგჯერ კი ადამიანები საკუთარი თავისთვის ზიანის მიყენებამდე და თვითმკვლელობის მცდელობამდეც კი მიჰყავს. ეს პრაქტიკა მრავალ ქვეყანაშია აკრძალული და მენტალური ჯანმრთელობის პროფესიონალები ეწინააღმდეგებიან პიროვნების სექსუალური ორიენტაციის შეცვლის ყველა მცდელობას. მიუხედავად ამისა, ქართველი ფსიქოლოგების, ფსიქიატრებისა და სექსოლოგების ნაწილი ჯერ კიდევ უარყოფს იმ ფაქტს, რომ ჰომოსექსუალობა დაავადება არ არის, და მსგავს შემთხვევებს საქართველოში დღემდე არ ექცევა ყურადღება.

სურათი: Human Rights Watch

ასევე შეუძლებელია, ჰეტეროსექსუალი ადამიანი ჰომოსექსუალი გახადო — მაგალითად, ტრადიციულად გოგოებისთვის განკუთვნილი სათამაშო თოჯინების ბიჭისთვის მიცემა მას გეიდ არ აქცევს. ეს ტრადიცია, თავის მხრივ, კიდევ უფრო ძირეული სოციალური პრობლემის ნაწილია, რომელიც საზოგადოებაში გენდერული როლების დანაწილებას გულისხმობს.

მნიშვნელოვანია, რომ სექსუალობასა და სექსუალურ თვითგამორკვევაზე საუბრისას ერთმანეთისგან გავმიჯნოთ გენდერული იდენტობა, სექსუალური ორიენტაცია, სექსუალური იდენტობა და სექსუალური ქცევა:

♦ გენდერული იდენტობა გულისხმობს, თუ რომელ გენდერს მიაკუთვნებს ადამიანი საკუთარ თავს და როგორ გამოხატავს ის ამ გრძნობებს ქცევაში, საუბარში, ჩაცმულობაში და ა.შ.

♦ სექსუალური ორიენტაცია არის რომანტიკული და სექსუალური გრძნობები სხვების მიმართ;

♦ სექსუალური იდენტობა არის ის, თუ როგორ წარუდგენთ საკუთარ თავს სხვებს, მაგალითად, ისეთი ტერმინების გამოყენებით, როგორებიცაა გეი, ლესბოსელი, ჰეტეროსექსუალი ან ბისექსუალი;

♦ სექსუალური ქცევა გულისხმობს იმას, თუ ვისთან აქვს ადამიანს სექსი და რა ტიპის სექსი მოსწონს მას.

ზოგჯერ ყოველივე ეს ერთმანეთს ემთხვევა. მაგალითად, ქალს შეიძლება მოსწონდეს მხოლოდ ქალები, საკუთარ თავს ლესბოსელად აიდენტიფიცირებდეს და სექსუალური ურთიერთობებიც მხოლოდ ქალებთან ჰქონდეს.

თუმცა ყველაფერი ყოველთვის ასე მარტივი არ არის. ყველა ადამიანი, რომელსაც სექსუალური გრძნობები ან მიზიდულობა აქვს იმავე გენდერის მქონე ხალხთან, ამას არ გამოხატავს. ზოგს შეიძლება ჰქონდეს სექსი იმავე გენდერის მქონე ხალხთან, მაგრამ საკუთარ თავს ბისექსუალად, ლესბოსელად ან გეიდ არ აღიქვამდეს. ასევე ზოგმა ადამიანმა, რომელსაც იზიდავენ იმავე გენდერის ადამიანები, შეიძლება დამალოს საკუთარი სურვილები და გრძნობები, რათა თავი აარიდოს ზიზღსა და დისკრიმინაციას სხვების მხრიდან ან იმ სირცხვილს, რომელიც ასწავლეს, რომ საკუთარი სექსუალობის მიმართ უნდა ჰქონოდა.

სურათი: dribbble / Qais Sarhan

სექსუალური თვითგამორკვევა საკმაოდ რთული პროცესია და მას დიდი დრო სჭირდება, რის გამოც ადამიანს შეიძლება დროთა განმავლობაში შეეცვალოს წარმოდგენა საკუთარი სექსუალური იდენტობის შესახებ. შეიძლება მოგწონდეთ კაცები ან ქალები, ორივე ან არცერთი. ეს ბევრისთვის დამაბნეველია და თუ დარწმუნებული არ ხართ საკუთარ სექსუალობაში, ამაში სანერვიულო არაფერია.

გახსოვდეთ, რომ არ არსებობს სწორი და არასწორი — არსებობს მხოლოდ ის, რაც თქვენ გსურთ. და, მართალია, უამრავი ტერმინი მოიპოვება სხვადასხვა სექსუალობის აღსაწერად, მაგრამ აუცილებელი არაა, საკუთარი თავის გამოსახატად მათგან რომელიმეს ჩარჩოებში მოქცევა სცადოთ — შეგიძლიათ უბრალოდ იყოთ ის, ვინც ხართ, ყოველგვარი იარლიყის გარეშე.

მთავარი სურათი: ანიკი გელაშვილი / Femea

10 მითი, რომლითაც შშმ პირებს სექსუალობას ვუზღუდავთ

მიერ
admin
-
0
#image_title

„სექსუალობა ნებისმიერი ადამიანის საბაზისო საჭიროებასა და ცხოვრების განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს“ — ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია (WHO)

სექსუალობა ხშირადაა გაიგივებული მხოლოდ სექსთან, თუმცა ის ამაზე ბევრად ფართო და მრავლისმომცველი ცნებაა და აერთიანებს ისეთ საკითხებს, როგორებიცაა: გენდერული იდენტობა და როლები, სექსუალური ორიენტაცია, ეროტიკულობა, სიამოვნება, ინტიმურობა და რეპროდუქცია. სექსუალობა გამოიხატება და გამოიცდება ისეთი ფორმებით, როგორიცაა ფიქრები, ფანტაზია, სურვილები, რწმენები, ქცევები, ღირებულებები და ა.შ.

შესაბამისად, ადამიანის სექსუალობასა და მის გამოხატვაზე მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს ფსიქოლოგიურ, ეკონომიკურ, პოლიტიკურ, სოციალურ და ბიოლოგიურ ფაქტორებს.

როგორც ყველას, შშმ პირებსაც აქვთ სექსუალური სურვილები, ფანტაზიები და საჭიროებები, რომელთა გამოხატვა და გამოცდაც სურთ, თუმცა ამ საკითხებზე საუბარი ტიპური განვითარების მქონე ადამიანებისთვის ხშირად უხერხულობასთან და უსიამოვნო შეგრძნებებთან ასოცირდება. ჯერ კიდევ გავრცელებულია პრაქტიკა, როცა მასწავლებლები, ექიმები და სხვა იმ სფეროების წარმომადგენლები, რომლებსაც დახმარება ევალებათ, უგულებელყოფენ მსგავს საჭიროებებს, რაც აძლიერებს სტიგმას და ზრდის დისტანცირებულობის განცდას შშმ და ტიპური განვითარების მქონე ადამიანებს შორის.

შშმ პირები ხშირად აწყდებიან მათი შეზღუდული შესაძლებლობებისგან დამოუკიდებელ, დამატებით გამოწვევებს თავიანთ სექსუალურ და რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებით. ეს არა მხოლოდ სხვა ადამიანების დაუფიქრებელი ქცევითა და საუბრით, არამედ ინფრასტრუქტურის არაადაპტირებულობითაცაა გამოწვეული — სამყარო ტიპური განვითარების მქონე ადამიანების საჭიროებებზეა მორგებული და არ ითვალისწინებს იმ ფართო სპექტრს, რომელიც რეალურად არსებობს.

ამ ტიპის კომპლექსური ფაქტორები ქმნიან არასწორ წარმოდგენებსა და დამოკიდებულებებს შშმ პირების სექსუალობასთან მიმართებით. სწორედ ამიტომ, ამ სტატიაში 10 ყველაზე გავრცელებული მითის შესახებ მოგიყვებით.

სურათი: WomanLog

მითი #1: შშმ პირებს არ აქვთ სექსუალობა

სექსუალობა ყველა ადამიანის განუყოფელი ნაწილია და თითოეული ჩვენგანი მას განსხვავებულად გამოხატავს. იგივეა შშმ პირების შემთხვევაშიც: კვლევა აჩვენებს, რომ შშმ და ტიპური განვითარების მქონე ქალებს სექსუალური სურვილები და მისწრაფებები ერთნაირად აქვთ. თუმცა, მათი გამოხატვის შესაძლებლობები განსხვავებულია.

შშმ ქალებს ხშირად არ აქვთ საკუთარი სექსუალობის გამოხატვის შესაძლებლობა და ამის მიზეზი მათი შეზღუდული შესაძლებლობა კი არა, არამედ ის არასწორი წარმოდგენაა, რომ მათ სექსუალობა არ გააჩნიათ. სხვა ბარიერებია მობილობა, უარყოფითი სოციალური დამოკიდებულებები, საგანმანათლებლო, გასართობი, სოციალური და ჯანდაცვის სერვისებისა და უფლებების ნაკლებობა და ა.შ.

მითი #2: ფიზიკური შეზღუდვის მქონე ადამიანებს არ შეუძლიათ, ჰქონდეთ სექსი

აუცილებელია, ვიცოდეთ, რომ სექსი არ არის მხოლოდ პენეტრაცია — ანუ სხეულში შეღწევა — და ის, რასაც პოპულარულ მედიასა და იქ გამართულ დისკუსიებში ვხვდებით. ის არაერთ სხვა აქტივობას მოიცავს, მაგალითად: კოცნას, მასაჟს, მასტურბაციას, ორალურ სექსს და ა.შ.

ფიზიკური შეზღუდვის ტიპიდან გამომდინარე, სექსი შეიძლება საჭიროებდეს კრეატიულობას, მოთმინებასა და სპეციფიკურ დაგეგმვას, მაგრამ ის შეუძლებელი არაა. სწორედ ამიტომ, აუცილებელია ჯანსაღი კომუნიკაცია იმაზე, თუ რა მოსწონს და სიამოვნებს ამა თუ იმ ადამიანს.

მითმა „რეალური“ ან „სწორი“ სექსის შესახებ, შშმ ქალები შეიძლება დაარწმუნოს, რომ თუ ვერ ხედავენ, ესმით, გრძნობენ ამ მოძრაობენ, სექსი არ შეუძლიათ. მაგრამ არ არსებობს წესი, რომელიც განსაზღვრავს, რა შეიძლება და არ შეიძლება ჩაითვალოს სექსად, გარდა თანხმობისა და უსაფრთხოებისა. სექსუალურ აქტს არ აქვს რაიმე კონკრეტული ფორმა, ხმა, სუნი ან შეგრძნება — ეს ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა მოსწონთ მათ, ვინც ამ აქტში არიან ჩართულნი.

მითი #3: ეტლით მოსარგებლე ქალებს წელს ქვემოთ ფიზიკური შეგრძნებები არ აქვთ

უპირველეს ყოვლისა, უნდა ვიცოდეთ, რომ ყველა ეტლით მოსარგებლე ადამიანი მას ერთი და იმავე მიზეზით არ იყენებს. ეს იმას ნიშნავს, რომ ეტლით სარგებლობა ავტომატურად წელს ქვემოთ შეგრძნებების არარსებობას არ ნიშნავს. მეტიც, შშმ ქალებს ხშირად გენიტალიების სრული შეგრძნება აქვთ, მათ შორის ხერხემლის დაზიანების მქონეთაც.

თუმცა, არსებობს შემთხვევები, როცა შეზღუდულ შესაძლებლობას გავლენა აქვს ისეთ სექსუალურ ფუნქციებზე, როგორიცაა: შეგრძნების ცვლილება ან დაკარგვა, კუნთების კონტროლის სირთულე (რაც ზოგიერთ შშმ კაცში ერექციის არარსებობას ან მისი შენარჩუნების სირთულეს იწვევს). მაგრამ ამ შემთხვევაშიც კი, წელს ქვემოთ შეგრძნებების შემცირება ან არარსებობა სულაც არ ნიშნავს, რომ შშმ პირს ორგაზმის განცდა არ შეუძლია. მაგალითად, ხერხემლის დაზიანების მქონე ქალები ამბობენ, რომ ის შეგრძნებები, რაც ორგაზმის დროს წელს ზემოთ ჰქონდათ (დაზიანების მიღებამდე) არ შეცვლილა დაზიანების მიღების შემდეგ.

ამრიგად, თითოეულ ადამიანისთვის მნიშვნელოვანია, იცნობდეს საკუთარ სხეულს და იცოდეს, რა ანიჭებს სიამოვნებას.

მითი #4: შშმ პირებს სექსზე მნიშვნელოვანი პრობლემები და საფიქრალი აქვთ

ადამიანები ხშირად ვახარისხებთ საჭიროებებსა და მოთხოვნილებებს როგორც საბაზისოს (კვება, ბანაობა, ძილი) და სხვა დანარჩენს (სხვებთან კომუნიკაცია, სექსუალური სურვილები, ინტელექტუალური განვითარება). ეს დიფერენცირება კი უფრო მკაცრი ხდება შშმ ქალებისა და გოგოების მისამართით. თუ ქალს დახმარება სჭირდება, რომ „საბაზისო“ საჭიროებები დაიკმაყოფილოს, მისი „სხვა“ საჭიროებები არარელევანტურად და უმნიშვნელოდაა აღქმული.

რეალურად, ადამიანები სხვადასხვა საჭიროებასა და მოთხოვნილებას თანადროულად განვიცდით. მაგალითად, ჭამის სურვილი, როცა გშია, შეიძლება სულაც არ იყოს ვინმესთან ლაპარაკის სურვილზე ძლიერი, როცა თავს მარტოსულად გრძნობ. იმავე თვალსაზრისით, თითოეული ჩვენგანი სექსს სხვადასხვა მნიშვნელობას ანიჭებს და ზოგიერთი ადამიანის ცხოვრებაში ის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ასპექტია. შესაბამისად, მისი მეორეხარისხოვნად აღქმა არასწორია.

სურათი: Time / Getty Images

მითი #5: შშმ პირები სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი არ ხდებიან

რეალურად, შშმ პირები სექსუალური ძალადობის საფრთხის წინაშე სამჯერ უფრო ხშირად დგანან, ვიდრე ტიპური განვითარების მქონენი.

მაგალითად, ინტელექტუალური შეზღუდვის მქონე ქალებს ხშირად ასწავლიან, რომ კითხვის დასმის გარეშე გააკეთონ ის, რასაც სხვები ეტყვიან, რაც მათზე სექსუალური ძალადობის რისკს მნიშვნელოვნად ზრდის — თუ ადამიანს არ ესმის, რა ხდება მის თავს, ნაკლები შანსია, რომ ძალადობის იდენტიფიცირება და დახმარების თხოვნა შეძლოს. მოძალადეთა უმრავლესობა მსხვერპლის ახლობელია (ოჯახის წევრი, მომვლელი, სამედიცინო პერსონალი ან პირადი დამხმარე).

სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი შშმ ქალები ხშირად დამოკიდებულნი არიან მოძალადეზე და არ ჰყავთ არავინ, ვისაც დახმარებას სთხოვენ. ხოლო ძალადობის ფაქტის გამოკვეთის შემთხვევაში, პასუხისმგებელი ინსტიტუციები ხშირად უსარგებლონი და გულგრილები არიან.

მითი #6: შშმ პირებს არ სჭირდებათ სექსუალური განათლება

ეს მითი უფრო დიდი არასწორი წარმოდგენის ნაწილია, რომლის თანახმადაც, სექსუალური განათლება ზოგადად საჭირო არ არის. რეალურად, ასაკისა და გარემოებების შესაბამისი სექსუალური განათლება განსაზღვრავს იმას, თუ როგორ აღიქვამენ ადამიანები თავიანთ სხეულს, სიყვარულს, სექსს, ურთიერთობებს და რამდენად შესაძლებელია მათი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა ძალადობისა და შევიწროებისგან.

არსებობს მოსაზრება, რომ სექსუალური განათლება ქართულ კულტურასა და ტრადიციებს არ შეესაბამება, თუმცა რეალობა შემდეგია: სანამ ადამიანებს აქვთ სექსი, მანამდე იდგება სექსუალური განათლების საჭიროება, განურჩევლად კულტურული თუ სოციალური გარემოებებისა.

სურათი: WomanLog

როცა შშმ ადამიანებს არ ეძლევათ შესაბამისი სექსუალური განათლება, იზრდება მათი მდგომარეობით ბოროტად სარგებლობისა და მათზე ძალადობის რისკები.

შშმ გოგოები იმ რაოდენობითაც კი არ იღებენ სექსუალურ განათლებას, როგორც ტიპური განვითარების მქონე მათი თანატოლები. ამას ის არასწორი დამოკიდებულება იწვევს, რომ თითქოს შშმ ქალებს არ აქვთ სექსუალური სურვილები და მისწრაფებები, რომ არავის სურს მათთან სექსი ან რომ მათ არ შეუძლიათ „ნამდვილი“ სექსი ჰქონდეთ. რეალურად, სექსუალურ განათლებას ყველა ქალის გაძლიერება შეუძლია ცოდნითა და ინფორმაციით — უსაფრთხო და სასიამოვნო სექსუალურ გამოცდილებებზე, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგან (სგგი-ებისგან) დაცულობაზე, არასასურველი ორსულობის თავიდან არიდებაზე და მოძალადე სექსუალური პარტნიორების იდენტიფიცირებასა და მათგან თავის დაცვაზე.

მითი #7: შშმ პირებმა მხოლოდ სხვა შშმ პირებზე უნდა იქორწინონ

ეს დამოკიდებულება ჩვენს ცნობიერებაში არაჯანსაღ შეზღუდვებს აწესებს და შშმ პირებს ხედავს, პირველ ყოვლისა, როგორც შშმ-ს და არა — როგორც ადამიანს, ინდივიდს. ტიპური განვითარების მქონე ადამიანი შშმ პირთან ურთიერთობის შემთხვევაში აღიქმება, როგორც მზრუნველი, რომელმაც საკუთარი თავი მსხვერპლად გაიღო, ან არ შეეძლო ტიპური განვითარების მქონე ადამიანთან დაემყარებინა ურთიერთობა და ამ რეალობას „დასჯერდა“.

ეს უარყოფით და არაჯანსაღ დამოკიდებულებას იწვევს შეზღუდული შესაძლებლობების მიმართ და აძლიერებს განწყობას, რომ შშმ პირი ნაკლებს იმსახურებს ან მას ნაკლები მნიშვნელობა აქვს, როგორც ადამიანს.

მითი #8: შშმ ქალებს შვილები არ უნდა ჰყავდეთ

შშმ ქალებთან მიმართებით ისევეა რეპროდუქცია დღის წესრიგიდან ამოღებული, როგორც სექსი. ქალთა პოლიტიკის კვლევის ცენტრის (CWPD-ს) ანგარიშში, სახელწოდებით „შშმ ქალები და გოგოები: გამოწვევების იდენტიფიცირება”, ვკითხულობთ: „ჩვენი გენდერის გარეშე აღქმა გამოგვრიცხავს საზოგადოებიდან როგორც სექსუალობის მქონეებს და როგორც ქალებს. შესაბამისად, გამოვირიცხებით რეპროდუქციული ჯანმრთელობის საკითხებიდანაც და რადგან აღვიქმებით როგორც „არაგამრავლებადი“ ადამიანები, მეტად უსარგებლოებად აღგვიქვამს საზოგადოებაც.”

გარდა ამისა, არსებობს წარმოდგენა, რომ „შეზღუდული შესაძლებლობა შობს შეზღუდულ შესაძლებლობას” და რომ შშმ ქალები გენეტიკურად გადასცემენ შვილებს შეზღუდულ შესაძლებლობებს. რეალურად, შეზღუდული შესაძლებლობების ძალიან მცირე პროცენტულობაა გენეტიკური და ისინიც კი არ გადაეცემიან მომავალ თაობას ყოველთვის.

უმეტეს შემთხვევებში, შშმ და ტიპური განვითარების მქონე ქალს თანაბარი შანსი აქვთ როგორც შშმ, ისე ტიპური განვითარების მქონე ბავშვის ყოლის. შესაბამისად, ამ მითს არანაირი ფაქტობრივი საფუძველი არ აქვს. შშმ ქალებს შეუძლიათ ისევე აღზარდონ ბავშვი, როგორც ნებისმიერ სხვა ადამიანს, მათ უბრალოდ დახმარება და ხელშეწყობა სჭირდებათ — ისევე, როგორც ნებისმიერ მშობელს.

მითი #9: შშმ ქალები მიმზიდველები არ არიან

სილამაზის სტანდარტებისა და ქალის სხეულის მუდმივი განსჯისა და კონტროლის ფონზე ხშირად გვავიწყდება ფაქტი, რომ სექსუალური მიზიდულობის მიზეზი ინდივიდუალურია და მოიცავს როგორც ვიზუალურ მხარეს, ისე პიროვნულ თვისებებს, სექსუალურ ფანტაზიებსა და სხვა არაერთ ფაქტორს.

ჩვენი საინფორმაციო გარემო — ტელევიზია, პრესა, სოციალური ქსელები და ა.შ. — სავსეა მცდარი იდეალებითა და სილამაზის სტანდარტებით, რომლებიც მხოლოდ კონკრეტული ტიპის ქალებს მიიჩნევს „ლამაზად“ ან „მიმზიდველად“.

რეალურად, მიზიდულობა ორ ადამიანს შორის კავშირია და სილამაზის სტანდარტები აქ ბევრს ვერაფერს განსაზღვრავს, რადგან ის, რაც რეალური მიზიდულობისა და კავშირისთვისაა საჭირო, სილამაზის სტანდარტებით ვერ დარეგულირდება.

მითი #10: შშმ ქალებს სექსი „ზედმეტად“ აინტერესებთ და უნდათ

ხშირად შშმ ქალები სრულფასოვან ქალებად არ არიან აღქმულნი და საზოგადოება მათ იმავე ტიპის ზრუნვის ობიექტად აღიქვამს, როგორსაც ბავშვები საჭიროებენ. შესაბამისად, მათი სექსუალობა ან მათგან სექსუალური მისწრაფებების გამოვლინება გარყვნილებად აღიქმება. ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ შშმ ქალები იმაზე მეტად გამოხატავენ საკუთარ სექსუალურ სურვილებს, ვიდრე ტიპური განვითარების მქონენი, ან რაიმე განსხვავებულს აკეთებენ.

სურათი: Handi

ეს მითი განსაკუთრებით ძლიერია ფსიქოსოციალური შეზღუდვის მქონე ქალებისა და გოგოების მიმართ: ხშირად მათ არ ასწავლიან საკუთარი სექსუალობის გამოხატვის სოციალურ ნორმებს (მაგალითად, მასტურბაცია პირადი სივრცის ნაწილია, სასქესო ორგანოები საჯარო სივრცეში დაფარული უნდა იყოს და ა.შ). სწორედ ამიტომ, მათ შეიძლება თავიანთი სექსუალობა არაშესაფერის გარემოში გამოხატონ. ეს კი ინფორმაციის ნაკლებობის ბრალია და არა — იმ ფაქტის, რომ შშმ ქალებსა და გოგოებს სექსუალობის განცდა აქვთ.

შშმ ქალებისა და გოგოების სექსით დაინტერესების „ზედმეტად“ აღქმა საშიშია და მათ სექსუალური ძალადობის რისკის ქვეშ აყენებს, რაც იმ მოსაზრებით „მართლდება“, რომ შშმ ქალებს „სიამოვნებთ“ ამგვარი ძალადობრივი ქმედებები, რადგან სექსი უნდათ. რეალობა კი ისაა, რომ არავის უნდა არასასურველი სექსუალური გამოცდილებები.

იმისათვის, რომ ამ ტიპის მითები დაინგრეს, აუცილებელია, ვფლობდეთ ინფორმაციას სექსუალობაზე და მის ინდივიდუალურ ხასიათზე. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია სახელმწიფო ზრუნავდეს შშმ პირებისა და მათი გამოწვევების ხილვადობაზე, რათა პრობლემებს მათში კი არა, იქ ვხედავდეთ, სადაც რეალურადაა — მედიაში, საზოგადოებრივ აზრსა და შშმ პირების მიმართ ბრმა სახელმწიფოებრივ პოლიტიკაში.

მთავარი სურათი: ანიკი გელაშვილი /

წყარო

ვაგინიზმი — მისი გავლენა, სიმპტომები და მკურნალობა

მიერ
admin
-
0
#image_title

ვაგინიზმი სექსუალური დარღვევაა, რომლის დროსაც ვაგინის კუნთები უნებლიეთ იკუმშება, რაც ნებისმიერი სახის პენეტრაციას — ვაგინაში შეღწევის მცდელობას — ქალისთვის ძალიან მტკივნეულს ხდის.

ვაგინიზმი ხელს არ უშლის სექსუალურ აღგზნებას, თუმცა მის გამო ქალებს ხშირად უჭირთ სექსუალური ურთიერთობების დამყარება. ისინი შეიძლება ფიქრობდნენ, რომ დისფუნქციურები არიან ან რომ პარტნიორისთვის საკმარისს ვერ გაიღებენ. ვაგინიზმი ძლიერ ზემოქმედებს ქალის ფსიქიკაზე და პარტნიორის მხრიდან მიმღებლობასა და მხარდაჭერას მნიშვნელოვანი დადებითი ეფექტი აქვს.

სექსუალური დისფუნქციები ქალებსაც აწუხებთ და კაცებსაც და მათი მკურნალობა, ჩვეულებრივ, შესაძლებელია. გახსოვდეთ, რომ ეს თქვენი ბრალი არ არის და სასირცხვილო არაფერია.

ექსპერტებმა არ იციან, ზუსტად რამდენ ქალს აწუხებს ვაგინიზმი, თუმცა მიიჩნევა, რომ ის საკმაოდ იშვიათი დარღვევაა.

ვაგინიზმის გავლენა ქალის ცხოვრებაზე

თუკი ვაგინიზმი გაწუხებთ, პენეტრაცია ძლიერ ტკივილს იწვევს, იქნება ეს სექსი, ტამპონის ან მენსტრუალური ჭიქის გამოყენება თუ თითებით ან სექს-სათამაშოთი მასტურბაცია.

ვაგინიზმი ორი ტიპის არსებობს: პირველადი და მეორადი. პირველადია ვაგინიზმი, თუკი ის ქალს ყოველთვის ჰქონდა, ხოლო მეორადია, თუკი ერთ დროს მას კომფორტულად შეეძლო პენეტრაციული სექსი, მაგრამ ახლა აღარ შეუძლია. ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ვაგინიზმი ბევრი სხვადასხვა ფორმით ვლინდება, ამიტომაც ეს დაყოფა შეიძლება არასრული და შემზღუდველი იყოს. მსგავსი სიმპტომები ზოგჯერ სხვა პრობლემებზე მეტყველებს და თუ ტკივილს ან დისკომფორტს გრძნობთ, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

სურათი: HelloBetter

ზოგ ქალს ვაგინიზმი მენოპაუზის შემდეგ ემართება. როდესაც სხეულში ესტროგენის დონე ეცემა, ვაგინის სისველისა და ელასტიკურობის ნაკლებობამ შეიძლება ზოგჯერ ვაგინიზმი გამოიწვიოს და სექსი მტკივნეული, სტრესული ან შეუძლებელი გახდეს.

► ვაგინიზმის მქონე ქალების უმეტესობისთვის ორგაზმის მიღწევა პრობლემას არ წარმოადგენს და ის კლიტორის სტიმულაციითაა შესაძლებელი, თუმცა არის ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც აღგზნებას თან ახლავს კუნთების შეკუმშვა, რაც იწვევს აღგზნების დროებით შეწყვეტას და განწყობის გაფუჭებას.

რაც არ უნდა შემაწუხებელი იყოს ვაგინიზმი, ის ქალის სექსუალობის განაჩენი ნამდვილად არ არის. პრობლემები მაშინ წარმოიქმნება, როდესაც პარტნიორებს აუსრულებელი ან შეუთანხმებელი მოლოდინები აქვთ, ან როდესაც ქალმა ეს მდგომარეობა შიშისა თუ რამე სხვა მიზეზის გამო წინასწარ არ გაამხილა. წყვილებს შეუძლიათ ამ პრობლემასთან გამკლავება კომუნიკაციისა და ისეთი სექსუალური სტიმულაციის მეშვეობით, რომელიც პენეტრაციას არ მოიცავს — მაგალითად, ორალური სექსით, მასაჟით, მასტურბაციით.

ვაგინიზმის გამომწვევი მიზეზები და სიმპტომები

ვაგინიზმი შეიძლება დაკავშირებული იყოს სექსუალური ძალადობის გამოცდილებასთან ან ტრავმასთან, ასევე წარსულში მომხდარ მტკივნეულ სექსუალურ გამოცდილებასთან ან ემოციურ ფაქტორებთან, თუმცა ხშირ შემთხვევაში ვაგინიზმის გამომწვევი მიზეზები უცნობია.

დიაგნოზის დასასმელად ექიმი ფიზიკურ შემოწმებას ჩაგიტარებთ და თქვენს სამედიცინო და სექსუალურ ისტორიას გამოგკითხავთ. ამან შეიძლება მას მიანიშნოს თქვენი პრობლემის გამომწვევ მიზეზებზე.

ვაგინიზმის ფიზიკურ სიმპტომებს შორისაა ვაგინის კუნთების უნებლიე შეკუმშვა; წვა, ჩხვლეტა და დაჭიმულობა სექსის დროს; განგრძობითი სექსუალური ტკივილი რამე აშკარა მიზეზის გარეშე; განგრძობითი სექსუალური დისკომფორტი ან ტკივილი მშობიარობის ან მენოპაუზის შემდეგ, ასევე სოკოვანი/საშარდე ინფექციების, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისა და სხვა პრობლემების შემდეგ.

ფსიქოლოგიურ სიმპტომებს შორისაა სირცხვილი, თავდაჯერების ნაკლებობა, სექსის შიში ან მისგან თავის არიდება, სექსუალური ინტერესის დაკარგვა, სექსის შესახებ პარტნიორის მოტყუების ვალდებულების შეგრძნება და დისკომფორტი იმ თემების გარშემო, რომლებიც პენეტრაციას უკავშირდება.

ექიმთან ვიზიტი და დიაგნოზის დასმა

ვაგინიზმის დიაგნოსტირება, როგორც წესი, თქვენი სიმპტომების აღწერით იწყება. ექიმმა შეიძლება გკითხოთ:

  • როდის შეამჩნიეთ ეს პრობლემა პირველად
  • რამდენად ხშირია ის
  • თქვენი დაკვირვებით, რა გარემოებები აღძრავს მას

ჩვეულებრივ, ექიმი ასევე გამოგკითხავთ თქვენს სექსუალურ წარსულს, რაც შეიძლება მოიცავდეს შეკითხვებს სექსუალური ტრავმებისა და ძალადობის შესახებ.

ზოგადად, ვაგინიზმის დიაგნოსტირებასა და მკურნალობას გინეკოლოგიური შემოწმება სჭირდება. შეიძლება, ამან შეგაშინოთ, თუმცა ეს ბუნებრივია და ნუ მოგერიდებათ ექიმთან საუბარი. აუცილებლად გააჟღერეთ თქვენი შიშები, რათა ექიმმა შემოწმება მაქსიმალურად კომფორტული გახადოს.

როდესაც ექიმს ვაგინიზმზე აქვს ეჭვი, ის უფრო ფრთხილად ჩაატარებს შემოწმებას. შემოწმების დროს ის ინფექციისა და დაზიანებების ნიშნების პოვნას შეეცდება. ზოგ ქალს ურჩევნია, გინეკოლოგიური სავარძლის ფეხის დამჭერები არ გამოიყენოს და შემოწმებისთვის რამე სხვა პოზა სცადოს. გარდა ამისა, შეგიძლიათ, პროცედურის დროს ექიმს სთხოვოთ, რომ შემოწმების თითოეული ეტაპი აგიხსნათ. ასევე შეიძლება, უფრო მყუდროდ იგრძნოთ თავი, თუ სარკის გამოყენებით თავად მიადევნებთ თვალს შემოწმებას.

ვაგინიზმის დროს ვაგინის კუნთების შეკუმშვას არავითარი ფიზიკური მიზეზი არ გააჩნია. ეს იმას ნიშნავს, რომ თუკი ვაგინიზმი გაქვთ, ექიმი ამ სიმპტომების გამომწვევ სხვა მიზეზს ვერ იპოვის.

სურათი: WomanLog

ვაგინიზმის უყურადღებოდ დატოვების საფრთხეები

ჯანმრთელობის პრობლემის წინაშე დადგომას ზოგჯერ შიშები ახლავს. საკუთარ თავთან პრობლემის არსებობის აღიარება იმის აღიარებასაც ნიშნავს, რომ მას რაღაც შედეგები მოჰყვება, რის გამოც ბევრი ადამიანი წლობით იტანჯება და არ ცდილობს იმის გარკვევას, თუ რაშია საქმე. დისპარეუნია ერთ-ერთი ისეთი პრობლემაა, რომელსაც ყველაზე ხშირად ტოვებენ უყურადღებოდ, რადგან ის ძალიან პირადია.

► დისპარეუნია სამედიცინო ტერმინია და ის „მტკივნეულ სქესობრივ კავშირს“ აღნიშნავს. დისპარეუნიაში იგულისხმება ნებისმიერი ტიპის სექსუალური ტკივილი გენიტალიის არეში. ვაგინიზმი დისპარეუნიის ერთ-ერთი ფორმაა. თუმცა დისპარეუნია ასევე შეიძლება გამოიწვიოს კისტამ, მენჯის ანთებითმა დაავადებამ, ვაგინალურმა ატროფიამ და სხვა მიზეზებმა.

უყურადღებოდ დატოვებული ვაგინიზმი ურთიერთობებს აზიანებს, განსაკუთრებით თუ მას საიდუმლოდ ინახავთ. შეიძლება წარმოიშვას უნდობლობა ან პარტნიორმა არასწორი დასკვნები გამოიტანოს სექსის ნაკლებობასთან დაკავშირებით. ტკივილის მიუხედავად პენეტრაციის ძალით განხორციელება დიდი ალბათობით დაზიანებას გამოიწვევს. ვაგინიზმი ისეთი პრობლემა არ არის, რომელიც შეიძლება უგულებელყო, მკურნალობას კი დრო და მოთმინება სჭირდება.

სიმპტომების მართვა და მკურნალობა

ვაგინიზმისგან განკურნება შესაძლებელია. მკურნალობის პროცესი შეიძლება ემოციურად დამღლელი იყოს, თუკი ამ პრობლემასთან დაკავშირებით უარყოფითი გამოცდილებები გქონიათ. ტრავმამ შეიძლება წარმოშვას ფსიქოლოგიური ბარიერები, რომლებიც მოდუნების მცდელობებს გაართულებს, როდესაც საქმე პენეტრაციას შეეხება.

► უყურადღებოდ დატოვებული ვაგინიზმი თავისით არ განიკურნება. ჯანსაღ ცხოვრების სტილზე გადასვლას შეიძლება დადებითი ეფექტი ჰქონდეს — მაგალითად, სტრესის გამომწვევი მიზეზების მოშორებას, ვაგინიზმის გააზრებასა და მიღებას, გამგები პარტნიორის ყოლას — თუმცა გაცნობიერებული და მიზანმიმართული მკურნალობა გაცილებით ეფექტურია.

ვაგინიზმის მკურნალობა, როგორც წესი, ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან რამდენიმეს კომბინაციას მოიცავს:

♦ ფსიქოთერაპია. ექიმმა შეიძლება გადაგამისამართოთ ფსიქოთერაპევტთან, რათა აღმოაჩინოთ და გადაჭრათ ნებისმიერი გამომწვევი ფსიქოლოგიური პრობლემები, ასევე საზიანო წარმოდგენები, რომლებიც შეიძლება სექსის შესახებ გქონდეთ

♦ დაცულ გარემოში მოდუნება და საკუთარი სხეულის შესწავლა (მარტო ან პარტნიორთან ერთად), რათა უკეთ გაიგოთ სხეულის ანატომია და სექსუალური აღგზნების დროს მიმდინარე პროცესები, უფრო მყუდროდ იგრძნოთ თავი საკუთარ სხეულსა და საკუთარ სექსუალობასთან და დაამყაროთ ინტიმური კავშირი გადაჭარბებული მოლოდინების გარეშე

♦ კუნთების ვარჯიშები, რომლებიც საკუთარ სხეულზე კონტროლის დაბრუნებაში დაგეხმარებათ. მაგალითად, მენჯის ფსკერის კუნთების ვარჯიშები ან პროგრესული რელაქსაცია — თქვენი კუნთების დაჭიმვა და მოდუნება განსაზღვრული თანმიმდევრობით

♦ თანდათანობითი გაფართოება. ეს შეიძლება მოხდეს თითებით ან სპეციალური ხელსაწყოებით, მაგალითად, ვაგინის ტრენაჟორებით — სხვადასხვა ზომის გლუვი კონუსებით, რომლებიც პენეტრაციასთან შესაჩვევად გამოიყენება, თქვენზე მორგებული ტემპით

თუ მკურნალობა ყურადღებით და თანმიმდევრულად წარიმართება, დიდი ალბათობით, სრულად (და სამუდამოდ) განიკურნებით, განურჩევლად იმისა, თუ რამდენ ხანს გაწუხებდათ ტკივილები: თვეების, წლებისა თუ ათწლეულების განმავლობაში.

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

5 მითი პირველი სქესობრივი კონტაქტის შესახებ

მიერ
admin
-
0
#image_title

საკუთარი სხეულისა და სექსუალობის აღმოჩენა არ არის ხანმოკლე პროცესი, თუმცა საზოგადოებაში არსებული მითები და ტაბუები ამ გზას უფრო რთულად გასავლელს ხდის. არაერთი მითი არსებობს პირველი სექსის შესახებაც, რომლებიც ქალების სექსუალურ ცხოვრებაზე ძალიან დიდ ზეგავლენას ახდენენ.

არ არსებობს სექსის ერთი კონკრეტული განმარტება, რადგან ადამიანებისთვის სასურველი სექსი სხვადასხვა სახის შეიძლება იყოს — ორალური და ანალური სექსი, ან ხელით სტიმულაცია. თუმცა, როდესაც პირველ სექსს ვახსენებთ, ერთ-ერთი პირველი ასოციაცია „ქალიშვილობის დაკარგვაა“, რომელშიც ყველაზე ხშირად პირველ ვაგინალურ სექსს, ანუ ქალის ვაგინაში პენისით პენეტრაციას (შეღწევას), მოიაზრებენ.

„ქალიშვილობა“ სოციალური და კულტურული ცნებაა და არ არსებობს მისი ბიოლოგიური ან სამედიცინო განმარტება. როგორც წესი, ეს სიტყვა გამოიყენება იმ ქალების მიმართ, რომლებსაც ჯერ არ ჰქონიათ ვაგინალური სექსი. ფართოდ გავრცელებული პატრიარქალური ნორმების გამო, ქალებს უკრძალავენ ქორწინებამდე სქესობრივი ცხოვრების ქონას, რადგან საზოგადოების ნაწილი მიიჩნევს, რომ ქალისთვის ამ ტიპის თავისუფლება არ არის დასაშვები.

აქედან გამომდინარე, ხშირად გოგოებისთვის პირველი ვაგინალური სექსი შიშისა და შფოთვის მომგვრელია, რადგან არ აქვთ საკმარისი ინფორმაცია. ამას ემატება ისიც, რომ  მითების რაოდენობა პირველი სექსის შესახებ საკმაოდ დიდია და ამ სტატიაშიც რამდენიმე მათგანზე ვისაუბრებთ.

სურათი: WomanLog

მითი #1: პირველი სექსი მტკივნეულია

ყველაზე გავრცელებული მითი პირველი ვაგინალური სექსის შესახებ არის ის, რომ ქალისთვის ეს აქტი აუცილებლად მტკივნეული იქნება. სტრესი, შიში და ტკივილი პირველი სექსის სინონიმებად იქცა ბევრი ქალისთვის, თუმცა რეალობა სხვაგვარი შეიძლება იყოს. სწორედ დაძაბულობისა და შიშის გამო იკუმშება ვაგინის კუნთები და რთულად გამოიყოფა ვაგინალური ლუბრიკაცია (ბუნებრივი სისველე), რაც პენეტრაციას ართულებს და შესაძლებელია, რომ პროცესი მტკივნეული იყოს.

ქალები პირველი სექსის დროს იშვიათად აღწევენ ორგაზმს, რადგან სტრესი და გამოცდილების არქონა მათზე უარყოფითად მოქმედებს.

პირველი სექსის უმტკივნეულო და დადებით გამოცდილებად ქცევას ხელს უწყობს ხანგრძლივი პრელუდია — ჩახუტება, კოცნა, მასაჟი.  სასურველია, თუკი პირველ სექსამდე პარტნიორს თქვენს სექსუალურ სურვილებს გაუზიარებთ და ერთად აღმოაჩენთ, თუ რა განიჭებთ სიამოვნებას. თუმცა, ეს მარტივი სულაც არ არის და ადამიანების უმეტესობას უჭირს პარტნიორთან ამ თემაზე საუბარი.

იმ შემთხვევაში, თუკი პირველი სქესობრივი აქტი თქვენთვის მტკივნეული და სტრესულია, აუცილებელია, პარტნიორს ამაზე ესაუბროთ, და თუ ხვდებით, რომ ჯერ მზად არ ხართ, დაელოდეთ იმ დროს, როდესაც ამ ნაბიჯის გადადგმა თქვენთვის კომფორტული იქნება.

მითი #2: პირველი სექსის დროს სისხლდენა აუცილებელია

მეორე საკმაოდ გავრცელებული მითის თანახმად, პირველი ვაგინალური სექსის დროს სისხლდენა აუცილებელი მოვლენაა, რადგან საქალწულე აპკი იხევა, რაც ხშირად არ შეესაბამება სიმართლეს.

რა არის საქალწულე აპკი? — საქალწულე აპკი ვაგინის შესასვლელთან მდებარე პატარა, არათანაბარი მემბრანაა. საქალწულე აპკი მოქნილია და როგორც წესი, სრულად არ ფარავს ვაგინის შესასვლელს. ხშირად მას აქვს ნახვრეტი, რომლის გავლითაც მენსტრუალური სისხლი და ვაგინალური გამონადენი ტოვებს სხეულს. აღსანიშნავია, რომ ზოგიერთი ქალი საქალწულე აპკის გარეშე იბადება და ეს სულაც არ წარმოადგენს პრობლემას მათი ჯანმრთელობისთვის.

საქალწულე აპკს არ აქვს ნერვული დაბოლოება, რაც იმას ნიშნავს, რომ მას ვერ გრძნობთ, თუმცა აქვს მცირე რაოდენობის სისხლძარღვები, რომლებიც აპკის უჯრედების ჯანმრთელობას ინარჩუნებენ. პირველი ვაგინალური სექსის დროს, სწორედ ამ სისხლძარღვების გამო, ზოგ ქალს ეწყება სისხლდენა, თუმცა მცირე რაოდენობით. შესაძლებელია ისიც, რომ საქალწულე აპკი პირველ სექსამდე გაიხეს სხვადასხვა ფიზიკური აქტივობების დროს (მაგალითად: ველოსიპედის ტარება, ცხენით ჯირითი და ა.შ.), შესაბამისად, პირველი სექსის დროს ყველა ქალს არ მოსდის სისხლი. გარდა ამისა, შესაძლებელია ისიც, რომ საქალწულე აპკის ელასტიურობიდან გამომდინარე, პირველი ვაგინალური სექსის დროს ის საერთოდ არ გაიხეს, შესაბამისად, ამ დროს სისხლდენაც არ იქნება მოსალოდნელი. სისხლდენა არ მოსდევს პირველ ვაგინალურ სექსს იმ შემთხვევაშიც, თუკი ქალს დაბადებიდანვე არ ჰქონდა საქალწულე აპკი, რაც ნორმალური და ბუნებრივი მოვლენაა.

სურათი: WomanLog

მითი #3: პირველი სექსის დროს დაორსულება გამორიცხულია

კიდევ ერთი მითი, რომელიც პირველი ვაგინალური სექსის შესახებ არსებობს არის ის, რომ ქალი ამ დროს ვერ დაორსულდება. სიმართლე კი ისაა, რომ ქალი შეიძლება დაორსულდეს პირველი, მეხუთე და მეოცე სექსის დროსაც, იმ შემთხვევაში, თუკი სექსი გექნებათ თავდაცვის საშუალებების გარეშე და ეაკულაცია — სპერმის გადმოღვრა პენისიდან — ვაგინაში მოხდება. თუმცა, გარდა ამისა, აღგზნებისას ეაკულაციამდე პენისიდან გამოიყოფა პრეეაკულატი (ე.წ. precum) — სითხე, რომელიც ბუნებრივი ლუბრიკაციის როლს ასრულებს — რომელიც ზოგჯერ მცირე რაოდენობით სპერმასაც შეიცავს, ამიტომ დაუცველი სექსის დროს არსებობს იმის ალბათობა, რომ ქალი მხოლოდ ამ სითხითაც დაორსულდეს.

გასათვალისწინებელია ისიც, რომ თუკი პირველი ვაგინალური სექსის დროს ქალს ოვულაცია აქვს — კვერცხუჯრედის განაყოფიერებისთვის ყველაზე ხელსაყრელი დრო — დაორსულების ალბათობა უფრო იზრდება.

სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია თავდაცვის საშუალებების გამოყენება პირველი სექსის დროსაც, რათა თავიდან აიცილოთ დაუგეგმავი ორსულობა და სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების გავრცელების საფრთხეც.

მითი #4: პირველი სექსი აუცილებლად ადრეულ ასაკში უნდა გქონდეთ

ბევრი ადამიანი სტრესს განიცდის იმის გამო, რომ სჯერათ, თითქოს „სწორი ასაკი“ არსებობს პირველი სექსისთვის და ნერვიულობენ, როდესაც ეს გამოცდილება არ აქვთ.

მნიშვნელოვანია იმისი გააზრება, რომ სექსისთვის ფიზიკური მზაობის გარდა, მენტალურადაც უნდა იყოთ მზად და მხოლოდ თქვენ იცით, როდის არის სწორი ამ ნაბიჯის გადადგმა. არსებულმა სტერეოტიპებმა და სტრესმა შეიძლება პირველი სექსი უფრო ტრავმულ გამოცდილებად აქციოს და, მეტიც, შეგიცვალოთ დამოკიდებულება ზოგადად სქესობრივი ცხოვრების მიმართ.

სურათი: NPR

მითი #5: პირველი სექსის დროს ინფექციები არ ვრცელდება

სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები ვრცელდება ნებისმიერი სექსუალური აქტივობის დროს, მათ შორის პირველი ვაგინალური სექსის დროსაც. ამ ინფექციების რიცხვი ოცდაათზე მეტია და ისინი სხვადასხვა გზით გადადის, მათ შორის კანზე შეხებითაც (მაგალითად, გენიტალური ჰერპესი). სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ პირველი ვაგინალური სექსის დროსაც გამოიყენოთ პრეზერვატივი (კონდომი), რათა თავიდან აიცილოთ ინფექციის გავრცელების საფრთხე.

ხშირად, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების სიმპტომები საერთოდ არ ვლინდება, ამიტომ შეიძლება, თქვენს პარტნიორს არ ჰქონდეს ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ რომელიმე მათგანის მატარებელია. ამიტომ აუცილებელია, პირველი სექსის დროსაც დაიცვათ თავი და გაუფრთხილდეთ თქვენს ჯანმრთელობას.

მას შემდეგ, რაც სქესობრივ ცხოვრებას დაიწყებთ, მნიშვნელოვანია გინეკოლოგთან ვიზიტის დაგეგმვა, რათა აკონტროლოთ ჯანმრთელობა და თქვენი სქესობრივი ცხოვრება გართულებების გარეშე წარიმართოს.

ადამიანების ნაწილი შფოთვას განიცდის პირველი სექსის შემდეგ, რაც ასევე ნორმალურია, რადგან ხშირად პირველი სექსი იმ ქმედებად აღიქმება, რომელიც ჩვენს ცხოვრებას ცვლის. ნერვიულობისა და შფოთვის გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს ის შეხედულება, რომ ქალისთვის სექსი მხოლოდ ქორწინებაშია დასაშვები. ეს სტერეოტიპი ხშირად ქალებში მიჯაჭვულობას იწვევს იმ პარტნიორის მიმართ, რომელთანაც პირველი ვაგინალური სექსი ქორწინების გარეთ ჰქონდათ, რადგან ამ ურთიერთობის დასრულებას შეიძლება ოჯახისგან გარიყვა ან რეპუტაციის შელახვა მოჰყვეს.

პირველი სექსს დადებით გამოცდილებად აქცევს ინფორმირებულობა და სწორი მოლოდინები. მნიშვნელოვანია, რომ — როგორც პირველი სექსის, ასევე მომდევნო სექსუალური კავშირის დროსაც — გულწრფელი კომუნიკაცია გქონდეთ თქვენს პარტნიორთან, რათა სექსი მაქსიმალურად სასიამოვნო გამოცდილება იყოს.

მთავარი სურათი: ანიკი გელაშვილი /

წყარო

ვაქცინები და მათი გავლენა მენსტრუაციასა და ნაყოფიერებაზე

მიერ
admin
-
0
#image_title

ვაქცინები ადამიანთა სიცოცხლეების გადასარჩენად შეიქმნა. ვაქცინების გამოგონებით ჩვენ არაერთი სასიკვდილო დაავადების განადგურება ან, როგორც მინიმუმ, მართვა შევძელით, მათ შორის ყვავილისა და პოლიომიელიტის. ამჟამად კაცობრიობა COVID-19-ის ვირუსს ებრძვის, რომლის დამარცხებაც ასევე ვაქცინითაა შესაძლებელი.

ვაქცინაცია (აცრა) კარგი თავდაცვის მექანიზმია სიცოცხლისთვის სახიფათო დაავადებების წინააღმდეგ. ისინი ასტიმულირებს ადამიანის იმუნურ სისტემას, რომ აწარმოოს სასურველი ანტისხეულები, თუმცა ეს პროცესი ქმნის გარკვეულ სირთულეებს, რომლებიც სხეულსა და მენსტრუალურ ციკლზე მოქმედებს.

მენსტრუალური ციკლი ქალის ჯანმრთელობის მრავალ ასპექტზე და მის ყოველდღიურ ცხოვრებაზე ახდენს გავლენას. ამის საპირისპიროდ, გარემო პირობები და ქალის ფიზიოლოგიური პროცესები ასევე მოქმედებს მის მენსტრუალურ ციკლზე. ციკლის შეცვლა დაავადებაზე იმუნურ პასუხს ან ვაქცინასაც შეუძლია.

ამ სტატიაში განვიხილავთ ზოგიერთ გავრცელებულ მცდარ წარმოდგენას ვაქცინების შესახებ და იმას, თუ სინამდვილეში როგორ მოქმედებს ის მენსტრუაციასა და ქალის ფერტილურობაზე (ნაყოფიერებაზე).

როგორ მუშაობს ვაქცინები?

როდესაც ვირუსი პირველად შეგეყრებათ, თქვენს იმუნურ სისტემას შეიძლება გაუჭირდეს მასთან გამკლავება და გამოიწვიოს მაღალი ტემპერატურა, ციებ-ცხელება, თავის ტკივილი, ლიმფური კვანძების შეშუპება, მუცლის ტკივილი, გამონაყარი და სხვა გავრცელებული სიმპტომები. როდესაც იგივე ვირუსი კიდევ ერთხელ მოხვდება სხეულში, თქვენი იმუნური სისტემა ამოიცნობს მას და უფრო ეფექტურად რეაგირებას შეძლებს, რაც უფრო სწრაფად გამოჯანმრთელებაში დაგეხმარებათ.

იმუნური სისტემა შემდეგნაირად მუშაობს: ის წარმოქმნის ანტისხეულებს ნებისმიერი ვირუსის წინააღმდეგ, რომელსაც გადაეყრება. დედამიწაზე ძალიან ბევრი ვირუსი არსებობს; მათგან 200-ზე მეტი ადამიანებისთვის პოტენციურად სახიფათოა. მართალია, ზოგი ვირუსის გადატანა მხოლოდ მსუბუქი სიმპტომებითაა შესაძლებელი, მაგრამ არსებობს ვირუსები, რომლებიც ორგანიზმს გრძელვადიან ზიანს აყენებს ან, სულაც, სასიკვდილოა. სწორედ ასეთ დროსაა საჭირო ვაქცინები.

► ძველად ყველა ვაქცინა ვირუსის ანტიგენის შესუსტებულ ან არააქტიურ ნაწილებს შეიცავდა. ეს მასალა საკმარის ინფორმაციას აწვდის სხეულს საიმისოდ, რომ მან ვირუსის წინააღმდეგ ანტისხეულები წარმოქმნას, ამავდროულად კი ზედმეტად სუსტია, რომ ადამიანი ავად გახადოს.

► ახალი ვაქცინები შეიცავს ვირუსის ანტიგენების მხოლოდ „ნახაზს“. მაგალითად, COVID-19-ის ზოგიერთი ვაქცინა შედგება ვირუსის მარტოოდენ ცილისგან, რომელსაც არანაირად არ შეუძლია ადამიანის დაინფიცირება.

სურათი: WomanLog

რეკომენდებული ვაქცინები

მართალია, ვაქცინით თავიდან აცილებადი დაავადებების უდიდესი ნაწილი კონტროლის ქვეშაა, განსაკუთრებით განვითარებულ ქვეყნებში, მაგრამ ზოგიერთი ვაქცინა ჯერ კიდევ ფართოდაა რეკომენდებული. მაგალითად, რეკომენდებულია, რომ ბავშვებსა და მოზარდებს გაუკეთდეთ პოლიომიელიტის, B ჰეპატიტის, პაპილომავირუსისა და პნევმოკოკური ინფექციების საწინააღმდეგო ვაქცინები.

რეკომენდაციები განსხვავებულია ქვეყნებისა და რეგიონების მიხედვით. მაგალითად, აზიის, აღმოსავლეთ ევროპის, სამხრეთ ამერიკისა და აფრიკის ბევრ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, ჯერ კიდევ აქტიურად მიმდინარეობს ტუბერკულოზის ვაქცინაცია, როცა სხვა ქვეყნებში ამ დაავადების რისკი მინიმალურია.

► საქართველოში არსებული იმუნიზაციის წესების სანახავად იხილეთ პროფილაქტიკური აცრების ეროვნული კალენდარი. გაესაუბრეთ თქვენს პირად ექიმს, რათა დარწმუნდეთ, რომ ყველა საჭირო აცრა გაკეთებული გაქვთ.

► საზღვარგარეთ მოგზაურობის შემთხვევაში გაითვალისწინეთ დანიშნულების ადგილას არსებული პოტენციური რისკები და გაიკეთეთ შესაბამისი ვაქცინაცია.

ყოველწლიურად ვაქცინებით მსოფლიოს მასშტაბით დაახლოებით 3 მილიონი ადამიანის სიცოცხლეს გადარჩენა ხერხდება. ყვავილმა — მძიმე ინფექციურმა დაავადებამ — ერთ დროს მილიონობით ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა, თუმცა ვაქცინაციის წყალობით ის სრულიად გაქრა. სხვა სერიოზული დაავადებები — როგორებიცაა პოლიომიელიტი, დიფთერია და ათობით სხვა — ჯერ კიდევ არსებობს, თუმცა საფრთხეს აღარ წარმოადგენს.

► ადამიანები, რომლებიც უარს ამბობენ აცრაზე ან არ ცრიან შვილებს, არათუ მხოლოდ დაინფიცირების უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან და შეიძლება მათ ჯანმრთელობას სერიოზული ზიანი მიადგეს, არამედ ასევე სხვების დაინფიცირებისა და, სულაც, ახალი ვირუსული აფეთქების გამოწვევის საფრთხესაც ქმნიან.

COVID-19-ის ვაქცინა და ცვლილებები მენსტრუალურ ციკლში

ზოგმა ქალმა COVID-19-ის ვაქცინის მიღებისას საკუთარ მენსტრუალურ ციკლში ცვლილებები შეამჩნია. მართალია, ოფიციალურ ანგარიშებში გვერდითი მოვლენების სიაში ჯერ კიდევ არ არის შეტანილი მენსტრუალური ციკლის ცვლილებები, მაგრამ იმუნიზაციის შემდეგ ბევრი ქალი აცხადებს დაგვიანებულ მენსტრუაციაზე, ადრეულ მენსტრუალურ სისხლდენაზე, ძლიერ სისხლდენასა და მენსტრუალურ ციკლებს შორის სისხლდენაზე.

ექსპერტები ამბობენ, რომ რთულია პირდაპირი კავშირის დადგენა ვაქცინასა და მენსტრუალურ ციკლს შორის, რადგან მენსტრუალური დარღვევები ფართოდაა გავრცელებული რეპროდუქციული ასაკის ქალებში. ისინი ასევე ამბობენ, რომ ციკლის დაფიქსირებული ცვლილებები შეიძლება პანდემიით გამოწვეული შფოთვით იყოს განპირობებული. მსგავსი შემთხვევების დაფიქსირების სიხშირის მიუხედავად, მენსტრუალური ცვლილებები ვაქცინის პოტენციურ გვერდით მოვლენებში ჯერ არ დაუმატებიათ. ცდების დროს მენსტრუალური ცვლილებები არ გათვალისწინებულა, რაც კიდევ ერთხელ აყენებს ქალებს მოწყვლად მდგომარეობაში.

მართალია, მენსტრუალური ციკლის დროებითი ცვლილებების რისკის გამო ქალებმა უარი არ უნდა თქვან ვაქცინაციაზე, თუმცა მსგავსი შემთხვევები უნდა შეფასდეს და ეს სიმპტომები პოტენციური გვერდითი მოვლენების სიაში უნდა შევიდეს, რათა ქალებმა თავიანთი ჯანმრთელობის შესახებ საუკეთესო შესაძლო გადაწყვეტილება მიიღონ.

სურათი: The Conversation

რატომ ხდება ეს ცვლილებები?

ციკლის ცვლილებების დაფიქსირებული შემთხვევების უმეტესობა დროებითი იყო და ერთი ან ორი ციკლის განმავლობაში გაგრძელდა, რის გამოც ექსპერტებს სჯერათ, რომ ეს არასტაბილურობა შეიძლება სხეულის იმუნური სისტემის ბუნებრივი რეაქციით იყოს გამოწვეული.

► მენსტრუალური ციკლი ახალი მედიკამენტების, ცხოვრების სტილის ცვლილების, დაავადებებისა და სხვა მოვლენების მიმართ ძალიან მგრძნობიარეა. გამორიცხული არაა, რომ მენსტრუაციის მქონე ხალხი ციკლის ცვლილებებს იმუნური რეაქციის გამო განიცდიდეს.

დაფიქსირებულ ხანმოკლე სიმპტომებს გრძელვადიანი შედეგები არ მოჰყოლია. უფრო სერიოზული პრობლემა ისაა, რომ COVID-19-ის ვაქცინის კლინიკური ცდების ექსპერტებმა კიდევ ერთხელ უგულებელყვეს ქალების ჯანმრთელობის მნიშვნელოვანი ასპექტი. მიუხედავად იმისა, რომ ამდენმა ქალმა განაცხადა მენსტრუალურ ცვლილებებზე, ამის შესახებ ინფორმაცია მაინც არ იყო, რამაც გამოიწვია დაუფიქრებელი სპეკულაცია და უფრო მეტი ადამიანის მხრიდან აცრაზე უარის თქმა.

ეს სახიფათოა?

ადრეული კვლევების მიხედვით, COVID-19-ის ვაქცინები უსაფრთხოა და მათ მხოლოდ დროებითი გვერდითი ეფექტები აქვს. რა თქმა უნდა, თუკი რაიმე ეჭვები გაქვთ, ვაქცინაცია ჯერ თქვენს პირად ექიმთან უნდა განიხილოთ, თუმცა არ არსებობს იმის მტკიცებულება, რომ ვაქცინები ხელს უშლის ფერტილურობას, იწვევს პრობლემებს მშობიარობისას ან თანდაყოლილ მანკებს განაპირობებს. მენსტრუალური ცვლილებებიც კი, როგორც წესი, ერთ ან ორ ციკლზე დიდხანს არ გრძელდება და ისინი გრძელვადიანი ზიანის მანიშნებელი არ არის. თუკი თქვენს მენსტრუაციაში გრძელვადიანი ცვლილებები შენიშნეთ, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

მოქმედებს თუ არა COVID-19-ის ვაქცინა ნაყოფიერებაზე?

COVID-19-ის ვაქცინაციის მიღების შემდეგ დაორსულებისთვის თავის არიდება არ არის საჭირო. არ არსებობს იმის მტკიცებულება, რომ COVID-19-ის ვაქცინები რაიმე ფორმით ზემოქმედებს ნაყოფიერებაზე ან დაორსულების შანსებზე.

COVID-19-ის ვაქცინები არ შეიცავს ისეთ ნივთიერებებს, რომლებიც საზიანოა ორსული ქალებისთვის ან ნაყოფისთვის, ამიტომაც არ არსებობს ბიოლოგიურად სარწმუნო მექანიზმი, რომლის მეშვეობითაც ვაქცინები რაიმე ფორმით დააზიანებს ქალის ფერტილურობას.

გვერდით მოვლენებზე დასაკვირვებლად ცხოველებში ჩატარებული ვაქცინაციის კვლევებმა არ აჩვენა იმის მტკიცებულება, რომ ვაქცინები აზიანებს ორსულობას ან ფერტილურობას. მაგალითად, Pfizer-ისა და Moderna-ს ვაქცინების ცხოველებზე გამოცდამ აჩვენა, რომ ვირთხებში ვაქცინები ფერტილურობაზე არ მოქმედებს. არც იმის მტკიცებულება არსებობს, რომ ვაქცინირებულ ქალებს ფერტილურობის პრობლემები გაუჩნდათ.

ამავენაირად, ის თეორია, თითქოს კორონავირუსის სპაიკცილისადმი — ვირუსის ზედაპირზე არსებული ცილისადმი — იმუნიტეტს შეუძლია ფერტილურობის პრობლემების გამოწვევა, ასევე არ დასტურდება მტკიცებულებით. COVID-19-ის გადატანის შემდეგ ადამიანების უმეტესობას უჩნდება სპაიკცილის საწინააღმდეგო ანტისხეულები და არ არსებობს იმის მტკიცებულება, რომ კოვიდგადატანილ ადამიანებს ფერტილურობის პრობლემები განუვითარდათ.

სურათი: Healthy Women

როგორ მოვემზადოთ ვაქცინაციისთვის?

აცრის გასაკეთებლად მზადებისას გირჩევთ, უფრო მეტი გაიგოთ ვაქცინის ისტორიის, მისი მუშაობის პრინციპისა და ორგანიზმზე ზემოქმედების შესახებ.

იპოვეთ სწორი ინფორმაცია. თუკი აცრის გაკეთებამდე რამე კითხვები გაქვთ, შეგიძლიათ ეწვიოთ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ვებგვერდს (ან რომელიმე სხვა სანდო წყაროს) და იხილოთ ინფორმაცია ვაქცინებისა და ვაქცინაციის პროცესის შესახებ, ასევე გვერდითი მოვლენების, რეკომენდაციებისა და ვაქცინაციის პროგრამის შესახებ.

გაესაუბრეთ თქვენს ექიმს. ექიმი შეაფასებს კონკრეტული ვაქცინის რისკებსა და უპირატესობებს. თუკი რაიმე პათოლოგია ან ალერგია გაწუხებთ, ამან შეიძლება გართულებები გამოიწვიოს, ექიმის რეკომენდაცია კი თქვენი ჯანმრთელობისთვის საუკეთესო არჩევანის გაკეთებაში დაგეხმარებათ.

აწონ-დაწონეთ რისკები. თუკი პოტენციური გვერდითი მოვლენები გაღელვებთ, კარგად აწონ-დაწონეთ ის შედეგები, რომლებსაც ვირუსით ინფიცირება მოიტანს. მაგალითად, მართალია, რომ COVID-19-ის ვაქცინის მიღების შემდეგ ზოგ ადამიანს ხანმოკლე გვერდითი ეფექტები შეენიშნება, მაგრამ თვითონ ვირუსის შედეგები ბევრად უფრო მძიმეა.

► ამჟამად ყველა ჩვენგანი ვირუსით დაინფიცირების მაღალი რისკის ქვეშ ვართ. რაც უფრო მეტი ადამიანი აიცრება, მით უფრო სწრაფად მოვახერხებთ კორონავირუსის მართვას და უფრო მალე დავუბრუნდებით ცხოვრების ჩვეულ რიტმს.

ვაქცინის გვერდითი ეფექტები შეიძლება ერთი ან ორი კვირის განმავლობაში გაგრძელდეს, ვირუსის მიერ ორგანიზმისთვის მიყენებული ზიანი კი — წლობით. კვლევები აჩვენებს, რომ COVID-19-ის ვირუსის გრძელვადიანმა ზიანმა შეიძლება პერმანენტულად დააზიანოს ფილტვები, გამოიწვიოს ალცჰაიმერის დაავადება, პარკინსონის დაავადება, ინსულტი და გულის პრობლემები.

თუკი თქვენი ექიმი არ გამოავლენს მნიშვნელოვან უკუჩვენებებს, უმჯობესია, აიცრათ და თავი აარიდოთ COVID-19-ით დაინფიცირებასა და მის შესაძლო მძიმე შედეგებს.

თვალი ადევნეთ საკუთარ ჯანმრთელობას. ვაქცინაციის შემდეგ საჭიროა, რომ კლინიკაში კიდევ მინიმუმ 30 წუთს გაჩერდეთ შესაძლო ალერგიული რეაქციისგან თავდასაცავად. გვერდითი ეფექტების უმეტესობა — დაღლილობა, ნანემსარის ტკივილი, თავის ტკივილი, მაღალი ტემპერატურა — რამდენიმე დღეში ქრება და მათთან გამკლავება მსუბუქი ტკივილგამაყუჩებლებითა და ანთების საწინააღმდეგო არასტეროიდული პრეპარატებით შეიძლება. თუკი სიმპტომები გაუარესდება ან ორ კვირაზე მეტ ხანს გასტანს, მიმართეთ ექიმს.

► COVID-19-ის ვაქცინაციაზე დარეგისტრირება შეგიძლიათ საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მოცემულ ბმულზე.

► ვაქცინაციის პროცესის შესახებ მეტის გასაგებად ეწვიეთ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ვებგვერდს.

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

1...434445...680გვერდი 44 of 680

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia