პარასკევი, აპრილი 24, 2026
- Advertisement -
Google search engine
მთავარი წაკითხვა გვერდი 51

20 მითი კონტრაცეფციაზე — ფაქტები ორსულობის თავიდან აცილების შესახებ

მიერ
admin
-
0
#image_title

კონტრაცეფცია გულისხმობს სექსის დროს თავის დაცვის მეთოდებს, რომლებიც განკუთვნილია სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგან (სგგი-ებისგან) თავის დასაცავად ან ორსულობის თავიდან ასარიდებლად. კონტრაცეფციასთან დაკავშირებით უამრავი მითი არსებობს და ამ სტატიაში სწორედ მათზე ვისაუბრებთ.

ზოგადი მითები კონტრაცეფციაზე

მითი #1: თუკი პარტნიორი ეაკულაციამდე (ე.წ. „გათავებამდე“) გამოიღებს, არ დაორსულდები

ფაქტი: ე.წ. „გამოღების მეთოდი“ ორსულობისგან თავის არიდების არაეფექტური მეთოდია. ამას ის განაპირობებს, რომ პენისის ვაგინიდან თუნდაც დროულად გამოღების შემთხვევაშიც კი არის შანსი, რომ ეაკულაციამდე (პენისიდან სპერმის გამონთხევამდე — ე.წ. „გათავებამდე“) აღგზნების დროს პენისის თავზე გამოყოფილ პრეეაკულატში (ე.წ. „პრექამში“) იყოს მცირე რაოდენობის სპერმა, რომელმაც შეიძლება ორსულობა გამოიწვიოს.

მითი #2: მენსტრუაციის დროს თუ გექნება სექსი, ვერ დაორსულდები

ფაქტი: გავრცელებული მცდარი წარმოდგენის მიუხედავად, მენსტრუაციის დროს სექსს მაინც ახლავს თან დაორსულების რისკი. საქმე ისაა, რომ ოვულაცია (მენსტრუალური ციკლის ის ეტაპი, როდესაც მომწიფებული კვერცხუჯრედი გამოიდევნება საკვერცხიდან) შეიძლება მოსალოდნელზე ადრე დადგეს. გარდა ამისა, სპერმატოზოიდებს შეუძლია სხეულში რამდენიმე დღე იცოცხლოს, ამიტომაც შეიძლება დაუცველი სექსიდან რამდენიმე დღის შემდეგ მოხდეს კვერცხუჯრედის განაყოფიერება, თუკი ოვულაცია ადრე დაიწყება.

მითი #3: პირველი სექსის დროს დაორსულება შეუძლებელია

ფაქტი: თუკი კვერცხუჯრედი და სპერმატოზოიდი ერთმანეთს ხვდება, დაორსულება შესაძლებელია, განურჩევლად იმისა, თუ მერამდენედ გაქვთ სექსი.

► ასევე არსებობს მითი, თითქოს შეუძლებელია დაორსულება გარკვეულ პოზებში — სინამდვილეში, დაუცველი სექსისას დაორსულება ნებისმიერ პოზაშია შესაძლებელი.

მითი #4: გადაუდებელი კონტრაცეფცია დაუცველი სექსის შემდეგ მხოლოდ მეორე დღესაა ეფექტური

ფაქტი: გადაუდებელი კონტრაცეფციის აბს მეორენაირად „შემდეგი დღის აბსაც“ ეძახიან. მართალია, ის რაც შეიძლება სწრაფად უნდა მიიღოთ, მაგრამ აუცილებელი არაა, ეს შემდეგი დღე იყოს. ამ აბების მიღება დაუცველი სექსიდან 4-5 დღის განმავლობაში შეიძლება. ისინი, უბრალოდ, უფრო ეფექტურია მალე მიღებისას, განსაკუთრებით პირველი 72 საათის განმავლობაში.

► გაითვალისწინეთ, რომ გადაუდებელი კონტრაცეფცია აბორტისთვის არაა განკუთვნილი. თუკი უკვე ორსული ხართ, გადაუდებელი კონტრაცეფცია არ იმუშავებს.

► გადაუდებელი კონტრაცეფციის აბები ხელმისაწვდომია აფთიაქში, რეცეპტის გარეშე.

გადაუდებელი კონტრაცეფციის უფრო ეფექტური ფორმაა სპილენძის საშვილოსნოსშიდა მოწყობილობა, ე.წ. „სპირალი“, რომელიც შეგიძლიათ დაუცველი სექსიდან 5 დღის განმავლობაში ჩაიდგათ და მას შეუძლია ეფექტური კონტრაცეფციით უზრუნველგყოთ 5 ან მეტი წლის განმავლობაში.

მითი #5: კონტრაცეფციის დიდი ხნით გამოყენებამ მოგვიანებით შეიძლება გაართულოს დაორსულება

ფაქტი: როგორც კი ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანი კონტრაცეფციის მიღებას წყვეტს, მისი მენსტრუაცია და ნაყოფიერება, როგორც წესი, მალევე უბრუნდება ნორმას.

გამონაკლისებს შორისაა:

  • კონტრაცეფციული ინიექცია (Depo-Provera® ან Depo-Ralovera®-ს ინიექცია) — ჰორმონებს შეიძლება 12-18 თვე დასჭირდეს სხეულის დასატოვებლად და ნაყოფიერების სრულყოფილად აღსადგენად;

  • სტერილიზაცია (იგივე მილების ლიგირება) — კონტრაცეფციის ეს ფორმა სამუდამოა.

მითი #6: შეუძლებელია დაორსულება, თუკი მეძუძური ხარ

ფაქტი: ბევრი დაუგეგმავი ორსულობა ბავშვის გაჩენიდან პირველი რამდენიმე თვის განმავლობაში დგება. ლაქტაციის დროს (ის პერიოდი, როდესაც ძუძუდან რძე გამოიყოფა) მხოლოდ ძუძუთი კვებას (დამატებითი საკვების გარეშე) შეუძლია ოვულაციის შეწყვეტა, მაგრამ, მიუხედავად იმისა, რომ ამ დროს ნაყოფიერებაში დროებითი „გარღვევაა“, ძუძუთი კვება კონტრაცეფციის სანდო მეთოდი არ არის. მშობიარობის შემდეგ კონტრაცეფციის სხვა ფორმები ბევრად უფრო უსაფრთხოა.

მითი #7. არ შეიძლება ჰორმონალური კონტრაცეფციის გამოყენება, თუკი ბავშვს ძუძუთი კვებავ

ფაქტი: ჰორმონალური კონტრაცეფცია, ზოგადად, უსაფრთხოა, როცა ბავშვს ძუძუთი კვებავ, მშობლისთვისაც და ბავშვისთვისაც. თუმცა, არსებობს ჰორმონალური კონტრაცეფციის კონკრეტული ტიპები, რომლებიც უფრო შესაფერისია ძუძუთი კვების საწყის კვირებში. ესტროგენის შემცველმა კონტრაცეპტივებმა შეიძლება ხელი შეუშალოს რძის წარმოებას, ამიტომაც რეკომენდებულია ძუძუთი კვების პირველი 4-6 კვირის განმავლობაში მხოლოდ პროგესტინის შემცველი ჰორმონალური კონტრაცეფციის გამოყენება.

მითი #8. მშობიარობის შემდეგ რამდენიმე თვე გაქვს, სანამ კონტრაცეფციაზე დაიწყებ ფიქრს

ფაქტი: სიმართლე ისაა, რომ დაუცველ სექსს შეიძლება ორსულობა მოჰყვეს მაშინაც კი, თუ ცოტა ხნის წინ იმშობიარეთ, ამიტომ თავის დაცვა აუცილებელია. ექიმი, სავარაუდოდ, გირჩევთ, რომ ბავშვის გაჩენიდან რაღაც პერიოდის (როგორც წესი, 4-6 კვირის) განმავლობაში სექსი საერთოდ არ გქონდეთ. როგორც კი სხეული მზად იქნება სექსისთვის, კონტრაცეფციის გამოყენება საჭიროა, თუკი ისევ არ გეგმავთ დაორსულებას.

მითები ჩასახვის საწინააღმდეგო აბებზე

მითი #9. ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები უნაყოფობას იწვევს

ფაქტი: ჩასახვის საწინააღმდეგო აბებსა და უნაყოფობას შორის კავშირი არ არსებობს. ნაყოფიერება თითქმის მყისიერად ბრუნდება აბების შეწყვეტის შემდეგ. სწორედ ამიტომაა მნიშვნელოვანი, რომ ორსულობის თავიდან ასაცილებლად აბები რეგულარულად მიიღოთ და არ ჩააგდოთ დღე.

► ზოგ ადამიანს შეიძლება ცოტა გვიან დაუბრუნდეს ნაყოფიერება აბების შეწყვეტის შემდეგ, განსაკუთრებით მათ, ვისაც არარეგულარული მენსტრუაცია ჰქონდა აბების დაწყებამდე.

მითი #10: ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები წონაში მატებას იწვევს

ფაქტი: მართალია, ზოგი ადამიანი წონაში მატულობს აბების მიღებისას, მაგრამ კვლევამ აჩვენა, რომ ჩასახვის საწინააღმდეგო აბებსა და წონის მატებას შორის არ არის კავშირი. აბებში არსებულმა ესტროგენმა ზოგ ადამიანში შეიძლება შებერილობა გამოიწვიოს. ამან შეიძლება გაფიქრებინოთ, რომ წონაში მოიმატეთ, თუმცა სინამდვილეში ასე არაა და შებერილობა, როგორც წესი, მალევე ქრება. აბებში არსებული პროგესტინი ზრდის მადას. ამის შედეგად, შეიძლება, უფრო მეტი ჭამოთ, მეტის ჭამას კი, თავის მხრივ, შეიძლება წონის მატებაც მოჰყვეს, თუკი ის არ იქნება დაბალანსებული დიეტითა და ვარჯიშით.

მითი #11: ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები არ არის უსაფრთხო

ფაქტი: ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე კარგად ნაკვლევი და ხშირად დანიშვნადი მედიკამენტია. ექსპერტები ადასტურებენ, რომ ის კონტრაცეფციის უსაფრთხო მეთოდია. აბები არ არის დაკავშირებული კონგენიტალურ აშლილობებთან (თანდაყოლილ ნაკლებთან), თუნდაც ის შემთხვევით მიიღოთ ორსულობის ადრეულ ეტაპზე. მსოფლიოში დაახლოებით 151 მილიონი ადამიანი იღებს ჩასახვის საწინააღმდეგო აბებს და ბევრი მათგანისთვის ცხოვრების ხარისხი გაუმჯობესდა აბების მიღებისას. აბებს შეუძლია პრემენსტრუალური სინდრომის (ე.წ. „პიემესის“, პმს) სიმპტომების შემსუბუქება და მენსტრუალური ციკლის დარეგულირება.

მითი #12. ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები კიბოს იწვევს

ფაქტი: ზოგადად, ჩასახვის საწინააღმდეგო აბების მიღება კიბოს ჯამურ რისკს არ ზრდის. აბებმა შეიძლება ზოგი ტიპის კიბოსგან დაგიცვან კიდეც. მაგალითად, მათთვის, ვისაც კიბოს განვითარების საშუალოსტატისტიკური რისკი აქვთ, აბებმა შეიძლება შეამციროს საკვერცხეების (30-50%-ით), საშვილოსნოსა (მინიმუმ 30%-ით) და კოლორექტული (15-20%-ით) კიბოს რისკი. თუმცა, ზოგი კვლევა აჩვენებს ოდნავ უფრო გაზრდილ რისკს ზოგიერთი ტიპის კიბოსთვის, მაგალითად, ძუძუსა და საშვილოსნოს ყელის კიბოებისთვის.

ძუძუს კიბოს რისკი ბევრ ფაქტორზეა დამოკიდებული, მათ შორის:

  • ასაკი, როდესაც მენსტრუაცია დაგეწყოთ

  • ასაკი, როდესაც მენოპაუზა დაგეწყოთ

  • ასაკი, როდესაც პირველად დაორსულდით

  • შვილების არყოლა

ყველა ამ ფაქტორმა შეიძლება შეცვალოს ჰორმონალური დონეები და იმოქმედოს ძუძუს კიბოს რისკზე.

კონტრაცეპტივების გრძელვადიანი გამოყენება დაკავშირებულია საშვილოსნოს ყელის კიბოს უფრო მაღალ რისკთან. მიუხედავად ამისა, ეს რისკი აბების შეწყვეტის შემდეგ დროთა განმავლობაში იკლებს.

მითი #13. ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგან გიცავთ

ფაქტი: ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები არ გიცავთ სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგან (სგგი-ებისგან). კონტრაცეფციის ერთადერთი მეთოდი, რომელიც სგგი-ებისგან დაგიცავთ, არის გარე და შიდა პრეზერვატივები</a>; თუმცა, ორსულობის თავიდან არიდების თვალსაზრისით ისინი ყველაზე ეფექტური მეთოდი არ არის. ამიტომ უმჯობესია, გამოიყენოთ ორმაგი თავდაცვა (პრეზერვატივები + კონტრაცეფციის სხვა ფორმა), რათა ინფექციებსაც აარიდოთ თავი და ორსულობასაც.

წყარო: HelloClue

მითები სპირალსა და სხვა გრძელვადიან შექცევად კონტრაცეფციაზე

გრძელვადიანი შექცევადი კონტრაცეფციის (იგივე LARC; ინგლ. Long-acting reversible contraception) მეთოდები ადამიანს უზრუნველყოფს ეფექტური კონტრაცეფციით დიდი ხნის განმავლობაში. ისინი „შექცევადია“ იმიტომ, რომ მათი შეჩერება ან მოშორება შესაძლებელია, რის შემდეგაც ბრუნდება ნაყოფიერების უნარი. ამ ტიპის კონტრაცეპტივებს შორისაა:

  • საშვილოსნოსშიდა მოწყობილობა, იგივე „სპირალი“ — ის იდგმება საშვილოსნოში და ძლებს საშუალოდ 5-10 წლის განმავლობაში;

  • ჩასახვის საწინააღმდეგო იმპლანტი — თავსდება მხრის კანქვეშ და ძლებს საშუალოდ 3 წლის განმავლობაში;

  • კონტრაცეფციული ინიექცია — კეთდება მხარზე ან საჯდომზე და ძლებს საშუალოდ 12 კვირა.

მითი #14: სპირალი იწვევს რეპროდუქციული ორგანოების ინფექციას (ასევე ცნობილია, როგორც მენჯის ანთებითი დაავადება)

ფაქტი: სპირალის ჩადგმიდან პირველი 3 კვირის განმავლობაში მენჯის ანთებითი დაავადების ძალიან დაბალი რისკია. ამის შემდეგ, სპირალის მქონე ადამიანებს მენჯის ანთებითი დაავადების განვითარების ისეთივე რისკი აქვთ, როგორიც ყველა სხვას.

მენჯის ანთებითი დაავადების გამომწვევი მთავარი მიზეზია სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები (სგგი). მათ, ვინც სგგი-ების რისკის ქვეშაა, ინფექციებზე ტესტირება უნდა გაიკეთონ მანამ, სანამ სპირალს ჩაიდგამენ.

მითი #15: სპირალი იწვევს ექტოპიურ (საშვილოსნოსგარე) ორსულობას

ფაქტი: სპირალი ამცირებს ორსულობის შანსს, შესაბამისად, ის ამცირებს ექტოპიური (საშვილოსნოსგარე) ორსულობის შანსსაც.

იმ იშვიათ შემთხვევებში, როდესაც ადამიანი გრძელვადიან შექცევად კონტრაცეფციას იყენებს და მაინც ორსულდება, რეკომენდებულია ექტოპიურ ორსულობაზე შემოწმება.

მითი #16: სპირალი იწვევს უნაყოფობას

ფაქტი: იშვიათ შემთხვევებში საშვილოსნოს დაზიანების, ინფექციის ან საშვილოსნოსგარე ორსულობის გართულებამ შეიძლება იმოქმედოს ნაყოფიერებაზე. მიუხედავად ამისა, თანამედროვე სპირალების გამო უნაყოფობის ზრდა კვლევებში არ დაფიქსირებულა. სპირალის ეფექტები მისი მოშორებიდან საკმაოდ მალე ქრება.

მითი #17: მოზარდებს გრძელვადიან კონტრაცეფციას პრეზერვატივები და ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები ურჩევნიათ

ფაქტი: კვლევები აჩვენებს, რომ როდესაც მოზარდები სწორ ინფორმაციას იღებენ გრძელვადიანი შექცევადი კონტრაცეფციის (LARC) მეთოდების შესახებ, უფრო დიდია იმის ალბათობა, რომ ისინი მათ გამოიყენებენ და კმაყოფილი იქნებიან. ბევრმა მოზარდმა არ იცის LARC-ის შესახებ ან მხოლოდ მითები სმენია მასზე.

მითი #18: აუცილებელია მშობლის თანხმობა

ფაქტი: თუკი მინიმუმ 14 წლის ხართ და ექიმს მიმართეთ შემდეგ საკითხებზე:

  • სქესობრივად გადამდები დაავადების მკურნალობა

  • კონტრაცეფციის არაქირურგიული მეთოდების შესახებ კონსულტაცია

  • ორსულობის ხელოვნურად შეწყვეტა

მაშინ, პაციენტის უფლებების შესახებ საქართველოს კანონის მე-40 მუხლის მიხედვით, ექიმს არ აქვს უფლება, თქვენი თანხმობის გარეშე მიაწოდოს ინფორმაცია თქვენს მშობელს ან კანონიერ წარმომადგენელს, თუკი, ექიმის შეხედულებით, სწორად აფასებთ საკუთარი ჯანმრთელობის მდგომარეობას. გამონაკლისია ის შემთხვევა, როდესაც აივ-ინფექციის/შიდსის დიაგნოსტირებისას დადებითი შედეგი გამოვლინდება.

მითი #19: მოზარდებმა და მათ, ვისაც შვილი ჯერ არ ჰყოლიათ, არ უნდა გამოიყენონ სპირალი

ფაქტი: სპირალსა და ჩასახვის საწინააღმდეგო იმპლანტს გრძელვადიან შექცევად კონტრაცეპტივებს შორის ყველაზე მაღალი ეფექტურობა აქვს, მათ შორის მოზარდებისა და მათთვის, ვისაც შვილი ჯერ არ ჰყოლია. სპირალი ახლა უკვე რეკომენდებული არჩევანია მათთვის, ვინც ჯერ არ ყოფილა ორსულად ან ვისაც არ უმშობიარია, და მისი ჩასმა, როგორც წესი, უპრობლემოდ ხდება.

მითი #20: არ შეიძლება სპირალის ჩადგმა მშობიარობიდან მალევე

ფაქტი: მართალია, სპირალის გამოვარდნის შანსი ოდნავ იზრდება, თუკი ის მშობიარობიდან მალევე ჩაიდგმება, მაგრამ მთლიანობაში ამის რისკი დაბალია.

► თუკი კითხვები ან ეჭვები გაქვთ კონტრაცეფციასთან დაკავშირებით, მიმართეთ თქვენს ექიმს. ის დაგეხმარებათ ისეთი მეთოდის შერჩევაში, რომელიც თქვენთვისაა შესაფერისი.

მთავარი სურათი: HelloClue

წყარო

სექსტინგი, ანუ ინტიმური სექს-მიმოწერა — რა უნდა ვიცოდეთ?

მიერ
admin
-
0
#image_title

ტერმინი „სექსტინგი“ არის სიტყვების „სექსი“ და „ტექსტინგი“ (ანუ „მიმოწერა“) გაერთიანება. სექსტინგი (ასევე „კიბერსექსი“ ან „ვირტუალური სექსი“) არის სექსუალური შინაარსის მასალის მიმოცვლა სხვა ადამიანთან ელექტრონულად.

იმ ადამიანების გამოცდილება, ვინც ამ ტიპის კომუნიკაციით კავდება, შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან. მართალია, სექსტინგი ჩანაფიქრში ძალიან სახალისო უნდა იყოს, მაგრამ ის ასევე მონაწილეებს მოწყვლად პოზიციაში აყენებს, რადგან არსებობენ ადამიანები, ვინც ამ ტიპის მასალას სხვისთვის საზიანოდ გამოიყენებს, იქნება ეს ბოროტი განზრახვით თუ, უბრალოდ, თანხმობის ცნების გაუაზრებლობის გამო. თუნდაც მონაწილე მხარეებს შორის არსებობდეს თანხმობა, ნდობა და პატივისცემა, ბოლომდე მაინც არ არსებობს იმის გარანტია, რომ ამ შინაარსის მიმოწერა პირად სივრცეში დარჩება და სხვა მას ვერ ნახავს.

რა არის „სექსტინგი“ და რატომ მიმართავს ხალხი მას?

სექსტინგი არის სექსუალური შინაარსის მქონე მასალის გაგზავნა და/ან მიღება ელექტრონული კომუნიკაციის პლატფორმების მეშვეობით, მაგალითად, ონლაინ მიმოწერის საიტებზე, ჩატ-ფორუმებში, SMS-ით და ა.შ. მხოლოდ თქვენი გადასაწყვეტია, გექნებათ თუ არა სექსტინგი, რა მიზნითა თუ მიზეზით მოხდება ეს და რა მეთოდებს გამოიყენებთ საამისოდ.

► ისევე, როგორც ინტიმური შინაარსის ნებისმიერი სხვა აქტივობის შემთხვევაში, სექსტინგის დროსაც უნდა დარწმუნდეთ, რომ თქვენც და თქვენი პარტნიორიც თანახმა ხართ სექსტინგში მონაწილეობაზე და იაზრებთ, რა მოსდევს მას. მხოლოდ ის, რომ ეს ვირტუალურად ხდება, არ ნიშნავს, რომ რამე ისეთი უნდა თქვათ ან გააკეთოთ, რაც თავს არაკომფორტულად გაგრძნობინებთ.

სექსტინგი შეიძლება გულისხმობდეს შემდეგი რაღაცების მიმოცვლას:

  • სექსუალური შინაარსის მესიჯები

  • ინტიმური ლაივ-ჩატის სესიები

  • შიშველი ან ნახევრად შიშველი ფოტოები და ვიდეოები

  • სქესობრივი აქტის ამსახველი ფოტოები ან ვიდეოები

  • სექსუალური შინაარსის ხმოვანი ჩანაწერები

წყარო: WomanLog

არსობრივად, სექსტინგი, უბრალოდ, კომუნიკაციის კიდევ ერთი ფორმაა და ბევრი ადამიანისთვის ამ შესაძლებლობის ქონა შეიძლება ძალიან კომფორტული იყოს ზოგიერთ სიტუაციაში. ამის რამდენიმე მაგალითია:

მათთვის, ვისაც საკუთარი სექსუალობის გამოკვლევა უნდა ისე, რომ ამისთვის ფიზიკური აქტებით არ დაკავდეს. ინტიმურ ქცევაში მონაწილეობისას ძალიან მნიშვნელოვანია საკუთარი, ინდივიდუალური ტემპის დაცვა — მხოლოდ თქვენი გადასაწყვეტია, როდის და რისთვის ხართ მზად — და სექსტინგი შეიძლება იყოს ერთგვარი „ხიდი“ ფლირტსა და ფიზიკურ ინტიმურობას შორის.

მათთვის, ვისთვისაც შეიძლება რთული იყოს გარეთ გასვლა და ახალი ხალხის გაცნობა. სოციალური შფოთვა, ფიზიკური შეზღუდული შესაძლებლობა ან თავისუფალი დროის არქონა სამსახურისა თუ სხვა რამის გამო — ეს მხოლოდ რამდენიმე მიზეზია იმისა, თუ რატომ შეიძლება ადამიანს არ შეეძლოს ვინმესთან ფიზიკურად შეხვედრა. ბევრი ადამიანი ონლაინ პლატფორმებს იყენებს ყველა ტიპის კომუნიკაციისთვის, მათ შორის ინტიმური შინაარსისაც.

მათთვის, ვინც შორსაა პარტნიორისგან. შეიძლება პარტნიორთან ფიზიკურად შეხვედრა შეუძლებელი ან რთული იყოს უბრალოდ იმის გამო, რომ თქვენ ერთმანეთისგან შორს ხართ გეოგრაფიულად (ვთქვათ, სხვადასხვა ქალაქში ან ქვეყანაში). ასეთ დროს სექსტინგი კარგი საშუალებაა ერთმანეთთან ინტიმური კონტაქტის დასამყარებლად.

მათთვის, ვინც ურთიერთობაშია და ვისაც სურს, თავის პარტნიორთან ინტიმურობის ახალი ფორმები გამოცადოს. სექსტინგმა შეიძლება წაახალისოს უფრო ღია საუბარი (რადგან ბევრი ადამიანისთვის შეიძლება უფრო კომფორტული იყოს საკუთარი ფიქრებისა და სურვილების თქმა მიმოწერაში) და ახალი გზები მოგცეთ თვითგამოხატვისთვის.

რა უნდა გავითვალისწინოთ, სანამ სექსტინგით დავკავდებით?

თუკი ვინმესთან სექსტინგს აპირებთ, რამდენიმე რამ უნდა გაითვალისწინოთ. აი, რამდენიმე კითხვა, რომელიც საკუთარ თავს უნდა დაუსვათ:

რა ურთიერთობა მაქვს ამ ადამიანთან? ვენდობი მას? ინტიმური ქცევით მხოლოდ იმ ადამიანთან უნდა დაკავდეთ, ვისთანაც თავს კომფორტულად გრძნობთ. ინტიმურობა ჩვენ მოწყვლადს გვხდის და არსებობენ ადამიანები, რომელთათვისაც მოწყვლადობა გზას ხსნის ძალადობისთვის. ანონიმური ჩატის გამოყენება შეიძლება სახალისო ჩანდეს, მაგრამ უნდა გახსოვდეთ, რომ მეორე მხარეს მყოფი ადამიანის განზრახვები არ იცით. არასდროს ჩაიგდოთ თავი ისეთ სიტუაციაში, რომელიც შეიძლება თქვენთვის საფრთხის შემცველი იყოს.

ნამდვილად მსურს ამის გაკეთება? უარის თქმა ყოველთვის შეგიძლიათ. თუმცა, უცნაური არ არის, თუკი ზოგჯერ გგონიათ, რომ „კი“ უნდა თქვათ, თუნდაც ეს არ გსურდეთ. შეიძლება, არ გინდოდეთ ვინმეს იმედგაცრუება, გინდოდეთ რაიმეს დამტკიცება ან, უბრალოდ, გეგონოთ, რომ დათანხმება უფრო მარტივი იქნება — ამ და სხვა მიზეზების გამო ზოგჯერ შეიძლება იფიქროთ, რომ სჯობს, ყური არ უგდოთ საკუთარ თავს. არა — გადაწყვეტილების მიღებისას, განსაკუთრებით როცა სექსუალურ თანხმობაზეა საუბარი, ყოველთვის მოუსმინეთ საკუთარ თავს და ეჭვების არსებობის შემთხვევაში დააკვირდით, რას გეუბნებათ თქვენი ინტუიცია და რამდენად კომფორტულად გრძნობთ თავს. თანხმობა მხოლოდ თქვენი არჩევანია.

რატომ მინდა ამის გაკეთება? არის შანსი, რომ ამას ვინანებ? ზოგჯერ ის გადაწყვეტილება, რომლის მიღებაც გსურთ, არ არის სწორი გადაწყვეტილება. ერთი წუთით დაფიქრდით არსებულ სიტუაციაზე. როგორ განწყობაზე ხართ? როდესაც საქმე ციფრულ ინფორმაციას ეხება, „მომენტით ტკბობას“ თავისი ფასი აქვს — როცა ინტიმური შინაარსის მასალას გაგზავნით, მორჩა, ის უკვე გაგზავნილია და მასზე წვდომა სხვა ადამიანს აქვს.

რამდენად სამართლიანი ვარ იმ ადამიანის მიმართ, ვისთანაც ვსექსტინგობ? მართალია, მნიშვნელოვანია იმის გააზრება, თუ როგორ გრძნობთ თავს თქვენ, მაგრამ ამდენადვე მნიშვნელოვანია იმაში დარწმუნება, რომ ვინმეზე არ ახდენთ ზეწოლას. ზოგჯერ შეიძლება ვიღაცებს რაღაცას ვავალდებულებდეთ ან მათზე ზეწოლას ვახდენდეთ ისე, რომ ვერ ვიაზრებდეთ. ამის თავიდან ასარიდებლად ისაუბრეთ იმაზე, თუ რის გაკეთებას აპირებთ. დაუსვით კითხვები და დარწმუნდით, რომ ორივეს გესმით ერთმანეთის საზღვრები.

► არ შეიძლება, ადამიანს აიძულოთ „კის“ თქმა. იძულებით მიღებული თანხმობა არ არის თანხმობა.

ახლა სწორი დროა? გაითვალისწინეთ ადამიანი, რომელსაც წერთ, და მისი მდგომარეობა. შეიძლება, ინტიმური მესიჯისა თუ სურათის მიღება არ გინდოდეთ კონკრეტულ სიტუაციებში, ვთქვათ, სამსახურის შეხვედრის დროს ან გასვენებაში.

► თქვენი გადასაწყვეტია, რა ტიპის პირად ფოტო/ვიდეომასალას გაუზიარებთ სხვას, თუმცა რეკომენდებულია, რომ სექსტინგისას შიშველი ფოტოების, ე.წ. „ნუდების“, გაგზავნისას ფოტოში არ ჩანდეს თქვენს ვინაობაზე მიმანიშნებელი მახასიათებლები (მაგალითად, სახე, ტატუები, პირსინგები და ა.შ.).

სექსტინგის ბნელი მხარე — დამცირება და შანტაჟი

ონლაინ ჩატები და სამესიჯო პლატფორმები კომუნიკაციის განუყოფელი ნაწილი გახდა. ბევრ ქვეყანაში მოზარდებისთვის სექსტინგი ფლირტის მარტივ მეთოდად იქცა — მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყნების უმეტესობაში არასრულწლოვანი ადამიანის მონაწილეობით სექსუალური შინაარსის მასალის გავრცელება სისხლის სამართლის დანაშაულია.

მართალია, მოზარდებს საკუთარი გონებისა და სხეულის გამოკვლევა აინტერესებთ, მაგრამ ისინი უფრო დაუცველები არიან პოტენციურად საზიანო გარეშე გავლენების მიმართ. მოზარდი შეიძლება უფრო დიდი ალბათობით ჩაერთოს სექსტინგში, რომელშიც არ იქნება დარწმუნებული, ან რაიმე დაუფიქრებელ თუ იძულებით ნაკარნახევ ქცევაში თანატოლების მხრიდან ზეწოლის გამო, თვითშეფასების ასამაღლებლად ან ხუმრობით.

► თუკი მშობელი ხართ, შვილებთან სექსტინგზე საუბარი მათ დაეხმარებათ, თავი აარიდონ საზიანო სიტუაციებს. ისევე, როგორც მათ გააფრთხილებდით იმაზე, რომ უცნობ ადამიანს მანქანაში არ ჩაუსხდნენ, ბავშვებსა და მოზარდებთან ონლაინ კომუნიკაციის უსაფრთხოების ზომებიც უნდა განიხილოთ, როგორც კი მათ ინტერნეტზე ექნებათ წვდომა.

► იხილეთ აგრეთვე: ემოციური ძალადობა მოზარდებზე — გავრცელებული ფორმები და მათი ამოცნობის გზები

ონლაინ პლატფორმების გამოყენებას თავისი რისკები ახლავს თან — ონლაინ კომუნიკაცია ტოვებს „კვალს“ და ჩვენ თითქმის არ გვაქვს გავლენა იმაზე, თუ რა მოუვა იმ მასალას, რომელიც ვიღაცას გავუზიარეთ. თუნდაც ისეთ აპლიკაციას ვიყენებდეთ, რომელიც გვპირდება, რომ გადაღებული მასალა წინასწარგანსაზღვრული დროის შემდეგ ქრება, მაინც შესაძლებელია, მესამე მხარე მის ასლს ინახავდეს. ამ გზით მოპოვებული პირადი მასალა შეიძლება ბოროტი მიზნებით იქნას გამოყენებული.

შემაშფოთებლად ხშირია სიტყვიერი, ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური ძალადობა სექსუალური მიმოწერის პირად მიმოცვლაზე დაყრდნობით. სექსტინგი შეიძლება კიბერბულინგის წყარო გახდეს: სურათები და ტექსტები შეიძლება სხვასთან გაიგზავნოს და დაცინვის წყარო გახდეს ადამიანის დასამცირებლად, შესარცხვენად თუ დასაზიანებლად, და ინტერნეტში უცნობი ადამიანები ხშირად დიდი სიამოვნებით იღებენ მონაწილეობას ამ ვირტუალურ ზიზღში.

წყარო: WomanLog

ისეთმა მასალამაც კი, რომელიც წლების წინ თანხმობის საფუძველზე გაზიარდა, შეიძლება მოულოდნელად ამოყოს თავი ბევრად უფრო საშიშ კონტექსტში მასში მონაწილე მხარეების თანხმობის გარეშე. პორნოშურისძიება (ინგლ. Revenge porn) არის სექსუალური შინაარსის მასალის გავრცელება მასში მონაწილე მხარის თანხმობის გარეშე, თუნდაც ეს უშუალოდ შურისძიებასთან არ იყოს დაკავშირებული.

► სამწუხაროდ, სექსუალური შინაარსის მასალას არამიზნობრივად ყველაზე ხშირად ის ადამიანები იყენებენ, რომლებსაც ის ჩვენვე მივანდეთ.

პორნოშურისძიება შეიძლება შანტაჟის წყარო გახდეს, რათა მსხვერპლს აიძულოს სექს-პარტნიორობის ან არასასურველი ურთიერთობის გაგრძელება ან დააშინოს ის, რომ გაჩუმდეს. სურათების გავრცელებას ხშირად ახლავს პიროვნების საკონტაქტო ინფორმაცია და სახლის მისამართი, ზოგჯერ იმის წახალისებით, რომ ხალხმა ეს ადამიანი დააბულინგოს და შეავიწროოს.

პორნოშურისძიებისა და კიბერბულინგის სხვა ფორმების მსხვერპლები ხშირად გრძნობენ დიდ შიშს, სტრესს, დეპრესიასა და შფოთვას. როდესაც საქმე ჩვენს უსაფრთხოებას, პიროვნულ იდენტობას, სამსახურსა და ურთიერთობებს ეხება, ხშირად ზიანდება ჩვენი კონცენტრაციის უნარი, გუნება-განწყობა, ენერგია, მოტივაცია, ძილი და მადა — ზოგჯერ მოვლენიდან ათწლეულების განმავლობაშიც კი.

როგორ მოვიქცეთ, თუკი შანტაჟის მსხვერპლი ვართ

როდესაც, ერთი შეხედვით, გამოუვალ მდგომარეობაში ვვარდებით, რთულია იმის დანახვა, თუ როგორ მოქცევა სჯობს. აი, რამდენიმე რჩევა, რომელიც შეიძლება ასეთ სიტუაციაში ყოფნისას გამოგადგეთ:

  • არ წაშალოთ არაფერი! შესაძლოა, ეს თქვენი პირველი ინსტინქტი იყოს, მაგრამ წაშლა არ არის კარგი იდეა. როგორც კი მტკიცებულებების წაშლას იწყებთ, მოძალადეს უფრო მეტ ძალაუფლებას აძლევთ.

  • არაფერი არ მისცეთ მოძალადეს! არავითარი დამატებითი ფოტოები თუ მესიჯები, არავითარი პასუხები მის კითხვებზე — საერთოდ არაფერი. არ ეკონტაქტოთ მას.

  • გაუძელით მოლაპარაკების ცდუნებას. განურჩევლად იმისა, თუ რამდენად უიმედოდ გრძნობთ თავს, მოლაპარაკებას ნუ დაიწყებთ. ეს მოძალადესთან თანამშრომლობის მზაობაზე მეტყველებს.

  • მზად იყავით მოვლენების ყველაზე ცუდი განვითარებისთვის. იმაზე დაფიქრება, თუ როგორ შეიძლება ინფორმაციის გაჟონვამ იმოქმედოს თქვენზე და რა რეაქცია გექნებათ ამაზე, ისეთი ნაბიჯია, რომელსაც მოძალადეები არ ელიან — ისინი თავიანთ ქმედებებს მხოლოდ თქვენს შიშზე ამყარებენ. ეს სიტუაციაზე ძალაუფლების დაბრუნების ერთ-ერთი გზაა.

  • სირცხვილის გრძნობის გამო დახმარების თხოვნაზე ნუ იტყვით უარს! თქვენ მარტო არ ხართ — ასეთი რამ შეიძლება ნებისმიერ ადამიანს შეემთხვეს. ესაუბრეთ თქვენს მეგობრებს, ნათესავებს, მასწავლებლებსა თუ თქვენთვის სანდო სხვა პირებს; დაუკავშირდით პოლიციას ან გაესაუბრეთ ადვოკატს.

გახსოვდეთ, რომ როდესაც საკუთარი საზღვრების გაფართოებას ცდილობთ, მნიშვნელოვანია უსაფრთხოებაზე ზრუნვა. თუკი უსაფრთხოდ ხართ, სექსტინგი შეიძლება საკუთარი სექსუალობის გამოკვლევის, ინტიმურობის გაზრდისა და, უბრალოდ, სახალისო აქტივობით დაკავების ძალიან კარგი გზა იყოს.

► თუ ხართ ძალადობის მსხვერპლი, შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ:

  • საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და  სოციალური დაცვის სამინისტროს „ცხელ ხაზს“ — 15 05;

  • ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა საკონსულტაციო „ცხელ ხაზს“ — 116 006;

  • საგანგებო და გადაუდებელ დახმარებას — 112

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის (PHR)“ — 032 2 33 13 56

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „საფარი“ — 0322 30 76 03, 599 40 76 03

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

ვიდეო — 5 მითი მენსტრუაციაზე

მიერ
admin
-
0
#image_title

ტექსტი:

იმის მიუხედავად, რომ მენსტრუაცია დედამიწის მოსახლეობის ნახევარს აქვს, ეს თემა ტაბუდადებულია და მას არაერთი მითი უკავშირდება.

ამ ვიდეოში 5 ყველაზე გავრცელებულ მითზე მოგიყვებით:

1. მენსტრუალური ტკივილი გაზვიადებულია

ეს ტყუილია. ხშირია შემთხვევები, როდესაც ადამიანებს მენსტრუალური ტკივილის გამო საწოლიდან ადგომაც კი არ შეუძლიათ. ასეთ მტკივნეულ მენსტრუაციას თავისი სამედიცინო სახელიც კი აქვს — დისმენორეა.

2. მენსტრუაციის სისხლი ბინძური სისხლია

მენსტრუაციის დროს სხეულიდან გამოსული სისხლი არ შეიცავს ტოქსინებს და არ არის საშიში. მისი სიბინძურე მხოლოდ მითია და არავითარი კავშირი არ აქვს რეალობასთან.

3. მენსტრუაციის დროს ვერ დაორსულდები

მართალია, მენსტრუაციის დროს დაორსულების რისკი დაბალია, თუმცა ის მაინც არსებობს! სხეულში სპერმას დარჩენა და გადარჩენა 5-7 დღის განმავლობაში შეუძლია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მას შეუძლია ცოცხალი გადარჩეს მენსტრუაციის დღეების განმავლობაში და მისი დასრულების შემდეგაც.

4. პრემენსტრუალური სინდრომი (PMS) არ არის რეალური

პიემესი სავსებით რეალურია და შეიძლება გამოიხატოს მხოლოდ ხასიათის ცვლილებით, ან იმდენად ძლიერი ტკივილის გამომწვევი იყოს, რომ გეგმების შეცვლაც კი მოგიხდეთ.

5. მენსტრუაცია მხოლოდ ქალებს აქვთ

შესაძლებელია, რომ მენსტრუაცია ტრანსგენდერ კაცს ან არაბინარულ ადამიანს ჰქონდეს. უნდა გვახსოვდეს ის ფაქტი, რომ მენსტრუაცია არ არის ქალებისთვის დამახასიათებელი მოვლენა, არამედ ეს ადამიანებისთვის ჩვეული ყოველთვიური მოვლენაა!

სცენარის ავტორი: ვერო მელუა

გრაფიკული დიზაინერი: ანო ნეფარიძე

მოუშენ დიზაინერი: იერვანდ მურადიანი

წყარო

აბორტის უფლება — მნიშვნელობა, ბარიერები და მითები

მიერ
admin
-
0
#image_title

საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით, ორსულობის ხელოვნური შეწყვეტა, ანუ აბორტი, ხორციელდება:

ა) ნებაყოფლობით (ქალის მოთხოვნის საფუძველზე) ორსულობის 12 კვირამდე (ჩათვლით);

ბ) სამედიცინო და სოციალური ჩვენებების შესაბამისად ორსულობის 12-იდან  22 კვირამდე.

ამავე კანონმდებლობაში ვკითხულობთ: 12 კვირამდე (ჩათვლით) ვადის ორსულობის ნებაყოფლობითი შეწყვეტა ნებადართულია, თუ ორსულს სამედიცინო დაწესებულებაში ჩაუტარდა წინასწარი გასაუბრება — აბორტისწინა კონსულტაცია ექიმი მეან-გინეკოლოგის მიერ და გასაუბრებიდან სამედიცინო ჩარევამდე გასულია 5-დღიანი მოსაფიქრებელი ვადა. გამონაკლისი შესაძლებელია დაშვებულ იქნეს ორსულობის მე-12 კვირაზე მიმართვისას, როდესაც კანონმდებლობით განსაზღვრული მოსაფიქრებელი პერიოდის შემდეგ იწურება ლეგალური აბორტის ვადა, რაც განაპირობებს სერვისის მიწოდების შეზღუდვას. ამ შემთხვევაში მოსაფიქრებელი პერიოდი შესაძლებელია შემცირდეს არანაკლებ 3 დღემდე.

მიუხედავად არაერთი კონსერვატიული ძალის მცდელობისა (როგორც საზოგადოების განწყობაზე გავლენის მოხდენის თვალსაზრისით, ისე პარლამენტში აბორტის აკრძალვის/გამკაცრების კანონპროექტის შეტანით), საქართველოში უახლოესი წლების განმავლობაში  აბორტის უფლება სამართლებრივად კითხვის ნიშნის ქვეშ არ დამდგარა. თუმცა, რეალურად, კანონით გარანტირებული უფლება ქალებისთვის ყოველი ფეხის ნაბიჯზე ირღვევა. ამ მხრივ, არც არასრულწლოვანებია გამონაკლისი.

„14 წლის მოზარდს კანონით აქვს უფლება, მიიღოს აბორტის სერვისი მშობლის/მეურვის ნებართვის გარეშე, კონფიდენციალურად. თუმცა, საქართველოში არსებული კლინიკების უმრავლესობაში მაინც ითხოვენ მშობლის/მეურვის არა მხოლოდ ზეპირ, არამედ ხშირად წერილობით ნებართვასაც კი. ეს არის ცალსახად კანონის დარღვევა“ — ამბობს „ფემეასთან“ საუბარში ანნა თვარაძე, იურისტი და ასოციაცია ჰერა XXI-ის სამართლებრივი კონსულტანტი.

კანონის და, ზოგადად, ეთიკის დარღვევასთან გვაქვს საქმე მაშინაც, როცა აბორტთან დაკავშირებით გინეკოლოგთან კონსულტაციას (როგორც არასრულწლოვანის, ისე სრულწლოვანის შემთხვევაში) ესწრება ოჯახის რომელიმე წევრი. ეს შეიძლება იყოს დედამთილი, დედა და ა.შ. ასეთ გარემოში დიდია იმის შანსი, რომ პაციენტი არ იყოს ბოლომდე გულწრფელი ექიმთან ან გადაწყვეტილება ორსულობის შეწყვეტასთან დაკავშირებით ოჯახის წევრების ზემოქმედების ქვეშ მიიღოს.

აბორტის უფლების გამოყენების ხელისშემშლელი ფაქტორები

ასოციაცია ჰერა XXI-ის მიერ 2019 წელს ჩატარებული კვლევის „რეპროდუქციული ასაკის ქალებში უსაფრთხო აბორტის სერვისის ხელმისაწვდომობის ბარიერები“ თანახმად, იკვეთება შემდეგი ძირითადი ბარიერები, რომელთა გამოც საქართველოში მცხოვრებ ძალიან ბევრ ქალს აბორტის სერვისზე ხელი რთულად ან საერთოდ არ მიუწვდება:

კლინიკის სიშორე/გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობა — აღნიშნული ბარიერი განსაკუთრებით იჩენს თავს რეგიონებსა და რაიონებში, სადაც ქალები აწყდებიან ტრანსპორტთან დაკავშირებულ პრობლემებს, რაშიც იგულისხმება როგორც კლინიკის სიშორე დროის თვალსაზრისით, ისე გადაადგილების ხარჯები. საბოლოოდ, ასეთმა ბარიერმა შეიძლება სერიოზული საფრთხე შეუქმნას ქალის ჯანმრთელობასა და მის სიცოცხლესაც კი.

აბორტის მომსახურების ფინანსური ხელმისაწვდომობა — კვლევაში აღნიშნულია, რომ აბორტის ფასები წლების მიხედვით განსხვავდება, თუმცა, 2019 წლის მონაცემებით, ფასები მერყეობდა 30-50 ლარიდან 180-200 ლარამდე. რაც შეეხება ხელმისაწვდომობას, იგი დამოკიდებულია თავად რესპონდენტის ფინანსურ შესაძლებლობაზე. თუმცა, გამოკითხულთა უმრავლესობა ფასებს არახელმისაწვდომს უწოდებს (მოუწია ფულის სესხება, ბანკის ვალის აღება ან ლომბარდის მომსახურებით სარგებლობა).

დასახელებული ბარიერების გარდა, ქალებისთვის მნიშვნელოვან ხელისშემშლელ ფაქტორს წარმოადგენს აბორტის მიმართ საზოგადოებაში არსებული უარყოფითიდამოკიდებულება, რაც ხშირად სათავეს რელიგიური რწმენა-წარმოდგენებიდან იღებს. მართლმადიდებლური ეკლესია აბორტს სასტიკად ეწინააღმდეგება და მას ცოდვად მიიჩნევს. საგანგაშოა ის ფაქტი, რომ ქალები აბორტთან დაკავშირებულ სტერეოტიპებს ისმენენ არა მხოლოდ ოჯახის წევრებისა თუ ნაცნობებისგან, არამედ ექიმებისგან, რომლებსაც ეკისრებათ პასუხისმგებლობა, პაციენტს მიაწოდონ ნებისმიერი სამედიცინო მომსახურება განსჯისა და შეფასებებისგან დაცლილად. აქ ვაწყდებით რამდენიმე სახის პრობლემას: პირველ ყოვლისა, მეან-გინეკოლოგების დიდი ნაწილი მთელი ძალით ცდილობს, ქალს აბორტის გაკეთება გადააფიქრებინოს, ან მეორე, საერთოდ უარს ამბობს მსგავსი მომსახურების გაწევაზე პირადი, რელიგიური თუ მორალური შეხედულებებიდან გამომდინარე.

ანნა თვარაძე: „ცხადია, ადამიანის რელიგიური შეხედულებების პატივისცემა კონსტიტუციური უფლებაა, მაგრამ როდესაც ხარ ექიმი, სამედიცინო მუშაკი, გაქვს ვალდებულება იმისა, რომ განახორციელო პაციენტის მხრიდან მოთხოვნილი სამედიცინო სერვისი. აბორტის ჩაუტარებლობამ შეიძლება რიგ შემთხვევაში რისკის ქვეშ დააყენოს ქალის სიცოცხლე და ჯანმრთელობა. როგორც ვხედავთ, ჩვენს კლინიკებში ეს არ არის ამგვარად გაგებული და გააზრებული“.

ქალისთვის ორსულობის შეწყვეტაზე უარის თქმის მცდელობაში ექიმებს კანონმდებლობაში ჩადებული ერთი მნიშვნელოვანი პუნქტი ეხმარება. კერძოდ, ე.წ. 5-დღიანი მოსაცდელი პერიოდი. წესით, მოსაცდელი პერიოდი უნდა გამოიყენებოდეს იმისათვის, რომ ქალმა მიიღოს სრული ინფორმაცია აბორტის შესახებ. მაგალითად, რა და რა სახის აბორტი არსებობს, რომელი შეიძლება იყოს მისთვის ყველაზე მისაღები და რელევანტური და, ზოგადად, რა პროცესებთანაა აბორტი დაკავშირებული, რა მოლოდინები უნდა ჰქონდეს პაციენტს და ა.შ. ყოვლად დაუშვებელია, აღნიშნული ხუთი დღე ქალს ექიმისგან მიეცეს (თუნდაც ირიბად) იმაზე დასაფიქრებლად, თუ როგორ დიდ „შეცდომას“ უშვებს და იქნებ შეცვალოს გადაწყვეტილება. არაერთი კვლევა ცხადყოფს, რომ მსგავსი მოწოდებები ხშირად ისმის მეან-გინეკოლოგებისგან.

ზოგადად, მოსაცდელ პერიოდთან მიმართებით, რომელიც 3 დღიდან 5 დღემდე გაიზარდა, ბევრ სპეციალისტს (იურისტებს, უფლებადამცველებს, ფსიქოლოგებს) აქვს კრიტიკული დამოკიდებულება. მათი დიდი ნაწილის აზრით, ქალისთვის დაწესებული ხუთდღიანი მოსაცდელი პერიოდი ძირითადად დამატებითი სტრესი, ბარიერი და ემოციური დისკომფორტია. გარდა ამისა, როცა ტრანსპორტის, დროისა თუ ფინანსურ პრობლემებთან გვაქვს საქმე, კლინიკაში ხელმეორედ მისვლა ბევრი ქალისთვის გადაულახავი ბარიერია. ამის მაგივრად, ისინი ამჯობინებენ, მიმართონ აბორტის გაკეთების სხვა გზებს, როგორიცაა არალეგალური ან თვითნებური აბორტი, რაც საფრთხის ქვეშ აყენებს ქალის ჯანმრთელობას და რასაც შეიძლება მძიმე შედეგებიც მოჰყვეს.

აღსანიშნავია კიდევ ერთი უარყოფითი მხარე, რაც მოსაცდელ პერიოდს აქვს. ხუთი დღის გასვლის შედეგად, სამართლებრივად განსაზღვრული ვადებიდან გამომდინარე, პაციენტი შეიძლება იძულებული გახდეს, ორსულობის შესაწყვეტად მიმართოს ქირურგიულ ჩარევას. ეს მაშინ, როცა კლინიკაში მისვლის პირველ-მეორე დღეს იგი შეძლებდა მედიკამენტური აბორტის სერვისის მიღებას, რაც გაცილებით მარტივი პროცედურაა და ქალისთვისაც ნაკლებ სტრესთანაა დაკავშირებული.

ანნა თვარაძე: „კრიტიკას ვერ უძლებს კანონის ჩანაწერი მოსაცდელ ხუთდღიან პერიოდთან დაკავშირებით. კვლევები აჩვენებს, რომ ეს მოსაცდელი ვადა არ არის რელევანტური ქალისთვის და ქალის ჯანმრთელობისთვის და არ შეესაბამება იმ სტანდარტებსა და საერთაშორისო ნორმებს, რომელიც აღიარებული გვაქვს ქვეყანაში“.

წყარო: Chiara Ghigliazza

მითები აბორტზე

აბორტთან დაკავშირებით გავრცელებულ მითებს შორის განსაკუთრებით ხშირად შევხვდებით მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ აბორტი სახიფათოა ქალის ჯანმრთელობისთვის, იწვევს დეპრესიასა და სხვა სახის ფსიქიკურ აშლილობებს. რეალურად, არცერთი საერთაშორისო სამეცნიერო კვლევა არ ადასტურებს კავშირს აბორტსა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებს შორის. იგივე კვლევები ხაზს უსვამს, რომ ზიანის მომტანია არა აბორტი, არამედ უსაფრთხო და ლეგალურ აბორტზე ხელმისაწვდომობის შეზღუდვა.

„მნიშვნელოვანია, ხალხმა იცოდეს, რომ აბორტი არ იწვევს ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებს. საზიანოა ის სტიგმა, რაც აბორტის გარშემოა გავრცელებული, ასევე ამ საკითხთან დაკავშირებით ცოდნისა და აბორტზე ხელმისაწვდომობის ნაკლებობა“, — აღნიშნავს დებრა მოლენი, დოქტორი, ტეხასის ქალთა უნივერსიტეტის საკონსულტაციო ფსიქოლოგიის პროფესორი, რომელიც შეისწავლის აბორტისა და რეპროდუქციულ უფლებებს.

აბორტის შესახებ გავრცელებულ არასწორ ინფორმაციებზე საუბრობს ჯულია სტეინბერგიც, მერილენდის უნივერსიტეტის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლის საოჯახო მეცნიერების ასოცირებული პროფესორი, რომელიც წლების განმავლობაში იკვლევდა აბორტის საკითხს:

„არის ქვეყნები, სადაც ქალებს ეუბნებიან, რომ აბორტის გაკეთების გამო მათ შეიძლება დაეწყოთ დეპრესია, სუიციდური აზრები, პოსტტრავმული სტრესული აშლილობები და სხვა. აბორტი არ იწვევს დეპრესიას, არ იწვევს სუიციდის ან სუიციდური აზრების გამოვლენას. ის არ იწვევს მავნე ნივთიერებებზე დამოკიდებულებას. ის არ იწვევს შფოთვით აშლილობებს“.

აბორტის უფლების მნიშვნელობა

აბორტი, როგორც ქალის უფლება, ასევე სხვა სექსუალური და რეპროდუქციული უფლებები, ძალიან მნიშვნელოვანი უფლებებია, რომელთა გააზრებაც სხვა უფლებებისგან განცალკევებით შეუძლებელია. აბორტის უფლება ადამიანის ძირითადი უფლებების შემადგენელი ნაწილია — იმ უფლებების, რომლებიც აღიარებულია საერთაშორისო და რეგიონული ხელშეკრულებებითა და კონვენციებით, რომლებსაც საქართველოც აწერს ხელს. შესაბამისად, აბორტის უფლების დაცვა და მისი პრაქტიკაში განხორციელება სახელმწიფოს ვალდებულება და პასუხისმგებლობაა.

ანნა თვარაძე: „აბორტთან დაკავშირებული საკითხები პირდაპირ კავშირშია ისეთ ფუნდამენტურ უფლებებთან, როგორიცაა სიცოცხლის უფლება, ჯანმრთელობის დაცვის უფლება, პირადი ცხოვრების უფლება, პიროვნული თვითგამორკვევის უფლება ა.შ.“

ადამიანისთვის აბორტის უფლებაზე ხელმისაწვდომობის შეზღუდვა, აბორტის აკრძალვა ან ამ გზაზე დაბრკოლებების ბუნებრივად თუ ხელოვნურად გაჩენა ვერ შეამცირებს აბორტების რაოდენობას. თუკი ქალისთვის ორსულობა არასასურველია, რაც შეიძლება არაერთი ფაქტორით იყოს გამოწვეული, ის აუცილებლად იპოვის გზას მის შესაწყვეტად, ასეთი გზები კი ყოველთვის არალეგალურია. ეს იმას ნიშნავს, რომ სახელმწიფოს მხრიდან აბორტთან დაკავშირებული ბარიერების აღმოსაფხვრელად არაქმედითი ნაბიჯების გადადგმას, ექიმების/კლინიკების მხრიდან პაციენტისთვის ორსულობის შეწყვეტაზე უარის თქმას, ხოლო საზოგადოების მხრიდან ქალების დადანაშაულებას მხოლოდ ერთი შედეგი აქვს — ქალის სიცოცხლის საფრთხეში ჩაგდება და არა — აბორტის რაოდენობის შემცირება. აბორტის შემცირება შესაძლებელია მხოლოდ საზოგადოების სექსუალური განათლების გზითა და მსგავს საკითხებზე ქალების (და არამარტო) ცნობიერების ამაღლებით.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Karina Perez / NPR

სტატიის ავტორი: ინგა ღოღობერიძე / Femea

წყარო

აბორტი — კანონი, ვადები, ტიპები და უსაფრთხოება

მიერ
admin
-
0
#image_title

საქართველოში, ისევე როგორც მსოფლიოს არაერთ ქვეყანაში, აბორტის თემა სტიგმატიზებულია, მიუხედავად იმისა, რომ ყოველწლიურად ათასობით ქალი ირჩევს ორსულობის ხელოვნურ შეწყვეტას. სწორედ ამ სტიგმის გამო, ინტერნეტში საკმაოდ მწირია აბორტის შესახებ ინფორმაცია ქართულ ენაზე.

ამ სტატიაში მოგაწვდით იმ ძირითად ინფორმაციას, რომელსაც აბორტის შესახებ უნდა ფლობდეთ: ვის შეუძლია აბორტის გაკეთება საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით, ვის შეიძლება მივმართოთ ამ პროცედურისთვის, რა ტიპის აბორტები არებობს და როგორია ოპერაციის შემდგომი პერიოდი.

ვის შეუძლია აბორტის გაკეთება?

ხელოვნური აბორტი სამედიცინო ჩარევაა, რომელიც ორსულობის შეწყვეტის მიზნით ტარდება. საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით, აბორტის გაკეთება შესაძლებელია 12 კვირამდე ვადის ორსულობისას. ხოლო 12 კვირას გადაცილებულთათვის აბორტი ნებადართულია სამედიცინო ჩვენებების შემთხვევაში — თუ დედის სიცოცხლეს ან ჯანმრთელობას საფრთხე ემუქრება. ასეთი შემთხვევები წყდება ინდივიდუალურად კომისიის მიერ.

გარდა სამედიცინო მიზეზებისა, ორსულობის ხელოვნურად შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილება კომისიამ შესაძლოა მიიღოს იმ შემთხვევაში, თუ:

  1. ორსულობა დადგა სასამართლოს მიერ დადგენილი გაუპატიურების შედეგად;

  2. თუ ქალის ასაკი არ აღწევს 15 წელს;

  3. თუ ქალის ასაკი გადაცილებულია 49 წელს.

საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით, მშობლების ნებართვის გარეშე აბორტის გაკეთება შეუძლია 14 წლიდან ნებისმიერ პირს. მეტიც, განურჩევლად პაციენტის ასაკისა, სამედიცინო პერსონალს არ აქვს უფლება, გაამხილოს ეს ინფორმაცია.

გადაწყვეტილების მოტივი

აბორტის შესახებ გაცნობიერებული საბოლოო გადაწყვეტილება თქვენი მისაღებია. დარწმუნდით, რომ ის ოჯახის წევრის ან პარტნიორის ზეწოლის შედეგად არ არის მიღებული. გარდა ამისა, აბორტი არ უნდა იყოს სქესის შერჩევის მიზნით მიღებული გადაწყვეტილება. მიუხედავად იმისა, რომ გაეროს მოსახლეობის ფონდის კვლევის მიხედვით, ბოლო წლებში სელექციური (შერჩევითი) აბორტის შემთხვევები საგრძნობლად შემცირდა, სქესის ნიშნით ორსულობის შეწყვეტა საქართველოში კვლავ პრობლემად რჩება.

ვის უნდა მიმართოთ?

საქართველოში აბორტის გაკეთება სახელმწიფო და კერძო კლინიკებშია შესაძლებელი. პროცედურამდე პაციენტი კონსულტაციას მეან-გინეკოლოგთან გადის, რომელიც სამედიცინო ჩარევამდე 5-დღიან მოსაფიქრებელ ვადას ნიშნავს. გამონაკლისი შესაძლებელია დაშვებულ იქნეს ორსულობის მე-12 კვირაზე მიმართვისას, როდესაც კანონმდებლობით განსაზღვრული მოსაფიქრებელი პერიოდის შემდეგ იწურება ლეგალური აბორტის ვადა, რაც განაპირობებს სერვისის მიწოდების შეზღუდვას. ამ შემთხვევაში, მოსაფიქრებელი პერიოდი შესაძლებელია შემცირდეს არანაკლებ 3 დღემდე.

ექიმს აქვს უფლება, უარი უთხრას პაციენტს აბორტის ჩატარებაზე, თუ იგი წინააღმდეგია რელიგიური, ეთიკური ან სხვა მოსაზრების გამო. თუმცა, ამავდროულად იგი ვალდებულია, გადაგამისამართოთ სხვა სპეციალისტთან. ამასთანავე, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ დამტკიცებული პროტოკოლით ორსულობის უსაფრთხო შეწყვეტის შესახებ,  კონსულტაციის დროს ექიმი ვალდებულია, დაიცვას კონფიდენციალურობა, პრივატულობა და პატივი სცეს ქალის ღირსებასა და არჩევანს.

ვიზიტი კონფიდენციალურ გარემოში უნდა ჩატარდეს. ექიმმა პაციენტს ინფორმაცია აბორტის მეთოდებსა და მოსალოდნელი გართულებების შესახებ უნდა მიაწოდოს. გარდა ამისა, გინეკოლოგი პაციენტს გასინჯავს, ჩაუტარებს ექოსკოპიურ კვლევას, რათა დაადასტუროს ორსულობა და განსაზღვროს ვადები; აიღებს სისხლის ანალიზს. შესაძლოა, საჭიროების შემთხვევაში ექიმმა სხვა გამოკვლევებიც დანიშნოს.

აბორტის ტიპები

არსებობს ორი ტიპის აბორტი: მედიკამენტური და ქირურგიული.

მედიკამენტური აბორტი

მედიკამენტური აბორტის შემთხვევაში, ორსულობის შეწყვეტა ოპერაციისა და ანესთეზიის გარეშეა შესაძლებელი. პაციენტს მედიკამენტის მიღება სახლის პირობებშიც შეუძლია და კლინიკაში ყოფნა სავალდებულო არ არის. როგორც წესი, ორსულობის ადრეულ ეტაპზე მყოფებს ექიმები მედიკამენტურ აბორტს ურჩევენ.

მედიკამენტური აბორტის ჩატარება იმ შემთხვევაშია შესაძლებელი, თუ სისხლის ანალიზმა დამაკმაყოფილებელი შედეგები აჩვენა და პაციენტს ჰემოგლობინის დაბალი მაჩვენებელი არ აქვს, რადგან მედიკამენტურ აბორტს სისხლის უფრო მეტი დანაკარგი ახასიათებს, ვიდრე ქირურგიულ აბორტს.

გარდა ამისა, მედიკამენტური აბორტი დაუშვებელია, თუ:

  • ორსულობის დრო გადასცილდა 9 კვირას (ზოგიერთი სახის მედიკამენტი არ მიიღება ორსულობის შვიდი კვირის შემდეგაც კი).

  • გაქვთ ან ვარაუდობთ საშვილოსნოსგარე ორსულობას;

  • გაქვთ ჯანმრთელობის ისეთი პრობლემები, როგორებიცაა გულ-სისხლძარღვთა გარკვეული დაავადებები, ღვიძლის, თირკმელების ან ფილტვების მძიმე დაავადება ან კრუნჩხვითი აშლილობა;

  • მიღებული გაქვთ სისხლის გამათხელებელი ან სტეროიდული მედიკამენტები;

  • გაქვთ ალერგია დანიშნულ მედიკამენტზე.

გაითვალისწინეთ, რომ მედიკამენტური აბორტი აუცილებლად საჭიროებს ექიმის მეთვალყურეობას. ექიმისგან დამოუკიდებლად ორსულობის შემწყვეტი მედიკამენტების მიღება სიცოცხლისთვის საშიშად მიიჩნევა.

Prochoice.org-ს თუ დავეყრდნობით, მედიკამენტური აბორტი 98%-ით ეფექტურია. ორი კვირის შემდეგ პაციენტმა კვლავ უნდა მიმართოს კლინიკას და შეემოწმოს. იმ შემთხვევაში, თუ პროცედურა ბოლომდე არ დასრულდა, ექიმი უკვე ქირურგიულ ჩარევას მიმართავს და ვაკუუმ-ასპირაციის გზით ასრულებს აბორტის პროცესს.

ქირურგიული აბორტი

ქირურგიული მეთოდი გულისხმობს ორსულობის შეწყვეტას ოპერაციული ჩარევით, რომლის დროსაც ნაყოფის ქსოვილები მეან-გინეკოლოგს საშვილოსნოს ყელის გავლით გამოაქვს. ქირურგიული აბორტი ტარდება როგორც ადგილობრივი ანესთეზიით, ისე ნარკოზის გამოყენებითაც.

ვაკუუმ-ასპირაციული აბორტი

ვაკუუმ-ასპირაციული აბორტის პროცედურა ტარდება კლინიკაში. ოპერაცია ხუთიდან ათ წუთამდე გრძელდება. როგორც წესი, ვაკუუმ-ასპირაციულ აბორტს ადგილობრივი ანესთეზიით ატარებენ. პროცედურისას ჩანასახის საშვილოსნოდან გამოდევნა წნევით ხდება და სხვა ქირურგიული ჩარევებისგან განსხვავებით, უფრო ნაკლებია რისკი იმისა, რომ ოპერაციის დროს საშვილოსნო დაზიანდეს.

დილატაცია და ევაკუაცია (D&E)

დილატაცია და ევაკუაცია ქირურგიული აბორტის კიდევ ერთი ტიპია. ვაკუუმ-ასპირაციისგან განსხვავებით, აბორტის ეს მეთოდი, როგორც წესი,  ორსულობის 14-16 კვირაში კეთდება. ამ დროს მეან-გინეკოლოგი აფართოებს საშვილოსნოს ყელს და ნაყოფს გამოდევნის. პროცედურა 10-15 წუთი გრძელდება.

დილატაცია და კიურეტაჟი (D&C)

საშვილოსნოს დილატაცია და კიურეტაჟი ზემოთჩამოთვლილ პროცედურებზე უფრო რთული ოპერაციაა. ამ დროს ექიმი მექანიკური გამაფართოებლებით ან ფარმაკოლოგიური საშუალებებით საშვილოსნოს ყელს აფართოებს და ბასრი მეტალის კიურეტის გამოყენებით საშვილოსნოს კედლებს გამოფხეკს.

ოპერაციის შემდგომი პერიოდი

კლინიკაში დასაყოვნებელი პერიოდი დამოკიდებულია პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე. იმ შემთხვევაში, თუ ორსულობა 12 კვირას სცდებოდა, პაციენტი სულ მცირე 24 საათი მაინც უნდა გაჩერდეს სტაციონარში.

პროცედურის ჩატარებიდან დაახლოებით 2 კვირის შემდეგ პაციენტმა კვლავ უნდა დაგეგმოს ვიზიტი ექიმთან, რომელიც შეაფასებს მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობას, გაუწევს კონსულტაციას და აღმოუჩენს სათანადო დახმარებას.

აბორტის შემდეგ ორი კვირის განმავლობაში პაციენტს აღუდგება ოვულაცია და ჩნდება ხელახლა დაორსულების შანსი, ამიტომ ექიმის რეკომენდაციით მან კონტრაცეფციული საშუალებების გამოყენება უნდა დაიწყოს.

გაითვალისწინეთ, რომ სქესობრივი აქტი აბორტის პროცედურიდან ორი კვირის შემდეგ არის დასაშვები — მას შემდეგ, რაც საშოდან სისხლდენა შეწყდება. ამით აირიდებთ თავიდან მოსალოდნელ გართულებებს. ექიმების რეკომენდაციით, მომდევნო მენსტრუაციამდე არ შეიძლება ტამპონების გამოყენებაც.

აბორტის შესაძლო გართულებები

როგორც ყველა სხვა ქირურგიულ ჩარევას, აბორტსაც შეიძლება მოჰყვეს გართულებები. ამის შესახებ ინფორმაციას აბორტის წინა კონსულტაციაზე თავად მეან-გინეკოლოგიც მიაწვდის პაციენტს. დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის ეროვნული სერვისის ინფორმაციით, იშვიათ შემთხვევაში (0.1%), აბორტის პროცედურამ შესაძლოა გამოიწვიოს ძლიერი სისხლდენა, საშვილოსნოს დაზიანება ან სეფსისი. აბორტის შემდგომი ინფექციის განვითარების შემთხვევაში ექიმმა შეიძლება ანტიბიოტიკებით მკურნალობა დაუნიშნოს პაციენტს. ნებისმიერი გართულების დროული დიაგნოსტირება და მკურნალობა აუცილებელია, რათა პაციენტმა თავიდან აირიდოს მისი გამწვავება, რომელსაც, შესაძლოა, სიცოცხლისთვის საფრთხის შემცველი შედეგები მოჰყვეს.

რა ზიანი მოაქვს სახიფათო აბორტს?

აბორტი იმ შემთხვევაში ხდება სახიფათო, როდესაც მას არ ატარებს საჭირო უნარ-ჩვევებისა და კომპეტენციის მქონე ადამიანი. ამასთანავე, უმნიშვნელოვანესია, თუ რა გარემოში ტარდება ეს პროცედურა. როგორც ყველა სხვა ოპერაცია, ქირურგიული აბორტიც უნდა ტარდებოდეს ისეთ დაწესებულებაში, სადაც სამედიცინო სტანდარტები და ჰიგიენა მაქსიმალურად დაცულია.

აბორტის პროცედურის ჩატარება არალეგალურად (ანუ ისეთ ადგილას, სადაც მისი გაკეთების კომპეტენცია და უფლება არ გააჩნიათ) საფრთხეს უქმნის პაციენტის ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კვლევის მიხედვით, სახიფათო აბორტის შედეგად პაციენტს შეიძლება განუვითარდეს:

  • არასრული აბორტი (საშვილოსნოდან სრულად არ იყოს გამოღებული ნაყოფი);

  • ძლიერი სისხლდენა;

  • ინფექცია;

  • საშვილოსნოს პერფორაცია (იგივე საშვილოსნოს კედლის დაზიანება, გახვრეტა), რომელიც ბასრი საგნით დაზიანების შედეგად წარმოიქმნება.

  • სასქესო და შინაგანი ორგანოების დაზიანება საშოში ან ანუსში სახიფათო საგნების გამოყენების შედეგად.

მითები აბორტზე

საზოგადოებაში არსებობს მითი, რომ აბორტის ჩატარება სახიფათოა, ვინაიდან საგრძნობლად ამცირებს შემდგომი დაორსულების შესაძლებლობას ან, საერთოდაც, უშვილობას იწვევს. ბევრი იმასაც ამტკიცებს, რომ აბორტი ჯანმრთელობას სერიოზულად აუარესებს, რაც სიმართლეს საერთოდ არ შეესაბამება.

დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის ეროვნული სერვისის ინფორმაციით, აბორტი, როგორც წესი, გავლენას არ მოახდენს მომავალში დაორსულებასა და უშვილობაზე. რისკი იმისა, რომ ქირურგიულმა პროცედურამ ნაყოფიერებაზე გავლენა იქონიოს, ძალიან მცირეა და იგი გამოწვეული იქნება რაიმე გართულებით, თუ მას პაციენტმა დროულად არ უმკურნალა.

არსებული სამედიცინო მტკიცებულებების მიხედვით, კვალიფიციურ დაწესებულებაში ჩატარებული აბორტი უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე სტომატოლოგიური ან კოსმეტიკური პროცედურა, და ბევრად უფრო უსაფრთხო, ვიდრე მშობიარობა. კიდევ ერთი კვლევის მიხედვით, ამერიკის შეერთებულ შტატებში მშობიარობის დროს ქალის გარდაცვალების ალბათობა დაახლოებით 15-25-ჯერ უფრო მაღალია, ვიდრე აბორტის დროს.

რას ნიშნავს გენდერფლუიდი? — განმარტება და ნაცვალსახელები

მიერ
admin
-
0
#image_title

გენდერფლუიდი არის არაბინარული გენდერული იდენტობის ერთ-ერთი ტიპი. ეს ნიშნავს, რომ ის გენდერული ბინარულობის, „ორობითობის“, გარეთ არსებობს, გენდერული ბინარულობა კი არის იდეა, რომ გენდერში მხოლოდ ორი კატეგორია არსებობს — კაცი და ქალი.

გენდერფლუიდ ადამიანს არ აქვს ფიქსირებული გენდერი. ნაცვლად ამისა, მისი გენდერი შეიძლება დროთა განმავლობაში შეიცვალოს.

ამ სტატიაში განხილულია, რას ნიშნავს, იყო გენდერფლუიდი, რა სხვა გენდერული იდენტობები არსებობს და როგორ დავუჭიროთ მხარი გენდერფლუიდ ადამიანებს.

► მნიშვნელოვანია, გვახსოვდეს, რომ გენდერული იდენტობები ძალიან პირადი რამაა და ადამიანებმა შეიძლება ისინი სხვადასხვაგვარად განმარტონ. ადამიანის სექსუალური, რომანტიკული თუ გენდერული იდენტობა ყოველთვის ისე უნდა განიხილოთ, როგორც თვითონ ეს ადამიანი აღწერს მას.

რას ნიშნავს გენდერფლუიდი?

გენდერფლუიდი ადამიანი შეიძლება გრძნობდეს, რომ მისი გენდერული იდენტობა ცვალებადია და არა — ფიქსირებული. მისი გენდერი შეიძლება იცვლებოდეს დროის გარკვეული მონაკვეთის შემდეგ — იქნება ეს დღე, კვირა, თვეები თუ წლები.

ვინაიდან გენდერული იდენტობა ძალიან პირადი და სპეციფიკური რამაა თითოეული ადამიანისთვის, ისინი შეიძლება ტერმინს „გენდერფლუიდი“ სხვადასხვანაირად იყენებდნენ. არ არსებობს გენდერფლუიდობის სტანდარტული განმარტება.

გენდერული იდენტობა

გენდერული იდენტობა არის ადამიანის მიერ საკუთარი გენდერის შინაგანი შეგრძნება და აღქმა. ადამიანი თავს შეიძლება გრძნობდეს მასკულინურად, ფემინურად, ორივეს ნაზავად ან არცერთად. ადამიანი ასევე შეიძლება საკუთარ თავს აიგივებდეს სხვა იდენტობასთან, რომელიც ამ კლასიფიკაციებში არ ჯდება.

გენდერული იდენტობა ასევე არის სახელი ან იარლიყი, რომელსაც ადამიანები იყენებენ სხვებისთვის საკუთარი გენდერის აღსაწერად. ადამიანის გენდერული იდენტობა შეიძლება იყოს იგივე, რაც მისთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესია, ან განსხვავდებოდეს მისგან.

იმის კვალდაკვალ, რომ ადამიანებს საკუთარი გენდერის აღსაწერად ტერმინების უფრო ვრცელი სპექტრი ეძლევათ, დროთა განმავლობაში მათ შეიძლება საკუთარი თავის აღსაწერად სხვა ტერმინის გამოყენება დაიწყონ.

გენდერული ექსპრესია (გამოხატვა)

Gender Spectrum-ის თანახმად, „გენდერული ექსპრესია“ — გენდერის გამოხატვა — არის ის, თუ როგორ წარუდგენენ ადამიანები საკუთარ გენდერს საკუთარ თავსა და სამყაროს.

ადამიანმა შეიძლება საკუთარი გენდერი გამოხატოს ჩაცმულობით, მაკიაჟით, ვარცხნილობით, ხმით, ნაცვალსახელებით, სხეულის ენითა და ა.შ.

გენდერფლუიდმა ადამიანმა შეიძლება საკუთარი თავი ნებისმიერი ფორმით გამოხატოს, რომელიც მისთვის კომფორტულია. არ არსებობს ერთი კონკრეტული ფორმა, რომლითაც გენდერფლუიდი ადამიანები საკუთარ იდენტობას გამოხატავენ.

მაგალითად, გენდერფლუიდმა ადამიანმა შეიძლება საკუთარი თავი წარადგინოს ფემინურად, მასკულინურად, ნეიტრალურად, ანდროგინულად და მრავალი სხვა ფორმით. გენდერფლუიდმა ადამიანმა ასევე შეიძლება შეცვალოს საკუთარი გენდერული ექსპრესია, როცა და რამდენადაც ეს თვითონ მოუნდება.

გენდერფლუიდი და სხვა იდენტობები

ადამიანმა შეიძლება ტერმინი „გენდერფლუიდი“ საკუთარი გენდერული იდენტობის აღსაწერად გამოიყენოს ან გამოიყენოს ის სხვა იდენტობებთან კომბინაციაში. ამ ქვეთავში განხილულია რამდენიმე სხვა იდენტობა, რომელიც შეიძლება თან ახლდეს გენდერფლუიდობას.

გენდერფლუიდი და არაბინარული გენდერული იდენტობა

„არაბინარული“ არის ქოლგა-ტერმინი, რომელიც შეიძლება ადამიანმა გამოიყენოს, თუკი მისი გენდერული იდენტობა გენდერული ბინარულობის გარეთ არსებობს.

გენდერული ბინარულობა არის გენდერის ის კლასიფიკაცია, რომელიც მხოლოდ ორ გენდერს აღიარებს: კაცს და ქალს. თუკი ადამიანი არაბინარულია, ეს ნიშნავს, რომ ის არ აიდენტიფიცირებს საკუთარ თავს ამ კატეგორიებიდან მხოლოდ ერთთან ან საერთოდ რომელიმესთან.

გენდერფლუიდური იდენტობა არაბინარული იდენტობის ერთ-ერთი ტიპია. ზოგი არაბინარული ადამიანი შეიძლება იდენტიფიცირდებოდეს გენდერფლუიდად, თუკი მათი გენდერი უფრო ცვალებადია, ვიდრე ფიქსირებული.

გენდერფლუიდი და ტრანსგენდერი

ტრანსგენდერია ადამიანი, რომლის გენდერული იდენტობაც განსხვავდება მისთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესისგან.

ტრანსგენდერი ადამიანი შეიძლება საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებდეს ქალად ან კაცად, არაბინარულად, გენდერულად არაკონფორმულად ან რაიმე სხვა იდენტობად.

არაბინარული გენდერები, მათ შორის გენდერფლუიდი, ტრანსგენდერობის ქვეშ ერთიანდება. თუკი ტრანსგენდერ ადამიანს აქვს ისეთი გენდერული იდენტობა, რომელიც იცვლება ცხოვრების განმავლობაში, ის შეიძლება გენდერფლუიდად იდენტიფიცირდებოდეს.

მიუხედავად ამისა, გენდერფლუიდმა ადამიანმა შეიძლება არჩიოს, რომ საკუთარი თავის აღსაწერად არ გამოიყენოს ტერმინი „ტრანსგენდერი“.

გენდერფლუიდი და გენდერქვიარი

„გენდერქვიარი“ ასევე ქოლგა-ტერმინია და აღნიშნავს ადამიანს, რომელიც არ აიდენტიფიცირებს საკუთარ თავს ტრადიციული გენდერული ნორმებში — მათ შორის გენდერულ იდენტობებში, ექსპრესიაში, გენდერულ როლებსა თუ მოლოდინებში.

ზოგჯერ ადამიანები ტერმინებს „არაბინარული“ და „გენდერქვიარი“ ურთიერთჩანაცვლებადად იყენებენ. ზოგისთვის გენდერქვიარობა არაბინარული იდენტობის კატეგორიაში შედის, სხვებისთვის კი — არა. ადამიანი, რომელიც გენდერქვიარია, შეიძლება იყოს ან არ იყოს გენდერფლუიდი.

გენდერულად ნეიტრალური ნაცვალსახელები

ქართულ ენაში არ გვაქვს სქესსა თუ გენდერზე მიმანიშნებელი მესამე პირის ნაცვალსახელები, თუმცა უცხო ენაზე, მაგალითად, ინგლისურად, გენდერფლუიდმა ადამიანმა შეიძლება გენდერის აღმნიშვნელ ნებისმიერ ნაცვალსახელს მიანიჭოს უპირატესობა. ეს ასევე შეიძლება შეიცვალოს დროთა განმავლობაში.

შესაძლო ნაცვალსახელებს შორისაა:

  • they/them/theirs

  • he/him/his

  • she/her/hers

ადამიანმა ასევე შეიძლება გამოიყენოს ე.წ. „ნეონაცვალსახელები“, როგორებიცაა:

  • ey/em/eirs

  • ze/zir/zirs

  • per/per/pers

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: HBR

წყარო

გენდერული იდენტობა — მნიშვნელობა, ტიპები და საზოგადოების როლი

მიერ
admin
-
0
#image_title

გენდერი განსხვავდება სქესისგან. მართალია, გენეტიკური ფაქტორები, როგორც წესი, განსაზღვრავს ადამიანის ბიოლოგიურ სქესს, მაგრამ ადამიანები თვითონ განსაზღვრავენ თავიანთ გენდერულ იდენტობას.

ამ სტატიაში განხილულია, რა არის გენდერული იდენტობა და მოცემულია სხვადასხვა გენდერული იდენტობის მნიშვნელობები.

რა არის გენდერული იდენტობა?

ვინაიდან ადამიანის სქესი, გენდერი და გენდერული იდენტობა ცალკეული ცნებებია, მნიშვნელოვანია მათ შორის განსხვავების ცოდნა.

სქესი

ადამიანის სქესი დამოკიდებულია ბიოლოგიურ ფაქტორებზე, როგორებიცაა რეპროდუქციული ორგანოები, გენები და ჰორმონები. თუმცა, გენდერის მსგავსად, არც სქესია ბინარული (ორ ნაწილად დაყოფილი).

ზოგ ადამიანს შეიძლება ჰქონდეს გენები, რომლებიც ასოცირდება კაცთან ან ქალთან, მაგრამ მათი რეპროდუქციული ორგანოები, სასქესო ორგანოები ან ორივე შეიძლება განსხვავებული იყოს. ეს სქესობრივი განვითარების ვარიაციების სახელითაა ცნობილი — იგივე ინტერსექსი.

როგორც წესი, ადამიანები ტერმინებს „კაცი“, „ქალი“ ან „ინტერსექსი“ ადამიანის სქესის აღსანიშნავად იყენებენ.

გენდერი

გენდერი ბევრად უფრო დიდი და ჩახლართული რამაა, ვიდრე სქესი. გენდერი მოიცავს გენდერულ როლებს — საზოგადოებისა და ხალხის მოლოდინებს ადამიანის ქცევების, საუბრის, ფიქრებისა და მახასიათებლების შესახებ, რომლებიც შეესაბამება მისთვის მინიჭებულ სქესს.

მაგალითად, იდეები იმის შესახებ, თუ როგორ ქცევას, ჩაცმულობასა და კომუნიკაციას ელიან კაცებისგან და ქალებისგან — ეს ყველაფერი გენდერს განსაზღვრავს. მაგალითად, ქალებისგან, როგორც წესი, საზოგადოება სტერეოტიპულად ელის ზრდილობიან, დამთმობ და მზრუნველ ხასიათს, კაცებისგან კი — უფრო მეტად სიძლიერეს, აგრესიულობასა და თავდაჯერებულობას. გენდერი ასევე სოციალური და სამართლებრივი სტატუსია.

სქესისა და გენდერის ერთმანეთში არევა საკმაოდ მარტივია. უბრალოდ, გახსოვდეთ, რომ ბიოლოგიური, ანუ მინიჭებული, სქესი დამოკიდებულია ბიოლოგიაზე, ანატომიასა და ქრომოსომებზე, გენდერი კი არის საზოგადოების მოლოდინების, სტანდარტებისა და მახასიათებლების ერთობლიობა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა იქცეოდნენ ქალები და კაცები.

გენდერული იდენტობა

გენდერული იდენტობა ნიშნავს, თუ როგორ გრძნობს და აღიქვამს ადამიანი საკუთარ თავს შინაგანად და როგორ გამოხატავს ის ამ გრძნობებს. ჩაცმულობა, გარეგნობა და ქცევები — ყველა მათგანი შეიძლება გახდეს ის გზა, რომლითაც ადამიანი საკუთარ გენდერულ იდენტობას გამოხატავს.

ბევრ დასავლურ კულტურაში ადამიანები ფემინურობას აკავშირებენ ქალთან, ხოლო მასკულინურობას — კაცთან, თუმცა ეს სოციალური კონსტრუქტი უფრო მრავალფეროვანია. ზოგი ადამიანი გრძნობს, რომ ის მასკულინური ქალია ან ფემინური კაცი. თუმცა, ზოგი არცერთს არ მიაკუთვნებს საკუთარ თავს — მათ არაბინარული გენდერული იდენტობის მქონე ადამიანები ეწოდებათ და საკუთარი იდენტობის აღსაწერად შეიძლება იყენებდნენ ტერმინებს „არაბინარული“, „გენდერქვიარი“, „გენდერფლუიდი“ და სხვა. საკუთარი გენდერული იდენტობისადმი გრძნობების გაჩენა ძალიან ადრეულ, 2-3 წლის, ასაკში იწყება.

► გაითვალისწინეთ, რომ გენდერული იდენტობა იგივე არ არის, რაც სექსუალური ორიენტაცია. გენდერული იდენტობა გულისხმობს, თუ რომელ გენდერს მიაკუთვნებს ადამიანი საკუთარ თავს და როგორ გამოხატავს ის ამ გრძნობებს ქცევაში, საუბარში, ჩაცმულობაში და ა.შ. სექსუალური ორიენტაცია კი არის რომანტიკული და სექსუალური მიზიდულობა სხვების მიმართ.

► იხილეთ აგრეთვე: სექსუალური ორიენტაცია — რა უნდა ვიცოდეთ?

გენდერული იდენტობების სია

ბევრი სხვადასხვა გენდერული იდენტობა არსებობს. ქვემოთ მოცემული სია მხოლოდ რამდენიმე მათგანს მოიცავს:

  • აგენდერი: ის, ვინც არ აიდენტიფიცირებს საკუთარ თავს ერთ კონკრეტულ გენდერთან, ან ის, ვისაც საერთოდ არ აქვს გენდერი.

  • ანდროგინი: ის, ვისი გენდერიც ან ერთდროულადაა ფემინური და მასკულინური ან ფემინურობასა და მასკულინურობას შორისაა.

  • არაბინარული: ის, ვისი გენდერული იდენტობაც სცდება გენდერული ბინარულობის ფარგლებს. გენდერული ბინარულობა არის გენდერის ის კლასიფიკაცია, რომელიც მხოლოდ ორ გენდერს აღიარებს: კაცს და ქალს. თუკი ადამიანი არაბინარულია, ეს ნიშნავს, რომ ის არ აიდენტიფიცირებს საკუთარ თავს ამ კატეგორიებიდან მხოლოდ ერთთან ან საერთოდ რომელიმესთან.

  • ბიგენდერი: ის, ვისაც ორი გენდერი აქვს. ბიგენდერი ადამიანები ხშირად კულტურულად ფემინურ და მასკულინურ როლებს წარმოაჩენენ.

  • გენდერფლუიდი: ის, ვისი გენდერული იდენტობაც არ არის ფიქსირებული და იცვლება დროთა განმავლობაში.

  • გენდერქვიარი: ის, ვისი გენდერული იდენტობაც არ ჯდება ტრადიციულ გენდერულ ნორმებში — მათ შორის გენდერულ იდენტობებში, ექსპრესიაში, გენდერულ როლებსა თუ მოლოდინებში. გენდერქვიარი ზოგადი, გამაერთიანებელი ტერმინია და მას ხშირად „არაბინარულის“ სინონიმად იყენებენ.

  • კაცი: ის, ვინც საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს კაცად, განურჩევლად იმისა, სისგენდერია ის თუ ტრანსგენდერი (შეესაბამება თუ არა მისი გენდერული იდენტობა მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს).

  • ორბუნებოვანი (ასევე „ორი სულის მქონე“</strong>; ინგლ. Two-spirit): ქოლგა-ტერმინი, რომელიც მოიცავს ბევრ სხვადასხვა სექსუალობასა და გენდერს ადგილობრივი ამერიკელების თემებში. ამ კულტურებში ისინი ტრადიციული მესამე გენდერის (ან სხვა გენდერული ვარიანტის) ცერემონიულ და სოციალურ როლებს ასრულებენ.

  • პანგენდერი (ასევე პოლიგენდერი ან ომნიგენდერი): ის, ვისი გენდერული იდენტობაც არაა შეზღუდული მხოლოდ ერთით და შეიძლება მოიცავდეს ერთდროულად რამდენიმე ან ყველა გენდერს.

  • სისგენდერი: ის, ვინც საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს იმ სქესთან, რომელიც დაბადებისას მიენიჭა. მაგალითად, სისგენდერი კაცი არის ადამიანი, რომელიც საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს კაცად და მისთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესიც კაცია.

  • ტრანსგენდერი: ის, ვისი გენდერული იდენტობაც არ ემთხვევა მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს. „ტრანსგენდერი“ არის ქოლგა-ტერმინი, რომელიც მოიცავს როგორც ქალსა და კაცს, ისე არაბინარულ ადამიანებს.

  • ტრანს*: უფრო ინკლუზიური ტერმინი, რომელიც უგენდერო ადამიანებსაც მოიცავს.

  • ქალი: ის, ვინც საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს ქალად, განურჩევლად იმისა, სისგენდერია ის თუ ტრანსგენდერი (შეესაბამება თუ არა მისი გენდერული იდენტობა მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს).

წყარო: ანიკი გელაშვილი / Femea

გენდერული იდენტობა — ისტორია

ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი, ტრანსგენდერი, ინტერსექსი და მათთან ასოცირებული იდენტობები ისტორიის განმავლობაში ბევრი სხვადასხვა ფორმით არსებობდნენ. საზოგადოებისგან მიმღებლობის განსხვავებული დონეებით ყველა კულტურაში იყვნენ ადამიანები, რომლებსაც იმავე სქესის ადამიანებთან ჰქონდათ სექსუალური ურთიერთობები ან რომელთა გენდერი, გენდერული იდენტობა და გენდერული ექსპრესია არ ჯდებოდა მიღებულ ჩარჩოებში.

გენდერი და საზოგადოების აღქმა

მათ, ვინც არ იდენტიფიცირდება იმ გენდერთან, რომელიც მათთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესის შესაბამისია, შეიძლება უამრავი სტრესული გამოცდილება ჰქონდეთ, რომლებიც ზრდის მენტალური პრობლემების რისკს, მაგალითად:

  • დეპრესიის

  • თვითდაზიანების

  • სუიციდური ფიქრების

მიუხედავად ამისა, მნიშვნელოვანია იმის ხაზგასმა, რომ გენდერული მრავალფეროვნება თავისთავად არ იწვევს მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემებს. ამ პრობლემების სათავე საზოგადოები მხრიდან მიუღებლობა, ბულინგი, დისკრიმინაცია და სხვა უარყოფითი წინასწარგანწყობებია.

რამდენიმე ყოველდღიური გამოცდილება, რომელმაც შეიძლება გაზარდოს ადამიანის მოწყვლადობა მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემების მიმართ, არის:

  • როდესაც თავს გარშემომყოფებისგან „განსხვავებულად“ ან იზოლირებულად გრძნობ

  • როდესაც გაბულინგებენ შენი გენდერული იდენტობის გამო

  • როდესაც გაძალებენ, რომ საკუთარი გენდერული იდენტობისადმი არსებული გრძნობები უარყო

  • იმის შიში ან იმაზე დარდი, როგორ მიიღებენ შენს გენდერულ იდენტობას შენთვის ძვირფასი ადამიანები, იმის შანსის გათვალისწინებით, რომ შეიძლება უარგყონ და იზოლირება მოგიწიოს

  • როდესაც ვერ გრძნობ მხარდაჭერას ძვირფასი ადამიანებისგან

  • როდესაც გრძნობ სტრესს იმის გამო, რომ იძულებული ხარ, შენს ბიოლოგიურ სქესს მოერგო

ასეთი ზეწოლა შეიძლება ძალიან სტრესული იყოს, განსაკუთრებით როდესაც მას სხვა ცხოვრებისეული პრობლემები ემატება, მაგალითად, სწავლა, სამსახური, ურთიერთობები და საკუთარი თავისა და სამყაროში ადგილის ძიება.

რესურსები და მხარდაჭერა

თუკი გიჭირთ საკუთარი გენდერული იდენტობის მიღება, ხართ ბულინგის მსხვერპლი, გაწუხებთ დეპრესია ან თავს იზოლირებულად გრძნობთ, შეგიძლიათ, მხარდაჭერისა და დახმარებისთვის მიმართოთ სხვა LGBTQ+ ადამიანებს ან ქვიარ ორგანიზაციებს. იხილეთ ქვიარ მეგობრული ორგანიზაციების სია Queer.ge-ზე.

რას ნიშნავს „პანსექსუალი“? — განმარტება, ისტორია და ქამინგაუთი

მიერ
admin
-
0
#image_title

„პანსექსუალი“ არის ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს ადამიანს, რომელსაც რომანტიკული, სექსუალური ან ემოციური მიზიდულობა აქვს სხვა ადამიანების მიმართ, განურჩევლად მათი გენდერული იდენტობისა თუ სქესისა.

პანსექსუალ ადამიანს შეიძლება იზიდავდეს როგორც სისგენდერი (ადამიანი, რომლის გენდერული იდენტობაც ემთხვევა მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს) ქალები და კაცები, ასევე, არაბინარული ადამიანები, ტრანსგენდერები, გენდერფლუიდები და მრავალი სხვა. პანსექსუალობა არ არის შეზღუდული მხოლოდ სექსუალური მიზიდულობით და ის შეიძლება ასევე მოიცავდეს რომანტიკულ და/ან ემოციურ მიზიდულობას.

პანსექსუალობის განსაზღვრა და განსხვავებები სხვა სექსუალობებთან

მართალია, ზოგისთვის პანსექსუალობა ბისექსუალობის ერთ-ერთი ქვეკატეგორიაა, მაგრამ ეს ორი ტერმინი აუცილებლად ერთსა და იმავეს არ ნიშნავს.

♦ პანსექსუალი და ბისექსუალი

პანსექსუალსაც და ბისექსუალსაც შეიძლება რამდენიმე გენდერის მიმართ ჰქონდეს მიზიდულობა (იმ მცდარი წარმოდგენის მიუხედავად, რომ ბისექსუალებს მხოლოდ ორი გენდერი ან მხოლოდ ქალები და კაცები იზიდავთ). მიუხედავად ამისა, პანსექსუალობა უფრო მრავლისმომცველია და გულისხმობს მიზიდულობას ყველა გენდერის მიმართ, მათ შორის ტრანს* და არაბინარული ადამიანების მიმართაც, და, როგორც წესი, პანსექსუალებისთვის გენდერი მიზიდულობის განმსაზღვრელი ნიშანი არ არის.

♦ რას ნიშნავს ომნისექსუალი?

ომნისექსუალობა ნიშნავს მიზიდულობას ყველა გენდერის მიმართ. ზოგი ადამიანი „პანსექსუალის“ ნაცვლად იყენებს ამ ტერმინს, რათა ხაზი გაუსვას, რომ გენდერი მათთვის მიზიდულობის მნიშვნელოვანი ელემენტია.

♦ რას ნიშნავს პოლისექსუალი?

იმას, ვინც პოლისექსუალია, რამდენიმე სხვადასხვა გენდერი იზიდავს. თუმცა, პოლისექსუალს შეიძლება არ იზიდავდეს ყველა გენდერი და მისთვის გენდერი მიზიდულობის განმსაზღვრელი მნიშვნელოვანი ნიშანი შეიძლება იყოს ან არ იყოს. მართალია, ეს თითქოს ისევე ჟღერს, როგორც ბისექსუალი, და ბისექსუალ ადამიანებს აუცილებლად მხოლოდ სისგენდერი კაცები და ქალები არ მოსწონთ, თუმცა თვითონ ტერმინი „ბისექსუალი“ ისტორიუად გენდერულ ბინარულობასთანაა დაკავშირებული, რის გამოც ზოგი ადამიანი უპირატესობას ანიჭებს ტერმინს „პოლისექსუალი“, რომელიც პირდაპირ უარყოფს გენდერულ ბინარულობას.

გარდა ამისა, გახსოვდეთ, რომ ადამიანის სექსუალობა არ განსაზღვრავს მისი ურთიერთობების ტიპებს. მაგალითად, ვიღაც შეიძლება იყოს პანსექსუალი და მონოგამი — რაც ნიშნავს, რომ მას ადამიანებისადმი მიზიდულობა გენდერისგან განურჩევლად აქვს, თუმცა ამჟამად ის მხოლოდ ერთ ადამიანთანაა ურთიერთობაში.

მეორე მხრივ, ადამიანი შეიძლება იყოს პანსექსუალი და პოლიამორული — რაც ნიშნავს, რომ ის შეიძლება ერთდროულად ერთზე მეტ ურთიერთობაში იყოს (ყველა მონაწილის ცოდნითა და თანხმობით).

კიდევ ერთი მსგავსი ტერმინი, რომელიც შეიძლება გსმენოდეთ, არის „პანრომანტიკული“. იმას, ვინც პანრომანტიკულია, შეიძლება რომანტიკული მიზიდულობა ჰქონდეს ადამიანების მიმართ, განურჩევლად მათი გენდერული იდენტობისა. ადამიანი შეიძლება ერთდროულად იყოს პანსექსუალი და პანრომანტიკული, ანუ მას ადამიანების მიმართ ჰქონდეს როგორც სექსუალური, ისე რომანტიკული მიზიდულობა.

თუმცა, ადამიანი ასევე შეიძლება იყოს პანრომანტიკული და არ იყოს პანსექსუალი. ეს ნიშნავს, რომ მას ადამიანები რომანტიკულად იზიდავს მათი გენდერისგან განურჩევლად, თუმცა სექსუალური მიზიდულობა მხოლოდ კონკრეტულ გენდერებთან აქვს ან საერთოდ არ აქვს (ანუ ასექსუალია).

მართალია, სხვადასხვა სექსუალური ორიენტაციის განმარტებებს შორის შეიძლება გარკვეული თანაკვეთები არსებობდეს, მაგრამ ყველაზე მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ ის, თუ როგორ აიდენტიფიცირებს საკუთარ თავს ადამიანი, მხოლოდ და მხოლოდ მასზეა დამოკიდებული.

ტერმინ „პანსექსუალის“ ისტორია

Google Trends-ის მიხედვით, „პანსექსუალი“ ხშირად მოძიებადი ტერმინი გახდა შუა 2010-იანი წლებიდან, რა დროსაც ასევე გაიზარდა ტერმინების „არაბინარული“ და „აგენდერი“ გამოყენება.

თუმცა, ტერმინს უფრო დიდი ისტორია აქვს, ჯერ კიდევ მე-20 საუკუნის ადრეული წლების ფსიქოლოგიიდან. ფსიქოლოგიაში ჰიბრიდული სიტყვები „პანსექსუალი“ და „პანსექსუალიზმი“ პირველად 1914 წელს გამოიყენეს იმ იდეის აღსანიშნავად, რომ „სექსუალური ინსტინქტი (ლიბიდო) უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს ყველანაირ ადამიანურ აქტივობაში, იქნება ეს ფიზიკური თუ მენტალური“.

სექსუალური იდენტობისა და ორიენტაციის აღსანიშნავად ტერმინ „პანსექსუალის“ გამოყენება 1990-იან წლებში დაიწყო, რათა „აღეწერათ ის სურვილები, რომლებიც უკვე არსებობდა ბევრი ადამიანისთვის“. 1991 წელის წიგნში „Bi Any Other Name“, რომელიც ბისექსუალთა უფლებების თანამედროვე მოძრაობის ერთ-ერთი ძირეული წიგნია, ნათქვამია, რომ „პანსექსუალი ადამიანები ბისექსუალთა თემში აქტიურად მონაწილეობდნენ 1970-იანი წლებიდან მოყოლებული“. სოციალურ ფსიქოლოგ ნიკი ჰეიფილდის თქმით, ტერმინს ადრეული გამოყენება ჰქონდა BDSM თემში.

2010 წელს ასევე შეიქმნა პანსექსუალობის სამფეროვანი დროშა, რომელზეც ცისფერი აღნიშნავს მიზიდულობას კაცების მიმართ, ვარდისფერი — მიზიდულობას ქალების მიმართ, ხოლო ყვითელი — მიზიდულობას არაბინარული ადამიანების მიმართ.

წყარო: Wikimedia

როგორ გავიგო, ვარ თუ არა პანსექსუალი?

იმის ერთ-ერთი მთავარი მანიშნებელი, რომ პანსექსუალი ხართ, ისაა, რომ მიზიდულობას გრძნობთ არა მხოლოდ ქალების, კაცების ან არაბინარული ადამიანების მიმართ, არამედ გენდერის სპექტრზე არსებული ყველა ადამიანის მიმართ. ეს არ ნიშნავს, რომ თქვენ თითოეული ადამიანი მოგწონთ, არამედ ნიშნავს იმას, რომ ნებისმიერი გენდერის ადამიანი თქვენთვის სექსუალურად სასურველია.

კლინიკური ფსიქოლოგი, დოქტორი სერა ლაველი ამბობს: „ის, ვინც პანსექსუალია, იტყოდა, რომ მისი მიზიდულობები გენდერისადმი ბრმა ან გენდერულად ნეიტრალურია. ამგვარად, მისთვის გენდერი ან სქესი არ იქნება სექსუალური ან ემოციურ მიზიდულობების განმსაზღვრელი ფაქტორი“.

ზოგადად, პანსექსუალობა (და ნებისმიერი სხვა სექსუალური ორიენტაცია) ისეთი რამაა, რაც საკუთარ თავში უნდა აღმოაჩინოთ საკუთარი მენტალური და ემოციური პროცესების ყურადღებით გააზრებითა და საკუთარი სექსუალური, რომანტიკული და ემოციური სურვილების გამოკვლევით.

ამ მხრივ, სექსუალური თვითგამორკვევის გზაზე მნიშვნელოვანია:

  • გაიაზროთ, რომ თქვენს სექსუალობას კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებთ. საკუთარი ორიენტაციის გაგების პირველი საფეხურია იმის მიღება და გააზრება, რომ თვითგამორკვევის გზაზე ხართ. არ განსაჯოთ თქვენი შეგრძნებები და გახსოვდეთ, რომ ბევრი ადამიანი აყენებს ეჭვქვეშ საკუთარ სექსუალურ ორიენტაციას.
  • არ დააჩქაროთ საკუთარი თავი. საკუთარი ორიენტაციის გააზრებას დრო სჭირდება და ხშირად ის არცთუ ისე მარტივი პროცესია. მიეცით საკუთარ თავს დრო და არ იჩქაროთ — ყველა ადამიანს ინდივიდუალური ტემპი აქვს.
  • იცოდეთ, რომ თქვენი სექსუალური იდენტობა შეიძლება დროთა განმავლობაში შეიცვალოს. შეიძლება, საკუთარ სექსუალობაში დარწმუნებული იყოთ, მაგრამ მერე აღმოაჩინოთ, რომ სინამდვილეში თქვენი ორიენტაცია განსხვავდება იმისგან, რაც მანამდე გეგონათ, რადგან დროის მსვლელობასთან ერთად ჩვენ უფრო მეტს ვსწავლობთ საკუთარ თავსა და გარშემომყოფებზე.
  • გაერკვიეთ განსხვავებულ ორიენტაციებში. ბევრი სხვადასხვა ორიენტაცია არსებობს: ჰეტეროსექსუალი, ლესბოსელი, ბისექსუალი, პანსექსუალი, ასექსუალი და ა.შ. გაერკვიეთ თითოეულ მათგანში და იპოვეთ ისეთი, რომელიც ყველაზე მეტად შეგეფერებათ. გარდა ამისა, აუცილებელი სულაც არაა, საკუთარ თავს რაიმე იარლიყი მიაკრათ — ეს ტერმინები მხოლოდ იმისთვისაა განკუთვნილი, რომ თვითგამორკვევაში დაგეხმაროთ და გაჩვენოთ, რამდენად მრავალფეროვანია ადამიანური გამოცდილებები.
  • დაუსვით საკუთარ თავს რამდენიმე შეკითხვა. ეს აუცილებელია სექსუალური თვითგამორკვევისთვის. ჰკითხეთ საკუთარ თავს, ვინ გიზიდავთ — ბიჭები, გოგოები, არაბინარული ადამიანები, რომელიმე ერთი გენდერი თუ ერთზე მეტი — და როგორ — იქნება ეს სექსუალურად, რომანტიკულად, ემოციურად, რომელიმეს კომბინაციით თუ არცერთით. ჰკითხეთ საკუთარ თავს:
    • რომელ გენდერთან წარმომიდგენია ურთიერთობა, თუკი საერთოდ წარმომიდგენია?
    • მხოლოდ ერთი სპეციფიკური გენდერი მომწონს თუ რამდენიმე?
    • ადამიანები რომანტიკულად მიზიდავს, სექსუალურად თუ რაიმე სხვა ფორმით?
    • მადარდებს თუ არა ჩემი პარტნიორის გენდერი? რომელიმე გენდერს ხომ არ ვანიჭებ უპირატესობას?

როგორ განვიხილოთ ჩვენი პანსექსუალობა სხვებთან?

პირველ ყოვლისა, გახსოვდეთ, რომ არ ხართ ვალდებული, საკუთარი სექსუალური ორიენტაცია ვინმესთან განაცხადოთ, განმარტოთ ან იმის ახსნა დაიწყოთ, როგორ იპოვეთ საკუთარი თავის ეს ნაწილი. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ გგონიათ, რომ ამაზე საუბარი თქვენთვის დამაზიანებელი იქნება.

მიუხედავად ამისა, რა თქმა უნდა, არსებობს შემთხვევები, როდესაც შეიძლება გსურდეთ საკუთარი იდენტობაზე ღიად საუბარი, იქნება ეს თქვენთვის ძვირფას ადამიანებთან — მაგალითად, უახლოეს მეგობრებთან, რომანტიკულ პარტნიორებთან ან მშობლებთან — თუ ზოგადად.

ასეთ შემთხვევებში, იყავით იმდენად გულწრფელი და გასაგები, რამდენადაც შეგიძლიათ. შესაძლოა, მოგიწიოთ პანსექსუალობის განმარტება, რადგან ბევრი ადამიანისთვის ეს ტერმინი უცნობია. თუკი რომანტიკულ პარტნიორს ესაუბრებით, აუხსენით, როგორ იმოქმედებს თქვენი იდენტობა თქვენს ურთიერთობაზე (თუ იმოქმედებს საერთოდ). ამის შემდეგ აუხსენით, რომ თქვენი შეგრძნებები არ არის უბრალოდ „ფაზა“ და ეს თქვენი იდენტობის ნაწილია.

როგორ დავუჭიროთ მხარი ჩვენთვის ძვირფას ადამიანს, რომელიც პანსექსუალია?

თუკი თქვენთვის ძვირფასი ადამიანი პანსექსუალად „დაქამინგაუთდა“ (გითხრათ საკუთარი სექსუალური ორიენტაციის შესახებ) თქვენთან, იცოდეთ, რომ მისთვის ძალიან მნიშვნელოვანი და სანდო ადამიანი ხართ. საკუთარი პანსექსუალობის — ან ჰეტეროსექსუალობისგან განსხვავებული ნებისმიერი სექსუალური ორიენტაციის — გამხელამ შეიძლება ბევრი ემოცია აღძრას ადამიანში. ზოგისთვის ეს ნაბიჯი უკიდურესად შიშისმომგვრელია, სხვებს კი შეიძლება ნაკლებად აშინებდეთ. ნებისმიერ შემთხვევაში, თქვენი რეაქცია იმოქმედებს თქვენს სამომავლო ურთიერთობაზე, ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ამ ადამიანის მიმღებლობა გამოიჩინოთ.

დოქტორი ლაველი ამბობს: „ნებისმიერი მშობლისთვის თუ ძვირფასი ადამიანისთვის ჩემი რჩევა იქნება, რომ პანსექსუალობას ღიად და წინასწარგანწყობების გარეშე მოეკიდონ, განსაკუთრებით, თუ ამაზე ბავშვი საუბრობს. ვინაიდან, პანსექსუალობა ჯერ კიდევ არ არის მიღებული, ეს აღმოჩენა შეიძლება დამაბნეველი იყოს ახალგაზრდებისთვის და საკუთარი გრძნობების უკეთ გააზრების გზაზე მათ თქვენი მხარდაჭერა დასჭირდებათ. თუკი თქვენთვის ძვირფასი ადამიანი ღიაა და კომფორტულად გრძნობს თავს, ჰკითხეთ, სურს თუ არა ამ თემის განხილვა, რათა უფრო ღრმად და ინკლუზიურად გაიაზროთ, როგორ გრძნობს ის თავს და რას ნიშნავს ეს მისთვის“.

მითები და მცდარი წარმოდგენები

პანსექსუალობაზე ბევრი მითი არსებობს და სიმართლის ცოდნა მნიშვნელოვანია. მაგალითად, ასეთი მითებია:

  • მითი #1: პანსექსუალ ადამიანებს გადაწყვეტილების მიღება უჭირთ და არ იციან, რა მოსწონთ — სინამდვილეში, პანსექსუალ ადამიანებს გულწრფელი მიზიდულობები აქვთ, რომლებიც სცდება გენდერულ ჩარჩოებს.
  • მითი #2: პანსექსუალობა ახალი, „ტრენდული“ ტერმინია და ის არ არის ნამდვილი სექსუალობა — სინამდვილეში, „პანსექსუალობა“, როგორც ტერმინი, პირველად მე-20 საუკუნის დასაწყისში გამოჩნდა და მას დიდი ისტორია აქვს, ახალი ტერმინები კი საჭიროა საიმისოდ, რომ ადამიანებმა უფრო ზუსტად გამოხატონ საკუთარი თავი და საკუთარი იდენტობები.
  • მითი #3: პანსექსუალ ადამიანებს მოსწონთ ყველა, ვისაც კი შეხვდებიან ცხოვრებაში — ეს ასე არ არის. მიზიდულობას ბევრი სხვადასხვა ფაქტორი განსაზღვრავს. პანსექსუალებს არ იზიდავთ ყველა ადამიანი (ისევე, როგორც ჰეტეროსექსუალებს არ იზიდავთ საპირისპირო სქესის ყველა ადამიანი).

პანსექსუალობა პოპ-კულტურაში

ბოლო წლებში ბევრმა ცნობილმა ადამიანმა საჯაროდ განაცხადა, რომ პანსექსუალია და შთაგონების წყარო გახდა სხვა ლგბტქი ადამიანებისთვის. ამ ადამიანებს შორის არიან მაილი საირუსი, კარა დელევინი, ბელა თორნი, ჟანელ მონე, კეილანი, ჯენა მელოუნი და სხვები.

პოპ-კულტურაში პანსექსუალ პერსონაჟებს ცნობილ სერიალებშიც ვაწყდებით. ასეთები არიან, მაგალითად, ალი ანიმაციური სერიალიდან „დიდი პირი“ (ინგლ. Big Mouth), რიკი ანიმაციური სერიალიდან „რიკი და მორტი“ (ინგლ. Rick and Morty), იარა გრეიჯოი „სამეფო კარის თამაშებიდან“ (ინგლ. Game of Thrones) და დევიდ როუზი „შითს კრიკიდან“ (ინგლ. Schitt’s Creek).

► პანსექსუალობა გულისხმობს იარლიყების უგულებელყოფას, რაც თავისთავად ძალიან ლამაზი რამაა. განურჩევლად იმისა, თავად ხართ პანსექსუალი თუ იცნობთ ასეთ ადამიანს, გახსოვდეთ, რომ მთავარია სიყვარული, სითბო და მიმღებლობა საკუთარი თავისა და სხვების მიმართ.

► იხილეთ აგრეთვე: სექსუალური განათლების 8 ფაქტი ქვიარ მოზარდებისთვის

გამოყენებული წყაროები:

წყარო

რას ნიშნავს „აქტი“, „პასი“, „უნი“ და „საიდი“? — როლები სექსში

მიერ
admin
-
0
#image_title

ალბათ, Tinder-ზე, Grindr-ზე ან ონლაინ გაცნობის სხვა აპლიკაციებში ხშირად შეგიმჩნევიათ პროფილში მითითებული ფრაზა „აქტი ვარ“ ან „პასი ვარ“. შესაძლოა, იცოდეთ, რომ ეს რაღაცნაირად სექსუალურ პრეფერენციებს უკავშირდება, თუმცა ზუსტად რას ნიშნავს, იყო „აქტი“, „პასი“ ან „უნი“ სექსის დროს?

„აქტი“, „პასი“ და „უნი“ არის ტერმინები, რომლებითაც ადამიანის სექსუალური პრეფერენციები აღიწერება. ყველაზე პირდაპირი და მარტივი განმარტებაა, რომ „აქტს“, ანუ „ტოპს“, მოსწონს, როდესაც თვითონ აკონტროლებს სიტუაციას, რაც ხშირად გულისხმობს პენეტრაციულ (შემღწევ) სექსში აქტიურობას და გამცემობას, ხოლო „პასს“, ანუ „ბოთომს“, უნდა, რომ კონტროლის სადავეები რაღაც დონეზე სხვას დაუთმოს, რაც ხშირად გულისხმობს პენეტრაციულ სექსში პასიურობას და მიმღებობას. მათთვის, ვინც „უნი“, ანუ „ვერსია“, ორივე პოზიცია და ძალაუფლების დინამიკა თანაბრად სასურველია. ცხადია, ეს მხოლოდ გამარტივებული (და ცოტა მოძველებული) პასუხია, რადგან ყველა ადამიანს თავისი პირადი საზღვრები და პრეფერენციები აქვს.

ზოგი თეორიის თანახმად, LGBTQ+ თემმა სექსუალური პრეფერენციების აღსაწერად „ტოპისა“ და „ბოთომის“ გამოყენება 1960-იან და 1970-იან წლებში დაიწყო, როდესაც ქვიარებმა შეიმუშავეს „საიდუმლო ენა“ — ერთგვარი მანიშნებლები, მაგალითად, სხვადასხვა ფერის ცხვირსახოცები და ბენდენები — საკუთარი სექსუალური პრეფერენციების გასამჟღავნებლად ყველა დაინტერესებული პირისთვის. ეს დაახლოებით იმავე დროს მოხდა, როდესაც ტერმინი „ვერსი“ ქვიარ-ლექსიკონის ნაწილი გახდა.

გავრცელებული მოსაზრების მიუხედავად, ტერმინები „ტოპი“, „ბოთომი“ და „ვერსი“ ექსკლუზიურად გეი ან ქვიარ კაცებისთვის არ არის და ისინი შეიძლება ნებისმიერ სექსუალურ ურთიერთობაში გამოიყენოთ — ზოგჯერ სისგენდერ ჰეტეროსექსუალ კაცებსაც მოსწონთ სტრაპონი. გახსოვდეთ, რომ ბევრი ადამიანი „აქტობს“ და „პასობს“ პენეტრაციის გარეშე და არცერთი კატეგორიზაცია თუ ტერმინი არ არის ყოვლისმომცველი. იმ ადამიანების აღსანიშნავად, ვისაც პენეტრაცია საერთოდ არ მოსწონს ან არ უნდა, ასევე გამოიყენება ტერმინი „საიდი“, რომელზეც ამ სტატიაში მოგვიანებით ვისაუბრებთ.

ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, ამ სტატიაში წარმოგიდგენთ საბაზისო ინფორმაციას, თუ რას ნიშნავს, იყო „აქტი“, „პასი“, „უნი“ და „საიდი“.

რას ნიშნავს „აქტი“, ანუ „ტოპი“?

„აქტით“ („აქტიური“, იგივე „ტოპი“; ინგლ. Top), როგორც წესი, აღიწერება ის ადამიანი, რომელსაც სექსის დროს სურს, თვითონ აკონტროლებდეს სიტუაციას.

Carly S.-ის, Spectrum Boutique-ის სიამოვნების პედაგოგის თანახმად, აქტობას შეიძლება ბევრი სხვადასხვა ფორმა ჰქონდეს, მათ შორის, ე.წ. „თითაობა“ („ფინგერინგი“; ინგლ. Fingering), ორალური სექსის გაცემა ან მიღება, პენისით ან სტრაპონით პენეტრაცია (შეღწევა) პარტნიორის სხეულში და სხვა აქტები, რომლებშიც ადამიანი ფლობს კონტროლს პარტნიორის სიამოვნებაზე.

„აქტობა აუცილებლად იმის მექანიკას არ გულისხმობს, თუ როგორ აქვს ვიღაცას სექსი, არამედ ძალაუფლების ისეთ დინამიკას, სადაც ერთი ადამიანი „უძღვება“ სექსს და უფრო მეტად განსაზღვრავს იმას, თუ რა აქტივობები მოხდება სექსში“, — ამბობს Carly S.

მართალია, სექსში კონტროლის ქონის იდეა „აქტობის“ ზოგადი გააზრებისთვის ხელშემწყობია, მაგრამ Spectrum Boutique-ის დამაარსებელი, ზოი ლიგონი ამბობს, რომ „აქტობის“ სტანდარტული განმარტებები არასაკმარისია სექსუალური იდენტობების ნიუანსების აღსაწერად.

ასეთ განმარტებებს, მისი თქმით, „აკლია ისეთი ნიუანსები, როგორიცაა, მაგალითად, ე.წ. „Power bottom“, რომელიც სექსუალური აქტების მიმღებია, მაგრამ სიტუაციას აკონტროლებს, ან ე.წ. „Service top“, რომელიც ასრულებს ამ აქტებს, მაგრამ იღებს ბრძანებებს. ზოგჯერ, სულაც არ ხდება არავითარი „ძალაუფლების მიმოცვლა“ და სექსი, უბრალოდ, სექსია, ან ზოგჯერ სქესობრივი აქტი არ ხდება და არის მხოლოდ ძალაუფლების მიმოცვლა“.

საბოლოოდ, „აქტობა“ არის სპექტრი, რომელიც სექსუალური იდენტობების დიდ დიაპაზონს მოიცავს. მაგალითად, „Stone top“ არის ისეთი აქტი, რომელიც ასრულებს მოქმედებებს და „გასცემს“, მაგრამ არ სურს საპასუხოდ რაიმეს მიღება. განურჩევლად იმისა, თუ რა არის თქვენი პარტნიორის როლი და პრეფერენცია, მნიშვნელოვანია, რომ ნებისმიერი ფორმის სექსამდე ისაუბროთ და განსაზღვროთ ზუსტი საზღვრები.

როგორ ვიყოთ „აქტი“ სექსის დროს

არ არსებობს „აქტობის“ სწორი გზა — ყველას განსხვავებული სურვილები აქვს და მთავარი, რის გაკეთებაც შეგიძლიათ, არის პარტნიორთან კომუნიკაცია. თუკი სექსში კონტროლის ქონა გსურთ, ჰკითხეთ პარტნიორს, რა აინტერესებს და რა არის მისი საზღვრები.

მნიშვნელოვანია, რომ სექსში „აქტად“ ყოფნის დროს ხშირად გადაამოწმოთ პარტნიორთან, როგორ გრძნობს თავს, რადგან პენეტრაცია შეიძლება მტკივნეული იყოს. დაიწყეთ ნელა და პატივი ეცით პარტნიორის ტკივილის ამტანობას, მოდუნებულობისა და კომფორტის დონეს.

„მხოლოდ იმის თქმა, რომ „აქტი ვარ“, საკმარის ინფორმაციას არ იძლევა საიმისოდ, რომ გაიგო, რა მოსწონს და არ მოსწონს ადამიანს სექსში. სწორედ ამაშია კარგი სექსის საიდუმლო — საუბარში“, — ამბობს ლიგონი.

კიდევ ერთი რამ, რაც უნდა გახსოვდეთ, ისაა, რომ არსებობს „აქტობის“ უამრავი სხვადასხვა გზა. პერფორმანსზე შფოთვა და დარდი აბსოლუტურად ბუნებრივია, მაგრამ გახსოვდეთ, რომ ერექციის ქონა ან დომინანტობა „აქტობისთვის“ აუცილებელი არ არის.

რას ნიშნავს „პასი“, ანუ „ბოთომი“?

აქტობის საპირისპიროდ, „პასი“ („პასიური“, იგივე „ბოთომი“; ინგლ. Bottom) არის ის, ვისაც, ჩვეულებრივ, სექსში ძალაუფლების და კონტროლის გაცემა სურს. როგორც წესი, პასები სექსში „მიმღების“ როლს ასრულებენ. ეს საკმაოდ ზოგადი დეფინიციაა და ბუნდოვანია, მაგალითად, ორალურის დროს, ვინ შეიძლება იყოს „პასი“ და ვინ „აქტი“.

„როდესაც პასზე ვფიქრობ, უფრო ისეთ ადამიანს წარმოვიდგენ, რომელსაც სურს, იყოს მეტად მორჩილი და/ან მიიღოს მითითებები“, — ამბობს ჯიმანეკია ებორნი, ტრავმების სპეციალისტი და სექსუალობის პედაგოგი.

მიუხედავად ამისა, Carly S. განმარტავს, რომ ზოგი „პასი“ მაინც შეიძლება იყოს უფრო დომინანტური და ჰქონდეს კონტროლი სექსში. აქტობის მსგავსად, პასობაც სპექტრია. მაგალითად, ე.წ. „Power bottom“ არის ისეთი „პასი“, რომელიც სექსის დროს პარტნიორს ეუბნება, რა გააკეთოს. ე.წ. „Bratty bottom-ებს“, როგორც წესი, მოსწონთ სექსის დროს აქტების „წვალება“ და მათი დაკნინება. პასობის სხვა ქვეკატეგორიებს შორისაა ე.წ. „Stone bottom-ები“, იგივე „ბალიშის პრინცესები“ (ინგლ. Pillow Princess), რომლებსაც, როგორც წესი, სექსის დროს მხოლოდ სიამოვნების მიღება სურთ და გაცემით არ არიან დაინტერესებულები.

მიუხედავად ამისა, როგორც ყოველთვის, ადამიანის სექსუალური იდენტობისგან განურჩევლად, საკვანძო ასპექტია კომუნიკაცია და იმაში გარკვევა, თუ რა მოსწონს და რა არ მოსწონს პარტნიორს სექსის დროს, რაც იმის წინაპირობაა, რომ სექსში ყველამ დაცულად და კომფორტულად იგრძნოს თავი.

როგორ ვიყოთ „პასი“ სექსის დროს

ლიგონის თქმით, ისევე, როგორც ყველა სხვა ფორმის სექსის შემთხვევაში, პარტნიორთან სექსამდე და სექსის დროს კომუნიკაცია აუცილებელია. დარწმუნდით, რომ ყველა საჭირო საზღვარი დაადგინეთ და ესაუბრეთ პარტნიორს იმაზე, თუ რა გსიამოვნებთ და პროცესის დროსაც გააგრძელეთ ამაზე კომუნიკაცია. იმისთვის, რომ კომფორტულად იგრძნოთ თავი და სიამოვნება მიიღოთ, აუცილებელი არაა, სექსში კონტროლს თქვენ ფლობდეთ.

ლიგონის თქმით, არცერთ კატეგორიასა თუ „იარლიყს“ არ შეუძლია ადამიანის იდეალურად აღწერა და სწორედ ამიტომაა კომუნიკაცია საკვანძო, განურჩევლად სექსუალური იდენტობისგან.

„ადამიანებს ვურჩევ, თავად განსაზღვრონ, რას ნიშნავს ეს ტერმინები მათთვის, რათა პარტნიორებს უფრო დაწვრილებით მიაწოდონ ინფორმაცია საკუთარი საჭიროებებისა და სურვილების შესახებ, რადგან ფიქრების წაკითხვა არავის შეუძლია. ეს ტერმინები კარგი საწყისი წერტილია დისკუსიის დასაწყებად, მაგრამ არასწორია რაღაც დასკვნების გამოტანა იმაზე, თუ რას ნიშნავს ეს ტერმინი ვიღაცისთვის, თუკი ამას არ კითხავთ“, — ამბობს ის.

თუკი ჯერ კარგად არ იცით, რა საზღვრები გაქვთ სექსში, კარლი გთავაზობთ, გამოიკვლიოთ საკუთარი სხეული მასტურბაციის მეშვეობით. პენეტრაცია, შესაძლოა, თავიდან მტკივნეული იყოს, ამიტომაც თუკი ეს ისეთი რამაა, რაც გინდათ სცადოთ, როგორც პასმა, შეიძლება წინასწარ სექს-სათამაშოების გამოყენება და ვარჯიში დაგეხმაროთ.

„თავიდან მარტომ გამოიკვლიეთ საკუთარი სხეული, იქნება ეს თითებისა თუ სექს-სათამაშოების დახმარებით, ან, უბრალოდ, ამ თემაზე წიგნების კითხვით. სექსამდე გარკვეული ცოდნის ქონა საშუალებას მოგცემთ, უფრო თავდაჯერებული იყოთ და უკეთ გამოთქვათ თქვენი საზღვრები, სურვილები, საჭიროებები“ — ამბობს კარლი.

რას ნიშნავს „უნი“, ანუ „ვერსი“?

„უნი“ („უნივერსალი“), იგივე „ვერსი“ (ინგლ. Verse/Versatile) ან „სვიჩი“ (ინგლ. Switch), არის ადამიანი, რომელსაც აქტობაც მოსწონს და პასობაც. „უნის“ ასევე შეიძლება მოსწონდეს აქტობის კონკრეტული ნაწილები და პასობის კონკრეტული ნაწილები, მაგრამ არ სურდეს „აქტის“ ან „პასის“ როლის სრულად შესრულება.

„უნი არის ადამიანი, რომელსაც ორივე როლს შორის მონაცვლეობა შეუძლია, რადგან ის უნივერსალურია. უნივერსალები ბევრი მიზეზით ცვლიან თავიანთ როლს, იქნება ეს აქტივობა, პარტნიორი, კვირის დღე თუ თავიანთი საცვლის ფერი. მათთვის, შესაძლოა, მოტივაცია იყო საკუთარი თავისა და პარტნიორისთვის ყველაზე დიდი სიამოვნების მინიჭება“, — ამბობს შანაი ადამსი, სექსუალობის პროფესიონალი.

როგორ ვიყოთ „უნი“ სექსის დროს

ადამსის რეკომენდაციაა, რომ იფიქროთ იმაზე, თუ როგორ განასახიერებთ აქტობისა და პასობის ენერგიას სექსს მიღმა და ეს სექსში შემოიტანოთ უნივერსალობის დროს.

„თუკი გინდათ, რომ „აქტი“ იყოთ, და ყველაზე დომინანტური რამ, რასაც აკეთებთ, Starbuck-ის შეკვეთაა, ეს ენერგია სექსში შემოიტანეთ. ესაუბრეთ პარტნიორს ბრძანებების მიცემაზე ან იმის თქმაზე, თუ რა გააკეთოს. თუკი გინდათ, რომ უფრო მორჩილი იყოთ და გიყვართ ის შეგრძნება, როდესაც სხვების სიამოვნებაზე ფოკუსირდებით და არა — თქვენსაზე, შემოიტანეთ ეს ენერგია სექსში. ფოკუსირდით თქვენს პარტნიორზე“, — ამბობს ადამსი.

Carly S.-ის თქმით, სექსის დროს უნივერსალობისთვის ფლუიდურობა და კომუნიკაცია საკვანძოა.

„იყავით მოქნილი და ღია იმის მიხედვით, თუ როგორ გრძნობთ თავს და როგორია დინამიკა სხვა ადამიანთან“, — ამბობს ის.

საბოლოოდ, „აქტი“, „პასი“ და „უნი“ არის სპექტრი, რომლის ზუსტი დეფინიციებიც ყველასთვის სხვადასხვაგვარია. თუკი არ მიგაჩნიათ, რომ რომელიმე ტერმინი შეგეფერებათ, ნუ იფიქრებთ, რომ აუცილებლად მათგან რომელიმეს უნდა მოერგოთ, რათა სრულფასოვანი სექსი გქონდეთ.

„ზედმეტად ნუ მიეჯაჭვებით სახელსა თუ იარლიყს. საერთოდაც არ არის საჭირო, ის გქონდეთ, ამიტომ ჩამოაშორეთ ეს ტვირთი საკუთარ თავს. ეს ტერმინები შეიძლება გამოგადგეთ, როდესაც გამოხატავთ, თუ როგორ გსურთ სექსუალურ აქტივობაში ჩართვა, მაგრამ თუკი არცერთი ტერმინი არ მოგწონთ, არ ხართ ვალდებული, ისინი გამოიყენოთ“, — ამბობს ებორნი.

რას ნიშნავს „საიდი“?

რა ხდება, თუკი ადამიანი არც „აქტია“, არც „პასი“ და არც „უნი“ — თუკი მას საერთოდ არ სურს ანალური სექსით დაკავება? სწორედ ამიტომ, ზემოთ ჩამოთვლილი როლების გარდა, 2013 წელს ასევე შეიქმნა ტერმინი „საიდი“ (ინგლ. Side — „გვერდი(თი)“), რომელიც 2022 წლის მაისში ოფიციალურად დაემატა Grindr-ის როლების სიას.

Urban Dictionary-ს განმარტებით, „საიდი“ აღნიშნავს ისეთ ადამიანს, რომელსაც საერთოდ არ მოსწონს ან არ უნდა ანალური პენეტრაცია — არც მიღება და არც გაცემა — და რომელიც უპირატესობას ანიჭებს სხვა სექსუალურ აქტივობებს, მაგალითად, ორალურ სექსს, ორმხრივ მასტურბაციას ან ე.წ. „მშრალად ხახუნს“ (ინგლ. Frottage ან Dry humping).

„საიდებს“, როგორც წესი, სექსის დროს ურჩევნიათ კოცნა, ჩახუტება, ორალური სექსი (მინეტი და ე.წ. „რიმინგი“), ორმხრივი მასტურბაცია და მშრალად ხახუნი — ერთი სიტყვით, ისინი უპირატესობას ანიჭებენ სხვა სექსუალურ აქტივობებს, გარდა ანალური პენეტრაციისა. შესაძლოა, მათ გამოცდილი ჰქონდეთ ანალური სექსი, მაგრამ აღმოაჩინეს, რომ ეს მათთვის არ არის ეროტიკული ან სასურველი. ზოგს ასევე შეიძლება მოსწონდეს ანალური სტიმულაციის მიღება ან გაცემა თითით, მაგრამ არა — ამაზე მეტი.

გახსოვდეთ, რომ პენეტრაციული სექსი არ არის ვალდებულება და აუცილებლობა. სექსი პენეტრაციის გარეშე ისეთივე სრულყოფილი სექსია, როგორიც ნებისმიერი სხვა. ყველა ადამიანი განსხვავებულია და სექსში ყველას თავისი ფანტაზიები, სურვილები და პრეფერენციები აქვს, რაც აბსოლუტურად ნორმალურია.

გამოყენებული წყაროები: Them.us, Pride.com, Huffpost

მთავარი სურათი: Alicia Tatone / GQ

წყარო

ქვიარ ლექსიკონი — ლგბტქ+ ტერმინების განმარტებები

მიერ
admin
-
0
#image_title

გახსოვდეთ, რომ ტერმინები მუდმივად იცვლება და მნიშვნელოვანია, ადამიანებთან მიმართებით მათ იდენტობაზე საუბრისას ჰკითხოთ ამ ადამიანს, რომელი ტერმინის გამოყენება ურჩევნია მას, თუკი თავად არ ხართ დარწმუნებული. შესაძლოა, ზოგი სიტყვა დამაბნეველი იყოს, მაგრამ ისეთი ტერმინების გამოყენება, რომლებიც ადასტურებს და შეესაბამება ადამიანის გენდერულ, სექსუალურ თუ სხვა იდენტობას, გამოხატავს პატივისცემასა და იმას, რომ მზად ხართ და ღია ხართ იმის მიმართ, რომ დაინახოთ სამყარო სხვისი პერსპექტივიდან.

ამ სტატიაში მოცემულია ქვიარ თემთან (და არამხოლოდ) დაკავშირებული ტერმინების სია ანბანის მიხედვით.

ქვიარ ტერმინების სია

„აუთინგი“ (ინგლ. Outing) — ვინმეს „აუთინგი“ გულისხმობს სხვისი გენდერული იდენტობისა თუ სექსუალური ორიენტაციის შესახებ ინფორმაციის გავრცელებას, როცა ის ადამიანი ჯერ კიდევ არ არის „დაქამინგაუთებული“. „აუთინგი“ შეიძლება ძალიან საზიანო იყოს ადამიანისთვის, რადგან ის შეიძლება არ იყოს უსაფრთხო გარემოში, რომელშიც თავად გაამხელდა საკუთარ იდენტობას.

აგენდერი — ის, ვინც არ აიდენტიფიცირებს საკუთარ თავს ერთ კონკრეტულ გენდერთან, ან ის, ვისაც საერთოდ არ აქვს გენდერი.

ანდროგინი — ის, ვისი გენდერიც ან ერთდროულადაა ფემინური და მასკულინური ან ფემინურობასა და მასკულინურობას შორისაა.

არაბინარული — ის, ვისი გენდერული იდენტობაც სცდება გენდერული ბინარულობის ფარგლებს. გენდერული ბინარულობა არის გენდერის ის კლასიფიკაცია, რომელიც მხოლოდ ორ გენდერს აღიარებს: კაცს და ქალს. თუკი ადამიანი არაბინარულია, ეს ნიშნავს, რომ ის არ აიდენტიფიცირებს საკუთარ თავს ამ კატეგორიებიდან მხოლოდ ერთთან ან საერთოდ რომელიმესთან.

არომანტიკული — ის, ვინც ნაკლებად ან საერთოდ არ გრძნობს რომანტიკულ მიზიდულობას სხვების მიმართ.

ასექსუალი — ის, ვისაც სხვების მიმართ სექსუალური მიზიდულობა ნაკლებად ან საერთოდ არ აქვს.

ბიგენდერი — ის, ვისაც ორი გენდერი აქვს. ბიგენდერი ადამიანები ხშირად წარმოაჩენენ საკუთარ თავს როლებში, რომლებსაც საზოგადოება ფემინურად და მასკულინურად მიიჩნევს.

ბისექსუალი — ის, ვისაც ემოციური, რომანტიკული და/ან სექსუალური მიზიდულობა აქვს როგორც ქალების, ისე კაცების მიმართ, ან ერთზე მეტი გენდერის მიმართ.

ბიფობია — არაკეთილგანწყობა ბისექსუალობისა და ბისექსუალი ადამიანების მიმართ. ჰომოფობიის მსგავსად, ის აღნიშნავს უარყოფით წინასწარგანწყობას და ზიზღს მათ მიმართ, ვინც ბისექსუალთა თემის ნაწილად მოიაზრებს თავს. ის შეიძლება მოიცავდეს იმის უარყოფას, რომ ბისექსუალობა გულწრფელი სექსუალური ორიენტაციაა, ან უარყოფით სტერეოტიპებს ბისექსუალი ადამიანების მიმართ (მაგალითად, წარმოდგენებს, თითქოს მათ მრავალი ხანმოკლე სექსუალური ურთიერთობები ახასიათებდეთ ან არიან არაგულწრფელები).

ბი-ცნობისმოყვარეობა (ინგლ. Bi-curiosity) — ბი-ცნობისმოყვარე (ინგლ. Bi-curious) არის ადამიანი, როგორც წესი, ჰეტეროსექსუალი, რომელსაც აინტერესებს მისი ჩვეული სექსუალური პარტნიორებისგან განსხვავებული სქესისა თუ გენდერის მქონე ადამიანთან სექსუალურ აქტივობებში ჩართვა ან ღიაა ამის მიმართ. ამ ტერმინით ხშირად აღინიშნება ჰეტეროსექსუალობასა და ბისექსუალობას შორის არსებული სექსუალური ორიენტაციის ვრცელი სპექტრი, რომელიც მოიცავს დიდწილად ჰეტეროსექსუალ ან დიდწილად ჰომოსექსუალ ადამიანებს.

გეი — თანამედროვე მეტყველებაში „გეი“ გამოიყენება როგორც ზედსართავი სახელი ან არსებითი სახელი, რომელიც აღნიშნავს ჰომოსექსუალობასთან დაკავშირებულ თემს, პრაქტიკებსა და კულტურებს. 1960-იან წლებში ჰომოსექსუალი კაცები საკუთარი სექსუალური ორიენტაციის აღსანიშნავად ამ ტერმინს ანიჭებდნენ უპირატესობას. ტერმინი უფრო ხშირად აღნიშნავს კაცს, რომლებსაც იზიდავს მხოლოდ კაცები (განურჩევლად იმისა, სისგენდერია ის თუ ტრანსგენდერი), თუმცა ის ასევე გამოიყენება „ქვიარის“ სინონიმად ყველა იმ ადამიანის აღსანიშნავად, ვინც არ არის ჰეტეროსექსუალი.

გენდერინკლუზიური ნაცვალსახელები — უცხო ენებში, მაგალითად, ინგლისურში, გენდერულად ნეიტრალური ნაცვალსახელები (მაგალითად: they, them, their).

გენდერი — სოციალური და სამართლებრივი სტატუსი, საზოგადოების მხრიდან ადამიანის მიმართ არსებული მოლოდინების ერთობლიობა, რომლებიც მოიცავს ქცევებს, მახასიათებლებსა და ფიქრებს. თითოეულ კულტურას თავისი ნორმები აქვს, თუ როგორ უნდა მოიქცნენ ადამიანები მათი გენდერის მიხედვით. კულტურების უმეტესობაში გენდერი ბინარულია, ანუ იყოფა ორ კატეგორიად — ქალად და კაცად. თუმცა, დაბადებისას მინიჭებული სქესისგან განსხვავებით, გენდერის შემთხვევაში მთავარი აქცენტი კეთდება არა სხეულის ნაწილებზე, არამედ იმაზე, თუ რას ელიან ადამიანისგან მისი გენდერის გამო.

გენდერის დადასტურების ოპერაცია — ქირურგიული ოპერაცია, რომელიც მოიცავს ინდივიდის პირველადი ან მეორეული სქესობრივი ნიშნების შეცვლას მისი გენდერული იდენტობის შესაბამისად. ეს შეიძლება საჭირო იყოს გენდერული დისფორიის შესამსუბუქებლად.

გენდერულად აპათიური — ადამიანი, რომელსაც არ ადარდებს არც საკუთარი გენდერი და არც ის, თუ როგორ აღიქვამენ სხვები გენდერის თვალსაზრისით.

გენდერულად არაკონფორმული — ის, ვისი ქცევაც და გენდერული ექსპრესიაც საზოგადოების მასკულინურ ან ფემინურ გენდერულ ნორმებსა თუ სოციალურ მოლოდინებს არ შეესაბამება. მათ შორის არიან ანდროგინული ადამიანები, ფემინური კაცები, მასკულინური ქალები და სხვა. გენდერულად არაკონფორმული შეიძლება იყოს ნებისმიერი გენდერის ადამიანი (მაგ., სისგენდერი, არაბინარული, ტრანსი).

გენდერულად კონფორმული — ადამიანი, რომელიც მისდევს საზოგადოების წესებს იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა იქცეოდნენ და გამოიყურებოდნენ სხვადასხვა გენდერის ადამიანები.

გენდერული ბინარულობა — გენდერის ბინარული (ორობითი) დაყოფა მხოლოდ ორ ტიპად (ქალი ან კაცი). ამ მოდელში ხშირ შემთხვევაში ნაგულისხმევია, რომ ადამიანის გენდერი მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს უნდა შეესაბამებოდეს. ეს სისტემა ზღუდავს იმ ადამიანებს, რომლებიც ბინარული სისტემის გარეთ არსებულ გენდერულ იდენტობებთან აიდენტიფიცირებენ საკუთარ თავს.

გენდერული დისფორია — გენდერული დისფორია აღნიშნავს იმ დისკომფორტისა და ცუდად ყოფნის შეგრძნებას, რომელსაც განიცდის ადამიანი, როდესაც მისთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესი არ ემთხვევა მის გენდერულ იდენტობას. გენდერული დისფორიის მქონე ადამიანი შეიძლება არაკომფორტულად გრძნობდეს თავს საკუთარი სხეულის სქესობრივ მახასიათებლებსა და საკუთარ რეალურ იდენტობას შორის არსებული კონფლიქტის გამო.

გენდერული ექსპრესია / გამოხატვა — ის, თუ როგორ გამოხატავს ადამიანი საჯაროდ საკუთარ გენდერს (იქნება ეს მასკულინური, ფემინური, ანდროგინული თუ სხვა). მაგალითად, გენდერი შეიძლება გამოიხატოს ჩაცმულობით, ვარცხნილობით, მაკიაჟით, სხეულის ენით, არჩეული სახელით, ნაცვალსახელებით, მანერებით, ინტერესებით და ა.შ.

გენდერული იდენტობა — ის, თუ როგორ გრძნობს და აღიქვამს ადამიანი საკუთარ გენდერს შინაგანად — იქნება ეს ქალი, კაცი თუ არაბინარული გენდერული იდენტობა — და როგორ გამოხატავს ის ამ გრძნობებს (ჩაცმულობით, გარეგნობით, ქცევებით და ა.შ.). ადამიანის გენდერული იდენტობა ყოველთვის არ შეესაბამება მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს. ის შეიძლება განვითარდეს და შეიცვალოს დროთა განმავლობაში.

გენდერული როლები — კულტურული და სოციალური როლები, რომლებიც ზოგადად მიიჩნევა მისაღებად, შესაფერისად და სასურველად ადამიანის სქესის მიხედვით. გენდერული როლები გავლენას ახდენს ცხოვრების მრავალ ასპექტზე, მათ შორის, ჩაცმულობასა და გარეგნობაზე, პროფესიაზე, ურთიერთობებზე, ქცევებზე და ა.შ.

გენდერფლუიდი — ის, ვისი გენდერული იდენტობაც არ არის ფიქსირებული და იცვლება დროთა განმავლობაში.

გენდერქვიარი — ის, ვისი გენდერული იდენტობაც არ ჯდება ტრადიციულ გენდერულ ნორმებში, მათ შორის, გენდერულ იდენტობებში, ექსპრესიაში, გენდერულ როლებსა თუ მოლოდინებში. გენდერქვიარი ზოგადი, გამაერთიანებელი ტერმინია და მას ხშირად „არაბინარულის“ სინონიმად იყენებენ.

გრეიგენდერი — აღნიშნავს ადამიანს, რომელიც არ გრძნობს ძლიერ მიკუთვნებულობას რომელიმე კონკრეტული გენდერული იდენტობისა თუ ექსპრესიის მიმართ და ნაწილობრივ მაინც არის გენდერული ბინარულობის ფარგლებს გარეთ.

დაბადებისას მინიჭებული სქესი — სამედიცინო შეფასება, რომელიც კეთდება დაბადებისას სხეულის ფიზიკური მახასიათებლების მიხედვით. სქესი შეიძლება იყოს კაცი, ქალი ან ინტერსექსი.

დრეგი — განზრახ გაზვიადებული მასკულინურობის, ფემინურობის ან გენდერული ექსპრესიის სხვა ფორმების გამომხატველი ჩაცმულობა და პერფორმანსი. „დრეგ-ქვინი“ არის ის (როგორც წესი, კაცი), ვინც განასახიერებს/ასრულებს ფემინურობას, ხოლო „დრეგ-ქინგი“ არის ის (როგორც წესი, ქალი), ვინც განასახიერებს/ასრულებს მასკულინურობას. პერფორმანსებში ხშირადაა კომედია, სოციალური სატირა და პოლიტიკური კომენტარები. დრეგ-შოუს დროს ხშირად დრეგში ჩაცმული ადამიანები მღერიან ან პირის მოძრაობით ჰყვებიან სიმღერას წინასწარ მომზადებული მოძრაობებისა თუ ცეკვის თანხლებით.

ინტერგენდერი — ის, ვისი გენდერული იდენტობაც ქალსა და კაცს შორისაა.

ინტერნალიზებული ტრანსფობია / ჰომოფობია — ჰომოსექსუალობისა, ტრანსგენდერობის და ლგბტქ+ ადამიანების მიმართ არსებული უარყოფითი სტერეოტიპები, რწმენები, სტიგმები და წინასწარგანწყობები, რომლებსაც გრძნობს ტრანსგენდერი / ჰომოსექსუალი ადამიანი. იგი მიმართავს ამ გრძნობებს საკუთარი თავისკენ, განურჩევლად იმისა, იდენტიფიცირდება თუ არა ქვიარად. ინტერნალიზებული ტრანსფობია / ჰომოფობია ასევე მოქმედებს ცნობიერ თუ ქვეცნობიერ ქცევებზე, რომელთა შესრულების საჭიროებასაც გრძნობს ადამიანი მათ შორის იმის გამოც, რომ მეტად მოერგოს ჰეტერონორმატიულობისა და ჰეტეროსექსიზმის კულტურულ მოლოდინებს.

ინტერსექსი — ინტერსექსი არის ქოლგა-ტერმინი და აღნიშნავს იმ ადამიანებს, რომლებსაც თავიანთ სექსუალურ-რეპროდუქციულ ანატომიაში აქვთ ისეთი ვარიაციები (მაგ., რეპროდუქციული ორგანოები, ქრომოსომები, ჰორმონები), რომლებიც განსხვავდება იმისგან, რაც ტრადიციულად „ქალად“ ან „კაცად“ მიიჩნევა. ზუსტი მონაცემების დადგენა რთულია, თუმცა დაახლოებით დათვლილია, რომ ყოველი 100 დაბადებული ადამიანიდან 1-2 არის ინტერსექსი, რის გამოც ინტერსექსობა იმაზე უფრო ხშირია, ვიდრე ჟღალთმიანობა, მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი მას უკიდურესად იშვიათ რამედ მიიჩნევს. თუმცა, დაბადებისას ინტერსექს ადამიანებს ხშირ შემთხვევაში ანიჭებენ სქესს „ქალი“ ან „კაცი“. ინტერსექსი ადამიანი შეიძლება საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებდეს მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესთან, მის საპირისპირო სქესთან ან იდენტიფიცირდებოდეს ინტერსექსად.

კაცი — ის, ვინც საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს კაცად, განურჩევლად იმისა, სისგენდერია ის თუ ტრანსგენდერი (შეესაბამება თუ არა მისი გენდერული იდენტობა მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს).

ლგბტქია — აკრონიმი, რომელშიც ასახულია ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი, ტრანსგენდერი, ინტერსექსი და ასექსუალი ადამიანები. არსებობს აკრონიმის სხვა ვარიანტებიც, მაგალითად, ლგბტ, ლგბტქ, ლგბტქი და ა.შ. ზოგჯერ მათ ასევე დაერთვის „+“ ნიშანი, რომელიც ასახავს იმ ადამიანებს, ვინც ქვიარ თემის ნაწილია, მაგრამ ვისთვისაც აკრონიმის სხვა ასოები ზუსტად არ გამოხატავს მათ იდენტობას, ასევე ინკლუზიურობას იმისა, რომ ქვიარ თემი ღიაა ყველასთვის, ვინც მის ნაწილად მიიჩნევს თავს.

ლესბოსელი — ქალი, რომელსაც იზიდავს მხოლოდ ქალები (განურჩევლად იმისა, სისგენდერია ის თუ ტრანსგენდერი).

მესამე გენდერი — ტერმინი „მესამე გენდერი“ მომდინარეობს ადგილობრივი ამერიკული და არადასავლური კულტურებიდან და ის აღნიშნავს გენდერის იმ კატეგორიას, რომელიც „ქალისა“ და „კაცის“ ფარგლებს გარეთაა.

მოკავშირე / მხარდამჭერი (ინგლ. Ally) — ადამიანი, რომელიც აქტიურად და სრულად უჭერს მხარს ლგბტქ+ თემს.

ორბუნებოვანი (ასევე „ორი სულის მქონე“; ინგლ. Two-spirit) — ქოლგა-ტერმინი, რომელიც მოიცავს ბევრ სხვადასხვა სექსუალობასა და გენდერს ადგილობრივი ამერიკელების თემებში. ამ კულტურებში ისინი ტრადიციული მესამე გენდერის (ან სხვა გენდერული ვარიანტის) ცერემონიულ და სოციალურ როლებს ასრულებენ.

პანგენდერი (ასევე პოლიგენდერი ან ომნიგენდერი) — ის, ვისი გენდერული იდენტობაც არ არის შეზღუდული მხოლოდ ერთით და შეიძლება მოიცავდეს ერთდროულად რამდენიმე ან ყველა გენდერს.

პანსექსუალი — ის, ვისაც რომანტიკული, სექსუალური ან ემოციური მიზიდულობა აქვს სხვა ადამიანების მიმართ, განურჩევლად მათი გენდერული იდენტობისა თუ სქესისა.

„როლი“ — აღნიშნავს ადამიანის სექსუალურ პრეფერენციების გეი-სექსში. გეი-სექსში ტრადიციულ როლებს შორისაა: „აქტი“, „პასი“, „უნი“ და „საიდი“:

  • „აქტი“ — „აქტით“ („აქტიური“, იგივე „ტოპი“; ინგლ. Top), როგორც წესი, აღიწერება ის ადამიანი, რომელსაც სექსის დროს სურს, თავად აკონტროლებდეს სიტუაციას ან/და იყოს გამცემი ანალურ სექსში.
  • „პასი“ — „პასი“ („პასიური“, იგივე „ბოთომი“; ინგლ. Bottom) არის ის, ვისაც, ჩვეულებრივ, სექსში ძალაუფლების და კონტროლის გაცემა სურს. როგორც წესი, პასები ანალურ სექსში „მიმღების“ როლს ასრულებენ.
  • „უნი“ — „უნი“ („უნივერსალი“), იგივე „ვერსი“ (ინგლ. Verse/Versatile) ან „სვიჩი“ (ინგლ. Switch), არის ადამიანი, რომელსაც აქტობაც მოსწონს და პასობაც.
  • „საიდი“ — აღნიშნავს ისეთ ადამიანს, რომელსაც საერთოდ არ მოსწონს ან არ უნდა ანალური პენეტრაცია — არც მიღება და არც გაცემა — და რომელიც უპირატესობას ანიჭებს სხვა სექსუალურ აქტივობებს.

საკუთარ იდენტობაში დაეჭვება ან თვითგამორკვევის პროცესი (ინგლ. Questioning) — საკუთარ სექსუალურ ორიენტაციაში, სექსუალურ იდენტობაში, გენდერულ იდენტობასა თუ სამივეში ერთად დაეჭვება არის თვითგამორკვევის პროცესი, რომელსაც გადის ადამიანი, რომელიც შეიძლება არ იყოს დარწმუნებული, ჯერ კიდევ იკვლევდეს, რომელი სოციალური იარლიყი შეეფერება მას სხვადასხვა მიზეზით. ლგბტქ+ აკრონიმში (და სხვა აკრონიმებში, რომლებშიც Q არის გამოყენებული), ასო „Q“ ხშირად აღნიშნავს როგორც „ქვიარს“, ისე ამ თვითგამორკვევის პროცესში მყოფ ადამიანებსაც (Questioning).

სექსუალური ორიენტაცია — ის, თუ რომელი გენდერ(ებ)ის მიმართ აქვს ადამიანს ემოციური, რომანტიკული და სექსუალური მიზიდულობა. სექსუალურ ორიენტაციებში გამოიყოფა ჰომოსექსუალობა, ჰეტეროსექსუალობა, ბისექსუალობა და ასექსუალობა (და მათში შემავალი ქვეკატეგორიები).

სისგენდერი — ის, ვინც საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს იმ სქესთან, რომელიც დაბადებისას მიენიჭა. მაგალითად, სისგენდერი კაცი არის ადამიანი, რომელიც საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს კაცად და მისთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესიც კაცია.

ტრანზიცია — საკუთარი გენდერული გამოხატვის (მაგალითად, ჩაცმულობის, ნაცვალსახელების, სახელის და ა.შ.) ან სასქესო ნიშნების შეცვლა საკუთარი შინაგანი გენდერული იდენტობის შესაბამისად (იქნება ეს ქალი, კაცი თუ არაბინარული გენდერული იდენტობა). ტრანსგენდერი ადამიანებისთვის ეს პროცესი, როგორც წესი, მოიცავს ჰორმონალურ თერაპიას ან გენდერის დადასტურების ოპერაციას. ტრანზიცია შეიძლება მოიცავდეს სამედიცინო ჩარევას, თუმცა არა ყოველთვის. ის ასევე შეიძლება მოიცავდეს სოციალურ ტრანზიციას (მაგალითად, სახელისა და ნაცვალსახელების ცვლილებას), ასევე, სამართლებრივ ცვლილებებს (სახელისა თუ სქესი სამართლებრივად შეცვლას). ეს პროცესი განსხვავებულია ყველა ადამიანისთვის მისი სურვილებისა და საჭიროებების შესაბამისად და მასში შემავალი აქტივობები არ არის უნივერსალური.

ტრანსგენდერი — ის, ვისი გენდერული იდენტობაც არ ემთხვევა მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს. „ტრანსგენდერი“ არის ქოლგა-ტერმინი, რომელიც მოიცავს როგორც ქალსა და კაცს, ისე არაბინარულ ადამიანებს.

ტრანსი ან ტრანს* — უფრო ინკლუზიური ტერმინი, რომელიც უგენდერო ადამიანებსაც მოიცავს.

ტრანს კაცი ან ტრანსგენდერი კაცი — ტრანსი ან ტრანსგენდერი კაცი არის ადამიანი, რომელსაც დაბადებისას სქესად მიენიჭა „ქალი“, თუმცა ახლა იდენტიფიცირდება კაცად.

ტრანს ქალი ან ტრანსგენდერი ქალი — ტრანსი ან ტრანსგენდერი კაცი არის ადამიანი, რომელსაც დაბადებისას სქესად მიენიჭა “კაცი“, თუმცა ახლა იდენტიფიცირდება ქალად.

ტრანსმასკულინური — ის, ვისაც მასკულინური გენდერული იდენტობა აქვს, თუმცა დაბადებისას სხვა სქესი მიენიჭა.

ტრანსფემინური — ის, ვისაც ფემინური გენდერული იდენტობა აქვს, თუმცა დაბადებისას სხვა სქესი მიენიჭა.

ტრანსფობია — ტრანს* ადამიანებისა და ტრანს* თემის მიმართ არსებული არატოლერანტულობა, შიში, ზიზღი, უარყოფითი წინასწარგანწყობა, დისკრიმინაცია და ძალადობა სტერეოტიპებისა და მცდარი წარმოდგენების გამო.

ტრიგენდერი — ის, ვისაც ერთდროულად სამი გენდერი აქვს.

ქალი — ის, ვინც საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს ქალად, განურჩევლად იმისა, სისგენდერია ის თუ ტრანსგენდერი (შეესაბამება თუ არა მისი გენდერული იდენტობა მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს).

„ქამინგ აუთი“ ან „დაქამინგაუთება“ — საკუთარი გენდერული იდენტობის ან სექსუალური ორიენტაციის გაცხადება სხვებისთვის (მაგალითად, მეგობრებისთვის, ოჯახის წევრებისთვის და ა.შ.).

ქვიარი — ქოლგა-ტერმინი იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც არ არიან ჰეტეროსექსუალები ან სისგენდერები. თავდაპირველად ტერმინი ნიშნავდა „უცნაურს“ ან „თავისებურს“ და გამოიყენებოდა დამამცირებელი ფორმით იმ ადამიანების მიმართ, ვისაც თავისი სქესის ადამიანების მიმართ ჰქონდა მიზიდულობა ან ურთიერთობა, ჯერ კიდევ გვიან მე-19 საუკუნეში. თუმცა, 1980-იანი წლებიდან დაწყებული ქვიარ აქტივისტებმა ტერმინი „დაიბრუნეს“ და ის ახლა ლგბტ ადამიანის სინონიმურად გამოიყენება.

ქროსდრესერი (ინგლ. Crossdresser) — ადამიანი, რომელიც იცვამს ისეთ ტანსაცმელს, რომელიც, საზოგადოებაში არსებული შეხედულებების მიხედვით, მისი გენდერისთვის არ არის დამახასიათებელი. როგორც წესი, ამ ტერმინით აღნიშნავენ კაცებს, რომლებსაც ქალის სამოსის ჩაცმა მოსწონთ. ეს შეიძლება იყოს თვითგამოხატვისთვის ან რამე სხვა მიზნით. ქროსდრესერობა იმას არ ნიშნავს, რომ ადამიანი ტრანსგენდერია.

ჰეტეროსექსიზმი — წინასწარგანწყობების, დამოკიდებულებებისა და დისკრიმინაციის სისტემა ქალსა და კაცს შორის ურთიერთობების (ჰეტეროსექსუალობის) სასარგებლოდ. ის შეიძლება მოიცავდეს რწმენას, რომ ყველა ადამიანი ჰეტეროსექსუალი უნდა იყოს და რომ მხოლოდ ჰეტეროსექსუალური ურთიერთობებია ბუნებრივი და, შესაბამისად, უზენაესი.

ჰეტერონორმატიულობა — ჰეტეროსექსისტური წარმოდგენებისა და ქცევების ნორმალიზაცია ჩვენს ყოველდღიურობაში ინსტიტუციურ, ინტერპერსონალურ და პერსონალურ დონეზე. ეს კონცეფცია მოქცეულია გენდერული ბინარულობის (მხოლოდ ორი საპირისპირო გენდერის არსებობის) ჩარჩოებში და გულისხმობს, რომ სექსუალური ურთიერთობები და ქორწინება ყველაზე შესაფერისი საპირისპირო სქესის ადამიანებს შორის.

ჰეტერონორმატიულობა და მისი საზიანო მხარეები

ჰეტეროსექსუალი — ის, ვისაც ემოციური, რომანტიკული და/ან სექსუალური მიზიდულობა აქვს საპირისპირო სქესის ან გენდერის ადამიანების მიმართ. ამ ცნების აღსანიშნავად ასევე იყენებენ ინგლისურენოვან ჟარგონს „სთრეითი“ (ინგლ. Straight).

ჰომოსექსუალი — ის, ვისაც ემოციური, რომანტიკული და/ან სექსუალური მიზიდულობა აქვს თავისი სქესის ან გენდერის ადამიანების მიმართ. მე-20 საუკუნის მიწურულიდან ეს ტერმინი უფრო ნაკლებად გამოიყენება და ზოგჯერ შეურაცხმყოფლად მიიჩნევა, რადგან ის უკავშირდება უარყოფით სტერეოტიპებსა და მოძველებულ კლინიკურ წარმოდგენებს ჯერ კიდევ იმ დროიდან, როდესაც ჰომოსექსუალობა ფსიქიკურ აშლილობად მიიჩნეოდა. დღეს ტერმინი დიდწილად ჩანაცვლებულია ტერმინებით „გეი“, „ლესბოსელი“ ან ინკლუზიური აბრევიატურებით, მაგალითად, „ლგბტ“ (ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი, ტრანსგენდერი).

ჰომოფობია — უარყოფითი მიმართებები, შეგრძნებები, ზიზღი თუ ანტიპათია ჰომოსექსუალობის ან იმ ადამიანების მიმართ, ვინც იდენტიფიცირდებიან ლესბოსელად, გეიდ ან ბისექსუალად.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Getty Images

წყარო

1...505152...680გვერდი 51 of 680

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia