პარასკევი, აპრილი 24, 2026
- Advertisement -
Google search engine
მთავარი წაკითხვა გვერდი 49

10 მითი მენსტრუაციასთან დაკავშირებით

მიერ
admin
-
0
#image_title

იმის მიუხედავად, რომ მენსტრუაცია დედამიწის მოსახლეობის ნახევარს აქვს, ეს თემა მაინც ტაბუდადებულია და მას არაერთი მითი უკავშირდება. მენსტრუაციასთან დაკავშირებული თემები ღიად არ განიხილება, ამიტომაც გასაკვირი არაა, რომ მენსტრუალურ ციკლთან დაკავშირებით ძალიან ბევრი მცდარი აზრი ვრცელდება.

ამ მითების არსებობას ხელს უწყობს ისიც, რომ სექსუალური განათლება არ არის განათლების სისტემის ნაწილი, მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი ინფორმაციის მიღება სწორედ თინეიჯერებს სჭირდებათ, რადგან ცოდნის გარეშე პირველი მენსტრუაცია შეიძლება შიშისმომგვრელი და ტრავმული გამოცდილება იყოს.

ამ სტატიაში განხილულია 10 ყველაზე გავრცელებული მითი მენსტრუაციის შესახებ.

მითი #1: მენსტრუაცია და მენსტრუალური ციკლი ერთი და იგივეა

ალბათ, ხშირად გაგიგონიათ ფრაზა: „ციკლი გაქვს?“. ამ დროს ადამიანები მენსტრუაციას გულისხმობენ, თუმცა მენსტრუალური ციკლი და მენსტრუაცია სხვადასხვა რამაა.

მენსტრუალური ციკლი არის დროის პერიოდი ერთი მენსტრუაციიდან მეორემდე, ხოლო მენსტრუაცია უშუალოდ აღნიშნავს კვერცხუჯრედის სხეულიდან გამოსვლის პროცესს (სისხლდენას).

მითი #2: მენსტრუალური ტკივილი გაზვიადებულია

იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც მენსტრუაცია აქვთ, მსგავსი ფრაზის მოსმენა გამაღიზიანებელიც კი შეიძლება იყოს, რადგან მენსტრუაციისთვის დამახასიათებელი ტკივილი რეალურია!

ხშირია შემთხვევა, როდესაც ადამიანები ამ ტკივილის გამო ვერ მიდიან სამსახურში და შეიძლება მათთვის საწოლიდან წამოდგომაც კი სირთულეს წარმოადგენდეს. ამგვარ მტკივნეულ მენსტრუაციას აქვს თავისი სამედიცინო სახელი — დისმენორეა.

მსოფლიოში მცხოვრები ქალების 20%-ს იმდენად ინტენსიური და მძიმე დისმენორეა აქვს, რომ ის მათ ყოველდღიურობაზე ძალიან დიდ ზეგავლენას ახდენს.

მითი #3: მენსტრუაციის სისხლი ბინძური სისხლია

მენსტრუაციის დროს სხეულიდან გამოსული სისხლი არ შეიცავს ტოქსინებს და არ არის საშიში. თუმცა, მენსტრუაციის სისხლის საგრძნობლად განსხვავდება იმ სისხლისგან, რომელიც ჩვენს სხეულში მოძრაობს. სინამდვილეში, ეს სისხლი ნაკლებად კონცენტრირებულია და აქვს სისხლის ნაკლები უჯრედი, ვიდრე ჩვეულებრივ სისხლს.

მითი #4: მენსტრუაციის დროს ვერ დაორსულდები

გავრცელებულია მოსაზრება, რომ მენსტრუაციის დროს დაორსულება შეუძლებელია და ამ დღეების განმავლობაში თავის დაცვის საშუალებებსაც კი არ იყენებენ.

მენსტრუალური ციკლის იდეა სხეულის ორსულობისთვის მომზადებაა. მენსტრუაციის დროს კი კვერცხუჯრედის გათავისუფლებით და საშვილოსნოს გარსის გასქელებისა და შლის შედეგად სხეულიდან სისხლი გამოიყოფა. ამ დროს ბევრს ჰგონია, რომ სისხლდენის გამო დაორსულება შეუძლებელია, რაც სინამდვილეში ტყუილია.

მართალია, მენსტრუაციის დროს დაორსულების რისკი დაბალია, თუმცა ის მაინც არსებობს! სხეულში სპერმას დარჩენა და გადარჩენა 5-7 დღის განმავლობაში შეუძლია, რაც იმას ნიშნავს, რომ სხეულში მოხვედრილ სპერმას შეუძლია ცოცხალი გადარჩეს მენსტრუაციის დღეების განმავლობაში და მისი დასრულების შემდეგაც.

დაიმახსოვრეთ, მნიშვნელოვანია თავდაცვის საშუალებების გამოყენება იმის მიუხედავად, სექსი მენსტრუაციის დროს გაქვთ თუ არა, რადგან დაორსულების შანსი ყოველთვის არსებობს.

მითი #5: ტამპონის გამოყენება სახიფათოა

გავრცელებულია შეხედულება, რომ მენსტრუაციის დროს ყველაზე „საშიში“ პროდუქტი რომელსაც იყენებთ, არის ტამპონი.

მიიჩნევა, რომ ტამპონის გამოყენება იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც ე.წ. „საქალწულე აპკი“ აქვთ, არ შეიძლება. სიმადვილეში, ნახსენები აპკი არის დრეკადი მემბრანა, რომელიც არ ფარავს საშოს შესასვლელს. ასე რომ იყოს, მენსტრუალური სისხლი სხეულიდან ვერ გამოვიდოდა.

მეორე მხრივ, ადამიანები ფიქრობენ, რომ ტამპონი სხეულში „დაიკარგება“. ამგვარი დაშვებაც არასწორია, რადგან არ არსებობს გზა, რომლითაც ტამპონი სხეულში გაუჩინარდება. თუმცა, მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ ტამპონის გამოყენებისას ყურადღებით უნდა იყოთ და  4-8 საათის ინტერვალით გამოიცვალოთ. ამგვარი მიდგომით თავიდან აიცილებთ ისეთ გართულებებს, როგორიცაა ტოქსიკური შოკის სინდრომი.

მითი #6: მენსტრუაცია ზუსტად ერთი კვირის განმავლობაში უნდა გრძელდებოდეს

უმეტესწილად მენსტრუაცია საშუალოდ 5 დღის განმავლობაში უგრძელდება, 4-5 კვირიანი ინტერვალებით. თუმცა, მენსტრუაციის დღეები შეიძლება იყოს უფრო ნაკლები ან მეტი. განსხვავებულია მენსტრუაციებს შორის კვირების ინტერვალიც და დამოკიდებულია ადამიანის ცხოვრების სტილზე, ჯანმრთელობაზე, თანმხლები დაავადებების არსებობასა და სხვა არაერთ ფაქტორზე. ამიტომაც, იმის გადაჭრით მტკიცება, რომ მენსტრუაცია აუცილებლად 7 დღე უნდა გაგრძელდეს, არასწორია.

ნორმალურია ისიც, რომ წლების ან თვეების განმავლობაში მენსტრუაციის დღეების რაოდენობა შეგეცვალოთ. მნიშვნელოვანია მენსტრუაციის დაწყების დაახლოებითი პერიოდის განსაზღვრა, რათა მზად დახვდეთ ადრე ან გვიან დაწყებულ მენსტრუაციას.

სურათი: The Conversation

მითი #7: მენსტრუაციის დროს ვარჯიში და სექსი არ შეიძლება

მენსტრუაციის დროს ვარჯიშის შედეგად ამ დღეებისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები შეიძლება შეგიმსუბუქდეთ და თავი უკეთ იგრძნოთ. ფიზიკური ვარჯიშის დახმარებით შეიძლება გაგიმარტივდეთ კონცენტრაცია, თავი უფრო ენერგიულად იგრძნოთ და სიმპტომებმა ისე ძლიერ აღარ შეგაწუხოთ, როგორც ჩვეულებრივ ხდება ხოლმე.

გავრცელებულია ის მითიც, რომ მენსტრუაციის დროს სექსი არ შეიძლება, რაც ასევე ტყუილია. სექსის დროს სხეულში გამოიყოფა დოფამინი და ოქსიტოცინი — სიამოვნების ჰორმონები — რაც თავს ბევრად უკეთ გაგრძნობინებთ. მთავარია, დაიცვათ ჰიგიენა და მოიწყოთ ისეთი გარემო, რომელშიც თავს კომფორტულად იგრძნობთ.

მითი #8: მენსტრუაციის დროს აბაზანის მიღება არ შეიძლება

რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს, საკმაოდ გავრცელებულია ის შეხედულება, რომ მენსტრუაციის დროს აბაზანის მიღება თქვენი ჯანმრთელობისთვის საშიშია. შესაძლებელია, ეს დამოკიდებულება იქიდან გაჩნდა, რომ ცხელი წყალი სისხლის მოძრაობას ეხმარება. თუმცა, ცხადია ეს თქვენი ჯანმრთელობისთვის საშიში საერთოდ არ არის!

მართალია, ცხელი წყალი სისხლის ნაკადებს ასტიმულირებს, თუმცა მენსტრუაციის დროს აბაზანის მიღება დაგეხმარებათ ტკივილის შემსუბუქებასა და კუნთების მოდუნებაში.

მითი #9: პრემენსტრუალური სინდრომი (PMS) არ არის რეალური

პრემენსტრუალური სინდრომი (ე.წ. „პიემესი“) არის მენსტრუაციასთან დაკავშირებული მდგომარეობა, რომელიც, როგორც წესი, მენსტრუაციის დაწყებამდე რამდენიმე დღის განმავლობაში გრძელდება და მოიცავს ისეთ სიმპტომებს, როგორებიცაა:

  • გაღიზიანება

  • ძილიანობა

  • ხასიათის ცვლილება

  • საკვებისადმი გაზრდილი ლტოლვა

არ არის დადგენილი ის მიზეზი თუ მიზეზები, რაც პრემენსტრუალურ სინდრომს იწვევს, თუმცა ექიმები ვარაუდობენ, რომ მთავარი მიზეზი ჰორმონებში უნდა ვეძიოთ. ჰორმონების დონეს თქვენსავე სხეულში კი თქვენ ვერანაირად ვერ აკონტროლებთ.

პიემესი შეიძლება გამოიხატოს მხოლოდ ხასიათის ცვლილებით, თუმცა ის შეიძლება იმდენად ძლიერი ტკივილის გამომწვევი იყოს, რომ გეგმების შეცვლაც კი მოგიხდეთ.

მითი #10: მენსტრუაცია მხოლოდ ქალებს აქვთ

სამყაროში ერთმანეთისგან განსხვავებული გენდერული იდენტობის მქონე ადამიანები ცხოვრობენ, რომლებიც ტრანსგენდერ კაცებად ან არაბინარულ ადამიანებად იდენტიფიცირდებიან.

შესაძლებელია, რომ მენსტრუაცია ტრანსგენდერ კაცს ან არაბინარულ ადამიანს ჰქონდეს და სწორედ ამიტომ, არ არის მართებული იმისი დაშვება, რომ მენსტრუაცია მხოლოდ ქალებს აქვთ.

უნდა გვახსოვდეს ის ფაქტი, რომ მენსტრუაცია არ არის ქალებისთვის დამახასიათებელი მოვლენა, არამედ ეს ადამიანებისთვის ჩვეული ყოველთვიური მოვლენაა!

მთავარი სურათი: Dribbble / + uma ana

წყარო

3 ყველაზე გავრცელებული მენსტრუალური დარღვევა — გამომწვევი მიზეზები და მკურნალობის გზები

მიერ
admin
-
0
#image_title

მენსტრუაციასთან დაკავშირებული პრობლემები თუ დარღვევები აერთიანებს როგორც ფიზიკურ, ასევე ემოციურ მდგომარეობასთან დაკავშირებულ პრობლემებს, რომლებიც თავს მენსტრუაციის დროს იჩენენ. ამგვარი პრობლემების მაგალითი შეიძლება იყოს: უჩვეულოდ ძლიერი სისხლდენა, მენსტრუაციის გამოტოვება/ჩაგდება ან განწყობის უეცარი ცვლილება.

მენსტრუაციასთან დაკავშირებულ პრობლემებს თავისი გამომწვევი მიზეზები და მკურნალობის გზები მოეძებნება. მნიშვნელოვანია, უყურადღებოდ არ დატოვოთ მენსტრუაციის უეცარი ან უჩვეულო ცვლილება (მაგალითად, ზედმეტად ბევრი სისხლი ან მენსტრუაციის ჩაგდება) და მალევე მიმართოთ ექიმს.

მენსტრუალური ციკლის საშუალო ხანგრძლივობა 28 დღეა, თუმცა ის შეიძლება 21 დღიდან 35 დღემდე მერყეობდეს, მენსტრუაცია კი მენსტრუალური ციკლის განუყოფელი ნაწილია.

იმ შემთხვევაში, თუკი მენსტრუაციამდე ან მენსტრუაციის დროს ერთი ან რამდენიმე ტიპის პრობლემას აწყდებით, ეს შეიძლება მენსტრუალურ დარღვევაზე მიანიშნებდეს. მენსტრუალურმა დარღვევებმა შეიძლება ყოველდღიურ ცხოვრებაზე საკმაოდ დიდი ზეგავლენა მოახდინოს. მსგავსი პრობლემების გამომწვევ მიზეზებს შორისაა:

ყველაზე მეტად გავრცელებული მენსტრუალური დარღვევებია:

#1: ძლიერი სისხლდენა — მენორაგია

ზოგ ადამიანს მენსტრუაციის დროს იმდენად ძლიერი სისხლდენა აქვს, რომ ჩვეული რუტინისთვის უარის თქმა უწევს, რათა ამ დღეებს გაუმკლავდეს. ამგვარ უჩვეულოდ ძლიერ სისხლდენას მენორაგია ეწოდება.

სისხლდენა მძიმედ იმ შემთხვევაში მიიჩნევა, როდესაც ის თავს არაკომფორტულად გაგრძნობინებთ და ხელს შეგიშლით ყოველდღიური საქმეების განხორციელებაში. ნორმალური მენსტრუაციის დროს სხეულიდან გამოიდევნება 30-40 მლ სისხლი, თუმცა ძლიერი სისხლდენისას ეს მაჩვენებელი 10-ჯერ მაღალი შეიძლება იყოს. ასეთ დროს, შესაძლოა, ტამპონებისა თუ საფენების გამოცვლა ხშირად მოგიწიოთ, მაგალითად, ყოველ საათში ერთხელ.

როგორც წესი, უჩვეულოდ ძლიერი სისხლდენა ვლინდება მოზარდობის ასაკში (როდესაც მენსტრუაცია ახალდაწყებულია) ან 40-50 წლების ასაკის შუალედში, როდესაც სხეული მენოპაუზის ფაზას უახლოვდება.

მძიმე მენსტრუალური სისხლდენის გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს:

  • ჰორმონალური დისბალანსი

  • საშვილოსნოს სტრუქტურული დარღვევები (მაგალითად, პოლიპები ან ფიბროიდები)

  • ჯანმრთელობის სხვა პრობლემა (მაგალითად, ღვიძლის ან თირკმლების დაავადებები)

უმეტესად, მძიმე მენსტრუალურ სისხლდენას ჰორმონალური დისბალანსი იწვევს. შესაძლოა, თქვენმა სხეულმა გამოიმუშაოს ძალიან ბევრი ან არასაკმარისი ესტროგენი ან პროგესტერონი (რეპროდუქციული ჰორმონები), რომლებიც აუცილებელია თქვენი მენსტრუალური ციკლის რეგულარული შენარჩუნებისთვის.

ჰორმონების გარდა, ძლიერი მენსტრუალური სისხლდენის გამომწვევი მიზეზი შეიძლება სხეულის სხვა პრობლემა იყოს. ამგვარ პრობლემებს მიეკუთვნება:

  • ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემები

  • სისხლის შედედების დარღვევა (მაგალითად, ფონ ვილბრანდის დაავადება)

  • იდიოპათიური თრომბოციტოპენიური პურპურა ITP (დაავადება, რომლის დროსაც სისხლში თრომბოციტების რაოდენობა ძალიან მცირეა)

  • ღვიძლის ან თირკმლების დაავადება

  • ლეიკემია

  • მედიკამენტები (მაგალითად, სინთეზური ჰორმონები ან ანტიკოაგულანტები)

უჩვეულოდ ძლიერი სისხლდენის გამომწვევი მიზეზი შეიძლება გინეკოლოგიური პრობლემაც იყოს:

  • სპირალისგან გამოწვეული პრობლემები/გართულებები

  • ფიბრომა

  • მუცლის მოშლა

  • საშვილოსნოსგარე ორსულობა

მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ მენორაგიის სიმპტომების არსებობის შემთხვევაში უნდა მიმართოთ ექიმს. აუცილებელია, დადგინდეს, მენორაგია მხოლოდ გინეკოლოგიური პრობლემების გამო გაწუხებთ თუ მას სხეულში არსებულ სხვა პრობლემასთან აქვს კავშირი.

მენორაგიის დიაგნოსტირებასთან დაკავშირებული პროცედურები შეიძლება მოიცავდეს:

  • ულტრაბგერას  — ამ პროცედურის დროს არ იყენებენ ანესთეზიას, რადგან მთელი პროცესის განმავლობაში მენჯის სტრუქტურები შეისწავლება მაღალი სიხშირის მქონე ხმის ტალღების გამოყენებით.

  • ენდომეტრიუმის ბიოფსიას —  ამ დროს საშვილოსნოს ლორწოვანი გარსიდან იღებენ ქსოვილის ნაწილს და მას მიკროსკოპის ქვეშ აკვირდებიან.

  • ჰისტეროსკოპიას — ამ დიაგნოსტიკური პროცედურის განმავლობაში ექიმი საშვილოსნოს ღრუს მინიატიურული ტელესკოპის მსგავსი ხელსაწყოს დახმარებით იკვლევს. შესაძლოა, პროცედურის დროს ექიმმა გამოიყენოს ადგილობრივი ანესთეზია.

  • დილატაციასა და კიურეტაჟს (D&C) — პროცედურის დროს საშვილოსნოს ყელი გაფართოებულია და სპეციალური ხელსაწყოების დახმარებით ლორწოვანის მოშორება ხდება. ამ გზას მიმართავენ იმგვარი სისხლდენის სამკურნალოდ, რომელიც მკურნალობის სხვა გზებს არ ექვემდებარება.

გარდა ამისა, მენორაგიის დიაგნოსტირების დროს შეიძლება დაგჭირდეთ სისხლისა და შარდის ანალიზი.

მნიშვნელოვანია ყველა შესაძლო მიზეზის გამოკვლევა, რათა ზუსტად დაადგინოთ, რა იწვევს ძლიერ სისხლდენას. გამოკვლევების გარდა, შეგიძლიათ ყოველთვიურად მოინიშნოთ მენსტრუაციამდე ან მენსტრუაციის დროს გამოვლენილი სიმპტომები და მენსტრუაციის ხანგრძლივობა, რაც ექიმს ზუსტი დიაგნოზის დასმაში დაეხმარება.

ძლიერ სისხლდენაზე დიაგნოსტირების პირველად ეტაპზე ექიმთან უნდა განიხილოთ შემდეგი საკითხებიც:

  • იღებთ თუ არა ამჟამად რაიმე სახის მედიკამენტს?

  • რამდენი ხანი გიგრძელდებათ მენსტრუაცია?

  • გქონდათ თუ არა წარსულში რაიმე გინეკოლოგიური პრობლემა ან გადაიტანეთ თუ არა გინეკოლოგიური ოპერაცია?

  • გქონიათ/გაქვთ თუ არა სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია?

  • იყენებდით/იყენებთ კონტრაცეპტივს?

  • გქონიათ/გაქვთ გამონადენი მკერდიდან?

  • გქონიათ/გაქვთ სისხლის შედედების პრობლემა ან გაქვთ თუ არა ამგვარი გენეტიკური მემკვიდრეობა?

წყარო: Clue

#2: მენსტრუალური სისხლდენის არარსებობა — ამენორეა

უჩვეულოდ ძლიერი სისხლდენის საპირისპირო დარღვევაა მენსტრუალური სისხლდენის არარსებობა — ამენორეა. ამენორეა ნორმალური მოვლენაა ორსულობის დროს ან მენოპაუზის შემდეგ. იმ შემთხვევაში, თუკი არცერთ ნახსენებ მდგომარეობაში არ ხართ, უნდა მიმართოთ ექიმს.

არსებობს ორი სახის ამენორეა: პირველადი და მეორადი.

პირველადი ამენორეის დიაგნოზის დასმა ადრეულ ასაკში ხდება (თუკი უკვე 16 წლის ხართ და მენსტრუაცია არ დაწყებულა). როგორც წესი, მსგავსი პრობლემა ენდოკრინულ სისტემასთან დაკავშირებული პრობლემებითაა გამოწვეული. თუმცა, შესაძლებელია, რომ ამენორეა არა ჰორმონებთან დაკავშირებულმა დარღვევებმა, არამედ სხვა პრობლემებმა გამოიწვიოს, მაგალითად:

  • კვების დარღვევამ

  • მედიკამენტებმა

  • გადაჭარბებულმა ვარჯიშმა

  • მცირე წონამ

  • საკვერცხეებთან დაკავშირებულმა პრობლემებმა

  • ჰიპოთალამუსის ზომამ (თავის ტვინის ნაწილი)

  • გენეტიკურმა დარღვევამ

ამენორეის განვითარების ყველაზე გავრცელებული მიზეზი ჰიპოფიზის ჯირკვლის დაგვიანებული მომწიფებაა.

მეორადი ამენორეის დიაგნოზირება ხდება იმ შემთხვევაში, როდესაც გქონდათ რეგულარული მენსტრუაცია, თუმცა სამი თვის ან უფრო დიდი ხნის განმავლობაში ყოველთვიური სისხლდენა შეწყდა. მეორადი ამენორეის გაჩენის მიზეზი შეიძლება იყოს ისეთი პრობლემები, რომლებიც ესტროგენის დონეზე მოქმედებენ. მაგალითად:

  • სტრესი

  • წონის დაკლება

  • ვარჯიში

  • ავადმყოფობა

გარდა ამისა, მეორადი ამენორეა შეიძლება გამოიწვიოს საკვერცხის კისტამ ან საკვერცხის ქირურგიულმა ამოჭრამ.

ამენორეის დიაგნოსტირების პირველ ეტაპზე აუცილებელია იმის დადგენა, ეს მდგომარეობა ორსულობის ან მენოპაუზის გამო ხომ არ დამდგარა? ექიმთან კონსულტაციის დროს უნდა გაიხსენოთ: გქონდათ თუ არა ბოლო პერიოდში სტრესი? იღებდით თუ არა რაიმე სახის მედიკამენტს? იცავდით თუ არა დიეტას? შეგიმჩნევიათ თუ არა ცვლილება მენსტრუალურ ციკლში?

დიაგნოსტირებასთან დაკავშირებული პროცედურები შეიძლება მოიცავდეს:

  • ორსულობის ტესტს

  • მენჯის გამოკვლევას

  • სისხლის ანალიზებს

  • პროგესტინის ტესტს

  • ლაპარასკოპიას

  • ჰისტეროსკოპიას

ამენორეის მკურნალობის გზის არჩევა დამოკიდებულია გამომწვევ მიზეზზე. შეიძლება მოგიწიოთ ცხოვრების სტილის შეცვლა ან მედიკამენტების მიღება — გააჩნია, რამ გამოიწვია ეს მდგომარეობა. მკურნალობის გზები მოიცავს:

  • დიეტასა და ვარჯიშს წონის დასაკლებად ან მოსამატებლად

  • სტრესის მართვას

  • ფიზიკური აქტივობის დონის ცვლილებას

  • ჰორმონოთერაპიას

  • ქირურგიულ ჩარევას

იმ შემთხვევაში, თუკი მეორადი ამენორეა გაქვთ, შეგიძლიათ მისი სიმპტომების შესამსუბუქებლად ჯანსაღ და დაბალანსებულ ცხოვრების წესს მიმართოთ:

  • შეინარჩუნეთ ძილის ჯანსაღი ბალანსი

  • გაიარეთ ყოველწლიური გამოკვლევები (პაპ-ტესტი და მენჯის გამოკვლევა)

  • მართეთ სტრესის დონე

#3: გაუსაძლისი მენსტრუალური ტკივილი — დისმენორეა

ადამიანების ნაწილს მენსტრუაციამდე ან მენსტრუაციის დროს გაუსაძლისი, სპაზმური ტკივილი ტანჯავთ. ამგვარ ტკივილს დისმენორეა ეწოდება. თუკი ასეთი გაუსაძლისი ტკივილი ყოველთვე გაწუხებთ, უმჯობესია, დაუყოვნებლივ მიმართოთ ექიმს.

ამ ტიპის მენსტრუალურ ტკივილს საშვილოსნოს შეკუმშვა იწვევს, საშვილოსნოს კი შეკუმშვისკენ პროსტაგლანდინი (ჰორმონის მსგავსი ნივთიერება, რომელიც საშვილოსნოს ლორწოვანის გარსის მიერ წარმოიქმნება და სისხლში ცირკულირებს) უბიძგებს.

დისმენორეის დროს შეიძლება დაგეწყოთ ფაღარათი ან გაფერმკრთალდეთ. ამის მიზეზიც პროსტაგლანდინია, რომელიც აჩქარებს ნაწლავების შეკუმშვას და ამცირებს არტერიულ წნევას, რაც თავბრუსხვევას იწვევს.

თუკი დისმენორეა რეგულარულად გაწუხებთ, შესაძლოა, ექიმმა გარკვეული მედიკამენტები ან ვარჯიში დაგინიშნოთ. მედიკამენტები შეიძლება იყოს არასტეროიდული ტიპის, მაგალითად იბუპროფენი, რომელსაც რეცეპტის გარეშე შეიძენთ. გაითვალისწინეთ, რომ სასურველია, მედიკამენტი ტკივილის გამწვავებამდე მიიღოთ, რათა თავიდან აიცილოთ ამ მენსტრუალური დარღვევისთვის დამახასიათებელი სპაზმური ტკივილები!

დისმენორეის შესამსუბუქებლად დაგეხმარებათ ზომიერი ვარჯიში და მუცლის მიდამოზე სითბოს შენარჩუნება.

მთავარი სურათი: Katrin Friedmann / HelloClue

წყარო

პრემენსტრუალური სინდრომი, ანუ „პიემესი“ (PMS) — გამომწვევი მიზეზები და გამკლავების გზები

მიერ
admin
-
0
#image_title

თავისა და მკერდის ტკივილი, ხასიათის ცვლილება, გაღიზიანება, სპაზმური ტკივილები, დაღლილობა, უძილობა, საკვების გაზრდილი მოთხოვნილება — ეს პრემენსტრუალური სინდრომის, ე.წ. „პიემესის“ (PMS), ყველაზე გავრცელებული სიმპტომებია.

პიემესი აერთიანებს ისეთ ფიზიკურ და ემოციურ სიმპტომებს, რომლებიც თავს მენსტრუაციამდე რამდენიმე დღით ადრე იჩენენ. როგორც წესი, პმს-ის სიმპტომები მენსტრუაციის დაწყებამდე 5 დღით ადრე ვლინდება და შესაძლებელია, ერთი კვირის განმავლობაშიც კი გაგრძელდეს. იმ ადამიანებს, რომლებსაც მენსტრუალური ციკლი აქვთ, როგორც წესი, პიემესის განსხვავებული სიმპტომები ახასიათებთ.

მაქვს თუ არა პიემესი?

პრემენსტრუალური სინდრომის კლინიკური გამოვლინებები და სიმპტომები განსხვავებულია. სიმპტომების წყვეტა (მენსტრუაციიდან მენსტრუაციამდე) ართულებს პმს-ის დიაგნოსტირებას. ამას ემატება ის ფაქტორიც, რომ ხშირად სიმპტომების აღწერა არაზუსტია ან არ მეორდება.

როგორც ციკლთან დაკავშირებული სხვა პროცესების შემთხვევაშიც, პიემესის დროსაც სასურველია სიმპტომებისა და მათი თანმიმდევრობის ჩანიშვნა. ეს დაგეხმარებათ იმაში, რომ მარტივად შეაფასოთ პმს-ის გამოვლენის სიმძიმე და სიხშირე. ზოგჯერ პმს-ის სიმპტომები არ ემთხვევა ჰორმონალური ციკლის ცვლილებებს.

► პიემესისთვის დამახასიათებელი ზოგიერთი სიმპტომი სხვა პროცესებისა და ჯანმრთელობის პრობლემებისთვისაცაა დამახასიათებელი. იმ შემთხვევაში, თუკი პიემესის სიმპტომები განსაკუთრებით მძიმე და უჩვეულოა თქვენთვის, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

პიემესის სიმპტომები შეიძლება სამ ნაწილად დავყოთ:

  1. ფიზიკური — თავის ტკივილი, მკერდის ტკივილი და შეშუპება, სახსრების ტკივილი, დაღლილობა, ძილის დარღვევა.

  2. ფსიქოლოგიური/ემოციური — ხასიათის ცვლილება, ჰიპერმგრძნობელობა, გაღიზიანება, დეპრესიის ნიშნები.

  3. კვებითი — მუცლის შეშუპება, გულისრევა, ფაღარათი, ღებინება, კვების რუტინის დარღვევა.

პრემენსტრუალური სინდრომი თუ პრემენსტრუალური დისფორიული აშლილობა (PMDD)?

პრემენსტრუალური დისფორიული აშლილობა, იგივე „პიემდიდი“ (PMDD), პმს-ის მძიმე ფორმაა. პიემდიდის სიმპტომები პიემესის სიმპტომების მსგავსია, თუმცა ბევრად ინტენსიურია და შეიძლება, რომ ხელი შეგიშალოთ მუშაობაში, სოციალიზაციასა და ურთიერთობებში. გარდა ამისა, პრემენსტრუალური დისფორიული აშლილობა უფრო დიდხანს გრძელდება — საშუალოდ ორ კვირამდე.

როგორც უკვე აღვნიშნეთ, პრემენსტრუალური დისფორიული აშლილობის სიმპტომები მოიცავს პმს-ის სიმპტომებსაც, თუმცა დამატებით ვლინდება:

  • ტემპერატურის მატება

  • თქვენთვის საყვარელი აქტივობების მიმართ ინტერესის დაქვეითება

  • უიმედობის განცდა

როგორც წესი, PMDD-ის დროს მედიკამენტები უნდა გამოიყენოთ, თუმცა დიაგნოზის დასმამდე აუცილებელია, გამორიცხოთ ისეთი ფაქტორები, როგორებიცაა:

  • დეპრესია

  • პანიკური შეტევები

  • მენოპაუზა

  • ენდომეტრიოზი

  • ფიბროიდები

  • ჰორმონალური პრობლემები

წყარო: Additude

რა იწვევს პრემენსტრუალურ სინდრომს?

უცნობია, ზუსტად, რა იწვევს პიემესს, თუმცა ექიმები ვარაუდობენ, რომ გამომწვევი ფაქტორია ციკლის დროს ქიმიური/ნეირობიოლოგიური ცვლილება — საკვერცხის ჰორმონების, ესტროგენისა და პროგესტერონის დონის ცვლილება.

ტვინის გარკვეული ქიმიური ნივთიერებების (მაგალითად, დოფამინისა და სეროტონინის) ცვლილება იწვევს ხასიათის ცვლილებასაც. კვლევების თანახმად, ის ადამიანები, რომლებსაც მენსტრუალური ციკლი აქვთ და ამავდროულად გუნება-განწყობის აშლილობები, დეპრესია ან პოსტპარტუმ (მშობიარობის შემდგომი) დეპრესია აქვთ, პიემესის გამოვლენის უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან.

მაგნიუმისა და კალიუმის დაბალ დონეებთან ერთად, ესტროგენისა და პროგესტერონის დონის ცვლილებამ შეიძლება გამოიწვიოს მადის მომატება და გაზრდილი ლტოლვა კონკრეტული საკვების მიმართ (უმეტესად, ტკბილეულისა და რძის პროდუქტების მიმართ).

ესტროგენისა და პროგესტერონის დონის ცვლილებამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს სხვა ჰორმონებზეც. მაგალითად, ალდოსტერონი, რომელიც არეგულირებს ბალანსს მარილსა და წყალს შორის. ალდოსტერონის სიჭარბემ შეიძლება გამოიწვიოს:

  • სითხის შეკავება

  • მუცლის შებერილობა (ანუ მეტეორიზმი)

  • მკერდის ტკივილი (მასტალგია)

  • წონის მატება

იმედისმომცემია ის ფაქტი, რომ ექიმები ცდილობენ, დაადგინონ პიემესისა და PMDD-ის გამომწვევი ზუსტი მიზეზები, რათა მათი მკურნალობა და სიმპტომების შემსუბუქება შესაძლებელი გახდეს.

როგორ გავუმკლავდეთ პრემენსტრუალურ სინდრომს?

მიუხედავად იმისა, რომ პიემესს ცხადად გამოკვეთილი სიმპტომები ახასიათებს, ექიმების უმეტესობა მათთან გამკლავების ეფექტურ გზებს დღემდე ეძებს. პმს-ის მკურნალობის ეტაპი იწყება იმის შეფასებით, თუ რამდენად დიდ ზეგავლენას ახდენს ეს მდგომარეობა თქვენს ყოველდღიურობაზე.

მნიშვნელოვანია რამდენიმე ფაქტორის გათვალისწინება და თქვენს ცხოვრებაში მათი დანერგვა, რათა პიემესის დღეები უფრო მარტივად გადაიტანოთ:

ინფორმაციის ქონა და თვალყურის დევნება. ის ადამიანები, რომლებიც პიემესის სიმპტომებს ცნობენ და ფლობენ ინფორმაციას, ამ დღეებს შედარებით მომზადებულები ხვდებიან და უფრო მარტივად გადააქვთ. შეგიძლიათ, მოინიშნოთ ის სიმპტომები, რომლებიც გივლინდებათ ხოლმე, რათა მომდევნო თვეში უფრო მომზადებული იყოთ.

სტრესის შემსუბუქება. ეს ტაქტიკა მკურნალობის ეფექტურ გზად მიიჩნევა. მნიშვნელოვანია, დაისვენოთ, ყოველდღიურ რუტინასა და საქმეებს შეეშვათ და ის აკეთოთ, რაც სიამოვნებას განიჭებთ. ყოველთვიურად პიემესის დღეების განმავლობაში საკუთარ თავზე ამგვარი ზრუნვის შედეგად შესაძლებელია, რომ მომდევნო თვეებში პრემენსტრუალური სინდრომი უფრო მსუბუქად გადაიტანოთ.

► ყურადღება! თუკი პეპტიკური (კუჭის) წყლული ან თირკმლის დაავადება გაწუხებთ, არ გამოიყენოთ ურეცეპტოდ გაცემადი ტკივილგამაყუჩებლები. ამან შეიძლება თქვენი მდგომარეობის გაუარესების რისკი გაზარდოს.

ჯანსაღი დიეტა. ჯანსაღად კვება მნიშვნელოვანია როგორც თქვენი ზოგადი ჯანმრთელობისთვის, ასევე სხეულში ჰორმონების ჯანსაღი წარმოებისთვის. დაბალანსებული საკვების მიღება, მარილის, შაქრის, კოფეინისა და ალკოჰოლის მოხმარების შემცირება პიემესის სიმპტომების შემცირებაში დაგეხმარებათ.

არსებობს ნივთიერებები, რომლებსაც ამ სიმპტომების გამოვლენის დროს იღებენ — კალციუმი, მაგნიუმი და ომეგა-6. თუმცა, კვლევებმა აჩვენა, რომ ეს დანამატები ერთნაირად არ მოქმედებს ადამიანებზე, ამიტომ სასურველია, მათ მიღებამდე ექიმთან გაიაროთ კონსულტაცია.

ფიზიკური აქტივობა. ფიზიკური აქტივობა ხელს უწყობს სპაზმური ტკივილებისა და შებერილობის შემსუბუქებას. მსუბუქი ვარჯიში (მაგალითად, ნელა სირბილი) ათავისუფლებს ენდორფინებს და ხელს უწყობს მკერდის მგრძნობელობის შემცირებას. სხეულის მოდუნებაზე ფოკუსირებული აქტივობები კი ამცირებს შფოთვას და დეპრესიულ ეპიზოდებს.

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: Dribbble / Olivia Malone

წყარო

10 ფაქტი და მითი აივ/შიდსის შესახებ

მიერ
admin
-
0
#image_title

აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (CDC) სტატისტიკების მიხედვით, მსოფლიოში დაახლოებით 36.7 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს აივ-ით (ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსით). მართალია, წლების განმავლობაში აივ-ის მართვის თვალსაზრისით დიდი პროგრესია, თუმცა, სამწუხაროდ, ჯერ კიდევ ბევრი მითი არსებობს იმაზე, თუ როგორია ცხოვრება აივ-თან ერთად.

ამ სტატიაში მოცემულია 10 ფაქტი აივ/შიდსზე არსებულ მითებთან დაკავშირებით.

ფაქტი #1: აივ-ინფექცია სასიკვდილო განაჩენი არ არის

„შესაბამისი მკურნალობით ჩვენ ველით, რომ აივ-ინფექცია ადამიანის სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე გავლენას არ მოახდენს“, — ამბობს დოქტორი მაიკლ ჰორბერგი, Kaiser Permanente-ს აივ/შიდსის ეროვნული დირექტორი.

„1996 წლიდან, მაღალაქტიური, ანტირეტროვირუსული თერაპიის გაჩენასთან ერთად, მოსალოდნელია, რომ აივ დადებითი ადამიანის, რომელსაც კარგი წვდომა აქვს ანტირეტროვირუსულ თერაპიაზე (არვ), მოსალოდნელი სიცოცხლის ხანგრძლივობა ნორმალური იქნება, თუკი ის მისთვის დანიშნულ მედიკამენტებს მიიღებს“, — დაამატა ინფექციური დაავადებების სპეციალისტმა, დოქტორმა ამეშ ადალიამ.

ფაქტი #2: შეუძლებელია გარეგნულად იმის შემჩნევა, რომ ადამიანს აივ/შიდსი აქვს

თუკი ადამიანი დაინფიცირდება აივ-ით, მისი სიმპტომები დიდწილად შეუმჩნეველია. აივ-ინფექციის მქონე ადამიანს შეიძლება გამოუვლინდეს ისეთივე სიმპტომები, როგორიც სხვა ინფექციების შემთხვევაში ვლინდება ხოლმე, მაგალითად, სიცხე, დაღლილობა ან შეუძლოდ ყოფნა. გარდა ამისა, საწყისი მსუბუქი სიმპტომები, როგორც წესი, მხოლოდ რამდენიმე კვირა გრძელდება.

ანტირეტროვირუსული მედიკამენტების მიღების ადრეულ ეტაპზევე დაწყებით ეფექტურადაა შესაძლებელი აივ-ინფექციის მართვა. აივ დადებითი ადამიანი, რომელიც ანტირეტროვირუსულ მკურნალობას გადის, შედარებით ჯანმრთელია და არ განსხვავდება სხვა ინდივიდებისგან, რომლებსაც ჯანმრთელობის ქრონიკული პრობლემები აქვთ.

სტერეოტიპული სიმპტომები, რომლებსაც ადამიანები ხშირად აკავშირებენ აივ-თან, სინამდვილეში შიდსთან (შეძენილი იმუნური დეფიციტის სინდრომთან) დაკავშირებული დაავადებებისა და გართულებების სიმპტომებია. მიუხედავად ამისა, სწორი მკურნალობით, ეს სიმპტომები არ გამოვლინდება აივ-ის მქონე ადამიანში.

ფაქტი #3: აივ-ით ჰეტეროსექსუალი ადამიანებიც ინფიცირდებიან

მართალია, რომ აივ/შიდსის ყველაზე დიდი რისკ-ჯგუფი არიან კაცები, რომლებსაც კაცი სექსუალური პარტნიორები ჰყავთ. აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის მიხედვით, ამ ჯგუფში ვლინდება აივ-ის ახალი შემთხვევების 70%.

მიუხედავად ამისა, 2016 წელს აშშ-ში ახალი აივ-ინფექციების 24% მოდიოდა ჰეტეროსექსუალებზე, მათგან დაახლოებით ორი მესამედი კი იყვნენ ქალები.

ფაქტი #4: აივ-დადებით ადამიანებს შეუძლიათ უსაფრთხოდ ჰყავდეთ შვილები

ყველაზე მნიშვნელოვანი, რაც ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე აივ-დადებით ადამიანს შეუძლია გააკეთოს ორსულობისთვის მოსამზადებლად, არის ანტირეტროვირუსული თერაპიის (არვ) რაც შეიძლება სწრაფად დაწყება. თუკი აივ-დადებითი ქალი მთელი ორსულობის (მათ შორის მშობიარობის) განმავლობაში ექიმის რეკომენდაციის შესაბამისად ყოველდღიურად მიიღებს აივ-საწინააღმდეგო მედიკამენტებს და გააგრძელებს ბავშვისთვის მედიკამენტების დაბადებიდან პირველი 4-6 კვირის განმავლობაში, ბავშვზე აივ-ის გადაცემის რისკი სულ რაღაც 1% ან უფრო ნაკლებია.

გარდა ამისა, აივ-დადებითი დედისგან შვილზე აივ-ის გადაცემის რისკის შესამცირებლად, შესაძლებელია საკეისრო კვეთით მშობიარობა და ბავშვის დაბადების შემდეგ მისი ბოთლიდან კვება.

ქალებს, რომლებიც აივ-უარყოფითები არიან, მაგრამ გეგმავენ შვილის გაჩენას აივ-დადებითი კაცი პარტნიორისგან, ასევე შეუძლიათ სპეციალური მედიკამენტების მიღება მათზე და მათ შვილებზე ინფექციის გადაცემის რისკის შესამცირებლად. იმ კაცებისთვის, რომლებსაც აივ-ინფექცია აქვთ და რომლებიც რეგულარულად იღებენ არვ-ის მედიკამენტებს, გადაცემის რისკი, ფაქტობრივად, ნულია, თუკი აივ-ის ვირუსული დატვირთვა შეუმჩნეველია.

წყარო: Unicef

ფაქტი #5: აივ-ინფექცია ყოველთვის არ იწვევს შიდსს

აივ-ინფექცია ის ინფექციაა, რომელიც იწვევს შიდსს. თუმცა, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ აივ-დადებით ადამიანებს ყოველთვის განუვითარდებათ შიდსი. შიდსი არის იმუნური სისტემის დეფიციტის სინდრომი, რაც გამოწვეულია იმით, რომ აივ-ინფექცია დროთა განმავლობაში უტევს იმუნურ სისტემას და ასუსტებს მას. შიდსის პრევენციისთვის საჭიროა აივ-ინფექციის მკურნალობის ადრეულ ეტაპზევე დაწყება.

„თანამედროვე თერაპიების წყალობით, შესაძლებელია აივ-ინფექციის დონეების მართვა და მისი დაბალ დონეზე შენარჩუნება, რაც იმუნურ სისტემას ჯანმრთელ მდგომარეობაში ყოფნის შესაძლებლობას აძლევს და, შესაბამისად, ხელს უშლის სხვა ინფექციების გავრცელებასა და შიდსის განვითარებას“, — განმარტავს ვოლდენის უნივერსიტეტის პროფესორი, დოქტორი რიჩარდ რამირესი.

ფაქტი #6: PREP-ის მიღებისას მაინც საჭიროა პრეზერვატივის გამოყენება

PrEP (პრე-ექსპოზიციური პროფილაქტიკა; „პრეპი“) არის მედიკამენტი, რომელიც, ყოველდღიურად მიღების შემთხვევაში, აივ-ით ინფიცირებისგან გიცავთ. მიუხედავად ამისა, პრეპი არ გიცავთ სქესობრივი გზით გადამდები სხვა ინფექციებისგან (სგგი), ამიტომაც რეკომენდებულია პრეპის მიღება უსაფრთხო სექსის სხვა საშუალებებთან ერთად (მაგალითად, პრეზერვატივის გამოყენებით).

► პრეპზე დეტალური ინფორმაციისთვის იხილეთ ყველაფერი პრეპის პროგრამის შესახებ Queer.ge-ზე.

ფაქტი #7: აივ-ზე ტესტირებისას უარყოფითი შედეგის შემთხვევაში, დაუცველი სექსი მაინც არ უნდა გქონდეთ

თუკი ადამიანი ცოტა ხნის წინ აივ-ით დაინფიცირდა, ეს შეიძლება აივ-ტესტზე პირველი სამი თვის განმავლობაში არ გამოჩნდეს.

ანტისხეულების ტესტები, რომლებიც ტრადიციულად გამოიყენება, სხეულის აივ-ით დაინფიცირების საპასუხოდ გამოყოფილი ანტისხეულების შემჩნევის გზით მუშაობს. იმის მიხედვით, თუ რომელ ტესტს გამოიყენებთ, აივ-დადებითობა შეიძლება დადგინდეს დაინფიცირებიდან რამდენიმე კვირაში ან სამ თვემდე დროში. ტესტირებისას ჰკითხეთ ექიმს ან ტესტის გამკეთებელ პირს, დროის რა შუალედს ფარავს მოცემული ტესტი და როდის იქნება საჭირო განმეორებითი ტესტირება.

უარყოფითი პასუხის დასადასტურებლად რეკომენდებულია, აივ-ტესტი პირველი ტესტირებიდან სამი თვის შემდეგ კვლავ გაიკეთოთ. თუკი რეგულარული სექსი გაქვთ, რეკომენდებულია აივ-ზე ტესტირება ყოველ სამ თვეში ერთხელ.

ფაქტი #8: თუკი ორივე პარტნიორი აივ-დადებითია, პრეზერვატივის გამოყენება მაინც საჭიროა

კვლევებმა აჩვენა, რომ აივ-დადებითმა ადამიანმა, რომელიც რეგულარულად გადის ანტირეტროვირუსულ თერაპიას, რომელიც ვირუსს შეუმჩნეველ დონემდე ამცირებს, შეუძლებელია, პარტნიორს აივ-ინფექცია გადასდოს. ამჟამინდელი სამედიცინო კონსენსუსია „შეუმჩნეველი = არგადაცემადი“.

მიუხედავად ამისა, CDC-ის რეკომენდაციაა, რომ თუკი ორივე პარტნიორი აივ-დადებითია, მათ თითოეული სქესობრივი აქტის დროს უნდა გამოიყენონ პრეზერვატივები. ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლებელია, რომ პარტნიორი აივ-ის სხვა შტამით დაინფიცირდეს, ძალიან იშვიათ შემთხვევებში კი გადაიცეს აივ-ის „სუპერინფექციური“ ფორმა ისეთი შტამისგან, რომელიც ამჟამინდელი ანტირეტროვირუსული თერაპიის მედიკამენტებისადმი მდგრადია.

აივ-ისგან სუპერინფექციის რისკი ძალიან დაბალია, დაახლოებით 1-იდან 4 პროცენტამდე.

ფაქტი #9: შეიძლება აივ-ინფექცია გქონდეთ, მაგრამ არ იცოდეთ

დაახლოებით დათვლილია, რომ აივ-ის მქონე რვა ადამიანიდან ერთმა არ იცის, რომ აივ-ინფექცია აქვს.

აივ-ით დაინფიცირების პირველი 2-4 კვირის განმავლობაში ადამიანს შეიძლება გამოუვლინდეს გრიპის მსგავსი სიმპტომები, მაგალითად, დაღლილობა, სიცხე, თავისა და ყელის ტკივილი, კუნთებისა და სახსრების ტკივილი. აივ-ის სხვა სიმპტომებს შორის შეიძლება იყოს ლიმფური კვანძების გადიდება და ტკივილი, ასევე გამონაყარი კანზე.

თუმცა, ზოგჯერ ინფექციის ადრეულ ეტაპზე სიმპტომები საერთოდ არ ვლინდება და ადამიანმა შეიძლება ვირუსი ისე გაავრცელოს, რომ ვერც კი გაიაზროს.

აივ-დადებითობის დასადგენად ერთადერთი გზა რეგულარული ტესტირებაა.

ფაქტი #10: აივ-ინფექცია გადადის მხოლოდ სხეულის გარკვეულ სითხეებთან კონტაქტით

აივ-ით დაინფიცირება ხდება მხოლოდ ისეთი აივ-დადებითი ადამიანის სხეულის გარკვეულ სითხეებთან კონტაქტით, რომელსაც ვირუსული დატვირთვა შესამჩნევი აქვს. ეს სითხეებია:

  • სისხლი
  • სპერმა და პრეეაკულატი (ე.წ. „პრექამი“)
  • სწორი ნაწლავის სითხეები
  • ვაგინალური სითხეები
  • ძუძუს რძე

დაინფიცირებისთვის საჭიროა, რომ ამ სითხეებში არსებული აივ-ინფექცია მოხვდეს აივ-უარყოფითი ადამიანის სისხლის მიმოქცევის სისტემაში ლორწოვანი მემბრანის გავლით (როგორიც გვხვდება სწორ ნაწლავში, ვაგინაში, პირის ღრუში ან პენისის თავზე), ღია ჭრილობებიდან ან პირდაპირი ინიექციით (მაგალითად, ნემსით).

აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის ინფორმაციით, აივ-ინფექცია არ გადადის მწერის ნაკბენით, ჩახუტებით, კოცნით, ხელის ჩამორთმევით, ხველებით/ცემინებით, საერთო უნიტაზითა თუ ჭურჭლით, აივ-ინფიცირებულთან ერთად ვარჯიშითა თუ მასთან დროის გატარებით.

აივ-დადებით ადამიანებს, რომლებიც აივ-ის მედიკამენტებს იღებენ და ინარჩუნებენ შეუმჩნეველ ვირუსულ დატვირთვას, შეუძლიათ დიდხანს და ჯანმრთელად იცხოვრონ და არ გადასდონ აივ-ინფექცია თავიანთ აივ-უარყოფით პარტნიორებს სექსის დროს.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

გენდერული დისფორია — მნიშვნელობა, სიმპტომები, გამომწვევი მიზეზები და მკურნალობა

მიერ
admin
-
0
#image_title

გენდერული დისფორია აღნიშნავს იმ დისკომფორტისა და ცუდად ყოფნის შეგრძნებას, რომელსაც განიცდის ადამიანი, როდესაც მისთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესი არ ემთხვევა მის გენდერულ იდენტობას. გენდერული დისფორიის მქონე ადამიანი შეიძლება არაკომფორტულად გრძნობდეს თავს საკუთარი სხეულის სქესობრივ მახასიათებლებსა და საკუთარ რეალურ იდენტობას შორის არსებული კონფლიქტის გამო.

ისინი ასევე შეიძლება არაკომფორტულად გრძნობდნენ თავს მათთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესისთვის დამახასიათებელ ტრადიციულ გენდერულ როლებში.

გენდერული დისფორიის ეფექტები შეიძლება განსხვავდებოდეს სხვადასხვა ადამიანისთვის. ზოგისთვის შიდა კონფლიქტის ამ შეგრძნებებმა შეიძლება იმოქმედოს საკუთარი თავის აღქმასა და ქცევაზე. გენდერული დისფორიის მქონე ადამიანმა შეიძლება დისკომფორტთან გასამკლავებლად შეცვალოს საკუთარი გენდერული ექსპრესია — ის, თუ როგორ გამოხატავს ადამიანი საკუთარ გენდერს ქცევებში, მანერებში, ჩაცმულობაში და ა.შ. — ან დაბადებისას მინიჭებულ სქესთან ასოცირებული გენდერი. მათ ასევე შეიძლება ცვლილებები შეიტანონ საკუთარ გარეგნობაში.

გენდერული დისფორიის მქონე ბავშვებმა შეიძლება გამოთქვან სურვილი, რომ იყვნენ სხვა გენდერის, და მოითხოვონ ის სათამაშოები, ვარცხნილობები და ჩაცმულობა, რომლებიც სხვა გენდერისთვისაა დამახასიათებელი.

► ყველა, ვისაც გენდერული დისფორია აქვს, არ იდენტიფიცირდება ტრანსგენდერად, თუმცა გენდერული დისფორიის მქონე ბევრი ადამიანი იდენტიფიცირდება როგორც ტრანსგენდერი, გენდერფლუიდი (ინგლ. Gender fluid) ან გენდერულად არაკონფორმული (ინგლ. Gender non-conforming).

  • ტრანსგენდერი არის ადამიანი, რომელიც საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს ისეთ გენდერთან, რომელიც განსხვავდება მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესთან ასოცირებულ გენდერთან.
  • გენდერფლუიდი არის ადამიანი, რომლის გენდერული იდენტობაც არ არის ფიქსირებული და დროთა განმავლობაში იცვლება.
  • გენდერულად არაკონფორმული არის ადამიანი, რომლის ქცევაც და გენდერული ექსპრესიაც საზოგადოების მასკულინურ ან ფემინურ გენდერულ ნორმებს არ შეესაბამება.

გენდერული დისფორიის სიმპტომები

გენდერული დისფორიის სიმპტომებს შორის შეიძლება იყოს მინიჭებული სქესის მიმართ ძლიერი დისკომფორტის შეგრძნება. გენდერული დისფორიის ნიშნებს შორისაა:

  • იმის სურვილი, რომ აღარ გქონდეთ დაბადებისას მინიჭებული სქესის პირველადი სქესობრივი მახასიათებლები (სასქესო ორგანოები)

  • იმის სურვილი, რომ ისე მოგექცნენ, როგორც სხვა გენდერს

  • იმის სურვილი, რომ გქონდეთ თქვენთვის სასურველი გენდერული იდენტობისთვის დამახასიათებელი პირველადი და მეორეული სქესობრივი მახასიათებლები (სქესობრივი მომწიფებისას გამოვლინებადი)

  • იმის დაჟინებით გამოხატვა, რომ თქვენი გენდერი განსხვავდება თქვენთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესთან ასოცირებული გენდერისგან

  • ისეთი გენდერული როლების პრეფერენცია, რომლებიც განსხვავდება თქვენთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესისთვის დამახასიათებელი გენდერული როლებისგან

  • დაბადებისას მინიჭებულ სქესთან და მის შესაბამის გენდერთან ასოცირებული სათამაშოების, თამაშებისა და სხვა რაღაცების მკაცრი უარყოფა

  • ჩვეულებრივ, სხვა გენდერთან ასოცირებული ტანსაცმლის ჩაცმა

ადამიანებმა, რომლებსაც გენდერული დისფორია აწუხებთ, შეიძლება ხშირად გამოხატონ სხვა გენდერად ყოფნის სურვილი. მათ ხშირად დისკომფორტს უქმნის მათთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესისთვის დამახასიათებელი გენდერული როლები და გენდერული ექსპრესიები. ეს შეიძლება გამოიხატოს ისეთ ქცევებში, როგორიცაა სასურველი გენდერისთვის დამახასიათებლად ჩაცმა, სხვა გენდერთან ასოცირებული სათამაშოებით თამაში და ბევრ გენდერულად სტერეოტიპულ ქცევაზე უარის თქმა.

გენდერული დისფორია არ უკავშირდება პიროვნების სექსუალურ ორიენტაციას. გენდერული დისფორიის მქონე ადამიანი შეიძლება იყოს ჰეტეროსექსუალი, გეი, ლესბოსელი, ბისექსუალი თუ ასექსუალი. მიუხედავად ამისა, მნიშვნელოვანია იმის გააზრება, რომ ყველას, ვინც ტრანსგენდერია ან გენდერულად არაკონფორმულია, არ აწუხებს გენდერული დისფორია.

► გენდერული იდენტობა და სექსუალური ორიენტაცია

მნიშვნელოვანია ასევე გვესმოდეს განსხვავება გენდერულ იდენტობასა და სექსუალურ ორიენტაციას შორის.

გენდერული იდენტობა აღნიშნავს ადამიანის შინაგან შეგრძნებას, თუ რა გენდერული იდენტობა აქვს — იქნება ეს კაცი, ქალი თუ არაბინარული გენდერული იდენტობა. სექსუალური ორიენტაცია აღნიშნავს ადამიანის ფიზიკურ, ემოციურ და რომანტიკულ მიზიდულობას ან მის არქონას სხვა ადამიანების მიმართ.

გენდერი არის ის, თუ ვინ ხარ, ხოლო სექსუალობა (სექსუალური ორიენტაცია) არის ის, თუ ვინ გიზიდავს. გენდერული დისფორიის მქონე ზოგი ადამიანი LGBTQ+ თემის წარმომადგენელია, მაგრამ გენდერული დისფორიის ქონა არ ნიშნავს, რომ ადამიანი აუცილებლად გეი, ლესბოსელი ან ბისექსუალია.

► იხილეთ აგრეთვე:

გენდერული დისფორია — დიაგნოზი

გენდერული დისფორია შეტანილია მენტალური აშლილობების დიაგნოსტიკურ და სტატისტიკურ სახელმძღვანელოში (DSM-5). DSM-ის ძველ გამოცემებში ის „გენდერული იდენტობის აშლილობის“ სახელით იყო ცნობილი. ეს 2013 წელს შეიცვალა იმ სტიგმის მოსაშორებლად, რომელიც მისთვის „აშლილობის“ წოდებასთან იყო დაკავშირებული. თუკი ის მანამდე იდენტობასთან დაკავშირებულ აშლილობად იყო წარმოდგენილი, DSM-5 უფრო აღწერილობით მიდგომას ირჩევს, რომელიც დისფორიით გამოწვეულ დისკომფორტზე ფოკუსირდება.

მოზარდებსა და ზრდასრულებში

მოზარდებსა და ზრდასრულებში გენდერული დისფორიის დიაგნოზის დასასმელად ინდივიდს უნდა აწუხებდეს კლინიკურად მნიშვნელოვანი დისკომფორტი ან ზიანი სოციალურ, სამსახურებრივ და ცხოვრების სხვა მნიშვნელოვან სფეროებში. ეს შეგრძნება უნდა გაგრძელდეს მინიმუმ ექვს თვეს და თან ახლდეს ჩამოთვლილთაგან მინიმუმ ორი:

  • მნიშვნელოვანი შეუსაბამობა პირველად და მეორეულ სქესობრივ მახასიათებლებსა და ინდივიდის შინაგან გენდერულ იდენტობას შორის

  • შესამჩნევი სურვილი, რომ ინდივიდს სურს პირველადი ან მეორეული სქესობრივი მახასიათებლების მოშორება

  • სურვილი, რომ ინდივიდს ჰქონდეს მისი გენდერული იდენტობის შესაბამისი პირველადი ან მეორეული სქესობრივი მახასიათებლები

  • სურვილი, რომ ინდივიდი იყოს იმ გენდერის, რომლადაც გრძნობს თავს

  • სურვილი, რომ ინდივიდს ისე მოექცნენ, როგორც იმ გენდერს, რომლადაც გრძნობს თავს

  • რწმენა იმისა, რომ ინდივიდს აქვს ის ქცევები, გრძნობები და რეაქციები, რომლებიც დამახასიათებელია იმ გენდერისთვის, რომლადაც ის გრძნობს თავს

ბავშვებში

გენდერული დისფორია შეიძლება ბავშვებსაც ჰქონდეთ. თუმცა, მათთვის უჩვეულო არაა გენდერულად არაკონფორმული ქცევების გამოვლინება, ამიტომაც მნიშვნელოვანია, ერთმანეთისგან განვასხვაოთ ტიპური ბავშვური ქცევები და ნამდვილი გენდერული დისფორია.

ზრდასრულების მსგავსად, დიაგნოზის დასასმელად ბავშვებსაც უნდა აწუხებდეთ მნიშვნელოვანი დისკომფორტი, რომელიც მინიმუმ ექვს თვეს გრძელდება. მათ ასევე უნდა ჰქონდეთ ჩამოთვლილთაგან მინიმუმ ექვსი სიმპტომი:

  • იმის მტკიცება, რომ ის საპირისპირო სქესისაა, ან იმის სურვილი, რომ იყოს საპირისპირო სქესის

  • იმის პრეფერენცია, რომ ჩაერთოს ისეთ წარმოსახვით თამაშში, სადაც ის საპირისპირო სქესის იქნება

  • ისეთი ტანსაცმლის ჩაცმის პრეფერენცია, რომელიც, ჩვეულებრივ, სხვა გენდერთანაა ასოცირებული

  • ისეთი სათამაშოების პრეფერენცია, რომლებიც სტერეოტიპულად სხვა გენდერთანაა ასოცირებული

  • იმ სათამაშოებისა და აქტივობების უარყოფა, რომლებიც ტიპურად მათთვის მინიჭებულ სქესთან ასოცირდება

  • საკუთარი ფიზიკური სქესობრივი მახასიათებლებისადმი ზიზღის გამოხატვა

  • სასურველი გენდერული იდენტობისთვის შესაფერისი სქესობრივი მახასიათებლების ქონის სურვილი

  • საპირისპირო სქესის მქონე ბავშვებთან თამაშის პრეფერენცია

გენდერული დისფორიის ნიშნები ბავშვებში შეიძლება 4 წლის ასაკიდან შეინიშნოს. ეს სიმპტომები, როგორც წესი, უფრო მწვავე ხდება ბავშვის ზრდასთან ერთად, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც მათი სხეული სქესობრივი მომწიფების ფიზიკურ ცვლილებებს გადის.

► გენდერული დისფორია და გენდერული არაკონფორმულობა

მნიშვნელოვანია, აღინიშნოს, რომ გენდერული დისფორია და გენდერული არაკონფორმულობა ერთი და იგივე არ არის. გენდერული არაკონფორმულობა მოიცავს ისეთ ქცევებსა და გენდერულ ექსპრესიებს, რომლებიც არ შეეფერება ადამიანისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესთან ასოცირებულ სტერეოტიპულ ნორმებს. გენდერული არაკონფორმულობა არ მიიჩნევა მენტალურ პრობლემად.

წყარო: Boston Globe

გენდერული დისფორიის გამომწვევი მიზეზები

გენდერული დისფორიის გამომწვევი ზუსტი მიზეზები ბოლომდე ცნობილი არ არის, თუმცა ამაში შეიძლება რამდენიმე ფაქტორი ასრულებდეს როლს, მათ შორის გენეტიკა, ჰორმონალური გავლენები პრენატალური (მუცლადყოფნისას) განვითარების დროს და გარემო ფაქტორები.

მაგალითად, მუცლადყოფნისას გარკვეული ქიმიური ნივთიერებების ზემოქმედება დაკავშირებულია დაბადებამდე სქესის განსაზღვრის ნორმალური განვითარების დარღვევებთან. კვლევა ასევე გამოკვეთს გენეტიკურ კავშირს, რადგან იდენტურ ტყუპებში ეს უფრო ხშირად გვხვდება, ვიდრე არაიდენტურებში.

გენდერული დისფორია ხშირად ადრეულ ბავშვობაში იწყება. მართალია, ზუსტი მექანიზმები უცნობია, მაგრამ ვიცით, რომ ბავშვის დაბადებისას მას მიენიჭება სქესი მისი ფიზიკური ანატომიის მიხედვით. სქესი, რომელიც ბავშვს მიენიჭა, ხშირად განსაზღვრავს იმას, თუ როგორ გაზრდიან მას და როგორ მოექცევიან მათ სხვები. ასაკის მატებასთან ერთად ბავშვმა შეიძლება იგრძნოს შეუსაბამობა მის გენდერულ იდენტობასა და მისთვის მინიჭებულ სქესს შორის. ზოგ შემთხვევაში ამ შეუსაბამობამ შეიძლება გენდერული დისფორია გამოიწვიოს.

გენდერული დისფორიის მკურნალობა

გენდერული დისფორიის მკურნალობა საკმაოდ ინდივიდუალურია და ემყარება თითოეული პიროვნების უნიკალურ საჭიროებებს. როგორც წესი, ის ფოკუსირდება იმაზე, რომ დაეხმაროს ადამიანს საკუთარი გენდერული იდენტობის გამოკვლევაში, და ხშირად აძლევს მას საშუალებას, გამოხატოს საკუთარი გენდერი მისი გენდერის შინაგანი აღქმის შესაბამისად. ეს შეიძლება მოიცავდეს სასურველი გენდერული იდენტობის შესაფერისად ჩაცმას, სხვა სახელისა და ნაცვალსახელების გამოყენებას, ასევე სამედიცინო ჩარევას სხეულის ფიზიკური ცვლილებისთვის.

► ფსიქოთერაპიასთან ერთად გენდერული დისფორიის მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს ჰორმონებსა და გენდერის დადასტურების ოპერაციას.

მედიკამენტები და პროცედურები

გენდერული დისფორიის მქონე ზოგ ადამიანს ურჩევნია სრული მკურნალობის გავლა სასურველი სასქესო ჰორმონებისა და გენდერის დადასტურების (ინგლ. Gender-affirmation) სამედიცინო პროცედურების ჩათვლით. მკურნალობა შეიძლება ასევე მოიცავდეს სხეულის მოდიფიკაციებს, რომლებიც პიროვნების გარეგნობას შეასაბამებს მის შინაგან გენდერულ იდენტობასთან.

ამის მიღწევის გზებს შორისაა ჰორმონალური თერაპია და ოპერაცია. თუმცა, მკურნალობა აუცილებლად უნდა მოერგოს პიროვნების მიზნებსა და საჭიროებებს. ზოგ ადამიანს შეიძლება სურდეს სრული ტრანზიცია იმ გენდერში, რომლადაც იდენტიფიცირდება. სხვებს სურთ მხოლოდ მეორეული სქესობრივი მახასიათებლების მინიმიზაცია, მაგალითად, სხეულზე თმის ან მკერდის, რომლებიც თანხვედრაში არ არის მათ გენდერულ იდენტობასთან.

მასკულინიზაციისა და ფემინიზაციის ჰორმონები ზოგჯერ ხელს უწყობს გენდერული დისფორიის შეგრძნებების შემცირებას ან გაქრობას. ასეთ ჰორმონებს შეიძლება ჰქონდეს გვერდითი მოვლენები, მათ შორის ლიბიდოს (სქესობრივი ლტოლვის) ცვლილება და მანიის, ჰიპომანიის ან ფსიქოზის სიმპტომები იმ ადამიანებში, რომლებსაც რაიმე მენტალური აშლილობა აქვთ.

მიუხედავად ამისა, იმ ადამიანებს, რომლებსაც ამ პროცედურების გავლა არ შეუძლიათ, შეიძლება დაეწყოთ გაზრდილი ფსიქოლოგიური დისკომფორტი, მათ შორის შფოთვა და დეპრესია. ასეთ შემთხვევებში ფსიქოთერაპიას შეუძლია ადამიანს დაეხმაროს, რომ უფრო კომფორტულად იგრძნოს თავი საკუთარი გენდერული იდენტობის შინაგანი აღქმის გამოხატვაში და გააუმჯობესოს მისი მენტალური კეთილდღეობა.

ფსიქოთერაპია

ზოგ ადამიანს საკუთარ გენდერულ იდენტობასთან მიმართებით უფრო კომფორტულად ყოფნისთვის და დისკომფორტის შეგრძნებასთან გასამკლავებლად მხოლოდ ფსიქოთერაპიაც ყოფნის. წყვილის ან ოჯახური თერაპია შეიძლება დაეხმაროთ პარტნიორებს, მშობლებსა და ოჯახის სხვა წევრებს, უკეთ გაიგონ, თუ რას გრძნობს მათთვის ძვირფასი ადამიანი.

► გენდერული დისფორიის მქონე ადამიანების ფსიქოთერაპია არ ცდილობს მათი გენდერული იდენტობის შეცვლას. ნაცვლად ამისა, ფსიქოთერაპია მათ ეხმარება, უფრო კომფორტულად იგრძნონ თავი თავიანთ იდენტობაში და უფრო თავისუფლად გამოხატონ თავიანთი გენდერული იდენტობა.

ფსიქოთერაპიის მიზანია, ადამიანმა უფრო სრულფასოვნად იგრძნოს თავი და გააუმჯობესოს საკუთარი ცხოვრების ხარისხი დისფორიის შეგრძნებების შემცირების გზით. ეს მიიღწევა:

  • გენდერული იდენტობისა და ექსპრესიის უკეთ გააზრებით;

  • სტრესის მართვის გზების სწავლით;

  • საკუთარი თავის მიღებით;

  • მხარდამჭერი სისტემის (ოჯახი, მეგობრები და ა.შ.) შექმნით;

  • ტრანზიციის ვარიანტების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებით;

  • ურთიერთობების გაუმჯობესებით.

► ფსიქოლოგის უფასო და ანონიმური კონსულტაციის მისაღებად შეგიძლიათ მიხვიდეთ ლგბტქ ადამიანების უფლებების დამცველი ორგანიზაციის, „თანასწორობის მოძრაობის“, ოფისში მისამართზე უშანგი ჩხეიძის ქუჩა #19 (თბილისი). ან დაუკავშირდეთ ნომერზე — 0322 47 97 48.

გამოწვევები და სირთულეები

გენდერულად არაკონფორმული ადამიანები და მათი ოჯახები ხშირად სტიგმებისა და დისკრიმინაციის გაზრდილი რისკის ქვეშ არიან მათი გენდერული იდენტობის გამო. გენდერული დისფორიის მქონე იმ ადამიანებს, რომლებიც ტრანსგენდერები ან გენდერულად არაკონფორმულები არიან, ასევე ბულინგის ან ძალადობის გამოვლის გაზრდილი რისკიც აქვთ.

ისინი, ვინც სამედიცინო მკურნალობას გადიან, მაგალითად, ჰორმონალურ თერაპიას ან ოპერაციებს, ასევე შეიძლება გადააწყდნენ სირთულეებს შესაფერისი ჯანდაცვისადმი წვდომასა და მკურნალობისთვის დაზღვევის მხრიდან დაფინანსების კუთხით.

დისფორიის შეგრძნებები სოციალური მხარდაჭერის სიმცირესთან ერთად ხშირად მენტალურ დისკომფორტსა და სხვა პრობლემებს წარმოშობენ. გენდერულ დისფორიასთან დაკავშირებულ ზოგიერთ აშლილობას შორისაა დეპრესია, შფოთვა, ნივთიერებებზე დამოკიდებულება, თვითდაზიანება და სხვა მენტალური პრობლემები.

კვლევამ ისიც აჩვენა, რომ გენდერული დისფორიის მქონე ხალხს სუიციდის გაზრდილი რისკიც აქვთ. ერთ-ერთმა კვლევამ აღმოაჩინა, რომ გენდერული დისფორიის მქონე მონაწილეთა 48.3%-ს ჰქონია სუიციდური ფიქრები, 23.8%-მა კი მინიმუმ ერთხელ მაინც სცადა თავის მოკვლა.

წყარო: Pep Boatela

გენდერულ დისფორიასთან გამკლავების გზები

გენდერული დისფორიის შეგრძნებებთან გამკლავება, ჩვეულებრივ, მოიცავს ისეთ მკურნალობას, რომელიც ფოკუსირდება იმაზე, რომ ადამიანს დაეხმაროს, საკუთარ გენდერულ იდენტობასთან უფრო კომფორტულად იგრძნოს თავი. გენდერული დისფორიის შეგრძნებების მართვაში დასახმარებლად რამდენიმე სხვა სტრატეგიაც არსებობს, მათ შორის:

  • იპოვეთ ხალხი, რომელიც მხარს დაგიჭერთ: სცადეთ მხარდამჭერ ჯგუფში გაწევრიანება ან მსგავსი გამოცდილების მქონე თანატოლებთან საუბარი.

  • შეამცირეთ დისკომფორტი: მიმართეთ ისეთ პრაქტიკებს, როგორებიცაა მკერდის შეკვრა (ინგლ. Breast binding) — გულმკერდის არის გაბრტყელება სპეციალური ტანსაცმლით — ან გენიტალიის შეკეცვა (ინგლ. Genital tucking) —  სასქესო ორგანოს კონტურის დამალვა ტანსაცმლის შიგნით — რათა შემცირდეს ისეთი ფიზიკური მახასიათებლები, რომლებიც დისფორიის შეგრძნებას იწვევს.

  • იზრუნეთ საკუთარ თავზე: ყურადღება დაუთმეთ საკუთარ თავზე ზრუნვასა და ემოციურ კეთილდღეობას, მათ შორის აკეთეთ ისეთი რამეები, რომლებიც კარგად გაგრძნობინებთ თავს და დადებითად განგაწყობთ საკუთარი სხეულის მიმართ.

  • გამოკვეთეთ თქვენი იდენტობა: ეცადეთ ისეთი პატარა რაღაცები გააკეთოთ, რაც საკუთარი გენდერული იდენტობის გამოკვეთაში დაგეხმარებათ. მაგალითად, ატარეთ გარკვეული აქსესუარები, შეცვალეთ ვარცხნილობა ან სთხოვეთ სხვებს, რომ თქვენთვის სასურველი ნაცვალსახელებით მოგმართონ (უცხო ენაზე კომუნიკაციისას).

  • დაგეგმეთ მომავალი: ზოგმა ადამიანმა ასევე შეიძლება გადაწყვიტოს სამართლებრივი ვარიანტების არჩევა სასურველ გენდერში ტრანზიციისა და სოციალური გარემოს ცვლილებისთვის. დასახეთ გრძელვადიანი მიზნები და იმუშავეთ მათ მიღწევაზე, იქნება ეს სამედიცინო, სოციალური თუ სამართლებრივი ტრანზიცია.

► ნაცვალსახელები

უცხო ენაზე, მაგალითად, ინგლისურად, კომუნიკაციისას გენდერული დისფორიის მქონე ზოგ ადამიანს შეიძლება მათი გენდერული იდენტობის შესაბამისი ნაცვალსახელების გამოყენება ერჩივნოს — მაგალითად, „he“ ან „she“ — ან გენდერულად ნეიტრალური მხოლობითი ნაცვალსახელების — მაგალითად, „they“, „them“, „their“.

გრძელვადიან მიზნებზე მუშაობისას ასევე ეცადეთ გენდერული დისფორიის შეგრძნებებთან გამკლავების მოკლევადიან გზებსაც მიმართოთ. ამაში შეიძლება შედიოდეს თქვენი პირველადი და მეორეული სქესობრივი მახასიათებლების დაფარვა ან მათთან კონტაქტის მინიმიზაცია, თუკი ისინი გაწუხებთ. გარდა ამისა, ეცადეთ, საკუთარ იდენტობასა და საკუთარი თავის კომფორტულად გამოხატვაში უკეთ გარკვევას მეტი დრო დაუთმოთ.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Shutterstock

წყარო

რა უნდა ვიცოდეთ სქესობრივი ცხოვრების დაწყებამდე? — საჭირო ინფორმაცია და რჩევები

მიერ
admin
-
0
#image_title

სექსი რომ არა, ამქვეყნად არ ვიქნებოდით. მართალია, სექსი ადამიანის სასიცოცხლო ციკლის განუყოფელი ნაწილია, მაგრამ ბევრი ადამიანისთვის ეს თემა ჯერ კიდევ ტაბუდადებულია. ამან შეიძლება დაბნეულობა, გაურკვევლობა და ბევრი კითხვა გააჩინოს.

იმის გარკვევას, თუ რა მოგწონთ და რა არ მოგწონთ სექსუალური თვალსაზრისით, დრო სჭირდება. ეს აბსოლუტურად ნორმალურია! ყველა ჩვენგანი ჩვენს საკუთარ დროით ხაზს მივყვებით და სექსუალური სიამოვნების გზა ყველასთვის სხვადასხვანაირია.

სექსი გაინტერესებთ, მაგრამ არ იცით, საიდან დაიწყოთ? ამ სტატიაში სქესობრივი ცხოვრების დაწყებამდე საჭირო ყველა საბაზისო ინფორმაციას მიიღებთ.

♦ გახსოვდეთ: 

  • სექსი შეიძლება სხვადასხვა ადამიანისთვის სხვადასხვა რამეს ნიშნავდეს

  • სექსი მხოლოდ ბავშვების გაჩენას არ ემსახურება — უმეტესად ის მონაწილე მხარეების გართობის ნაწილია

  • სექსისთვის აუცილებელია მონაწილე მხარეების თანხმობა. თანხმობა ნიშნავს, რომ ყველა მონაწილე უსაფრთხოდ გრძნობს თავს, ყველას აქვს მონაწილეობის სურვილი და ყველა კომფორტულადაა მთელი აქტის განმავლობაში

  • თქვენი და თქვენი პარტნიორის ანატომიის ცოდნა დაგეხმარებათ, რომ ორივემ ისიამოვნოთ სექსის პროცესით

  • სექსის დროს შეიძლება გავრცელდეს სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები (სგგი). ისინი საკმაოდ ხშირია და ამაში სამარცხვინო არაფერია. ყველა სგგი-ს მკურნალობაა შესაძლებელი, თუმცა ყველა მათგანი ბოლომდე არ იკურნება.

► იხილეთ აგრეთვე:

რა არის სექსი?

სექსი არის აქტივობა, რომელშიც ერთი, ორი ან მეტი ადამიანი მონაწილეობს საკუთარი სურვილით და რომელიც მათ სექსუალურად აღაგზნებთ. ის შეიძლება მოიცავდეს შეხებას, სიტყვებს ან ორივეს. მისი ნაწილი შეიძლება იყოს სასქესო ორგანოებზე (გენიტალიებზე) შეხება, თუმცა არა ყოველთვის. ხშირად, როდესაც ადამიანები სექსზე საუბრობენ, ისინი გულისხმობენ სქესობრივ აქტს, იგივე პენეტრაციულ (შემღწევ) სექსს. თუმცა, არსებობს სექსის სხვა ფორმებიც.

► გახსოვდეთ, რომ სქესობრივი აქტივობა ყველა მონაწილე მხარისთვის სასიამოვნო და სასურველი უნდა იყოს და თითოეული ადამიანი მთელი აქტის განმავლობაში მასზე თანხმობას უნდა აცხადებდეს.

ეს ნიშნავს, რომ აქტივობის დაწყებამდე ყველა უნდა შეთანხმდეს იმაზე, თუ რა არის მათთვის კომფორტული. თუკი ვინმე რაიმეს გადაიფიქრებს ან გადაწყვეტს, რომ გაჩერება სურს, ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ადამიანი საკმარისად კომფორტულად გრძნობდეს თავს, რათა ამის ხმამაღლა გაცხადება შეძლოს, და მნიშვნელოვანია, რომ მის გადაწყვეტილებას პატივი სცეთ.

სექსის ტიპები

სექსი ბევრი სხვადასხვა ფორმის არსებობს. მათ შორის:

  • ვაგინალური სექსი — როდესაც პენისი ეხახუნება ვაგინას ან აღწევს მასში, ან როდესაც ორი ვაგინა ერთმანეთს ეხახუნება.

  • ორალური სექსი — როდესაც პირის და ენის გამოყენებით ხდება სასქესო ორგანოების სტიმულაცია და აღგზნება. ეს შეიძლება მოიცავდეს ლოკვას, კოცნას ან წოვას.

  • ანალური სექსი — როდესაც პენისი ან სექს-სათამაშო აღწევს ანუსში (ანალურ ხვრელში). ამ დროს ძალიან მნიშვნელოვანია ლუბრიკანტის (სპეციალური სითხის, რომელიც აიოლებს ხახუნს და შეღწევას) გამოყენება, რადგან ანუსი თავისით არ სველდება.

  • ეროგენული შეხება — როდესაც ხელები ან სხეულის სხვა ნაწილები გამოიყენება იმისთვის, რომ გამოიწვიოს სქესობრივი აღგზნება და სიამოვნება. ეს შეიძლება მოიცავდეს ძუძუსთავების სტიმულაციას, ჩახუტებას, კოცნას, სასქესო ორგანოების ან სხეულის სხვა ნაწილების დაზელას ან მოფერებას.

  • ე.წ. „ფინგერინგი“ („თითაობა“; ინგლ. Fingering) ან „ჰენდჯობი“ (ინგლ. Handjob) — ფინგერინგია, როდესაც სექსუალური აღგზნებისა და სიამოვნებისთვის თითების გამოყენებით ასტიმულირებთ პარტნიორის კლიტორს ან თითებით აღწევთ მის ვაგინაში ან ანუსში. ჰენდჯობია, როდესაც ხელის გამოყენებით ასტიმულირებთ პენისს.

  • ე.წ. „სექსტინგი“ (ინგლ. Sexting) ან ვიდეოსექსი — როდესაც ვინმესთან ონლაინ სექსი გაქვთ მიმოწერით ან ვიდეოზარით. ეს შეიძლება მოიცავდეს საუბარს, ფლირტს და ფოტოების გაზიარებას სექსუალური აღგზნებისა და სიამოვნების გამოსაწვევად.

  • მასტურბაცია — როდესაც საკუთარი სხეულის ეროგენულ (სექსუალური აღგზნების მომნიჭებელ) ნაწილებს ეხებით სიამოვნების მისაღებად. ეს შეიძლება მარტომ გააკეთოთ ან ვინმესთან ერთდროულად. მასტურბაციისას შეიძლება გამოიყენოთ სექს-სათამაშოები, მათ შორის ვიბრატორები, დილდოები და ბევრი სხვა. ტექნიკურად, მასტურბაცია სექსი არ არის, თუმცა ზოგჯერ ის შეიძლება სქესობრივ აქტად ჩაითვალოს.

სქესობრივი ლტოლვა — რა არის ეს და საიდან მოდის?

სქესობრივი ლტოლვა, იგივე ლიბიდო, არის იმის სურვილი, რომ გქონდეთ სექსი. ჰორმონები, სტრესის დონე და ფიზიკური და მენტალური ჯანმრთელობა — ყველა მათგანი მოქმედებს ჩვენს სქესობრივ ლტოლვაზე. ჩვენმა რომანტიკულმა პარტნიორებმა, ოჯახმა, მეგობრებმა, საზოგადოებამ და რწმენამ/რელიგიამ შეიძლება გავლენა იქონიოს იმაზე, თუ როგორი დამოკიდებულება გვაქვს სექსისა და სიამოვნების მიმართ და ის შეიძლება ცხოვრების განმავლობაში შეგვეცვალოს.

არსებობს ბევრი მედიკამენტი, რომელმაც შეიძლება სქესობრივი ლტოლვის შემცირება ან ორგაზმის დაგვიანება გამოიწვიოს, მათ შორის ანტიდეპრესანტები, ანტიქოლინერგული საშუალებები (რომლებიც გამოიყენება ფილტვების, შარდის ბუშტის, ნაწლავების, თავბრუსხვევის და გულისრევის სამკურნალოდ), მაღალი წნევის მედიკამენტები, ჰორმონალური თერაპია და სხვა. თუკი გგონიათ, რომ მედიკამენტი თქვენს ლიბიდოზე მოქმედებს, გაესაუბრეთ თქვენს ექიმს.

როგორ გავიგო, ვარ თუ არა მზად პირველი სექსისთვის?

ამ გადაწყვეტილების მისაღებად შეგიძლიათ საკუთარ თავს რამდენიმე შეკითხვა დაუსვათ:

  • ამას იმიტომ ვაკეთებ, რომ მე მინდა, თუ იმიტომ, რომ ვალდებულად ვგრძნობ თავს, რომ პარტნიორი გავაბედნიერო ან მეც სხვებივით ვიყო?

  • ურთიერთობაში მინდა ყოფნა თუ მზად ვარ, მხოლოდ სექს-პარტნიორი მყავდეს?

  • მაქვს თუ არა წვდომა კონტრაცეფციაზე?

  • სექსის შემდეგ რამეს ხომ არ ვინანებ?

შესაძლოა, ახლო მეგობართან ან მენტორთან ამ თემაზე საუბარი დაგეხმაროთ. თუკი ისინი უკვე არიან სექსუალურად აქტიურები (ანუ დაწყებული აქვთ სქესობრივი ცხოვრება), მათ შეიძლება გაგიზიარონ, თვითონ როგორ გაიაზრეს, რომ მზად იყვნენ პირველი სექსისთვის, რა შეკითხვები ჰქონდათ თავიანთი პარტნიორებისთვის და სხვა რჩევები.

► გახსოვდეთ, რომ საბოლოო გადაწყვეტილება მხოლოდ და მხოლოდ თქვენი მისაღებია. ყველაზე მნიშვნელოვანია, თქვენ რას გრძნობთ და თქვენ რა გიქმნით კომფორტს.

მთავარი სურათი: WomanLog

სექსუალური სიამოვნება და ორგაზმი

სექსუალური სიამოვნება მხოლოდ ერთი ფორმით არ განისაზღვრება. სიამოვნება ბევრმა რამემ შეიძლება მოგვანიჭოს. ორგაზმი არის ძალიან მძაფრი სექსუალური აღგზნება — ის სექსუალური სიამოვნების მიღწევის ერთ-ერთი გზაა.

პენისის მქონე ადამიანები ორგაზმს მაშინ განიცდიან, როდესაც პენისი ზომაში იზრდება, მაგრდება და სექსუალური აღგზნების კულმინაციას აღწევს. ეს მაშინ ხდება, როდესაც არსებობს სექსის სურვილი და სხეულში გამოიყოფა ჰორმონები. ორგაზმის დროს, როგორც წესი, ხდება ეაკულაცია — პენისიდან სპერმის გამონთხევა.

ვულვისა და ვაგინის მქონე ადამიანები ყველაზე ხშირად ორგაზმს განიცდიან, როდესაც ხდება კლიტორის (ზოგჯერ კი მცირე და დიდი სასქესო ბაგეების) სტიმულაცია და ის ზომაში იზრდება.

პენისის მსგავსად, კლიტორსაც ნერვული დაბოლოებების მაღალი კონცენტრაცია აქვს — პენისზე 2-2.5-ჯერ მეტიც კი. ამ ეროგენული ზონების შეხებითა და მასაჟირებით სხეულში სიგნალები „ტბორავენ“ ამ ნერვებს, რაც მთელს სხეულში სიამოვნების შეგრძნებას იწვევს. თქვენი და თქვენი პარტნიორის ანატომიის ცოდნა და გააზრება მნიშვნელოვანია საიმისოდ, რომ სექსის დროს ორივემ მაქსიმალური სიამოვნება მიიღოთ.

სექსში საკვანძოა ასევე კომუნიკაცია. ის, რაც თქვენ გსიამოვნებთ, შეიძლება სასიამოვნო არ იყოს სხვისთვის. ესაუბრეთ პარტნიორს იმაზე, თუ რა მოგწონთ და რა არ მოგწონთ. ყველაზე სასიამოვნო შეგრძნებების საპოვნელად შეხებით ექსპერიმენტების ჩატარება შეიძლება ძალიან სახალისოც იყოს. ერთმანეთთან კომუნიკაცია და ღიაობა ზრდის ასევე ინტიმურობასაც. სექსუალური სიამოვნების მისაღებად საჭირო ტექნიკების სწავლისა და გაგების ძალიან კარგი გზაა მასტურბაცია.

სგგი-ები და დაცული სექსი

ყოველდღიურად მსოფლიოს მასშტაბით 1 მილიონი სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია გადაიცემა. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ სგგი-ები საკმაოდ ხშირია, მათზე ინფორმაცია ბევრ ადამიანს ჯერ კიდევ არ აქვს.

სგგი-ების უმეტესობა დაინფიცირებიდან 3-10 დღეში ავლენს სიმპტომებს და ისინი სხვადასხვანაირად ვლინდება ქალისა და კაცის რეპროდუქციული სისტემების მქონე ადამიანებში. ქალის რეპროდუქციული სისტემისთვის დამახასიათებელი ყველაზე ხშირად გამოვლენილი სიმპტომებია:

  • უჩვეულო გამონადენი საშოდან ან უჩვეულო სუნი;

  • ქავილი ან წვა საშოს მიდამოში;

  • წყლულები, ბუშტუკები ან სხვა სახის გამონაყარი საშოს ირგვლივ ან სხეულის სხვა ნაწილებზე;

  • ტკივილი სქესობრივი აქტის ან შარდვის დროს;

  • ტკივილი მუცლის ქვედა არეში.

თუკი, ეს სიმპტომები გამოგივლინდათ, დაუყოვნებლივ მიმართეთ პირად ექიმს ან გინეკოლოგს.

თავდაცვის მეთოდები

სგგი-ებისა და ორსულობის თავიდან აცილების გზაა დაცული სექსი. „პენისი-ვაგინაში“ ტიპის სექსი სექსის მთავარი ფორმაა, რომელიც ორსულობას იწვევს. ორსულობა შეიძლება მაშინაც დადგეს, თუკი სექსის სხვა ფორმის დროს სპერმა ვაგინამდე მიაღწევს. სგგი-ები სექსის ნებისმიერი ფორმის დროს შეიძლება გადაიცეს, თუკი სხეულები და სხეულის სითხეები ერთმანეთთან კონტაქტში შედის.

იმისათვის, რომ გქონდეთ უფრო დაცული სექსი:

  • სექსის დროს ყოველთვის სწორად გამოიყენეთ ბარიერული მეთოდები. ბარიერული მეთოდები უნდა გამოიყენოთ როგორც სხეულის ნაწილებზე, ისე სექს-სათამაშოებზე ვაგინალური, ანალური ან ორალური სექსის დროს. ბარიერულ მეთოდებს შორისაა:

    • გარე პრეზერვატივი (ზოგჯერ „კაცის“ პრეზერვატივს უწოდებენ) — გამოიყენება პენისზე

    • შიდა პრეზერვატივი (ზოგჯერ „ქალის“ პრეზერვატივს უწოდებენ) — გამოიყენება ვაგინაზე

    • სტომატოლოგიური კაშხალი (ინგლ. Dental dam) — გამოიყენება ვაგინაზე ან ანუსზე ორალური სექსის დროს

  • გამოიყენეთ დიდი რაოდენობით ისეთი ლუბრიკანტი, რომელიც არ აზიანებს პრეზერვატივებს

  • გამოცვალეთ პრეზერვატივი, როდესაც ორალურ, ვაგინალურ ან ანალურ სექსებს შორის მონაცვლეობთ

  • სექს-სათამაშოს გაზიარებისას გამოცვალეთ პრეზერვატივი ან კარგად გაასუფთავეთ სათამაშო

  • რეგულარულად შეემოწმეთ სგგი-ებზე და თქვენს პარტნიორებიც წაახალისეთ, რომ იგივე ქნან

ბარიერული მეთოდები მნიშვნელოვნად ამცირებს სგგი-თ დაინფიცირების შანსებს. ისინი თითოეული პარტნიორის სასქესო ორგანოებსა და სხეულის სითხეებს ხელს უშლის, რომ მეორის სხეულთან კონტაქტში შევიდეს. გარდა ამისა, თითოეულ ჯერზე სწორად გამოყენების შემთხვევაში, პრეზერვატივები ორსულობისგან 98%-იანი ალბათობით გიცავთ და თუ დაორსულებას ჯერ არ გეგმავთ, ისინი აუცილებლად ყოველთვის უნდა გამოიყენოთ.

► სგგი-ები შეიძლება გავრცელდეს სპერმის, პრეეაკულატის, ვაგინალური სითხეების, კანის კანზე შეხების, სისხლის, ნერწყვისა და განავლის მეშვეობითაც კი.

► იხილეთ აგრეთვე: რა არის პრეეაკულატი, ანუ ე.წ. „პრექამი“? — შესაძლო რისკები

რა ვქნა, თუკი ჩემს პარტნიორს არ სურს პრეზერვატივის გამოყენება?

საკუთარი ჯანმრთელობის დაცვა და ყველანაირ სექსუალურ აქტივობასთან მიმართებით კომფორტის ქონა ძალიან მნიშვნელოვანია. ღიად ესაუბრეთ თქვენს პარტნიორს. თუკი ის გარწმუნებთ ან გაძალებთ, რომ დაუცველი სექსი უნდა გქონდეთ, დაფიქრდით, რამდენად გსურთ ასეთ ადამიანთან ყოფნა. არავითარ შემთხვევაში არ გააკეთოთ ისეთი რამ, რაც თქვენს სურვილებს ეწინააღმდეგება და არ არის თქვენი ნება.

თუკი არასრულწლოვანი ვარ, ექიმს შეუძლია, მშობელს უთხრას?

თუკი მინიმუმ 14 წლის ხართ და ექიმს მიმართეთ შემდეგ საკითხებზე:

  • სქესობრივად გადამდები დაავადების მკურნალობა

  • კონტრაცეფციის არაქირურგიული მეთოდების შესახებ კონსულტაცია

  • ორსულობის ხელოვნურად შეწყვეტა

მაშინ, პაციენტის უფლებების შესახებ საქართველოს კანონის მე-40 მუხლის მიხედვით, ექიმს არ აქვს უფლება, თქვენი თანხმობის გარეშე მიაწოდოს ინფორმაცია თქვენს მშობელს ან კანონიერ წარმომადგენელს, თუკი ექიმის შეხედულებით სწორად აფასებთ საკუთარი ჯანმრთელობის მდგომარეობას. გამონაკლისია ის შემთხვევა, როდესაც აივ-ინფექციის/შიდსის დიაგნოსტირებისას დადებითი შედეგი გამოვლინდება.

► სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციის ქონაში სამარცხვინო არაფერი არ არის. თქვენს მეგობრებსა და პარტნიორებთან მათზე უფრო ღიად საუბარი არამხოლოდ საჭიროა თქვენი სექსუალური ჯანმრთელობისთვის, არამედ ასევე მნიშვნელოვანია საიმისოდ, რომ ვებრძოლოთ ამ თემის გარშემო არსებულ სტიგმასა და საზოგადოებრივ და კულტურულ ტაბუებს.

► ის, თუ როდის და როგორი სექსი გქონდეთ, მხოლოდ თქვენი პირადი საქმე და გადაწყვეტილებაა. თუკი იქნებით ინფორმირებული, დაცული და კომფორტულად იგრძნობთ თავს, თქვენი სექსუალური გამოცდილებაც უფრო სახალისო და სასიამოვნო იქნება.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Gurulex

წყარო

ინტიმური ლუბრიკანტი — რა უნდა ვიცოდეთ?

მიერ
admin
-
0
#image_title

ინტიმური ლუბრიკანტი (საცხი) არის სითხე ან გელი, რომელიც ხახუნისა და გაღიზიანების შესამცირებლად გამოიყენება სექსუალური აქტივობის დროს. ლუბრიკანტი თითქმის ნებისმიერი ტიპის სექსის დროს შეიძლება გამოიყენოთ, მათ შორის პენისის ვაგინაში პენეტრაციისას (შეღწევისას), ანალური სექსისას, მარტო ან პარტნიორთან სექს-სათამაშოს გამოყენებისას და მასტურბაციისას.

მართალია, ვაგინა და პენისი თვითონვე გამოყოფს ისეთ სისველეს, რომელიც სექსის დროს ლუბრიკანტის როლს ასრულებს, თუმცა ზოგჯერ ეს საკმარისი არ არის და დამატებითმა ლუბრიკანტმა შეიძლება სექსი უფრო სასიამოვნო გახადოს.

ამ სტატიაში განხილულია, თუ რა არის ლუბრიკანტი, რა ტიპის ლუბრიკანტები არსებობს და როგორ ავირჩიოთ და გამოვიყენოთ ისინი.

ინტიმური ლუბრიკანტის ტიპები

ბევრი სხვადასხვა ტიპის ლუბრიკანტი არსებობს, თუმცა ყველა მათგანი სამ დიდ კატეგორიაში ექცევა:

  • წყლის ლუბრიკანტი — წყლის საფუძველზე დამზადებული ლუბრიკანტი უსაფრთხოა სექს-სათამაშოებთან და პრეზერვატივთან ერთად გამოსაყენებლად, მარტივი მოსაწმენდია და არაა კანისთვის საზიანო, თუმცა ის შეიძლება იმდენად დიდხანს არ შენარჩუნდეს, რამდენადაც სხვა ტიპის ლუბრიკანტები.

  • სილიკონის ლუბრიკანტი — სილიკონის საფუძველზე დამზადებული ლუბრიკანტი უსაფრთხოა პრეზერვატივთან ერთად გამოსაყენებლად, თუმცა მისი გამოყენება არ არის უსაფრთხო სილიკონის სექს-სათამაშოებსა და დიაფრაგმებთან (კონტრაცეფციის ფორმა) ერთად. ის ნაკლებად წებოვანია, თუმცა წყლის ლუბრიკანტზე უფრო დიდხანს ნარჩუნდება.

  • ზეთის ლუბრიკანტი — ზეთის საფუძველზე დამზადებული ლუბრიკანტი არ არის უსაფრთხო პრეზერვატივებთან ან სექს-სათამაშოებთან ერთად გამოსაყენებლად, რადგან ზეთმა შეიძლება დაშალოს ლატექსი და ხელი შეუშალოს პრეზერვატივების ეფექტურობას. ზეთის ლუბრიკანტი, მაგალითად, ქოქოსის ზეთი ან ვაზელინი, შეგიძლიათ ისეთი სექსის დროს გამოიყენოთ, სადაც უშუალოდ ხდება კანით კანზე შეხება.

♦ ხშირად დასმული კითხვები

► როდის უნდა გამოვიყენო ლუბრიკანტი? — თუკი ზედმეტი ხახუნის გამო სექსის დროს დისკომფორტს განიცდით, ლუბრიკანტი შეიძლება დაგეხმაროთ. ის ასევე სასარგებლოა კონკრეტული ტიპის (მაგალითად, ანალური) სექსისთვის.

► სექსი ჩემთვის მტკივნეულია — ლუბრიკანტი დამეხმარება? — თუკი სექსის დროს ტკივილი გაწუხებთ, ლუბრიკაციის გაზრდა ყოველთვის არ ჭრის პრობლემას. სექსის დროს, განსაკუთრებით ვაგინალური სექსის დროს, ტკივილი შეიძლება ბევრი დაავადებისა და ინფექციის სიმპტომი იყოს. მათ შორისაა კანის დაავადებები, ანთება, ინფექციები, ჰორმონალური ცვლილებები, ტრავმა და მრავალი სხვა. თუკი სექსის დროს ტკივილი ხშირად გაწუხებთ, აუცილებლად მიმართეთ თქვენს პირად ექიმს ან გინეკოლოგს.

► იხილეთ აგრეთვე: ტკივილი სექსის დროს, ანუ დისპარეუნია — გამომწვევი მიზეზები და მკურნალობა

როგორ მუშაობს ლუბრიკანტი?

ლუბრიკანტი ამცირებს ხახუნს, რისი დამსახურებითაც ვაგინალური და ანალური პენეტრაცია (შეღწევა) და მასტურბაცია უფრო მარტივი და სასიამოვნო ხდება და უფრო ნაკლები ალბათობით იწვევს გაღიზიანებას. მართალია, ერთ დროს ის მენოპაუზის ასაკის ქალების პროდუქტად მიიჩნეოდა ვაგინის სიმშრალის დასაძლევად, თუმცა დროთა განმავლობაში ლუბრიკანტი უფრო ფართო მოხმარების გახდა და დღეისთვის ის ყველა ასაკის სექსუალურად აქტიური ადამიანისთვისაა რეკომენდებული.

► პოსტმენოპაუზალურ (მენოპაუზის შემდგომ) პერიოდში მყოფი ადამიანების დაახლოებით ნახევარს აწუხებს ვაგინის სიმშრალე და დისკომფორტი სექსის დროს. მენოპაუზის შემდეგ სხეულში ესტროგენის დონის დაცემის გამო შარდსასქესო უბნები (მათ შორის ვაგინა და ვულვა) შეიძლება შეიცვალოს და გამოიფიტოს, გახდეს უფრო თხელი, ნაკლებად ელასტიკური და გამოყოს ნაკლები ვაგინალური სითხე. ლუბრიკანტის გამოყენება ამ დისკომფორტის შემცირებას უწყობს ხელს, თუმცა პრობლემის გამომწვევ მიზეზს ვერ აგვარებს. გარდა ამისა, ვაგინის სიმშრალე შეიძლება გამოიწვიოს ძუძუთი კვებამ, მედიკამენტებმა (მათ შორის ანტიდეპრესანტებმა და ანტიჰისტამინურმა პრეპარატებმა), კიბოს მკურნალობის ზოგიერთმა გზამ და შეგრენის სინდრომმა.

► იხილეთ აგრეთვე:

ლუბრიკანტი განსაკუთრებით გამოსადეგია პრეზერვატივთან ერთად, რადგან ის ამცირებს ხახუნს და, შესაბამისად, იმის რისკსაც, რომ პრეზერვატივი გაიხევა ან დაზიანდება, რაც დაუგეგმავ ორსულობას ან სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების (სგგი) გავრცელებას გამოიწვევდა. მეტიც, ის ლუბრიკანტიან პრეზერვატივებთან ერთად გამოყენებისთვისაც რეკომენდებულია, რადგან ეს პარტნიორებს იმის საშუალებას აძლევს, რომ აკონტროლონ სისველის ხარისხი და მათთვის კომფორტული დონის შესაბამისი გახადონ.

როდესაც ლუბრიკანტს გარე პრეზერვატივთან (ე.წ. „კაცის“ პრეზერვატივთან) ერთად იყენებთ, ის პრეზერვატივს გარედან უნდა წაუსვათ და არა — უშუალოდ პენისის ტანს. შიდა პრეზერვატივის (ე.წ. „ქალის“ პრეზერვატივი) შემთხვევაში, მეტი კომფორტისთვის უმჯობესია, ლუბრიკანტი წაუსვათ როგორც გარედან, ისე შიგნიდან, განურჩევლად იმისა, თვითონ პრეზერვატივი ლუბრიკანტიანია თუ არა.

რამდენად უსაფრთხოა ლუბრიკანტი?

ზოგადად, ლუბრიკანტი დაბალრისკიან პროდუქტად მიიჩნევა. მიუხედავად ამისა, არსებობს კვლევა, რომელიც აჩვენებს, რომ მაღალი ოსმოლარობის (ნაწილაკებისა და მინერალების კონცენტრაცია სითხეში) მქონე ლუბრიკანტებმა შეიძლება დააზიანონ ვაგინალური და ანალური ქსოვილების ზედა შრე. როდესაც სექსის დროს ქსოვილი ზიანდება ან იხევა, სგგი-ების, მათ შორის აივ-ინფექციის, გავრცელების შანსი იზრდება.

ამავდროულად, ლუბრიკანტმა შეიძლება კანის დაზიანება თავიდან აგარიდოთ, რადგან ის ხახუნს ამცირებს. ადამიანთა უმეტესობისთვის, ლუბრიკანტის სასარგებლო მხარეები პოტენციურ რისკზე მეტია.

წყარო: Latina

ლუბრიკანტი და ანალური სექსი

ინტიმური ლუბრიკანტი რეკომენდებულია ანალური სექსისთვის, რადგან ანალურ ხვრელში ბუნებრივად არ გამოიყოფა სითხე, რომელიც პენეტრაციას გაამარტივებს. გარდა ამისა, ანუსის შესასვლელში არსებული მომჭერი კუნთი ბევრად უფრო მეტ წინააღმდეგობა წარმოშობს, ვიდრე ვაგინა, რომელიც ელასტიკური ქსოვილისგან შედგება.

გარდა ამისა, ლუბრიკანტის გამოყენება ანალურ სექსს უფრო უსაფრთხოსაც ხდის. წყლის ლუბრიკანტის გამოყენება პრეზერვატივის გახევის შანსს ამცირებს, განსხვავებით ზეთის ლუბრიკანტებისგან ან ნერწყვისგან, რომლებიც ზრდის ამის შანსს. ანალური სექსის დროს ლუბრიკაციასთანაა ასევე დაკავშირებული პრეზერვატივის მოძრობის შანსი. პრეზერვატივზე ლუბრიკანტის გარედან წასმა ამცირებს ამის შანსს, ხოლო შიგნიდან წასმა — ზრდის.

როგორ ავირჩიოთ ლუბრიკანტი?

ლუბრიკანტი ბევრი სახის არსებობს და მისი გამოყენება ბევრი სხვადასხვა გზითაა შესაძლებელი. თქვენთვის შესაფერისი პროდუქტი დამოკიდებულია თქვენს საჭიროებებსა და პრეფერენციებზე. აქედან გამომდინარე, ლუბრიკანტის ასარჩევად რამდენიმე ზოგადი რჩევის გათვალისწინება შეიძლება:

  • დაფიქრდით იმაზე, თუ როგორ გამოიყენებთ ლუბრიკანტს: რა ტიპის სექსის დროს გინდათ ლუბრიკანტი? აპირებთ ლუბრიკანტის გამოყენებას სექს-სათამაშოზე? თქვენ ან თქვენს პარტნიორს გეცმევათ პრეზერვატივი? — ლუბრიკანტის არჩევისას ეს ფაქტორები უნდა გაითვალისწინოთ. მაგალითად, სილიკონის ლუბრიკანტებმა შეიძლება დააზიანოს სექს-სათამაშოები, ამიტომ ისინი საუკეთესო არჩევანი არ არის სათამაშოების გამოყენებისას. ზეთის ლუბრიკანტები დიდხანს ნარჩუნდება, თუმცა ისინი ასუსტებს ლატექსის პრეზერვატივს, ამიტომაც მისი გამოყენება არაა რეკომენდებული პრეზერვატივთან ერთად.

  • გაითვალისწინეთ თქვენი კანის საჭიროებები: თუკი მგრძნობიარე კანი გაქვთ, როგორც წესი, წყლის ლუბრიკანტი კარგი არჩევანია და ის სექსის ტიპების უმეტესობისთვის შესაფერისია. თუკი რამეზე ალერგია გაქვთ, ყურადღებით წაიკითხეთ ლუბრიკანტის შემცველობა. მასში შემავალმა ინგრედიენტებმა შეიძლება კანი გააღიზიანოს.

  • პრეფერენციები: ფუნქციურ ნაწილთან ერთად, ლუბრიკანტები ასევე იყოფა გემოს, სუნისა და შეგრძნებების (მაგალითად, მსუბუქი ჩხვლეტის) გამოწვევის მიხედვითაც. ესაუბრეთ პარტნიორს და გაარკვიეთ, რა მოგწონთ და რას ისურვებდით ორივე.

► ლუბრიკანტი შეგიძლიათ შეიძინოთ აფთიაქებში ან ონლაინ მაღაზიებში.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Getty

წყარო

რჩევები მშობლებს — მოზარდებთან ჯანსაღი კომუნიკაცია სქესობრივ მომწიფებაზე

მიერ
admin
-
0
#image_title

„მოზარდობის პერიოდის ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე ტრავმად მასტურბაცია მახსენდება. 11-12 წლის ვიყავი, როცა საკუთარი თავის აღმოჩენა სრულიად შემთხვევით, ყველანაირი წინასწარი ცოდნის გარეშე დავიწყე და ძალიან დიდი ხანი მეგონა, რომ „ამას“, რისი სახელიც კი არ ვიცოდი, მხოლოდ მე ვაკეთებდი და, შესაბამისად, საქმე მქონდა რაღაც არანორმალურ ამბავთან, რომელიც ყველასგან უნდა დამემალა. 2005 თუ 2006 წელი იყო. დღევანდელი ახალგაზრდებისგან განსხვავებით, იმ დროის მოზარდებს ინტერნეტთან არც ისე მჭიდრო კავშირი გვქონდა. შეიძლება ითქვას, რომ ინფორმაციულ ვაკუუმში ვიმყოფებოდი, ამიტომ ყოველ ჯერზე, როცა საკუთარ თავს ვეხებოდი, თავი ყველაზე დიდი ბოროტმოქმედი მეგონა. შორიდან ამ ამბის მოსმენა, იქნებ, სასაცილოა, მაგრამ რეალურად, მეექვსეკლასელი მოზარდისთვის, რომელიც ვერც სიამოვნების მიღებაზე ამბობდა უარს, პარალელურად კი დანაშაულის საშინელი გრძნობით იტანჯებოდა, ეს ყველაფერი სასაცილო ნამდვილად არ იყო. არადა, ამის თავიდან აცილება ერთი მარტივი გზით შეიძლებოდა — უბრალოდ, მშობელს ესაუბრა ჩემთან მასტურბაციასა თუ სხვა სექსუალურ-რეპროდუქციულ საკითხებზე, რომლებსაც, ადრე თუ გვიან, სწორი თუ დამახინჯებული ფორმით, მაინც გავიგებდი.

უფრო მეტიც, ბევრ ჩემს თანატოლს მენსტრუაცია ისე დაეწყო, ამის შესახებ არაფერი იცოდნენ. ერთი წუთით წარმოიდგინეთ, 12-13 წლის მოზარდი, რომელიც გაკვეთილზე ზის ან ქუჩაში მიდის და უცებ ხედავს, რომ „სისხლისგან იცლება“. სწორედ ასეთი განცდა ეუფლება პატარა გოგონას 2017 წლის არაჩვეულებრივ სერიალში „Anne with an E“ (ქართ. „ენი გრინგეიბლიდან“. ვფიქრობ, მშობლებმა და შვილებმა ერთად რომ ნახონ ეს სერიალი, ბევრ საინტერესო თემას წამოჭრიან სასაუბროდ), რომელმაც არაფერი იცის მენსტრუაციის შესახებ და როცა სისხლს ხედავს, სახლში ატირებული გარბის, ლოგინში წვება და დარწმუნებულია, რომ მალე მოკვდება. ენის ეს ქმედება მაყურებლისთვის ღიმილისმომგვრელია, თუმცა, სინამდვილეში, როცა მოზარდი გოგონა მსგავსი ფაქტის წინაშე დგება და „არსაიდან მოსულ“ სისხლს ხედავს, დამიჯერეთ, ძალიან მძიმე ემოციებს იღებს. გამოსავალი ამ შემთხვევაშიც მარტივია — უბრალოდ, წინასწარ აუხსნა შვილს, თუ რა არის მენსტრუაცია, დაახლოებით რა ასაკში უნდა ელოდოს და რომ ამაში საშიში არაფერია“.

როდის და როგორ უნდა ესაუბროს მშობელი მოზარდს სექსუალურ-რეპროდუქციულ საკითხებზე?

კონკრეტული ასაკი, თუ როდის უნდა დავიწყოთ მოზარდებთან მსგავს თემებზე საუბარი, მკაცრად განსაზღვრული არ არის, თუმცა სპეციალისტების რჩევით, უმჯობესია, თუკი მშობელი ბავშვს ძალიან პატარა ასაკიდანვე მიაწვდის მისთვის საჭირო ინფორმაციას მისთვის გასაგებ ენაზე. ეს მშობელს მისცემს შესაძლებლობას, შემდგომ შედარებით უფრო კომპლექსურ საკითხებზე ბავშვთან უხერხულობის გარეშე ისაუბროს, რადგან მათ შორის ეს ბარიერი უკვე ბუნებრივად მოიხსნება.

გთავაზობთ იმ საკითხების ჩამონათვალს, რომლებზე ინფორმაციაც სასურველია, ბავშვს სხვადასხვა ასაკში მიეწოდოს:

0-5 წლის ბავშვებთან:

  • სხეულის ავტონომია (იმის სწავლება, რომ სხეული მხოლოდ მას ეკუთვნის და არავის აქვს უფლება, შეეხოს მისი ნებართვისა და სურვილის გარეშე. თუმცა, აუცილებელია, ბავშვებს ავუხსნათ, რომ ზოგჯერ დახმარება გვჭირდება სხეულის მოვლისა და სიჯანსაღისთვის (მაგალითად, ბანაობა ან ექიმთან ვიზიტი) და ამ დროს ნორმალურია, თუ მშობელი ან ექიმი სხეულის ამ ნაწილებზე შეეხებათ, გასუფთავების ან შემოწმების მიზნით);

  • სხეულის აღქმა, სხეულის რა ნაწილი შეიძლება იყოს საჯარო და რა — არა;

  • სხეულის  ნაწილების სწორი სახელების სწავლება (მაგ., პენისი, ვულვა, მკერდი);

  • გენდერი;

  • დახმარების თხოვნა და მიღება იმ ადამიანებისგან, რომლებსაც ენდობიან, როცა ეშინიათ, ღელავენ ან თავს დაცულად არ გრძნობენ.

6-11 წლის ბავშვებთან:

  • სქესობრივი მომწიფება და მასთან დაკავშირებული ფიზიკური ცვლილებები;

  • გენდერული იდენტობა;

  • მასტურბაცია;

  • სექსუალური ორიენტაცია;

  • სექსუალური მოთხოვნილებები;

  • რეპროდუქცია;

  • პორნოგრაფია.

11 წლიდან ზემოთ მოზარდებთან:

  • კონტრაცეფციის ფორმები და მათი გამოყენება;

  • რას გულისხმობს ჯანსაღი ურთიერთობები;

  • უსაფრთხო სექსი;

  • თანხმობის მნიშვნელობა და აუცილებლობა სექსუალური შინაარსის ნებისმიერი ქმედების დროს;

  • ე.წ. „სექსტინგი“ (სექსუალური შინაარსის მიმოწერა; ინგლ. Sexting);

  • სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები (სგგი);

  • რეპროდუქციული და სექსუალური ჯანმრთელობის სერვისები.

ცხადია, ეს ჩამონათვალი მაინც პირობითია. მშობლისა და ბავშვის კომუნიკაცია ინდივიდუალურია, რაც იმას გულისხმობს, რომ მშობელი ყურადღებით უნდა იყოს ბავშვის ინტერესების მიმართ და შეუქმნას მას გარემო, სადაც შეკითხვებს თავისუფლად დასვამს. ამისთვის მნიშვნელოვანია, პირველ ყოვლისა, ბავშვს/მოზარდს ჰქონდეს განცდა, რომ მშობლისგან მიიღებს სწორ და სანდო ინფორმაციას, და, მეორე, ხედავდეს, რომ მშობლისთვის მსგავს საკითხებზე საუბარი მისაღები და ბუნებრივია.

წყარო: Behance

„პირველ ყოვლისა, მშობელი უნდა იყოს გათვითცნობიერებული იმ საკითხებში, რომლებზე საუბარსაც შვილთან აპირებს. ამისთვის არაერთი საშუალება არსებობს: სამედიცინო სტატიები, სადაც წყაროებია მითითებული. შეუძლია ასევე კონსულტაცია გაიაროს ექიმთან, ფსიქოლოგთან თუ სხვა სპეციალისტებთან. გარდა ამისა, არსებობს სპეციალური ტრენინგები, როდის და რა ფორმით მიაწოდონ შვილებს სექსუალურ-რეპროდუქციულ თემებზე ინფორმაცია. თუკი მშობელი უხერხულად გრძნობს თავს ამ საკითხებზე საუბრის დროს ან ხედავს, რომ შვილი არ არის ბოლომდე გახსნილი მასთან, ამისთვის შეუძლია, მიმართოს შემდეგ მეთოდს: შეიძინოს სამედიცინო წიგნები, ენციკლოპედიები და თაროზე შემოდოს, თვალსაჩინო ადგილას ან მაგიდაზე დატოვოს გადაშლილი. გამორიცხულია, ბავშვს/მოზარდს ყურადღების მიღმა დარჩეს მსგავსი ფაქტები. ამით ის დაინახავს, რომ მშობელი დაინტერესებულია ამ საკითხებით და უფრო მეტი ნდობა გაუჩნდება მის მიმართ. იგივე ვრცელდება YouTube არხებზე, სადაც არაერთი საინტერესო ინფორმაციის მიღებაა შესაძლებელია. წიგნის მსგავსად, მშობელს შეუძლია, ჩართული დატოვოს რომელიმე ასეთი არხი ისე, რომ შვილმა დაინახოს“, — ამბობს კლინიკური ფსიქოლოგი, ბავშვთა და მოზარდთა გეშტალტ-თერაპევტი მარიამ შუკაკიძე.

რა უნდა გაითვალისწინოს მშობელმა ბავშვთან/მოზარდთან სექსუალურ-რეპროდუქციულ საკითხებზე საუბრის დროს

საუბარს არ უნდა ჰქონდეს ერთჯერადი ხასიათი

ზოგი მშობელი ფიქრობს, რომ ბავშვთან/მოზარდთან ამ თემაზე ერთხელ საუბარი საკმარისია და ეს საკითხი ამით ამოიწურება, რაც დიდი შეცდომაა. სექსუალურ თუ რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასა და უფლებებთან დაკავშირებით შვილთან მუდმივი კომუნიკაციაა საჭირო. აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის თანახმად, თინეიჯერები, რომლებიც მშობლებთან საუბრობენ სექსუალურ ჯანმრთელობაზე, სექსუალობასა თუ სხვა მსგავს საკითხებზე, არ ჩქარობენ პირველ სექსუალურ გამოცდილებას, იყენებენ თავდაცვის საშუალებებს და, ზოგადად, უფრო პასუხისმგებლობით ეკიდებიან პარტნიორთან ნებისმიერი სახის ურთიერთობას.

იყავით ღია და გულწრფელი

მოზარდს ხშირად აქვს სურვილი, გარკვეული შეკითხვები დაუსვას მშობელს პირველ სექსუალურ გამოცდილებასთან დაკავშირებით, თუმცა არ არის დარწმუნებული, რომ მშობელი ამას გაგებით და ადეკვატურად მოეკიდება. შესაბამისად, მოზარდები ერიდებიან თავად ამ თემის წამოჭრას. ასეთ დროს, სასურველია, მშობელი თავად ესაუბროს შვილს, იყოს მაქსიმალურად გახსნილი მასთან საუბრის დროს და გულწრფელად აუხსნას, რა ქმედებას რა შესაძლო განვითარება შეიძლება მოჰყვეს.

ბოლოდროინდელ ამერიკულ კვლევებში ათიდან ცხრა თინეიჯერი ამბობს, რომ გაცილებით მარტივი იქნებოდა არასასურველი ორსულობის თავიდან აცილება, თუკი მშობლებს ჯანსაღი და ღია კომუნიკაცია ექნებოდათ მათთან სექსუალურ და რეპროდუქციულ საკითხებთან დაკავშირებით. ამავე კვლევების თანახმად, თინეიჯერების 38% ამბობს, რომ მათ გადაწყვეტილებაზე, თუ როდის დაიწყონ აქტიური სექსუალური ცხოვრება, ყველაზე დიდი გავლენა სწორედ მშობლებს აქვთ.

არ მისცეთ საუბარს ფორმალური ხასიათი

სექსუალობასა თუ რეპროდუქციულ საკითხებზე საუბარი არ უნდა წარიმართოს ფორმალურ გარემოში, სადაც წინასწარ იქნება განსაზღვრული სასაუბრო თემა თუ დრო. პირიქით, ამ საკითხებზე საუბარი ყოველდღიურობის ნაწილი უნდა იყოს, რომელიც სხვა თემებთან იქნება ინტეგრირებული, რათა მოზარდმა თავი თავისუფლად იგრძნოს. გარდა ამისა, გაითვალისწინეთ, რომ მოზარდებს ზოგჯერ მოკლე და პირდაპირი პასუხების მოსმენა სურთ და არა — ვრცელი მონოლოგის.

გამოიყენეთ გარშემო არსებული მინიშნებები, სიგნალები საუბრის დასაწყებად

სექსუალობაზე, სქესობრივი მომწიფების დროს გამოვლენილ სექსუალურ მოთხოვნილებებსა თუ ფიზიკურ ცვლილებებზე საუბრის დასაწყებად კარგი შესაძლებლობაა ახალი ამბების, მიმდინარე მოვლენების, სოციალური მედიის, რეკლამის, სიმღერების ტექსტების, წიგნებისა თუ ფილმების გამოყენება. არ არის აუცილებელი, დაელოდოთ შვილის შეკითხვას, თქვენ თავად შეგიძლიათ წამოიწყოთ საუბარი. შეგიძლიათ საუბარი ისეთი ღია შეკითხვით გახსნათ, როგორიცაა: „როგორ ფიქრობ, შენ როგორ მოიქცეოდი მსგავს სიტუაციაში?“ და სხვა.

დაიმახსოვრეთ, დღეს ბავშვებს ძალიან მცირე ასაკიდან აქვთ წვდომა ინტერნეტთან. არ აქვს მნიშვნელობა, სახლში რამდენად ახერხებთ მათ გაკონტროლებას, მათ სოციუმს მაინც ვერ გააკონტროლებთ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ერთადერთი გზა, რითაც შეგიძლიათ, დაიცვათ თქვენი შვილები არასწორი ინფორმაციისგან, ისევ თქვენ ხართ — თქვენი სწორი, ადეკვატური და ღია კომუნიკაციით.

„სქესობრივი აღზრდის, ბავშვთან/მოზარდთან ამ საკითხებზე საუბრის მთავარი მიზანი მისი უსაფრთხოებაა, რათა სამომავლოდ, მას ჰქონდეს ჯანსაღი ურთიერთობები, იცოდეს საკუთარი სურვილების პატივისცემა, იყოს თავდაჯერებული და, რაც ასევე მნიშვნელოვანია, ენდობოდეს მშობელს და იყოს გულწრფელი მასთან“, — გვეუბნება ფსიქოლოგი მარიამ შუკაკიძე.

პირადი სივრცე და მისი მნიშვნელობა

სქესობრივ მომწიფებაზე საუბრის დროს აუცილებლად უნდა შევეხოთ მოზარდისთვის პირადი სივრცის მნიშვნელობას, რასაც მშობლები ხშირად უგულებელყოფენ, რადგან ფიქრობენ, რომ შვილს მშობელთან არაფერი აქვს დასამალი.

პირადი სივრცე — ეს არის ინდივიდის გარემო, რომელსაც ის თავისად მიიჩნევს, აქვს მიკუთვნებულობის განცდა. შესაბამისად, როცა ამ სივრცეში მისი ნებართვის გარეშე იჭრება სხვა ადამიანი, ეს მასში ბრაზს, აგრესიას, შფოთვასა და დისკომფორტს იწვევს. პირადი სივრცის არსებობა ერთიორად მნიშვნელოვანია, როცა იწყება სქესობრივი მომწიფების პერიოდი, ანუ გარდატეხის ასაკი, და მოზარდს უჩნდება პირადი ემოციები თუ ამბები, რომელთა გაზიარებაც ოჯახის წევრებთან არ სურს. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ იგი მშობლებს აღარ ენდობა ან მათგან რამეს მალავს, უბრალოდ, ამ ასაკში ადამიანი განსაკუთრებულად მიისწრაფვის დამოუკიდებლობისკენ და აუცილებელია, ეს ავტონომია მიიღოს იმისათვის, რომ მისი, როგორც ინდივიდის, განვითარების პროცესი შეუფერხებლად წარიმართოს.

ფსიქოლოგი მარიამ შუკაკიძე: „ხშირად მომისმენია, როცა მშობელი მოზარდს ეუბნება, რომ კარი არ ჩაკეტოს ან შეიძლება აბაზანაში შეყვეს იმ არგუმენტით, რომ ამაში უცნაური არაფერია, ის ხომ მისი გაზრდილია?! ეს არაფრით არ შეიძლება. ამით ირღვევა მოზარდის ფსიქო-ემოციური მდგომარეობა, მისი პირადი სივრცე, რაც მის ფსიქიკაზე უარყოფითად აისახება, რადგან მას არ რჩება უსაფრთხო სივრცე, სადაც საკუთარი თავის, საკუთარი სურვილების შესწავლის შესაძლებლობა ექნება“.

მოზარდი ისეთივე ინდივიდია, როგორც ზრდასრული ადამიანი, რომელსაც უნდა, ჰქონდეს განცდა, რომ სადღაც არის მისი პირადი სივრცე, რომელსაც თავად განაგებს, სადაც თავს უსაფრთხოდ გრძნობს, სადაც სხვებისგან განცალკევებით შეუძლია ემოციების გამოხატვა, საკუთარი ფიზიკური ცვლილებების აღქმა და მიღება, საკუთარი სხეულის გაცნობა და მისი შეყვარება. ადამიანს, შესაბამისად, მოზარდსაც, უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა, კარი გამოიხუროს და მარტო დარჩეს საკუთარ თავთან, საკუთარ გრძნობებთან, როცა ამის საჭიროებას გრძნობს.

გახსოვდეთ, თქვენ ხართ თქვენი შვილის უსაფრთხოების მთავარი გარანტი, რაც მხოლოდ მათთან კომუნიკაციითაა შესაძლებელი. მოზარდს მზრუნველობისა და სიყვარულის გარდა სჭირდება პატივისცემა, რათა თავი დამოუკიდებელ პიროვნებად აღიქვას, რომელსაც ენდობიან. ასე რომ, ესაუბრეთ შვილებს, მათ შორის ისეთ საკითხებზე, რომელიც შეიძლება თქვენთვის უხერხული იყოს, რადგან ვერც ერთი ასეთი განცდა ვერ გადაწონის მათი უსაფრთხოების მნიშვნელობას.

მთავარი სურათი: Behance

წყარო

რჩევები მშობლებს — შშმ მოზარდებთან ჯანსაღი კომუნიკაცია სქესობრივ მომწიფებაზე

მიერ
admin
-
0
#image_title

სქესობრივი მომწიფება ნებისმიერი მოზარდისთვის ემოციური, დამაბნეველი და რთული პერიოდია, თუმცა შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე მოზარდებში ეს პროცესი კიდევ უფრო მეტ სირთულესა და გამოწვევასთან ასოცირდება. ამ პერიოდის განმავლობაში  მათთან ერთად აქტიურად უნდა იყვნენ ჩართული მათი მშობლებიც ან მომვლელები. გახსოვდეთ, რომ შშმ მოზარდი განიცდის სხეულის იმავე ცვლილებებსა და ჰორმონალურ რყევებს, რასაც სხვები.

თუკი მომზადებული დახვდებით მოსალოდნელ გამოწვევებს, სქესობრივი მომწიფების პერიოდი ისეთი რთული აღარ მოგეჩვენებათ. აქ მოცემულია რამდენიმე რჩევა, რომელიც შშმ მოზარდების ოჯახის წევრებს ამ პერიოდის გადალახვაში დაეხმარებათ:

მოემზადეთ: სქესობრივი მომწიფება გოგოებში დაახლოებით 9-11 წლის ასაკში იწყება, ბიჭებში კი, სტატისტიკურად, ოდნავ უფრო გვიან (11-12 წლიდან). არ არის გამორიცხული, ზოგიერთმა შშმ მოზარდმა თანატოლებზე გვიან დაიწყოს სქესობრივი მომწიფება.

გოგოების შემთხვევაში, სქესობრივი მომწიფების ერთ-ერთი პირველი ნიშანი სარძევე ჯირკვლების ზრდაა, რომელსაც დაახლოებით ორ-სამ წელში  მენსტრუაციის დაწყება სდევს თან. ბიჭების შემთხვევაში პირველი ცვლილება სათესლე ჯირკვლების ზრდაა. აუხსენით მოზარდს, რომ ეს ცვლილებები ნორმალურია. შშმ მოზარდები უკეთ რეაგირებენ, როცა იციან, თუ რას უნდა ელოდონ.

ესაუბრეთ პირდაპირ, ლაკონიურად, გასაგებად. გამოიყენეთ სწორი ტერმინები.  მოიშველიეთ ვიზუალური რესურსები და რელევანტური ისტორიები. მნიშვნელოვანია, რომ საუბარი დიალოგის რეჟიმში წარიმართოს და მოზარდი ჩართული იყოს ამ ინტერაქციაში. გამოიყენეთ ამ თემასთან დაკავშირებით დაწერილი ლიტერატურა. ეს წიგნები ერთად წაიკითხეთ და იმსჯელეთ მათ შესახებ.

► დარწმუნდით, რომ შშმ მოზარდებს სახლში, სკოლასა და ნებისმიერ სხვა ადგილას აქვთ საიმისო პირობები, რომ თავის მოწესრიგება და ჰიგიენის დაცვა შეძლონ.

ესაუბრეთ ფსიქოლოგს: გაითვალისწინეთ, რომ ამ პერიოდში მოზარდი ფიზიკურთან ერთად ემოციურ და ფსიქოლოგიურ ცვლილებებსაც გადის, რომლებიც საკმაოდ მძიმე გადასატანია. ასეთ დროს საუკეთესო გამოსავალია პროფესიონალის ჩართვა.

შშმ მოზარდებთან კომუნიკაცია

იმისთვის, რომ მოზარდებთან ჯანსაღი ურთიერთობა ჩამოგიყალიბდეთ, აუცილებელია მათთან ინტენსიური კომუნიკაცია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ისინი სქესობრივი მომწიფების პერიოდს გადიან და უფრო მოწყვლადები არიან. აუხსენით მოზარდს, რომ შეუძლია, ნებისმიერ საკითხზე სასაუბროდ მოგმართოთ, და აგრძნობინეთ, რომ ის მარტო არ არის.

ნუ დაელოდებით, რომ მოზარდმა დაიწყოს სქესობრივი მომწიფება. ამ საკითხებზე საუბარი მანამდეც შეგიძლიათ, რათა ის უფრო მომზადებული შეხვდეს მოსალოდნელ დისკომფორტს.

მაგალითად, გოგოებს მენსტრუაციის შესახებ შეგიძლიათ 8 წლის ასაკიდან ესაუბროთ და მაქსიმალურად მარტივად აუხსნათ, რა ელოდება რამდენიმე წელში. შესაბამისად, სისხლის დანახვა მოზარდს არ შეაშინებს.

თუმცა, გასათვალისწინებელია, რომ ხშირად მშობლები მოზარდს მხოლოდ მისი სქესისთვის დამახასიათებელი ცვლილებების შესახებ უყვებიან. მაგალითად, გოგოებს ძირითადად აფრთხილებენ მენსტრუაციისა და მკერდის ზრდის შესახებ, ხოლო ბიჭებს ხმის დაბოხებასა და ერექციაზე უამბობენ. მაგრამ მოზარდმა იმ ცვლილებების შესახებაც უნდა გაიგოს, რომლებსაც მეორე სქესი გადის.

ბევრ მშობელს არ სურს სქესობრივ მომწიფებაზე მოზარდთან ლაპარაკი, რადგან საზოგადოებაში არსებობს მითი, რომ ამ ტიპის განათლება მოზარდებში ნაადრევ სექსუალურ აქტივობას ახალისებს. თუმცა, უამრავი კვლევა ამტკიცებს, რომ რაც უფრო მეტი ინფორმაცია აქვს მოზარდს ამ თემებთან დაკავშირებით, მით უფრო ნაკლებია ნაადრევი სქესობრივი კავშირისა და მასთან დაკავშირებული უსიამოვნო შედეგების საფრთხე.

► გახსოვდეთ: არასწორია ის დაშვება, თითქოს შშმ მოზარდები აუცილებლად ასექსუალები არიან.

► იხილეთ აგრეთვე: რას ნიშნავს ასექსუალობა? — მითები და ფაქტები

მათ იმავენაირად აქვთ სექსუალური ცნობისმოყვარეობა და სურვილები, როგორც სხვა მოზარდებს. ესაუბრეთ მოზარდს ჯანსაღი ურთიერთობების, სექსის, ორსულობისა და სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების რისკის, სექსუალობისა და გენდერის შესახებ.

ასწავლეთ მოზარდს, როგორ გაუმკლავდეს ისეთ სიტუაციებს, როდესაც მათ სექსუალური სურვილი ეუფლებათ. შეახსენეთ მას განსხვავებები საჯარო და კერძო სივრცეებს შორის და აუხსენით, რა ქმედებები არის მიზანშეწონილი და სად.

მაშინაც კი, თუ მოზარდი არ არის სექსუალურად აქტიური, მან უნდა გაიკეთოს პაპილომავირუსის ვაქცინა, და, საჭიროების შემთხვევაში, პაპტესტიც. პაპილომავირუსის ვაქცინის შესახებ კვლევები ცხადყოფს, რომ ვაქცინაცია საშვილოსნოს ყელის კიბოს განვითარების რისკებს 90 პროცენტით ამცირებს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციით, პაპილომავირუსზე 9-იდან 14 წლამდე ასაკის ყველა გოგო უნდა აიცრას.

უამრავი მშობელი თავს უხერხულად გრძნობს, როდესაც მოზარდთან სქესობრივ კავშირზე, სექსუალურ ორიენტაციასა და გენდერზე იწყებს საუბარს. თუმცა, ამ თემისთვის თავის არიდება მხოლოდ საზიანო თუ იქნება მოზარდისთვის. ესაუბრეთ რომანტიკულ ურთიერთობებზე და აუხსენით რას ნიშნავს სიყვარული, მოწონება. ჰკითხეთ, რომელიმე გენდერის მიმართ თუ უგრძნია განსაკუთრებული ემოცია. ესაუბრეთ სექსუალურ უმცირესობებზე, თუ არიან მის გარშემო LGBTQ+ ადამიანები და რას ფიქრობს მათზე.

მიაწოდეთ ინფორმაცია უსაფრთხო სექსისა და სქესობრივად გადამდები ინფექციების შესახებ. რა საფრთხე ახლავს დაუგეგმავ პირველ სექსს, რა უნდა გაითვალისწინოს მან, სანამ ამ ნაბიჯს გადადგამს. აუხსენით, რომ ეს გადაწყვეტილება მხოლოდ მაშინ უნდა მიიღოს, როდესაც ნამდვილად სურს ამის გაკეთება.

ამასთანავე, აღსანიშნავია, რომ სექსუალური განათლება არ გულისხმობს მხოლოდ სქესობრივი კავშირის შესახებ საუბარს. ეს მხოლოდ მცირე ნაწილია იმისა, რა საკითხებსაც სექსუალური განათლება მოიცავს. გარდა თქვენთან გულახდილი საუბრისა, მოზარდს შეიძლება ექიმთანაც სურდეს პირადად საუბარი. წაახალისეთ იგი. ასეთი საგანმანათლებლო საუბრები სასარგებლოა მოზარდისა და მისი ჯანმრთელობისთვის.

წყარო: The New York Times

შშმ მოზარდები და ჰიგიენის დაცვა

არ დაგავიწყდეთ, რომ უმნიშვნელოვანესია პირადი ჰიგიენის დაცვა. ესაუბრეთ მოზარდს იმის შესახებ, თუ რამდენად აუცილებელია მისი ჯანმრთელობისთვის ჰიგიენის დაცვა.  სასურველია, მოზარდს ჰქონდეს ყოველდღიური გამოყენების ჰიგიენური ნივთების ნაკრები (კბილის ჯაგრისი და პასტა, დეოდორანტი, საფენები, ანტიბაქტერიული საპონი, სახის მოვლის საშუალებები), რომლის ინსტრუქციასაც აუხსნით. უმჯობესია, რომ სიმარტივისთვის ნივთებს ჰქონდეთ შესაბამისი ეტიკეტები. ეს პროცესი საგანმანათლებლო ხასიათსაც შეიძენს და ბევრად უფრო სასიამოვნო და საინტერესო იქნება.

თუ თქვენს მოზარდს უჭირს დამოუკიდებლად დაბანა, სცადეთ აბაზანის სავარძლები და მოსახსნელი შხაპის თავი. შეძლებისდაგვარად ავარჯიშეთ, რომ დახმარების გარეშე ისწავლოს ბანაობა.

ემოციური ფონი

სქესობრივი მომწიფებისას მოზარდი განსაკუთრებით ემოციური ხდება.  ასწავლეთ მას, გამოხატოს თავისი გრძნობები. თუ მას შეუძლია სიტყვიერი კომუნიკაცია, უთხარით, რომ მეტი ისაუბროს და კონკრეტულ ემოციებს სახელი დაარქვას. სხვა შემთხვევაში, გამოიყენეთ ფოტოები, სადაც აღბეჭდილი იქნება სხვადასხვა გამომეტყველების სახეები.

► გახსოვდეთ: შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე მოზარდები უფრო მიდრეკილნი არიან ფსიქიკური ჯანმრთელობის ისეთი პრობლემებისკენ, როგორებიცაა შფოთვა და დეპრესია, ამიტომ თვალყური ადევნეთ მათი განწყობის უეცარ და ექსტრემალურ ცვლილებებს.

თანატოლებთან ურთიერთობა

არ დაგავიწყდეთ, რომ მოზარდის ცხოვრების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი თანატოლებთან ურთიერთობაა. ზოგიერთი შშმ მოზარდისთვის გარდატეხის ასაკში უფრო თვალსაჩინო ხდება, რომ ის თანატოლებისგან განსხვავდება. ეს თანატოლებთან ურთიერთობას ართულებს და შშმ მოზარდი მათთან მეგობრობას თავს არიდებს. შეახსენეთ მას და დაანახეთ ის მსგავსებები, რომელიც თანატოლებთან აქვს. აუხსენით, რომ სწორედ განსხვავებულობა გვაყალიბებს ისეთ პიროვნებებად, როგორებიც ვართ.

გაითვალისწინეთ, რომ თანატოლებისგან გარიყვის სურვილი შეიძლება წარსული უსიამოვნო გამოცდილებიდანაც მოდიოდეს. აუცილებლად ესაუბრეთ მოზარდს იმაზე, თუ რატომ არ აქვს სურვილი, იმეგობროს თავისი ასაკის მოზარდებთან. ელაპარაკეთ მისი ქცევის შედეგებსა და გამოსავალზე.

იზრუნეთ იმაზე, რომ თქვენი მოზარდი აქტიურად იყოს ჩართული სოციალურ აქტივობებში. ამით მოზარდს მეტი მიმღებლობა ექნება საკუთარი თავის მიმართ და ამავდროულად შესაძლებლობას მისცემს, გაიცნოს თანატოლები და დაუახლოვდეს მათ.

დაუცველობა

კვლევების მიხედვით, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე მოზარდები სექსუალური ძალადობის უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან. ამიტომ აუცილებელია, მოზარდს ესაუბროთ არასათანადო შეხების შესახებ. მოზარდმა უნდა იცოდეს მისი უფლებების შესახებ. მნიშვნელოვანია, ასწავლოთ, როგორ აიცილოს თავიდან არასასიამოვნო სიტუაციები. ელაპარაკეთ მას თანხმობაზე. აუხსენით, რომ შეუძლია, ნებისმიერ ადამიანს  უარი უთხრას  ჩახუტებასა და კოცნაზე, თუნდაც იგი ოჯახის წევრი იყოს.  შეადგინეთ სანდო უფროსების სია, რომელთანაც მოზარდი  საგანგებო სიტუაციებში დალაპარაკებასა და გულის გადაშლას შეძლებს.

შშმ მოზარდები და პირადი საზღვრები

აუხსენით მოზარდს პირადი საზღვრების მნიშვნელობა — რომ ეს არის ზღვრები, რომლებსაც ადამიანები აწესებენ იმისათვის, რომ დაიცვან საკუთარი თავი რაიმე სახის ზიანისა თუ მანიპულაციისგან. უთხარით, რომ არსებობს სხვადასხვა ტიპის პირადი საზღვრები — მათ შორის ემოციური, ფიზიკური და სექსუალური. ეცადეთ, მოზარდმა მაქსიმალურად მოახერხოს, რომ მისი პირადი სივრცე არავინ დაარღვიოს და ამით მისი დისკომფორტი არ გამოიწვიოს.

პირადი საზღვრების დაწესება მხოლოდ უცხო ადამიანებს როდი ეხებათ. საზღვრები მოზარდსა და მის მშობლებს შორისაც უნდა არსებობდეს.

როგორც წესი, მშობლები რთულად ეგუებიან იმ ფაქტს, რომ მათი შვილი ბავშვი აღარაა და ნელ-ნელა ზრდასრულობის ასაკში იწყებს შესვლას. ამის აღიარება კი განსაკუთრებულად რთული შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე მოზარდების მშობლებისთვისაა. შეიძლება, ზოგიერთ მშობელს ჰქონდეს აღქმა, რომ მათი შვილი მუდმივად ბავშვი იქნება და მას 24-საათიანი ზრუნვა სჭირდება. თუმცა, ეს სიმართლეს არ შეესაბამება. მოზარდისთვისვე აუცილებელია, რომ შეძლებისდაგვარად დამოუკიდებელ ცხოვრებას შეეჩვიოს. ისევე, როგორც მათ დანარჩენ თანატოლებს, შშმ მოზარდებსაც სჭირდებათ განმარტოება.

მიაჩვიეთ მოზარდი, რომ შეძლებისდაგვარად იყოს დამოუკიდებელი. მან, დანარჩენი ბავშვების მსგავსად, საკუთარ თავზე ზრუნვა უნდა ისწავლოს. ამასთანავე, როდესაც მოზარდი აღიქვამს, რომ მისი თანატოლები მასზე უფრო დამოუკიდებლები არიან, ის თავს გარიყულად და სხვებისგან განსხვავებულად გრძნობს.

მნიშვნელოვანია, მშობლებმა გააცნობიერონ, რომ პირად სივრცეზე მოზარდის გაზრდილი მოთხოვნილება არ ნიშნავს იმას, რომ ის მშობლებისგან რაღაცას მალავს. დამოუკიდებლობისა და ავტონომიის ზრდასთან ერთად, ბუნებრივია, რომ მოზარდი ძველებურად ღიად აღარ აზიარებს საკუთარი თავის შესახებ ამა თუ იმ ინფორმაციას.

ფსიქოლოგები მოზარდის მშობლებს ბალანსის დაცვას ურჩევენ — ეცადონ, რომ უზრუნველყონ შვილის უსაფრთხოება — იცოდნენ, რას აკეთებს მათი მოზარდი ისე, რომ ზედმეტად არ შეიჭრან მის პირად სივრცეში, და თან იცოდნენ, როდის ჩაერიონ — ანუ რა არის იმის მანიშნებელი, რომ მოზარდის პირად სივრცეში ჩარევა მისივე უსაფრთხოებისთვის მნიშვნელოვანია.

მთავარი სურათი: Nicole Hwang / The Temple News

წყარო

სექსუალური განათლების 8 ფაქტი ქვიარ მოზარდებისთვის

მიერ
admin
-
0
#image_title

სექსუალური განათლება, განსაკუთრებით კი LGBTQ+ სექსუალური განათლება, თითქმის არ არის ხელმისაწვდომი მოზარდებისთვის საქართველოში, სადაც სექსიც და ქვიარობაც ტაბუდადებული თემებია.

კვლევები აჩვენებს, რომ LGBTQ+ მოზარდები განსაკუთრებით მოწყვლადები არიან პარტნიორის მხრიდან ძალადობის, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისა (სგგი-ებისა) და თინეიჯერობისას ორსულობის მიმართ, როდესაც მათ არ აქვთ წვდომა მრავალმხრივ სექსუალურ განათლებასთან. ასევე, უფრო მაღალია ალბათობა, რომ მათ დაიწყონ ინფორმაციის ძიებას არასანდო წყაროებში.

მრავალმხრივ და დაწვრილებით სექსუალურ განათლებასთან წვდომას ყველა იმსახურებს და საჭიროებს. არავის უნდა უწევდეს საკუთარი ცხოვრების ისე გავლა, რომ საკუთარი სხეულის, სექსუალური ჯანმრთელობისა და იდენტობის საბაზისო ასპექტებზე არ ჰქონდეს ცოდნა. სწორედ ამიტომ, ამ სტატიაში თავმოყრილია სექსუალური განათლების 8 ფაქტი ქვიარ მოზარდებისთვის.

#1. მასტურბაცია შეიძლება პირველი ნაბიჯი იყოს იმის გასაგებად, თუ რა სიამოვნებს თქვენს სხეულს

სექსის გააზრება ხშირ შემთხვევაში იმის გააზრებით იწყება, თუ რა ანიჭებს თქვენს სხეულს სიამოვნებას. ეს, როგორც წესი, ჯერ კიდევ მაშინ იწყება, სანამ თქვენს პირად ცხოვრებაში ვინმე სხვა ადამიანი შემოვა. დოქტორ ევან გოლდშტაინი, გეი კაცების სექსუალური ჯანმრთელობის სამედიცინო ცენტრის დამფუძნებელი, ამბობს, რომ მასტურბაცია შეიძლება მნიშვნელოვანი საშუალება იყოს იმის გასაგებად, თუ რა მოგწონთ და რა არ მოგწონთ, თანაც ისე, რომ ამას სხვა ადამიანთან ერთად ყოფნის წნეხი არ ემატება.

„როდესაც საკუთარ თავთან განმარტოებასა და თვითსიამოვნებას უთმობთ დროს, არ გიწევთ დარდი პერფორმანსზე და თქვენი პარტნიორის დაკმაყოფილებაზე“, — ამბობს გოლდშტაინი.

#2. პორნოგრაფია ყოველთვის არ ასახავს რეალურ ცხოვრებას და ის სექსუალური განათლების მთავარ წყაროდ არ უნდა გამოიყენოთ

ბევრი ადამიანისთვის პორნოგრაფია პირველი „შესავალია“ სექსში. მართალია, პორნოს ყურება და კითხვა კარგი ხელშემწყობია მასტურბაციისთვის, მაგრამ მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ პორნოგრაფიის უდიდესი ნაწილი არ ასახავს იმას, თუ როგორ და როგორი სექსი აქვთ ადამიანებს რეალურ ცხოვრებაში. პორნომსახიობები უბრალოდ სცენაში მონაწილეობენ და ასრულებენ როლებს იმ საზღვრებზე დაყრდნობით, რომლებიც კამერის მიღმა დადგინდა.

„როდესაც ქვიარ ახალგაზრდებს (და, ზოგადად, ახალგაზრდებს) არ აქვთ წვდომა სანდო სექსუალურ განათლებასთან, რომელიც ფარავს ყველა თემას და არა მხოლოდ ვაგინალურ სექსს, ისინი მიმართავენ პორნოგრაფიას, Google-სა და Reddit-ს, ან ტიკტოკის „ინფლუენსერებს“, რომლებსაც არ აქვთ სამედიცინო კვალიფიკაცია ამ თემაზე ზუსტი რჩევის გასაცემად. მართალია, პორნოგრაფია ნამდვილად შეიძლება დაეხმაროს ადამიანს იმის გაგებაში, თუ რა არსებობს, მაგრამ ის საუკეთესო გზა არაა სხეულზე რეალისტური წარმოდგენების შესაქმნელად ან იმის სასწავლად, თუ როგორ გქონდეთ სექსი. თქვენ კამერის მიღმა ვერ ხედავთ მთელ რიგ მოსამზადებელ სამუშაოებს, მაგალითად, დილატაციას (გაგანიერებას, გაფართოებას) ან ლუბრიკაციას (ლუბრიკანტით დასველებას), ვერც იმას იგებთ, რომ ყველა პენისი თქვენს ხელზე უფრო განიერი არ არის და ვერც იმას, რომ სექსში ძალაუფლების სხვანაირი დინამიკებიც არსებობს“, — ამბობს დოქტორი გოლდშტაინი.

თუ გსურთ, მეტი გაიგოთ სექსის, თანხმობისა და საზღვრების შესახებ, პორნოგრაფიის ნაცვლად შეგიძლიათ გაეცნოთ ისეთ ონლაინ რესურსებს, როგორებიცაა Sex, etc., Amaze და The Trevor Project. ეს წყაროები ინგლისურენოვანია, ამ თემაზე სტატიებს ქართულად კი შეგიძლიათ allaboutyou.ge-ზე ან ჩვენს ვებგვერდზე გაეცნოთ.

#3. კომუნიკაცია და თანხმობა აუცილებელია

თუკი გგონიათ, რომ მზად ხართ, შემდეგი ნაბიჯი გადადგათ და სექსი სხვა ადამიანთან ერთად გამოიკვლიოთ, პირველი საკვანძო საფეხურებია კომუნიკაცია და თანხმობა. ესაუბრეთ მას და შეთანხმდით ერთმანეთის საზღვრებზე.

რამდენიმე მნიშვნელოვანი კითხვა, რომელზე პასუხიც უნდა იცოდეთ, არის:

  • გაქვს თუ არა სექსი სხვა ადამიანებთან? თუკი ასეა, შემოწმებული ხარ თუ არა სქესობრივი გზით გადამდებ ინფექციებზე?
  • შენ ან ჩვენ ვაპირებთ თუ არა რაიმე სახის კონტრაცეფციის გამოყენებას?
  • რომელი აქტებია შენთვის კომფორტული?
  • რამდენად სწრაფად ან ნელა გინდა პროცესის წარმართვა?
  • რა არის შენი საზღვრები? ხომ არ არის სხეულის ისეთი ნაწილი, რომელსაც არ გინდა, რომ შევეხო?
  • ტანსაცმელი გვეცვას თუ არა?

მართალია, ამ კითხვების წინასწარ დასმა მნიშვნელოვანია, მაგრამ სხვადასხვა საკითხის გადამოწმება პროცესის დროსაც საჭიროა. ისეთი პატარა კითხვები, როგორებიცაა „შეიძლება, აქ შეგეხო?“, „გსიამოვნებს, როდესაც აქ გეხები?“ და „შეიძლება, [ტანსაცმლის რომელიმე ნაწილი] გაგხადო?“, ძალიან კარგი გზაა საიმისოდ, რომ გაიგოთ, რასთანაა კომფორტულად თქვენი პარტნიორი და თან ინტიმური განწყობაც შენარჩუნდეს.

გახსოვდეთ, რომ თანხმობა იმაზე მეტია, ვიდრე კონკრეტულ მომენტში სექსზე დათანხმება. ეს ნიშნავს, რომ თუკი თქვენ ან თქვენს პარტნიორს თანხმობის გაცემის შემდეგ მოგინდებათ, რომ სექსი შეწყდეს, ამის გაკეთება თავისუფლად შეგიძლიათ.

„თანხმობა უფრო მეტია, ვიდრე უბრალოდ „კი“ ან „არა“. თანხმობა უნდა გამოითქვას ზეწოლის გარეშე, ის უნდა იყოს გულწრფელი და სურვილისმიერი, თანხმობის გამცემი უნდა იყოს სრულად ინფორმირებული (მაგალითად, თუ ადამიანი თანახმაა სექსზე იმ პირობით, რომ პარტნიორი გამოიყენებს თავდაცვის საშუალებას, ხოლო პარტნიორი ამას არ გააკეთებს, ესე იგი, მას არ აქვს მეორე მხარის თანხმობა), ის არ არის სამუდამო — გადაწყვეტილების შეცვლა ნებისმიერ დროს შეიძლება და ერთ ქმედებაზე თანხმობის გაცემა არ ნიშნავს, რომ პარტნიორი სხვა რამეზეც ავტომატურად თანახმაა”, — ამბობს რეიჩელ ვრაითი, ქვიარ სექსისა და ურთიერთობების თერაპევტი.

თანხმობის გარდა, თქვენ და თქვენმა პარტნიორმა უნდა დაამყაროთ კომუნიკაცია იმაზე, თუ რა გსიამოვნებთ და რა არ გსიამოვნებთ. პარტნიორისთვის იმის თქმა, რომ რაიმე შეცვალოს ან სხვანაირად გააკეთოს, სამარცხვინო არ არის — ეს სექსის ნაწილია.

„პარტნიორისთვის იმის თქმა, თუ რა მოგწონთ/არ მოგწონთ, რა გაინტერესებთ/არ გაინტერესებთ და რას ცდიდით/არ ცდიდით, არამხოლოდ ნორმალურია, არამედ სასურველიც კი. სექსის მიზანი სიამოვნებაა და როგორც თქვენი, ისე თქვენი პარტნიორის სიამოვნების მისაღწევად მნიშვნელოვანია, რომ ყველას საჭიროებები დაკმაყოფილდეს“,— ამბობს გოლდშტაინი.

#4. უსაფრთხო სექსი მხოლოდ პრეზერვატივის გამოყენებას არ გულისხმობს

მართალია, პრეზერვატივები თავდაცვის მნიშვნელოვანი ნაწილია, მაგრამ უსაფრთხო სექსი ბევრად უფრო მეტ რამეს მოიცავს.

„ხშირად უსაფრთხო სექსზე საუბრისას პრეზერვატივები გვახსენდება ხოლმე და, მართალია, პრეზერვატივები აუცილებელია პენეტრაციული (შემღწევი) სექსისთვის (პენისებით ან დილდოებით), მაგრამ სგგი-ები მაინც შეიძლება გავრცელდეს ვულვებიდან ორალური და სხვა ტიპის სექსის დროს“, — ამბობს დანიელა კრამერი, ქვიარ ურთიერთობების კლინიკური სექსოლოგი.

უსაფრთხო სექსისთვის მნიშვნელოვანია, ყველა ტიპის გენიტალია (სასქესო ორგანო) გაითვალისწინოთ.

„სტომატოლოგიურ კაშხლებს შეუძლიათ დაგიცვათ ვულვაზე ან ანუსზე ორალური სექსის დროს. ეროგენული უბნების დასაცავად ასევე შეგიძლიათ თავად დაამზადოთ პატარა ნაჭრები ლატექსის ხელთათმანებისგან ან პრეზერვატივებისგან“, — ამბობს იელ გონსალესი, ქვიარ სექსოლოგი და იდენტობის ტრენერი.

#5. არ არსებობს სექსის ქონის „სწორი“ გზა

„უამრავი აქტივობა არსებობს, რომელიც შეგიძლიათ პარტნიორთან ერთად სცადოთ. ნუ შეიზღუდავთ თავს საზოგადოების დაშვებებითა თუ სტერეოტიპებით ე.წ. „სიზორინგისა“ (ინგლ. Scissoring) და ანალური სექსის შესახებ — შეგიძლიათ, ეს აქტები სრულად უგულებელყოთ და მაინც ფანტასტიკური და სრულყოფილი სექსუალური ცხოვრება გქონდეთ“ — ამბობს გონსალესი.

გახსოვდეთ, რომ ქვიარ სექსი იმდენადვე მრავალფეროვანი და მრავლისმომცველია, რამდენადაც თვითონ LGBTQ+ აკრონიმი. აუცილებელი არ არის, ის რაღაც ერთი ფორმით ვლინდებოდეს. სექსი შეიძლება იყოს ზუსტად ის, რადაც მას თქვენ და თქვენი პარტნიორი აქცევთ და რაც გინდათ, რომ იყოს.

„იმ აქტივობებს შორის, რომლებიც შეიძლება სექსად განვიხილოთ, არის: ვაგინალური, ორალური და ანალური სექსი, კოცნა, სექსუალური შეხება, როლური თამაშები, ეროტიკის კითხვა, ფანტაზიების გაზიარება, საკუთარი სხეულის ჩვენება სხვა ადამიანისთვის (თანხმობით), ე.წ. „სექსტინგი“, ვინმესთან ერთად აბაზანის მიღება, ერთმანეთისთვის მასაჟის გაკეთება, სუნთქვითი ვარჯიშების ერთად კეთება, შიშველზე ჩახუტება და ა.შ. სექსი შეიძლება იყოს სიამოვნებისთვის და/ან გამრავლებისთვის — და როდესაც ის სიამოვნებისთვისაა, სექსის მიზანი მხოლოდ ორგაზმი არ არის“, — ამბობს ვრაითი.

#6. ანალურ სექსს მოთმინება და დრო სჭირდება

„კუზიანი მთის“ იმ საკულტო სცენამ კი შეიძლება სხვაგვარად გაფიქრებინოთ, მაგრამ ანალურ სექსს ბევრად მეტი მომზადება სჭირდება, ვიდრე ხელზე დაფურთხებაა.

„ანალური სექსი ის არ არის, რასაც ფილმებსა და სერიალებში ხედავთ — წინასწარი პრაქტიკის გარეშე პირდაპირ ე.წ. „ბოთომობა“ (ან „პასობა“) არ შეგიძლიათ“, — ამბობს გოლდშტაინი.

თუკი ანალური სექსის ცდა გსურთ, გოლდშტაინი გირჩევთ, ნელა დაიწყოთ და წინასწარ მოემზადოთ. ნებისმიერი ტიპის ანალური სექსუალური აქტივობა, იქნება ეს უბრალოდ ე.წ. „ფინგერინგი“ („თითაობა“), სექს-სათამაშოების გამოყენება თუ პენისით პენეტრაცია, საჭიროებს ბევრ ლუბრიკანტს (სასურველია, სილიკონის საფუძველზე დამზადებულს) და, იდეალურ შემთხვევაში, რამდენიმეკვირიან შემზადებას.

ამისთვის საჭიროა ანალური ვარჯიშები, რისთვისაც შეიძლება გამოგადგეთ სპეციალური დილატაციის (გაფართოების) ნაკრები, რომელიც, ჩვეულებრივ, სხვადასხვა ზომის ანალური საცობებისგან, ე.წ. „ბატ-პლაგებისგან“ (ინგლ. Butt-plug), შედგება, თუმცა თუ მასზე ხელი არ მიგიწვდებათ, შეგიძლიათ, დაიწყოთ ექსპერიმენტირება და ვარჯიში ერთი თითით და ნელ-ნელა გაზარდოთ რაოდენობა.

მათთვის, ვისაც პირველად სურს ანალური სექსის ცდა, ხშირი სადარდებელია ხოლმე არსებული მოსაზრება პროცესში განავლის შესაძლო შეუკავებლობის შესახებ. დიდი ალბათობით, ეს პრობლემა არ გექნებათ, თუნდაც წინასწარ არ გაიკეთოთ გამორეცხვა, მაგრამ თუკი ეს მაინც გადარდებთ, შეგიძლიათ თბილი წყლისა და ოყნის გამოყენებით წინასწარ გამოირეცხოთ ანუსი.

#7. ორსულობა შეიძლება დადგეს გენდერისგან განურჩევლად. დაიცავით თავი

მნიშვნელოვანია, სანამ სექსი გექნებათ, კარგად გაერკვეთ, როგორ დგება ორსულობა. თუკი ორ ადამიანს, რომელთაგანაც ერთის სხეული სპერმას აწარმოებს, მეორის კი — კვერცხუჯრედებს, ექნება სექსი, მნიშვნელოვანია, დაუგეგმავი ორსულობის თავიდან ასაცილებლად უსაფრთხოების ზომები დაიცვათ. ეს შეიძლება მოიცავდეს პრეზერვატივების გამოყენებას, ჰორმონალურ კონტრაცეფციას ან კონტრაცეფციის რამე სხვა ფორმას.

„იმის ცოდნა, თუ როგორ დგება ორსულობა და როგორ მუშაობს ის, აუცილებელია ყველა LGBTQ+ თინეიჯერისთვის“, — ამბობს შერონ სანდერსი, კლინიკური სექსოლოგი და სექსუალური განათლების სპეციალისტი.

#8. იდენტობა ფლუიდურია. ნორმალურია ახალი რაღაცების ცდა და შემდეგ მათზე უარის თქმა, თუკი არ მოგეწონათ

მოზარდობის დიდი ნაწილი იმის გარკვევაა, თუ ვინ ხართ თქვენ. ეს შეიძლება ნიშნავდეს იმის გააზრებას, ვინ გიზიდავთ და რა დამოკიდებულება გაქვთ საკუთარი გენდერის მიმართ. ექსპერიმენტირება აბსოლუტურად ნორმალურია. სხვადასხვა სახელის, ნაცვალსახელისა თუ სექსუალობის გამოცდა თვითგამორკვევის პროცესის ნაწილია.

„გამოცდილებებისა და იდენტობების გამოკვლევა და მათში ექსპერიმენტირება სრულიად ნორმალურია. ზოგჯერ რაღაცები უნდა გამოვცადოთ, სანამ სიმართლეს დავადგენთ. გარდა ამისა, იდენტობები შეიძლება დროთა განმავლობაში შეიცვალოს, ამიტომაც მიჰყევით იმის დინებას, რაც თქვენთვის უფრო შესაფერისია“, — ამბობს გონსალესი.

მთავარი სურათი: Parents

წყარო

 

1...484950...680გვერდი 49 of 680

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia