პარასკევი, აპრილი 24, 2026
- Advertisement -
Google search engine

რას ნიშნავს ბისექსუალობა? — მნიშვნელობა, მითები და რჩევები

0
#image_title

სექსუალური და გენდერული იდენტობების სპექტრის უკეთ გასააზრებლად აუცილებელია იმ ტერმინების ცოდნა, რომლებითაც ადამიანები საკუთარ მიზიდულობას აღწერენ.

ბისექსუალობა გულისხმობს რომანტიკულ, ემოციურ ან/და სექსუალურ მიზიდულობას ერთზე მეტი სქესის ან გენდერის მიმართ. ბისექსუალ ადამიანს შეიძლება იზიდავდეს განსხვავებული და იმავე სქესის/გენდერის ადამიანები (მაგალითად, ქალები, კაცები ან არაბინარული ადამიანები).

ამ სტატიაში განხილულია, ზუსტად რას ნიშნავს ბისექსუალობა და რა გავრცელებული მითები არსებობს მასზე.

ზუსტად რას გულისხმობს ბისექსუალობა?

ბევრი ადამიანი „ბისექსუალს“ იყენებს როგორც ქოლგა-ტერმინს ორი ან მეტი გენდერის მიმართ მიზიდულობის აღსანიშნად. თუმცა, რამდენიმე ადამიანს რომ ჰკითხოთ, რას ნიშნავს მათთვის ბისექსუალობა, შეიძლება, განსხვავებული პასუხები მიიღოთ.

ეს შეიძლება დამაბნეველი აღმოჩნდეს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ფიქრობთ, რომ შეიძლება ბისექსუალი იყოთ; როცა იცნობთ ვინმეს, ვინც ბისექსუალია; ან როცა, უბრალოდ, გაინტერესებთ, რას ნიშნავს ბისექსუალობა.

ამიტომ, მოდით, განვიხილოთ რამდენიმე სხვადასხვა ფაქტორი, რომელიც განსაზღვრავს ბისექსუალობის არსს.

ზოგი ადამიანისთვის ეს ტერმინი გენდერულ ბინარულობას აძლიერებს

ტერმინი „ბისექსუალი“ აუცილებლად მხოლოდ ქალებისა და კაცების მიმართ მიზიდულობას არ აღნიშნავს, თუმცა ზოგი ადამიანი ამ ტერმინს სწორედ ასე აღიქვამს. მათთვის ბისექსუალობა გამორიცხავს არაბინარულ გენდერულ იდენტობებს, ზოგჯერ კი, ტრანსგენდერ ადამიანებს.

სწორედ ამიტომ, მეტი ინკლუზიურობისთვის ისინი შეიძლება იყენებდნენ ტერმინებს „პანსექსუალი“ ან „ქვიარი“.

ზოგისთვის მას უფრო ფართო მნიშვნელობა აქვს

ისტორიულად, ტერმინი „ბისექსუალი“ აღნიშნავდა არა „კაცსა და ქალს“, არამედ „იმავეს და საპირისპიროს“ — ანუ, მიზიდულობას შენი გენდერის და შენგან განსხვავებული გენდერის მქონე ადამიანების მიმართ.

ამ ტერმინის ერთ-ერთი პოპულარული განმარტება შექმნა ბისექსუალმა აქტივისტმა რობინ ოქსმა:

„მე საკუთარ თავს ბისექსუალს იმიტომ ვუწოდებ, რომ ვამბობ, რომ მაქვს იმის პოტენციალი, რომ რომანტიკულად და/ან სექსუალურად მიმიზიდონ ერთზე მეტი სქესის და/ან გენდერის ადამიანებმა. არააუცილებლად ერთდროულად, არააუცილებლად ერთნაირად და არააუცილებლად ერთი და იმავე დოზით“.

ეს განმარტება უფრო გასაგებია, როდესაც დავაკვირდებით, რას აღნიშნავს ტერმინი „ჰომოსექსუალი“ — მიზიდულობას იმავეს მიმართ — და „ჰეტეროსექსუალი“ — მიზიდულობას განსხვავებულის მიმართ. ბისექსუალობა შეიძლება მოიცავდეს „იმავესაც“ და „განსხვავებულსაც“.

ერთი რამ ყველასთვის ცხადია: ბისექსუალობა 50/50-ზე მიზიდულობა არაა

მართალია, ჰომოსექსუალობისა და ჰეტეროსექსუალობის განმარტებები შეიძლება ბისექსუალობის გააზრებაში დაგეხმაროთ, მაგრამ არ გეგონოთ, რომ ბისექსუალი ადამიანები „ნახევრად გეი“ და „ნახევრად ჰეტეროები“ არიან.

ბისექსუალობა დამოუკიდებელი, უნიკალური იდენტობაა და არა — გეიდ ან ჰეტეროსექსუალად ყოფნის განშტოება.

ზოგ ადამიანს იზიდავს სისგენდერი კაცები და სისგენდერი ქალები

შესაძლოა, შეხვდეთ ისეთ ბისექსუალ ადამიანს, რომელიც ამბობს, რომ მას მხოლოდ სისგენდერი კაცები და სისგენდერი ქალები იზიდავს, თუმცა ეს ასე ნამდვილად არ არის ყველა ბისექსუალისთვის.

ბისექსუალობის ეს განმარტება შეიძლება დაფუძნებული იყოს გარკვეულ მცდარ წარმოდგენებზე გენდერის შესახებ, ვინაიდან ყოველთვის არ არის შესაძლებელი ვინმეს დანახვისას იმის მიხვედრა, კაცია ის თუ ქალი და სისგენდერია ის თუ არა.

ზოგს კი გენდერის სპექტრზე მყოფი ადამიანები იზიდავს

უამრავ ბისექსუალ ადამიანს იზიდავს ტრანსგენდერი და არაბინარული ადამიანები, ასევე, უამრავი ბისექსუალი ადამიანი თავადაა ტრანსგენდერი ან არაბინარული. ამიტომაც ბევრისთვის „ბისექსუალობა“ ინკლუზიური ტერმინია, რომელიც გენდერის სპექტრს მთლიანად მოიცავს.

სურათი: Teen Vogue / Lydia Ortiz

ზოგ ბისექსუალს ერთი გენდერი უფრო იზიდავს, ვიდრე მეორე

ბისექსუალობაზე გავრცელებული მცდარი წარმოდგენების გამო შეიძლება გეგონოთ, რომ ბისექსუალად იდენტიფიცირების „უფლება“ მხოლოდ იმ შემთხვევაში გაქვთ, თუკი რამდენიმე გენდერი თანაბრად გიზიდავთ. ეს ასე ნამდვილად არ არის.

ბევრ ბისექსუალ ადამიანს ერთი გენდერი უფრო მეტად იზიდავს, ვიდრე სხვა და მათი ბისექსუალობა აბსოლუტურად ვალიდურია.

► გახსოვდეთ, რომ ვინც და რა დოზითაც არ უნდა გიზიდავდეთ, თქვენი გრძნობები ვალიდურია. თუკი ბისექსუალობის ჩვეულ აღწერაში საკუთარ თავს ვერ ხედავთ — არ იდარდოთ. სხვა თუ არაფერი, ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ბისექსუალად ყოფნის ბევრი გზა არსებობს და კიდევ ერთხელ ცხადყოფს სექსუალობის მრავალფეროვნებას.

გაითვალისწინეთ — რჩევები და მითები ბისექსუალობაზე

საპირისპირო გენდერის ადამიანთან ურთიერთობები ჰეტეროსექსუალად არ გაქცევთ

ურთიერთობაში ყოფნა კიდევ ერთი რამაა, რამაც შეიძლება დაგაფიქროთ, ხართ თუ არა „საკმარისად ბისექსუალი“. მაგალითად, თუკი ქალი ხართ და კაცთან მონოგამიური ურთიერთობა გაქვთ, ნიშნავს თუ არა ეს იმას, რომ ბისექსუალი აღარ ხართ?

ცხადია, ეს ასე არ არის. ბისექსუალობა მიზიდულობაა და არა ის, თუ ვისთან გაქვთ ამჟამად ურთიერთობა და რა ტიპისაა ეს ურთიერთობა.

ზოგ ბისექსუალ ადამიანს სხვადასხვა ტიპის მიზიდულობა აქვს სხვადასხვა გენდერის მიმართ

ზოგჯერ ასევე შესაძლებელია, რომ ბისექსუალ ადამიანს სხვადასხვა ტიპის მიზიდულობა ჰქონდეს სხვადასხვა გენდერის მიმართ. მაგალითად, მას შეიძლება რომანტიკულად იზიდავდეს რამდენიმე გენდერი, მაგრამ სექსუალური მიზიდულობა მხოლოდ კაცების მიმართ ჰქონდეს. ან, შესაძლოა, სექსუალური მიზიდულობა საერთოდ არ გქონდეთ არავის მიმართ, მაგრამ გრძნობდეთ რომანტიკულ მიზიდულობას და იყოთ ბირომანტიკული.

ამას ზოგჯერ შერეულ ორიენტაციას უწოდებენ: რომანტიკული მიზიდულობის ქონა ერთი (ან არცერთი) გენდერის მიმართ, მაგრამ სექსუალური მიზიდულობა — მეორის (ან არცერთის) მიმართ.

თავისუფლად შეიძლება, იყოთ ერთდროულად ბისექსუალიც და ბირომანტიკულიც, ან იყოთ მხოლოდ რომელიმე მათგანი და შესაბამისად, პარალელურად არომანტიკული ან ასექსუალი.

ბისექსუალობა არ არის „ფაზა“

ბისექსუალობასთან დაკავშირებული ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მითია ის, რომ ბისექსუალობა, სინამდვილეში, არ არსებობს და ის უბრალოდ „ფაზაა“, რომელსაც გეი ადამიანები გადიან.

ეს ასე არ არის. მართალია, ზოგ ქვიარ ადამიანს სექსუალური თვითგამორკვევის გზაზე უფიქრია, რომ ბისექსუალია, მოგვიანებით კი აღმოუჩენია, რომ მხოლოდ იმავე გენდერის მიმართ აქვს მიზიდულობა, თუმცა ეს თითოეული ადამიანის ინდივიდუალური გზაა და არა — ზოგადი ჭეშმარიტება და ის არ უარყოფს ბისექსუალობის არსებობს. უამრავი ადამიანი არსებობს, ვინც მთელი ცხოვრების განმავლობაში ბისექსუალად იდენტიფიცირდება და ორი ან მეტი გენდერის მიმართ აქვს მიზიდულობა.

თუკი ბისექსუალობის თქვენეული გაგება იცვლება, ეს ნორმალურია

თუკი აღმოჩნდა, რომ ბისექსუალობა ის არ არის, რასაც ფიქრობდით და თუ თქვენთვის მისი განმარტება შეიცვალა — ეს აბსოლუტურად ნორმალურია. მეტიც, ბევრი ბისექსუალი გადის მსგავს გზას, როდესაც საკუთარი სექსუალობის უკეთ გააზრებას ცდილობს.

არ ხართ ვალდებული, ბისექსუალობის რომელიმე განმარტებაში ან ჩარჩოებში მოიქციოთ თავი, თუკი ეს თქვენთვის არ არის კომფორტული. მიეცით საკუთარ თავს უფლება, გამოიკვლიოთ და განმარტოთ საკუთარი სექსუალობა ისე, როგორც ეს თავად გსურთ.

და თუკი აღარ ფიქრობთ, რომ ბისექსუალი ხართ, ესეც ნორმალურია

ზოგი ადამიანის სექსუალობა ფლუიდურია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის დროთა განმავლობაში იცვლება, ამიტომ აბსოლუტურად ნორმალურია, თუ ერთ დროს ფიქრობდით, რომ ბისექსუალი იყავით, მაგრამ ახლა აღარ ხართ.

გარდა ამისა, შეიძლება, დროსთან ერთად უფრო მეტი რამ გაიგოთ საკუთარ თავსა და სექსუალობაზე და გაიაზროთ, რომ ბისექსუალი (ან რომელიმე სხვა ორიენტაცია) არც არასდროს ყოფილხართ. ამაში სამარცხვინო არაფერია — სექსუალური თვითგამორკვევის გზა ყველასთვის ინდივიდუალურია.

სექსუალური ორიენტაცია იგივე არ არის, რაც სექსუალური გამოცდილება

გახსოვდეთ, რომ თუნდაც მთელი ცხოვრების განმავლობაში მხოლოდ ერთი სქესის ან გენდერის ადამიანთან გქონდეთ სექსუალური ურთიერთობა, ეს არ ნიშნავს, რომ თქვენ აუცილებლად ჰომოსექსუალი ან ჰეტეროსექსუალი ხართ. სექსუალური ორიენტაცია მიზიდულობაა და არა — გამოცდილება.გარდა ამისა, ნებისმიერი სექსუალური ორიენტაციის ადამიანი შეიძლება იყოს პოლიამორული ან მონოგამი. ბისექსუალობა არ განსაზღვრავს იმას, რამდენად მონოგამი ხართ ან არ ხართ ან რამდენად ერთგული შეგიძლიათ იყოთ თქვენს პარტნიორთან. ეს ყველაფერი ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია კონკრეტულ ადამიანზე.

რაც მთავარია, შეგიძლიათ საკუთარ თავს ის უწოდოთ, რასაც ისურვებთ

ამ ყველაფრის წაკითხვის მერე თუ ფიქრობთ, რომ „ტექნიკურად“ ბისექსუალი ხართ, მაგრამ მაინც გგონიათ, რომ ეს ტერმინი კარგად ვერ აღწერს თქვენს გამოცდილებას ან არ მოგწონთ ის, გახსოვდეთ, რომ მხოლოდ თქვენ შეგიძლიათ განსაზღვროთ საკუთარი სექსუალური იდენტობა.

შესაძლოა, გსურდეთ, რომ საკუთარ თავს უწოდოთ „ბისექსუალი“, „პანსექსუალი“, „გეი“, „ქვიარი“, „სექსუალურად ფლუიდური“, ნებისმიერი სხვა ტერმინი ან, სულაც, არცერთი — ეს მხოლოდ თქვენი გადასაწყვეტია.

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: ThorneHarbour

წყარო

რა არის BDSM? — მისი ტიპები, ტერმინები, დადებითი მხარეები და რჩევები

0
#image_title

BDSM არის აკრონიმი, რომელიც აღნიშნავს თანხმობის საფუძველზე განხორციელებულ სექსუალური პრაქტიკებს, მათ შორის:

  • ბონდაჟი (ინგლ. Bondage) — სექსის დროს პარტნიორის ფიზიკურად დაბმა, მაგალითად, ხელბორკილებით, თოკით ან რაიმე ფორმის ზონრით;
  • დისციპლინა (ინგლ. Discipline) — სექსუალური პრაქტიკა, რომლის დროსაც დომინანტი პარტნიორი ადგენს წესებს, რომლებსაც მორჩილი პარტნიორი უნდა დაემორჩილოს;
  • დომინაცია (ინგლ. Dominance) — სექსის დროს პარტნიორზე ძალაუფლებისა და კონტროლის ფლობა;
  • მორჩილება („სუბმისია“; ინგლ. Submission) — სექსის დროს ძალაუფლებისა და კონტროლის გაცემა და დომინანტი პარტნიორის სურვილზე დამორჩილება;
  • სადომაზოხიზმი (ინგლ. Sadomasochism) — სექსუალური კმაყოფილების განცდა ფიზიკური ტკივილის ან დამცირების მიყენებით (სადიზმი) ან მიღებით (მაზოხიზმი).

BDSM-ში, როგორც წესი, პარტნიორები ირგებენ სპეციფიკურ როლებს, რომლებიდანაც ერთ-ერთი დომინანტია, მეორე კი — მორჩილი. დომინანტ ადამიანს ხშირად აღწერენ ტერმინებით „დომინანტი“ (ინგლ. Dominant), „ბატონი/ქალბატონი“ (ინგლ. Master/Mistress) ან „აქტი“ (აქტიური, ტოპი; ინგლ. Top), მორჩილ ადამიანს კი — ტერმინებით „მორჩილი“ („საბმისივი“; ინგლ. Submissive), „მონა“ (ინგლ. Slave) ან „პასი“ (პასიური, ბოთომი; ინგლ. Bottom).

აუცილებლად უნდა აღინიშნოს, რომ მსგავსი დომინანტი-მორჩილი როლური თამაშისთვის ორივე (ან მეტი) პარტნიორის თანხმობაა საჭირო, რაც მას სექსუალური ძალადობისგან განასხვავებს. მეტიც, BDSM თემში ხშირად გამოიყენება ფრაზა „უსაფრთხო, გააზრებული და შეთანხმებული“ (ინგლ. Safe, Sane and Consensual, იგივე SSC), რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს, რომ ნებისმიერი ტიპის BDSM აქტივობა ჩამოთვლილთაგან სამივე უნდა იყოს.

მართალია, ის ხშირად ტაბუდ ან ნორმიდან „გადახრადაა“ წარმოჩენილი, მაგრამ კვლევა აჩვენებს, რომ BDSM საკმაოდ ხშირი სექსუალური ფანტაზია და პრაქტიკაა მრავალი ადამიანისა და წყვილისთვის.

BDSM-ის ფორმები

არსებობს სექსუალური „თამაშების“ რამდენიმე ფორმა, რომელიც შეიძლება BDSM-ის დროს განხორციელდეს. მათ შორისაა:

  • ასაკის თამაში (ე.წ. „ეიჯ-ფლეი“; ინგლ. Age play): თავის მოჩვენება, რომ ხართ სხვა ასაკის, უფრო ნაკლების ან მეტის;
  • სუნთქვის თამაში (ე.წ. „ბრეზ-ფლეი“; ინგლ. Breath play): სუნთქვის შეკავებაზე ორიენტირებული აქტივობები სექსუალური აქტის დროს;
  • ზღვრული თამაში (ე.წ. „ეჯ-ფლეი“; ინგლ. Edge play): ის BDSM აქტივობები, რომლებიც შედარებით უფრო სახიფათოდ მიიჩნევა. „ზღვრული თამაშის“ დროს ხდება „უსაფრთხო, გააზრებული და შეთანხმებული“ მოქმედებების „ზღვრამდე“ მიყვანა;
  • გენდერის თამაში (ე.წ. „ჯენდერ-ფლეი“; ინგლ. Gender play): თავის მოჩვენება, რომ ხართ სხვა გენდერის;
  • დარტყმის თამაში (ე.წ. „იმფექთ-ფლეი“; ინგლ. Impact play): სხეულზე დარტყმა ხელით ან რაიმე ხელსაწყოთი (მაგალითად, მათრახით ან როზგით);
  • ტკივილის თამაში (ე.წ. „ფეინ-ფლეი“; ინგლ. Pain play): როდესაც სექსუალური აქტივობა მოიცავს პარტნიორისთვის ან საკუთარი თავისთვის ტკივილის განზრახ მიყენებას (ცხადია, თანხმობის და სურვილის საფუძველზე). ამაში შეიძლება შედიოდეს გაშოლტვა, კბენა, ხელის დარტყმა და კაწვრა, ასევე სხვა მოქმედებები, რომლებიც მოიცავს მათრახს, როზგს და ბრტყელთავიან ჯოხს;
  • როლური თამაში (ე.წ. „როლ-ფლეი“; ინგლ. Role play): თავის მოჩვენება, რომ სხვა იდენტობა გაქვთ სექსუალური აქტივობის დროს;
  • დამცირება: მოიცავს პარტნიორის დამცირებას, შეურაცხყოფას, მასზე ფსიქოლოგიურ ზეწოლას და ა.შ. მას ხშირად თან ახლავს BDSM-ის ფიზიკური ასპექტებიც, როგორიცაა ბონდაჟი ან ტკივილის თამაში;
  • შიბარი: ბონდაჟის არტისტული ფორმა, რომელიც იაპონიიდან მომდინარეობს და რომლის დროსაც დომინანტი თავის მორჩილს ფერადი ბაწრებით აბამს სპეციალური, ჩახლართული პატერნებით.

BDSM-ის მონაწილეები ასევე შეიძლება დაესწრონ ე.წ. „ფლეი-ფართის“ („თამაშის წვეულება“; ინგლ. Play party) — სოციალურ შეკრებას, რომელზეც დამსწრეები BDSM აქტივობებში მონაწილეობენ.

BDSM-ის ტერმინები

BDSM-ის უსაფრთხოების ზომებსა და სასარგებლო მხარეებზე მეტის გაგებამდე, შესაძლოა, კარგი იდეა იყოს რამდენიმე ხშირად გამოყენებული ტერმინის ცოდნა. ამ ტერმინებს შორისაა:

  • აქტისშემდგომი ზრუნვა (ე.წ. „აფთერქეარი“; ინგლ. Aftercare): პარტნიორისთვის მენტალური და ფიზიკური მხარდაჭერის შეთავაზება BDSM-ის შემდეგ;
  • დავარდნა (ე.წ. „დროფი“; ინგლ. Drop): მენტალურად და ფიზიკურად გამოფიტვის შეგრძნება BDSM-ის შემდეგ;
  • დილეგი (ე.წ. „დანჯენი“; ინგლ. Dungeon): სპეციალური ლოკაცია, სადაც იმართება BDSM;
  • ფეტიში: სექსუალური სიამოვნების მიღება სპეციფიკური სხეულის ნაწილისგან, ნივთისგან ან გამოცდილებისგან;
  • მსუბუქი ზღვარი: ის, რის გაკეთებასაც პარტნიორი ორჭოფობს, მაგრამ რაც შეიძლება სცადოს;
  • მკაცრი ზღვარი: ის, რასაც პარტნიორი არავითარ შემთხვევაში არ გააკეთებს BDSM-ის დროს;
  • „ქინქი“ (ინგლ. Kink): ნებისმიერი სექსუალური პრაქტიკა, რომელიც არასტანდარტულია;
  • „მანჩი“ (ინგლ. Munch): წვეულება, ხშირად საჯარო, რომელზეც BDSM-ით დაინტერესებული ადამიანები იკრიბებიან;
  • პროტოკოლი: წესები, რომლებზეც თანხმდებიან პარტნიორები BDSM-ის დროს;
  • სცენა: ტერმინი, რომელიც BDSM-ის აქტის აღსაწერად გამოიყენება;
  • „სვიჩი“ (ინგლ. Switch): BDSM-ის დროს დომინანტისა და მორჩილის პოზიციების გაცვლა ან ადამიანი, რომელსაც ორივე როლის მორგება შეუძლია.

BDSM და უსაფრთხოების ზომები

ვინაიდან BDSM-ში შეიძლება ფიგურირებდეს ტკივილი და დამცირება ან როლური თამაშები, რომლებსაც დომინაცია და მორჩილება ახასიათებს, მას გარკვეული უსაფრთხოების ზომების წინასწარ მიღება სჭირდება. ეს უზრუნველყოფს იმას, რომ BDSM-ში მონაწილე არცერთი ადამიანის სექსუალური საზღვრები არ დაირღვეს.

თანხმობა

BDSM აქტივობებში მონაწილეობისას ყველა მონაწილის თანხმობა აუცილებელია, თანაც აუცილებელია, თანხმობა არ იყოს მხოლოდ „ნაგულისხმევი“ და ის პირდაპირ და უშუალოდ გასცეს ყველა მონაწილემ — თუ ფიქრობთ, რომ თქვენი პარტნიორი თანახმაა, ჩაერთოს ამ აქტივობებში, მაგრამ სინამდვილეში ის არ არის თანახმა, თქვენ პოტენციურად სექსუალური ძალადობის ჩამდენი გახდებით.

იმაში დასარწმუნებლად, რომ პარტნიორი BDSM-ის დაგეგმილ აქტივობებში ჩართვაზე თანახმაა, აქტამდე გაესაუბრეთ მას და განიხილეთ, რა მოგწონთ თითოეულს და რა განიჭებთ სექსუალურ სიამოვნებას, ასევე, გაუზიარეთ ერთმანეთს საკუთარი საზღვრები (ის, რაზე მეტის გაკეთებაც თქვენთვის მიუღებელია). ეს დაგეხმარებათ იმაში, რომ ორივემ (ან მეტმა) დადებითი გამოცდილება მიიღოთ და თქვენს ინდივიდუალურ კომფორტის ზონებში დარჩეთ.

მოლაპარაკებები სექსამდე

BDSM-ის სცენაში მონაწილეობამდე გაესაუბრეთ პარტნიორს და დათქვით, რას გააკეთებთ და რას არ გააკეთებთ. გადაწყვიტეთ, ვინ იქნება დომინანტი და ვინ მორჩილი, ან თუ რომელიმე აპირებთ, რომ იყოთ ე.წ. „სვიჩი“ (სცენის განმავლობაში შეიცვლით როლს) და რა ტიპის „თამაშში“ ჩაერთვებით. ამის წინასწარ შეთანხმების წყალობით ორივეს გეცოდინებათ, რა მოლოდინი უნდა გქონდეთ ამ გამოცდილების დროს.

უსაფრთხო სიტყვები

უსაფრთხო სიტყვა არის წინასწარ განსაზღვრული სიტყვა, რომელიც BDSM-ში მონაწილე ადამიანს შეუძლია წარმოთქვას, თუკი ის, რაც აქტის დროს ხდება, მისთვის აღარაა კომფორტული ან/და მისაღები და სურს, რომ გაჩერდეთ.

წინასწარ დათქვით თქვენი უსაფრთხო სიტყვა და გაუზიარეთ პარტნიორს. თუკი რომელიმე თქვენთან ამ სიტყვას იტყვის BDSM-ის აქტის განმავლობაში, ნებისმიერი აქტივობა მყისიერად უნდა შეწყვიტოთ თქვენც და თქვენმა პარტნიორ(ებ)მაც.

„მწვანე-ყვითელი-წითელი“ სისტემა

BDSM-ში მონაწილე ზოგი წყვილი „მწვანე-ყვითელი-წითელი“ სისტემის გამოყენებას ამჯობინებს. შუქნიშნის მსგავსად, ამ შემთხვევაშიც „მწვანე“ ნიშნავს გაგრძელებას, „ყვითელი“ — შენელებას და „წითელი“ — გაჩერებას.

ამ ტიპის სისტემის გამოყენება საშუალებას გაძლევთ, BDSM-ის დროს კომუნიკაცია გქონდეთ თქვენს პარტნიორთან და უთხრათ მას, რამდენად მოგწონთ ან არ მოგწონთ ის, რაც ახლა ხდება და გააგებინოთ, ზღვარს ხომ არ უახლოვდება ან ხომ არ უნდა გაჩერდეს.

წყარო: Playbuzz

BDSM-ის დადებითი მხარეები

ბოლო დროს განხორციელებულმა კვლევებმა, რომლებიც BDSM-სა და სხეულზე მის ეფექტებს შეისწავლიდა, საინტერესო შედეგები აჩვენა. მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ BDSM პრაქტიკებს ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო ეფექტიც აქვს.

გაუმჯობესებული მენტალური ჯანმრთელობა

ერთ-ერთ კვლევაში მკვლევრები დააკვირდნენ იმ ადამიანების პიროვნულ მახასიათებლებს, ურთიერთობებში ქცევის ფორმებსა და ზოგად კეთილდღეობას, რომლებიც BDSM-ით იყვნენ დაკავებულები. გავრცელებული სტერეოტიპების მიუხედავად, კვლევამ აჩვენა, რომ ამ სექსუალურ პრაქტიკებში ჩართული ადამიანები:

  • უფრო უსაფრთხოდ გრძნობდნენ თავს თავიანთ ურთიერთობებში;
  • უფრო კეთილსინდისიერად ექცეოდნენ სხვებს;
  • იყვნენ უფრო ექსტრავერტები;
  • ნაკლებად მგრძნობიარეები იყვნენ სხვათა დამოკიდებულებების მიმართ;
  • მათ ჰქონდათ უკეთესი მენტალური კეთილდღეობა;
  • ჰქონდათ უფრო მეტი მიმღეობა სიახლეების გამოცდის მიმართ;
  • ნაკლებად აწუხებდათ შფოთვა.

შემცირებული სტრესი

კვლევამ აჩვენა, რომ BDSM-ში მონაწილე ადამიანები ამ აქტივობების დროს ცნობიერების სხვა დონეზე გადადიან, რომელიც ჰგავს იოგით დაკავებული ადამიანის მედიტაციურ მდგომარეობას ან მარათონში მონაწილის ეიფორიულ მდგომარეობას. ეს აქტივობები აუმჯობესებს ჯანმრთელობას, რადგან ამცირებს ჩვენ სხეულში ჰორმონ კორტიზოლის დონეს. BDSM-ში მონაწილეობას ზოგჯერ მსგავსი ეფექტი აქვს.

მაგალითად, ერთ-ერთმა კვლევამ აღმოაჩინა, რომ დომინანტ როლში მყოფ პარტნიორებს BDSM-ის სესიის შემდეგ სხეულში კორტიზოლის დონე უმცირდებოდათ. კორტიზოლი „სტრესის ჰორმონის“ სახელითაა ცნობილი და ის ჯანმრთელობის არაერთ პრობლემასთანაა დაკავშირებული, მათ შორის, მაღალ წნევასთან, დათრგუნულ იმუნიტეტთან და ინსულინისადმი რეზისტენტობასთან.

► მკვლევრებმა ასევე აღმოაჩინეს, რომ ზოგი მონაწილე BDSM-ს „სპირიტუალურ გამოცდილებად“ მიიჩნევდა.

უკეთესი ურთიერთობები

მკვლევრებმა ასევე დაასკვნეს, რომ წარმატებულ სადომაზოხისტურ სცენებში მონაწილეობა ზრდის პარტნიორებს შორის დაკავშირებულობისა და ინტიმურობის განცდას. მართალია, ამის ზუსტი მიზეზები ცხადი არ არის, მაგრამ კვლევამ აჩვენა, რომ რომანტიკულ პარტნიორებთან ერთი და იმავე რუტინული აქტივობების ნაცვლად ახალი აქტივობებით დაკავება ზრდის ინტიმურობას.

ამას ადასტურებს კიდევ ერთი კვლევა, რომელიც შეისწავლიდა, როგორ რეაგირებს ტვინი ახალი რაღაცების კეთებისას. დაქორწინებული წყვილების ტვინის შესწავლამ აჩვენა, რომ ახალი აქტივობების ერთად კეთება ტვინის „დაჯილდოების სისტემას“ ააქტიურებს და სხეულში დიდი რაოდენობით გამოყოფს დოფამინს, ბედნიერების ჰორმონს, ასევე, სხვა ნივთიერებებს, რომლებიც თავს კარგად გვაგრძნობინებს.

BDSM-ის პოტენციური საფრთხეები

მართალია, BDSM შეიძლება სახალისო იყოს, მაგრამ მნიშვნელოვანია, რომ დაიცვათ უსაფრთხოების ზომები. ნებისმიერი სპეციფიკური ჩაცმულობის, აღჭურვილობისა თუ სათამაშოების გამოყენებამდე კარგად გათვითცნობიერდით, როგორ უნდა გამოიყენოთ ის უსაფრთხოდ, სანამ უშუალოდ საქმეში გამოცდიდეთ. მაგალითად, ბონდაჟს და „ტკივილის თამაშს“ შეიძლება დაზიანება მოჰყვეს, თუკი ფრთხილად არ იმოქმედებთ და აღჭურვილობას სწორად არ გამოიყენებთ.

► BDSM-ის აქტივობებით უსაფრთხოდ დაკავებაში ამ თემაზე მეტის კითხვა და საგანმანათლებლო ვიდეოების ყურება დაგეხმარებათ.

ასევე, მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ BDSM ყველასთვის არ არის. ბევრ ადამიანს აქვს ფანტაზიები BDSM-თან დაკავშირებულ აქტივობებზე, თუმცა მათ არააუცილებლად მოსწონთ იგივე უშუალოდ პრაქტიკაში. ზოგს ურჩევნია BDSM-ს სცენები იკითხოს ან იხილოს, ისე რომ თვითონ არ გამოცადოს იგივე საკუთარ თავზე.

BDSM-ით ვარ დაინტერესებული — როგორ დავიწყო?

თუკი გსურთ, BDSM თქვენც სცადოთ, არსებობს BDSM-ის რამდენიმე მსუბუქი პრაქტიკა, რომელიც დამწყებთათვის შესაფერისია. მათ შორისაა:

  • თმის მოქაჩვა;
  • თვალების ახვევა;
  • მსუბუქი გაშოლტვა (ე.წ. „სფენქინგი“; ინგლ. Spanking);
  • დაბმა შარფით, ჰალსტუხით ან რამე მსგავსი ქსოვილით;
  • როლური თამაშები.

ეროტიკული თამაშების უფრო ინტენსიური ფორმებისთვის შეგიძლიათ წაიკითხოთ წიგნები და სტატიები BDSM-ზე ან უყუროთ საგანმანათლებლო ვიდეოებს. ზოგი BDSM პრაქტიკა შეიძლება სახიფათო იყოს და დაზიანებაც მოჰყვეს, თუკი უსაფრთხოების შესაბამის ზომებს არ მიიღებთ. და, როგორც უკვე ვახსენეთ, გახსოვდეთ, რომ BDSM აქტივობები ფრთხილად უნდა შეათანხმოთ წინასწარ, რათა მასში მონაწილე ყველა ადამიანს კარგად ესმოდეს, რა ელის.

დასაწყისისთვის უმჯობესია, უფრო მეტი გაიგოთ BDSM-ზე და გაარკვიოთ, რა გსურთ მისგან, ასევე, გაარკვიოთ, როგორ შეგიძლიათ ამ სურვილების გამოხატვა, იქნება ეს უკვე არსებულ პარტნიორთან თუ ახალ ადამიანთან. თუმცა, გახსოვდეთ, რომ ძალიან მნიშვნელოვანია, ენდობოდეთ იმ ადამიანს, რომელთანაც BDSM აქტივობით კავდებით. თუკი რაიმეს გაკეთებამდე საკმარისად კომფორტულად არ გრძნობთ თავს, არ იჩქაროთ და არაფერი დააძალოთ საკუთარ თავს თუ პარტნიორს.

„გააკეთეთ ის, რაც გრძნობთ, რომ ბუნებრივია; არ შეგეშინდეთ ხმის ამოღების და დასვით შეკითხვები. ინტერნეტში უამრავი ინფორმაცია მოიპოვება, დაწყებული წიგნებით და დამთავრებული საგანმანათლებლო კლასებით. გამოცადეთ ახალი აქტივობები სანდო ადამიანთან, თუმცა ამ ნდობის მოპოვებას იმდენი დრო დაუთმეთ, რამდენიც საჭიროა“, — ამბობს Them.us-თან ინტერვიუში შარლოტ სარტრი (ინგლ. Charlotte Sartre), პორნოვარსკვლავი და Kink.com-ის რეჟისორი.

იმის გამორკვევა, თუ BDSM-ის რომელი ასპექტები მოგწონთ და რომლებს აარიდებდით თავს, საკვანძოა საიმისოდ, რომ თქვენი BDSM გამოცდილება სასიამოვნო გამოვიდეს და თავს კომფორტულად და დაცულად გრძნობდეთ. საკუთარი სურვილების უკეთ გააზრების მნიშვნელოვანი ნაწილია იმაზე ფიქრიც, საერთოდ რატომ გსურთ BDSM-ით დაკავება. რამდენადაც ფართოა იმ სექსუალური აქტებისა და დინამიკების სპექტრი, რომელსაც BDSM მოიცავს, იმდენადვე მრავალფეროვანია ის მიზეზები, თუ რატომ სურთ ადამიანებს ამ აქტივობებით დაკავება. იმის გარკვევა, თუ რა გამოძრავებთ თქვენ და რატომ გსურთ BDSM-ის ცდა, დაგეხმარებათ, უკეთ გაიგოთ, რისი მიღება შეგიძლიათ მისგან.

„ბევრი ჩემი კლიენტი BDSM-ს იყენებს საიმისოდ, რომ ჰქონდეს ისეთი სექსი, რომელშიც უსაფრთხოდ იგრძნობს თავს, მას შემდეგ, რაც მათ სექსუალური ტრავმა გამოიარეს. ამ გზით ისინი მომხდარზე მართვის სადავეების დაბრუნებას ახერხებენ“, — ამბობს გოდექს ჰარუ (ინგლ. Goddexx Haru), ცნობილი დომინატრიქსი და სექსუალური განათლების მენტორი, — „მე განსაკუთრებით მომწონს „გენდერის თამაში“ — სხვადასხვა გენდერული იარლიყისა და ექსპრესიის ირგვლივ თამაში სექსის დროს შეიძლება გასაოცრად ძლიერი გზა აღმოჩნდეს საკუთარი გენდერისა და სექსუალობის შესასწავლად. მე, როგორც ტრანს ადამიანს, მიმაჩნია, რომ გენდერთან დაკავშირებულ იმ გზებთან თამაში, რომლებითაც მე აღვიქვამ საკუთარ სხეულსა და თავს, შეგრძნების დონეზე შეიძლება იყოს იმის მიღწევის საშუალება, რომ დავიბრუნო კონტროლი და ავტონომია საკუთარ სხეულსა და იმ წარმოდგენებზე, რომლებითაც სამყარო ცდილობს ჩემზე იარლიყების მოკვრას“.

საბოლოოდ, BDSM შეიძლება დაგეხმაროთ, გადაეშვათ საკუთარი იდენტობის სხვა ნაწილში, ასევე, დაგეხმაროთ, რომ უფრო ჩართული იყოთ სექსში ან, უბრალოდ, კარგი დრო გაატაროთ. BDSM-ში ჩაერთეთ იმ დოზით, რა დოზითაც თავად გსურთ. ნელ-ნელა გაზარდეთ და შექმენით კომფორტი და ნდობა პარტნიორ(ებ)თან, ან, თუკი ვინმე უფრო გამოცდილთან გსურთ BDSM-ში ჩართვა, მიმართეთ პროფესიონალ „დომს“ (შემოკლებით „დომინანტს“; ინგლ. Dom/Domme) ან „საბს“ (შემოკლებით „მორჩილს“; ინგლ. Sub). ეს ძალიან ფართო კულტურაა, რომელიც იმის თავისუფლებას გაძლევთ, რომ მასში იმ ფორმით ჩაერთოთ, რა ფორმითაც გსურთ.

რჩევები BDSM-ით დაკავებისთვის

BDSM-ის სამყაროს საკუთარი სუბკულტურები და ტერმინოლოგია აქვს. დამწყებთათვის ის შეიძლება ცოტა შემაშინებელი ჩანდეს, მაგრამ არსებობს რამდენიმე რჩევა, რომელიც ახალი გამოცდილებების მიღებაში დაგეხმარებათ:

  • გახსოვდეთ, რომ კომუნიკაცია საკვანძოა — ჯერ კიდევ დაწყებამდე აუცილებელია, ესაუბროთ პარტნიორს და გაუზიაროთ ერთმანეთს საკუთარი ინტერესები და საზღვრები. განსაკუთრებით, თუკი რაიმე ისეთით კავდებით, რაც BDSM-ის ნაწილია, ეს აუცილებლად უნდა გქონდეთ წინასწარ შეთანხმებული პარტნიორთან.
  • დაიწყეთ ნელა — BDSM-ის მსუბუქი პრაქტიკები კარგი დასაწყისია იმის უკეთ გასააზრებლად, რა მოგწონთ და რასთან გრძნობთ თავს კომფორტულად. მაგალითად, სექსუალური სცენების როლებით გათამაშება ან „ბინძური საუბარი“ (ე.წ. „დერთი-თოქი“; ინგლ. Dirty talk) საკუთარი ფანტაზიების გამორკვევაში დაგეხმარებათ.
  • გულდასმით მოაწყვეთ სცენა — BDSM-ის სცენის მოწყობისას ჩართეთ ამ პროცესში თქვენი ყველა შეგრძნება. შესაბამისი განათება, სურნელოვანი სანთლები, ნაზი მუსიკა და ეროტიკული ჩაცმულობა BDSM-ისთვის შესაფერისი განწყობის შექმნაში დაგეხმარებათ.
  • დათქვით უსაფრთხო სიტყვა და არ მოგერიდოთ მისი გამოყენება — BDSM სახალისო უნდა იყოს მასში მონაწილე თითოეული ადამიანისთვის. ამიტომაც, თუკი რაღაც არ მოგწონთ ან ზედმეტად არაკომფორტულად გაგრძნობინებთ თავს, არაფერია სამარცხვინო იმაში, რომ ეს ხმამაღლა თქვათ და რამე სხვა სცადოთ.

BDSM და სტერეოტიპები

მეინსტრიმული კულტურა და მედია BDSM-ს ხშირად თავზეხელაღებულ, სახიფათო და არაჯანსაღ რამედ წარმოაჩენს. სატელევიზიო შოუებსა თუ ფილმებში ფეტიშისტები ხშირად საეჭვო რეპუტაციის მქონე, არაეთიკურ კანონდამრღვევებად ან მოძალადეებად არიან  წარმოჩენილები. თუმცა, BDSM-ს ამგვარ სტერეოტიპებში არამხოლოდ მედია აქცევს:

2013 წელს მენტალური აშლილობების დიაგნოსტიკისა და სტატისტიკის სახელმძღვანელოს მეხუთე გამოცემის გამოსვლამდე, ფეტიშიზმსა და სადომაზოხიზმში მონაწილეობა მენტალური ჯანმრთელობის პროფესიონალების მიერ მენტალურ აშლილობად მიიჩნეოდა. საბედნიეროდ, უფრო „ქინქი“ — უკომპლექსო და „არატრადიციული“ — სექსის მიმართ განწყობები ბოლო დროს შეიცვალა. თუმცა, BDSM-ით დაინტერესება კაცობრიობისთვის ახალი რამ არაა. ადამიანებს ყოველთვის ხიბლავდათ თავგადასავლებით და სიახლეებით აღსავსე სექსი.

მაგალითად, 2005 წლის დურექსის გლობალურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ზრდასრულების 20% ბონდაჟის რაიმე ფორმას იყენებდა სექსის დროს. ჯერ კიდევ 1956 წელს კინსის ინსტიტუტის კვლევამ აღმოაჩინა, რომ ადამიანების 50%-ს მოსწონდა ეროტიკული კბენა. შესაძლოა, უფრო „ქინქი“ სექსი იმაზე უფრო ხშირად არ გვქონდეს, ვიდრე ეს წარსულში ხდებოდა, თუმცა აშკარაა, რომ მასზე ახლა ბევრად მეტს ვსაუბრობთ ღიად.

BDSM და ლგბტქი თემი

მართალია, ყველა, ვინც BDSM-ში მონაწილეობს, არ არის ქვიარი და არც ყველა ქვიარ ადამიანს მოსწონს BDSM, მაგრამ ეს ორი თემი ისტორიულად ბევრ ასპექტში მნიშვნელოვნად თანაეკვეთება ერთმანეთს. მაგალითად, ტყავის სამოსი, რაც ბევრისთვის BDSM-ში შედის, ამ ჩაცმულობის მოყვარული თემები და მისთვის განკუთვნილი ბარები მნიშვნელოვან თავშესაფრად იქცა ლგბტქი ადამიანებისთვის 1940-იან წლებში და არამხოლოდ. ფეტიშისა და ლგბტქი თემის გადაჯაჭვული ბუნება დღემდე დავის საგანია, ასევე, დღემდე მიმდინარეობს განხილვა, რამდენად მიეკუთვნებიან ფეტიშისტები პრაიდს.

BDSM ავტომატურად „ქვიარი“ არ არის, თუმცა, ვინაიდან BDSM-ის დინამიკები სექსისადმი არანორმატიულ დამოკიდებულებად მიიჩნევა, მისი ფესვები ლგბტქი უფლებებისთვის ბრძოლის მოძრაობასთან ღრმადაა დაკავშირებული.

გოდექს ჰარუ მათ, ვისაც სურს, მეტი გაიგონ ქვიარ თემში BDSM-ის ისტორიაზე და სპეციფიკურად ქვიარობასა და BDSM-თან დაკავშირებულ პრობლემებზე, ურჩევს, წაიკითხონ გაი ბოლდუინის წიგნი „Ties that Bind“.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: O Homem Feminino

წყარო

სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობა: კითხვები, რომლებიც საკუთარ თავს უნდა დაუსვათ

0
#image_title

► წინამდებარე სტატია მოხვდა ფემეას ბლოგერებისა და ილუსტრატორების კონკურსის გამარჯვებულებს შორის და III ადგილი დაიკავა „საუკეთესო სტატიის“ კატეგორიაში.

ედრიენ რიჩის, ამერიკელი პოეტისა და ესეისტის, 1980 წლის ნაშრომი „სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობა და ლესბოსური არსებობა“ ჰეტეროსექსუალობას მთლიანად კაცებზე მორგებულ პოლიტიკურ ინსტიტუციად განიხილავს, რომელიც ემოციურად, ფიზიკურად და ეკონომიკურად ძალადობს ქალებზე.

რიჩის აზრით, ლესბოსელობა ფემინიზმის ლოგიკური გაგრძელება უნდა ყოფილიყო და ქალებს თავიანთი ენერგია სხვა ქალებისადმი ემოციური და სექსუალური ინტერესის განვითარებაში უნდა ჩაედოთ. ეს მოსაზრება დღემდე საკამათოა და არ კარგავს აქტუალურობას, თუმცა სტატია განიხილავს იმ იდეებს, რომლებიც რიჩის ესეის გამოსვლის შემდეგ განვითარდა, და მიმოიხილავს იმ პრობლემებსა და გამოწვევებს, რომლებსაც ქალი საკუთარი სექსუალობის ეჭვქვეშ დაყენების დროს აწყდება.

რა არის სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობა?

ტერმინი „სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობა“ მიემართება საზოგადოების მოლოდინს, რომ ყველა ადამიანი მონოგამიურ რომანტიკულ ურთიერთობაში უნდა იყოს საპირისპირო სქესის წარმომადგენელთან. სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობის იდეა კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს ამ ნორმას და გვთავაზობს ალტერნატივებს.

ცხადია, რომ ეს პრობლემა საზოგადოების აბსოლუტურად ყველა წევრს ზღუდავს, განურჩევლად სქესისა და გენდერისა, თუმცა მიიჩნევა, რომ ის ყველაზე მეტად ქალებს აზარალებს. ეს იმიტომ ხდება, რომ ქალთა სექსუალობა საზოგადოებისათვის მთლიანად მათი კაცთან ურთიერთობებით განისაზღვრება და, მსგავსი სოციალური მოლოდინების პირობებში, რთულია, სწორად განსაჯო, რა გიზიდავს რეალურად.

თუ ქალს ცხოვრებაში ერთხელ მაინც გასჩენია ეჭვი, რომ მისი ინტერესი კაცებისადმი ფასადური და მთლიანად კულტურული დოგმებისგან ნაკარნახევია, მან აუცილებლად უნდა დაუსვას საკუთარ თავს კითხვები, რომლებიც რიჩის ნაშრომშია თავმოყრილი.

თუ ეჭვობთ, რომ შეიძლება ქალები გიზიდავდეთ

თუ მსგავსი ეჭვები დაგბადებიათ მაშინ, როდესაც რომანტიკული და სექსუალური ურთიერთობები მხოლოდ კაცებთან გქონიათ, საკუთარ თავში უნდა გამოიკვლიოთ, ეფუძნება თუ არა თქვენი კაცებისადმი ინტერესი რეალურ ლტოლვას. შესაძლოა, რომ მათთან ურთიერთობა მხოლოდ სოციალური ვალის მოხდის მიზნით გინდოდეთ და ეს რეალურ სიამოვნებას სულაც არ განიჭებდეთ. ამის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი მაგალითია დისკომფორტი ურთიერთობაში. თუ საკუთარი თავით უკმაყოფილო ხართ რეალური და ახსნადი მიზეზის გარეშე, არის შანსი, რომ თქვენ არ ხართ გულწრფელად ბედნიერი ამ ურთიერთობით. მსგავსი შეგრძნება, რა თქმა უნდა, ბევრი მიზეზით შეიძლება იყოს გამოწვეული, თუმცა, თუ ცხოვრების რაღაც ეტაპზე მაინც დაგიშვიათ, რომ არ მოგწონთ კაცები ან/და მოგწონთ ქალები, მაშინ აუცილებლად უნდა გააგრძელოთ მომდევნო კითხვებზე პასუხის ძიება.

თუ მომწონებია კაცები?

როდესაც ქალები ზემოხსენებულ კითხვებზე იწყებენ ფიქრს, სრულიად ბუნებრივია, გაიხსენონ ყველა ის შემთხვევა, როდესაც კაცი მოსწონებიათ. ხშირად, ქალებისადმი მიზიდულობას ეჭვქვეშ მხოლოდ იმის გამო აყენებენ, რომ წარსულში ჰქონიათ კაცთან ურთიერთობა. ასეთ შემთხვევაში, უნდა იცოდეთ, რომ აბსოლუტურად ბუნებრივია, თუ ცხოვრების რაღაც ეტაპზე მოგწონდათ კაცებთან ურთიერთობა, თუმცა ახლა აღარ გაქვთ ეს იმპულსი; ასევე, ნორმალურია, თუ კვლავ გაქვთ კაცებთან ურთიერთობის სურვილი, თუმცა ახლა ქალებიც გაინტერესებთ.

განსაკუთრებით საინტერესოა ის შემთხვევები, როდესაც ქალები ხვდებიან, რომ მათი წინა ურთიერთობები კაცებთან იყო იმ სურვილის გამოხატულება, რომ საზოგადოებისათვის უფრო მისაღებები ყოფილიყვნენ. თუ ამას აღმოაჩენთ საკუთარ თავში და სრულიად კარგავთ კაცებთან ურთიერთობის სურვილს, თუმცა, შედეგად, მიგაჩნიათ, რომ თქვენი წარსულის გამო „ნაკლებად ლესბოსელი“ ხართ, უნდა გახსოვდეთ, რომ ამ გზას ძალიან ბევრი ქალი გადის და ამაში არაფერია სამარცხვინო.

არსებობს შემთხვევებიც, როდესაც ქალები კაცებისადმი კვლავ გრძნობენ მიზიდულობას, მაგრამ რომანტიკული ურთიერთობებში მაინც ქალებს ანიჭებენ უპირატესობას. მსგავს დროს, შესაძლოა, რომ გაჩნდეს შინაგანი კონფლიქტი, როდესაც ქალი გრძნობს ზეწოლას დამყარებული სტერეოტიპების გამო. ლესბოსელობა არ ნიშნავს (მაგრამ შეიძლება იყოს) ექსკლუზიურად ქალებისადმი ლტოლვას. თუ თქვენ რომანტიკულ და სექსუალურ ურთიერთობებში უპირატესობას ანიჭებთ ქალებს, არავის აქვს უფლება, დაგარწმუნოთ, რომ არ ხართ ლესბოსელი.

ასევე, გამოყოფენ ლესბოსელი ქალების ინტერესს ცნობილი კაცებისადმი, რადგან ძალიან ხშირად ქალების ეჭვებს საკუთარ სექსუალობაზე აღვივებს მათი ლტოლვა საპირისპირო სქესის ცნობადი სახეების მიმართ. ეს, შესაძლოა, ზუსტადაც რომ სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობის ყველაზე არსებითი გამომჟღავნება იყოს, რადგან სახელგანთქმული კაცები (მსახიობები, სპორტსმენები, მუსიკოსები და ა.შ.) მიუწვდომელნი არიან საშუალოსტატისტიკური ქალებისთვის; მათ იციან, რომ არავითარი რეალური შანსი არ აქვთ ცნობილ კაცებთან ურთიერთობის დაწყების და ამ გზით იხდიან თავიანთ სოციალურ ვალდებულებას, რომ მოსწონდეთ კაცები. შესაბამისად, თუ თქვენ მხოლოდ ასეთი კაცებით ინტერესდებით და მხოლოდ ესაა თქვენი ჰეტეროსექსუალობის გამოხატულება, დიდი შანსია, რომ სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობის მსხვერპლი იყოთ.

წყარო: Mary Long/Shutterstock

სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობის ნიშნები

მიიჩნევა, რომ თუ ქვემოთ ჩამოთვლილ ბევრ პუნქტთან პოულობს ქალი საერთოს, არსებობს გონივრული ეჭვი, რომ მისი მიზიდულობა კაცებისადმი მხოლოდ სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობის ნაწილია.

კაცებისადმი „ლტოლვა“

  • თავად „წყვეტთ“, ვისდამი იქონიოთ ლტოლვა — თუ გაქვთ რაიმე წინასწარი სია გონებაში ყველა იმ სასიამოვნო თვისებისა და მახასიათებლის, რომლის გამოც გინდათ, რომ გაგიჩნდეთ კაცისადმი მიზიდულობა, ერთ-ერთი ყველაზე ცხადი ნიშანია სავალდებულო ჰეტეროსექსუალობის. საკმაოდ ხშირია, როდესაც ზედმეტად ბევრი რთულად დასაკმაყოფილებელი სტანდარტი აქვს ქალს სიაში, რაც, თავისთავად, ართულებს სასურველი ტიპის კაცის პოვნის შანსს. სექსუალობის მკვლევართა აზრით, ეს იმის გამოხატულებაა, რომ ქალს რეალურად არ უნდა კაცთან ურთიერთობა, თუმცა თავს ვალდებულად გრძნობს და, შესაბამისად, „სასურველი“ კაცის შეხვედრის ალბათობას თავადვე ამცირებს;

  • მუდმივად ამოწმებთ თქვენს ლტოლვას კაცებისადმი. თუ ხშირად ირჩევთ კაცებს, რომლებიც თქვენს სოციალურ წრეში მიმზიდველებად მიიჩნევიან, და ცდილობთ, რომ მათდამი მოწონება ან მიზიდულობა იგრძნოთ. ეს ნიშნავს, რომ თქვენ საკმაოდ სენსიტიური ხართ თქვენი გარშემომყოფების შეხედულებებისადმი და ცდილობთ, რომ მოერგოთ გავრცელებულ სტანდარტებს;

  • მოგწონთ კაცთან ურთიერთობის იდეა, თუმცა როდესაც თქვენკენ ნაბიჯს დგამენ ან/და სიტუაცია სერიოზულდება, არაკომფორტულად გრძნობთ თავს და უკან იხევთ;

  • წინა პუნქტის გაგრძელებას ჰგავს, თუმცა მაინც აცალკევებენ მდგომარეობას, როდესაც მოგწონთ კაცთან ურთიერთობის და ქორწინების იდეაც კი, თუმცა ყოველ ჯერზე, როდესაც შეიძლება, რომ ეს პერსპექტივა რეალობად იქცეს, დაუსაბუთებელ ან კომიკურ მიზეზებს იგონებთ, რომ აღარ მოგწონდეთ კაცი („არ მომწონს, რომ თმას ასე ატარებს“, „არ მომწონს მისი ხალი ხელის მტევანზე“, „ზედმეტად მაღალია“ და ა.შ);

  • გაქვთ ფანტაზიები კაცების შესახებ, თუმცა გირჩევნიათ, რომ ეს მხოლოდ თეორიად დარჩეს; წარმოდგენა, რომ შეიძლება ეს ფანტაზიები რეალობად იქცეს, არაკომფორტულ შეგრძნებებს აღგიძრავთ;

  • მხოლოდ იმ კაცებისადმი ლტოლვა, რომლებიც თქვენს ქალ მეგობრობს მოსწონთ;

  • მოგწონთ ყურადღება და კომპლიმენტები კაცებისაგან, თუმცა რა წამსაც ურთიერთობის პერსპექტივა ჩნდება (მაგალითად, კომპლიმენტების შემდეგ, პაემანზე წასვლას გთხოვენ), უხერხულ მდგომარეობაში ვარდებით და პანიკა გიპყრობთ;

  • აბსოლუტურად ყველა, ან თითქმის ყველა, მეგობარი ბიჭი/კარგი ნაცნობი მოგწონთ, რადგან თქვენთვის მეგობრობისა და რომანტიკული ურთიერთობის ზღვარი არც ისე მკაფიოა კაცებთან ურთიერთობაში.

  • მოგწონთ კაცები, რომლებიც ექსტრემალურები არიან თავიანთ გენდერულ გამოხატვაში. მაგალითად, ან მხოლოდ მოგწონთ სტერეოტიპულად ჰიპერფემინური კაცები, ან პირიქით — ჰიპერმასკულინური.

  • გსურთ, რომ იურთიერთოთ/დაქორწინდეთ/ოჯახი შექმნათ კაცთან, თუმცა კაცი, რომელზეც ფიქრობთ არასდროს იღებს სპეციფიკურ სახეს და მასკულინურ ფასადად რჩება.

  • ყოველთვის, ან თითქმის ყოველთვის, ინტერესდებით მიუწვდომელი ან გამოგონილი (პერსონაჟები მხატვრული ლიტერატურიდან, კინოდან…) კაცებით, როგორებიც არიან მასწავლებლები, დაქორწინებული ან/და ბევრად უფროსი კაცები; კაცები, რომლებიც თქვენგან გეოგრაფიულად ძალიან დაშორებულები არიან.

  • წინა პუნქტის მსგავსად, მოგწონთ მხოლოდ ურთიერთობაში მყოფი კაცები, რის გამოც ბუნდოვნად დაეჭვებულხართ კიდეც, თუ რეალურად რომელი მხარე მოგწონთ.

  • ყოველთვის კარგავთ ინტერესს თქვენი რომანტიკული/სექსუალური ინტერესის ობიექტისადმი, როდესაც რაიმე ნიშანი მაინც ჩნდება იმის, რომ შეიძლება ისინიც იმავეს გრძნობდნენ.

  • კაცის მხრიდან ვალიდაციის სურვილი გეშლებათ მისდამი ინტერესში. საზოგადოებაში, რომელშიც კაცებს დიდი ძალაუფლება და გავლენა აქვთ, ქალებს, მაშინაც თუ ლესბოსელები არიან, უჩნდებათ სურვილი, რომ მათგან დაიმსახურონ მოწონება. ეს უკანასკნელი კი ხშირად ეშლებათ კაცისადმი ლტოლვაში.

კაცებთან სექსი

  • კაცებთან სექსი გაქვთ არა ფიზიკური ან ემოციური კმაყოფილების მისაღებად, არამედ იმიტომ, რომ თავი სასურველად იგრძნოთ.

  • ან მოგწონთ, როდესაც გრძნობთ, რომ სხვას უნდიხართ, თუმცა მათთან რეალური ფიზიკური კავშირი სასიამოვნოდ არ გესახებათ.

  • თქვენს სექსუალურ ფანტაზიებში კაცები ყოველთვის უსახოები/უსახელოები არიან. რაც მეტად ცდილობთ, რომ დეტალურად წარმოიდგინოთ კაცის გარეგნობა, მით ნაკლებად დაინტერესებული და აღელვებული ხართ მისით.

  • მხოლოდ მაშინ გრძნობთ კაცთან სექსისას თავს კომფორტულად, თუ თქვენი რეალური სურვილები არ მჟღავნდება და ექსტრემალურად დიდი ენერგიების დისბალანსია.

  • არ გაქვთ განსაკუთრებული სახის ემოციური რეაქცია ფიზიკური კონტაქტისას (ჩახუტება, კოცნა…). ან, პირიქით, ზიზღის და დისკომფორტის განცდა გეუფლებათ.

  • მუნჯდებით ან/და შეშდებით, ტირით კაცთან სექსის შემდეგ. შეიძლება, ვერ ხვდებოდეთ ტირილის მიზეზს და გეგონოთ, რომ უმიზეზოდ ხართ ასეთი ემოციური.

იმ შემთხვევაში, თუ რამდენიმე, ბევრი, ან თუნდაც ყველა, ჩამოთვლილი პუნქტი ნაცნობია თქვენთვის, უნდა გააგრძელოთ საკუთარ თავში იმის ძიება, რა მოგწონთ და რა განიჭებთ რეალურ სიამოვნებას ყველანაირი სოციალური და კულტურული წნეხისაგან გათავისუფლების პირობებში. თუ ბევრი კონფლიქტური შეგრძნება გაქვთ საკუთარი ჰეტეროსექსუალობისადმი, დიდი შანსია, რომ ეს ყველაფერი, უბრალოდ, საზოგადოების წარმატებულ წევრად ყოფნის საკმაოდ ბუნებრივი მოთხოვნილებაა. მთავარია, რომ გააგრძელოთ კითხვებზე პასუხების ძიება და ყველაზე კარგად საკუთარი თავი გამოგარკვევთ, თუ რა არის თქვენი გულწრფელი სურვილები.

გამოყენებული წყაროები:

სტატიის ავტორი: მარიამ რაზმაძე

მთავარი სურათი: Cosmopolitan

წყარო

კონკურსი მხარდაჭერილია სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის, ევროკავშირისა და კონრად ადენაუერის ფონდის მიერ დაფინანსებული პროექტის „სამოქალაქო საზოგადოების ინიციატივა: მდგრადი, ღია და ანგარიშვალდებული სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები საქართველოს განვითარებისთვის“ ფარგლებში. მის შინაარსზე სრულად პასუხისმგებელია „ფემეა“ და, შესაძლოა, იგი არ გამოხატავდეს ევროკავშირისა და კონრად ადენაუერის ფონდის შეხედულებებს.

 

კონტრაცეფციის დაუკმაყოფილებელი საჭიროება გენდერული პერსპექტივიდან — საქართველოს კონტექსტი

0
#image_title

► წინამდებარე სტატია მოხვდა ფემეას ბლოგერებისა და ილუსტრატორების კონკურსის გამარჯვებულებს შორის და I ადგილი დაიკავა „საუკეთესო სტატიის“ კატეგორიაში.

სექსუალური და რეპროდუქციული ჯანმრთელობა ადამიანის ჯანმრთელობის განუყოფელი კომპონენტია და გულისხმობს ადამიანის სექსუალობასთან და რეპროდუქციული სისტემის ფუნქციონირებასთან დაკავშირებულ ფიზიკურ, ემოციურ და სოციალურ კეთილდღეობას, რაც თანაბრად არის ყველა ადამიანის საზრუნავი მთელი სიცოცხლის განმავლობაში. სექსუალური და რეპროდუქციული ჯანმრთელობა და უფლებები (სრჯუ) მრავალ მიმართულებას მოიცავს, მათ შორის: ორსულობის და მშობიარობის მართვას;  დედათა და ჩვილ ბავშვთა ჯანმრთელობას; გენდერული ძალადობის, არასასურველი ორსულობის და სექსუალური გზით გადამდები ინფექციების (სგგი) პრევენციას; კონტრაცეფციასა და უსაფრთხო აბორტს; ადამიანის სექსუალობის შესახებ განათლების/ჯანდაცვის შესაბამისი სერვისების უზრუნველყოფას და სხვა.

სექსუალური და რეპროდუქციული ჯანმრთელობის  მნიშვნელობა ადამიანის ცხოვრებისა და განვითარების ყველა ასპექტში პირველად 1994 წელს მოსახლეობისა და განვითარების შესახებ გაეროს საერთაშორისო კონფერენციაზე (ICPD) აღიარეს და სექსუალური და რეპროდუქციული უფლებებიც პირველად განისაზღვრა ადამიანის ძირითადი უფლებების ნაწილად, რაც გულისხმობს ყველა ინდივიდის უფლებას, გააკეთოს თავისუფალი და ინფორმირებული არჩევანი სექსუალურ და რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ საკითხებზე, თავად აირჩიოს პარტნიორი და ჰქონდეს შეთანხმებული სექსუალური ურთიერთობა, მიიღოს ქორწინების ან/და შვილების ყოლის გადაწყვეტილება, ჰქონდეს ხელმისაწვდომობა სექსუალურ და რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ განათლებაზე, სერვისებსა და მხარდაჭერაზე და სხვა. თუმცა, რამდენადაც ქალებსა და კაცებს განსხვავებული რეპროდუქციული სისტემა აქვთ და საზოგადოებაში არსებული სტერეოტიპებიც განსხვავებულ გავლენას ახდენს მათ ცხოვრებაზე, რიგი სრჯუ საკითხები მათთვის სპეციფიკურ ხასიათს ატარებს და მნიშვნელოვნად არის დაკავშირებული გენდერული თანასწორობის მიღწევასთან,  მათ შორის ქალებისა და მოზარდი გოგოებისთვის კონტრაცეფციის თანამედროვე მეთოდებზე ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა.

წყარო: Anastasiia_M / iStock

გლობალურ დონეზე, 257 მილიონი ქალი, რომელსაც არ სურს დაორსულება,  არ იყენებს კონტრაცეფციის (არასასურველი ან/და დაუგეგმავი ორსულობის თავიდან აცილების ერთადერთი გზა, იგივე ჩასახვის საწინააღმდეგო მეთოდები) უსაფრთხო და თანამედროვე მეთოდებს, მათ შორის:  ჰორმონალური კონტრაცეფცია (ორალური აბები, პლასტირები, ვაგინალური რგოლები და სხვა, რომლებიც გამოყოფენ ოვულაციის ხელშემშლელ ერთ ან მეტ ჰორმონს); საშვილოსნოსშიდა საშუალებები (ხელს უშლის კვერცხუჯრედის განაყოფიერებას); გადაუდებელი კონტრაცეფცია (გამოიყენება დაუცველი სექსუალური აქტის შემდეგ ორსულობის პრევენციისთვის); კაცისა და ქალის პრეზერვატივები (რაც ასევე ერთადერთი საშუალებაა სექსუალური გზით გადამდები ინფექციების თავიდან ასაცილებლად) და სხვა.

კონტრაცეფციასთან დაკავშირებულ ინფორმაციასა და სერვისებზე ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება ქალებისა და ახალგაზრდა გოგოებისთვის, პირველ ყოვლისა, საკუთარ სხეულთან, ოჯახსა და მომავალ ცხოვრებასთან დაკავშირებული ინფორმირებული და თავისუფალი გადაწყვეტილების მიღებისთვის აუცილებელი მხარდაჭერის გაცემას გულისხმობს, რაც ხშირად ვერ ხორციელდება საზოგადოებაში ქალის სექსუალობის შემზღუდველი ნორმებით/სოციალურ-ეკონომიკური უთანასწორობით და განაპირობებს ქალთა კონტრაცეფციის დაუკმაყოფილებელ საჭიროებას.

კონტრაცეფციის დაუკმაყოფილებელი საჭიროება გულისხმობს სექსუალურად აქტიური ქორწინებაში მყოფი ან არმყოფი იმ ქალების რაოდენობას, რომელთაც არ სურთ  შვილი ან სურთ ორსულობის გადადება, მაგრამ არ იყენებენ კონტრაცეფციის არცერთ მეთოდს და  შესაბამისი მონაცემები ქვეყნებისა და რეგიონების მიხედვით განსხვავებულია. მაგალითად, ევროპის მასშტაბით რეპროდუქციული ასაკის ქალების 69.2% იყენებს კონტრაცეფციას, თუმცა ეს მონაცემი უფრო დაბალია, ვიდრე ჩრდილოეთ და ლათინურ ამერიკაში, ორსულობის 43%  კი კვლავაც დაუგეგმავია, რაც ასევე მაღალ მაჩვენებელს წარმოადგენს. მიზეზები, თუ რატომ არ ან ვერ იყენებენ ქალები კონტრაცეფციას ყველა კულტურაში, განსხვავებულია, თუმცა ეს 2 ძირითადი მიზეზით არის განპირობებული:

  1. ქალის სექსუალობის შემზღუდველი სოციალური ნორმები, მითები და სტერეოტიპული შეხედულებები. მაგალითად: ქალებმა თავი უნდა შეიკავონ სექსუალური ურთიერთობისგან ქორწინებამდე; „ცოლობა“ და დედობა ქალის მთავარი ფუნქციაა; ადამიანის სექსუალობის შესახებ განათლება ხელს უწყობს სექსუალური ცხოვრების ადრეულ ასაკში დაწყებას; კონტრაცეფციის გამოყენება ქალების პასუხისმგებლობაა; კონტრაცეფციის  კონკრეტული მეთოდების გამოყენება იწვევს უშვილობას და სხვა;

  2. ქალების სიღარიბის მაღალი და განათლების დაბალი დონე, რაც ზღუდავს მათ ფინანსურს შესაძლებლობას, ხელი მიუწვდებოდეთ კონტრაცეფციაზე სახელმწიფო პროგრამების არარსებობის პირობებში (UNFPA, 2020; 2023;). აღნიშნული გარკვეულწილად პარადოქსულია, რადგან, მეორე მხრივ, კონტრაცეფციის გამოყენება  მნიშვნელოვნად ამცირებს  მათი სიღარიბეში ცხოვრების რისკს, რამდენადაც ზრდის განათლების მიღების, დასაქმებისა და შემოსავლების ზრდის შესაძლებლობას. თუმცა, ადამიანის სექსუალობის შესახებ განათლების არარსებობის პირობებში, ქალები საკუთარ რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ ინფორმაციას  ძირითადად პირველი ორსულობის დროს იღებენ, რაც დაგეგმვის კუთხით უკვე დაგვიანებულია.

კონტრაცეფციაზე ხელმისაწვდომობის კუთხით საქართველოს კონტექსტის რაოდენობრივ შეფასებას  რამდენიმე საერთაშორისო ანგარიშში ვხვდებით, თუმცა კონტრაცეფციის მოხმარებასთან დაკავშირებული უფრო სიღრმისეული კვლევები უკიდურესად შეზღუდულია. პირველი მასშტაბური კვლევა ამ მიმართულებით დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ეროვნული ცენტრმა (NCDC) 2010 წელს ჩაატარა საქართველოში მცხოვრებ ქალთა რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული მონაცემების შეგროვების მიზნით. კვლევაში აღნიშნული იყო, რომ 2010 წლისთვის ფერტილურობა მოზარდებში  (39 ახალშობილი 15-19 წლის ყოველ 1000 ქალზე) შობადობის ჯამობრივი კოეფიციენტის 10%-ს შეადგენდა და ამავე ასაკის გოგოების 89%-ს ჰქონდა შვილის ყოლის სურვილი. მსოფლიო ბანკის მონაცემებით, 2020 წელს აღნიშნული მაჩვენებელი საქართველოში შემცირდა (29.1), თუმცა მაღალია ისეთ ქვეყნებთან შედარებით, როგორებიცაა აშშ (15.83), საფრანგეთი (9.41), პოლონეთი (9.74), თურქეთი (17.74), სომხეთი (18.47), რეგიონში კი მხოლოდ აზერბაიჯანს (41.8) ჩამორჩება.

კონტრაცეფციის დაუკმაყოფილებელ საჭიროებასთან კავშირში, კვლევის ფარგლებში საინტერესო იყო ასევე სექსუალური ურთიერთობის გამოცდილების ქონასთან დაკავშირებული მონაცემები (15-24 წლის ასაკობრივ კატეგორიაში 32%; 15-19 წლის კატეგორიაში 11%, თუმცა ყველა მათგანი ქორწინების შემდგომ), რაც იმავე პერიოდისთვის სხვა ქვეყნებში არსებულ მონაცემებთან შედარებით მნიშვნელოვნად დაბალია (გერმანიაში 88%; პოლონეთში 67.2% და, სავარაუდოდ, ქალთა სექსუალობის შემზღუდველი სოციალური ნორმებით იყო განპირობებული. თუმცა, თუ გავითვალისწინებთ იმ ფაქტს, რომ ქორწინებამდე სექსუალური ურთიერთობის ქონის ტენდენცია თითქმის ყველა ქვეყანაში მზარდია, 2023 წლის მდგომარეობით შეიძლება საქართველოშიც განსხვავებული სურათი იყოს და კონტრაცეფციის დაუკმაყოფილებელი საჭიროების პირობებში ახალგაზრდა ქალების, როგორც სოციალურად და ეკონომიკურად ყველაზე დაუცველი ფენის, ჯანმრთელობისთვის რისკის შემცველ არაერთ ქცევას უკავშირდებოდეს არასასურველი ორსულობის, სახიფათო აბორტისა და სგგი-ით ინფიცირების რისკის ჩათვლით.

NCDC-ის მონაცემებით, კონტრაცეფციის (მათ შორის ჰორმონალური კონტრაცეფციის, საშვილოსნოსშიდა საშუალებების, გადაუდებელი კონტრაცეფციის) გამოყენების მაჩვენებელი 20%-ია, ხოლო ცოდნა იმასთან დაკავშირებით, თუ როდის არის დაორსულების რისკი ყველაზე მაღალი, 2010 წელს ასევე მნიშვნელოვნად დაბალი იყო.  გაეროს მოსახლეობის ფონდის ანგარიშის თანახმად, 2018 წელს 15-44 წლის ასაკობრივ ჯგუფებში 2010 წელთან შედარებით კონტრაცეფციის მომხმარებლის წილი საქართველოში კიდევ უფრო (9%-ით) შემცირდა და 45.4% შეადგინა. იმ ქალების წილი, რომლებიც 2018 წელს კონტრაცეფციის არცერთ მეთოდს არ იყენებდნენ, მაშინ როცა ორსულობა დაგეგმილი არ ჰქონდათ, 23% იყო მოსახლეობის ყველა კატეგორიაში, რაც საერთაშორისო სტანდარტების გათვალისწინებით კონტრაცეფციის დაუკმაყოფილებელი საჭიროების საგანგაშო მაჩვენებლად იყო მოხსენიებული.

წყარო: Freepik

მიუხედავად იმისა, რომ 2022 წელს საქართველოში კონტრაცეფციის დაუკმაყოფილებელი საჭიროების მაჩვენებელი 18%-მდე შემცირდა (სავარაუდოდ, არასამთავრობო სექტორის მუშაობის გაძლიერების ფონზე), რეგიონულ დონეზე ის უფრო ახლოს დგას აფრიკის ქვეყნებთან და ჩამორჩება აზიისა და წყნარი ოკეანეთის ქვეყნებს (9%), აღმოსავლეთ ევროპასა და ცენტრალურ აზიას (11%) და ყველა მეზობელ ქვეყანას (სომხეთი — 12%, აზერბაიჯანი — 14%, თურქეთი/რუსეთი — 9%). კონტრაცეფციის მოხმარების დაბალ მაჩვენებელს ძირითადად სწორედ განათლების ნაკლებობა, მეთოდების ალტერნატივების შეზღუდულობა, კონტრაცეფციის გამოყენებასთან დაკავშირებული მითები, ქალის სხეულის მაკონტროლებელი ნორმები, სიღარიბე და იმ განსჯის შიში განაპირობებს, რომელიც ქალებს სრჯუ სერვისების გამოყენებასთან დაკავშირებით აქვთ. შედეგად, აბორტის, მოზარდთა ფერტილურობის, ადრეულ ასაკში ქორწინების, სგგი-ის გავრცელებისა და ადამიანის სექსუალურ და რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული სხვა რისკები იზრდება და ამ კუთხით არსებული მონაცემები ხშირად ასევე საგანგაშოა. მაგალითად,  2018 წლის მდგომარეობით, 15-19 წლის გოგოების თითქმის ნახევარს არ აქვს ინფორმაცია კონტრაცეფციის მეთოდების ეფექტიანობაზე, 5.2%-ს უმშობიარია ცოცხალი ნაყოფით, 2.1% ორსულად იყო გამოკითხვის პერიოდში, ხოლო 2010-2018 წლებში პრაქტიკულად არ შეცვლილა იმ ქალების მაჩვენებელი, რომლებმაც 18 წლამდე იქორწინეს — 2010 წელს 14%, 2018 წელს კი 13.9%.

დინამიკაში არსებული მონაცემები მხოლოდ ხელოვნური აბორტის ჭრილშია გაუმჯობესებული. თუ 2010 წელს 20 წლამდე ასაკში აბორტის 1784 შემთხვევა დაფიქსირდა,  2021 წელს მხოლოდ 444 შემთხვევა იქნა აღწერილი, აქედან არცერთი 15 წლამდე კატეგორიაში. თუმცა, აღნიშნული მონაცემების სანდოობა ასევე კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას, რადგან 16 წლამდე გოგოთა აბორტების შემთხვევები, შესაძლოა, არც იყოს აღრიცხული სამედიცინო დოკუმენტაციაში, რათა ფაქტობრივი მეუღლის მიერ ჩადენილი სისხლის სამართლის დანაშაული არ გამომჟღავნდეს ან ოჯახის „ღირსებას“ არ შეექმნას საფრთხე. საქართველოში მცხოვრები ქალები ასევე აღნიშნავენ, რომ აბორტის თანხის არქონის გამო ისინი ხშირად თვითმართულ აბორტს მიმართავენ (მათ შორის მედიკამენტის თვითნებურ მიღებას, სიმაღლიდან გადმოხტომას, სიმძიმეების აწევას და სხვა), რომლის წარუმატებლად დასრულების შემთხვევაში ქალებს ჯანმრთელობის პრობლემები ექმნებათ ან/და იძულებულები ხდებიან, ბავშვი გააჩინონ.

უსაფრთხო აბორტი ქალის უფლებას, ხოლო მისი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა სახელმწიფოს ვალდებულებას წარმოადგენს, თუმცა, ეს არ ცვლის  იმ ფაქტის, რომ აბორტის პრევენცია პრიორიტეტული მიმართულება უნდა იყოს იმის გათვალისწინებით, რომ მოზარდი გოგოების თვითნებურ აბორტზე მონაცემები პრაქტიკულად არ მოიპოვება და  მათი სექსუალური აქტივობის მიმართ არსებული კულტურული წნეხის, კონტრაცეფციის მაღალი ფასებისა და კონსულტაციის კონფიდენციალურობასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო, გინეკოლოგთან ვიზიტის შემთხვევები უკიდურესად დაბალია როგორც დედაქალაქში, ისე რეგიონებში.

არსებული მაჩვენებლების ფონზე, განსაკუთრებით პრობლემურია ის ფაქტი, რომ საქართველოში ოჯახის დაგეგმვის სერვისები დღემდე არ არის ინტეგრირებული პირველადი ჯანდაცვის რგოლში, არ არსებობს ახალგაზრდებისადმი კეთილგანწყობილი სერვისები და ადამიანის სექსუალობის შესახებ ყოვლისმომცველი განათლება (ინგლ. Comprehensive Sexuality Education; CSE)  კვლავაც არ არის წარმოდგენილი ფორმალური განათლების სისტემაში.

მიუხედავად იმისა, რომ, მოსახლეობის 67%-ის აზრით, „სქესობრივი განათლების სკოლაში დანერგვა აუცილებელია“ და 70%-ს მიაჩნია, რომ „სქესობრივი განათლების საკითხები, რომლებსაც სკოლაში ასწავლიან, მწირი და არასაკმარისია“, ეროვნულ სასწავლო გეგმაში მხოლოდ რამდენიმე საკითხი — ნაადრევი ორსულობა, სგგი და სქესთან დაკავშირებული ფიზიოლოგიური ასპექტები ისწავლება, რაც CSE-ის მხოლოდ მცირე ნაწილია და მათი სწავლებაც ხშირად ზედაპირული ან/და სტიგმატიზებულია. ადამიანის სექსუალობის შესახებ განათლების მიმოხილვისა და შეფასების ინსტრუმენტის (SERAT) გამოყენებით საქართველოს შეფასების ანგარიშის თანახმად, CSE-საკითხები არ არის ფორმულირებული ეროვნული სასწავლო გეგმის მიზნებად და ამოცანებად, რაც მოზარდებს, განსაკუთრებით კი ახალგაზრდა გოგოებს,  ინფორმაციის ისეთი არასანდო წყაროების წინაშე ტოვებს, როგორებიც არის ინტერნეტსივრცე და თანატოლები. პრაქტიკულად, სკოლა ვერ უზრუნველყოფს ბავშვებისთვის სრჯუ საკითხების შესახებ ინფორმაციის მიწოდებას, მათ შორის კონტრაცეფციის რაობასა და მეთოდებზე.

დასკვნის სახით უნდა აღინიშნოს, რომ უკანასკნელ წლებში, საქართველოს მიერ სრჯუ პოლიტიკასა და კანონმდებლობაში განხორციელებული გარკვეული პოზიტიური ცვლილებების მიუხედავად, მათი პრაქტიკული იმპლემენტაცია კვლავ ძირითადად გამოწვევას წარმოადგენს, რაც განსაკუთრებით უარყოფითად სწორედ ქალებისა და გოგოების ცხოვრებაზე აისახება.

რამდენადაც საკითხის სენსიტიურობიდან გამომდინარე არსებულ პრობლემებთან გამკლავება  მნიშვნელოვნად უკავშირდება პოლიტიკური ნების არარსებობას,  ინფორმაციისა და სერვისების უზრუნველყოფის არაფორმალური ვალდებულება არასამთავრობო სექტორზე გადადის. ორგანიზაციული მუშაობა ამ მიმართულებით მნიშვნელოვანი, თუმცა ფრაგმენტულია, და მას არ შეუძლია, სრულად ჩაანაცვლოს სახელმწიფო სერვისები. შესაბამისად, ამ ეტაპზე განსაკუთრებული მნიშვნელობა სწორედ პოლიტიკური ნების გაჩენისკენ და არსებულ პოლიტიკის დოკუმენტებში გათვალისწინებული ნაბიჯების პრაქტიკული იმპლემენტაციის მოთხოვნისკენ უნდა იყოს მიმართული, რაც საზოგადოების ფართო ფენებთან მუშაობას და პროცესში ყველა დაინტერესებული მხარის ჩართვის გარეშე პრაქტიკულად შეუძლებელია.

გამოყენებული წყაროები:

სტატიის ავტორი: ანა ქათამაძე

მთავარი სურათი: Marina Esmeraldo

წყარო

კონკურსი მხარდაჭერილია სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის, ევროკავშირისა და კონრად ადენაუერის ფონდის მიერ დაფინანსებული პროექტის „სამოქალაქო საზოგადოების ინიციატივა: მდგრადი, ღია და ანგარიშვალდებული სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები საქართველოს განვითარებისთვის“ ფარგლებში. მის შინაარსზე სრულად პასუხისმგებელია „ფემეა“ და, შესაძლოა, იგი არ გამოხატავდეს ევროკავშირისა და კონრად ადენაუერის ფონდის შეხედულებებს.

ქალები და ფერტილურობა — როგორ იცვლება ნაყოფიერება ასაკის მიხედვით

0
#image_title

ფერტილურობა (ნაყოფიერება), ანუ ადამიანის დაორსულების ბუნებრივი უნარი, ასაკთან ერთად მცირდება. თქვენი ფერტილურობა 23 წლის ასაკში ისეთივე არ არის, როგორიც 36 ან 45 წლის ასაკში იქნება, და არსებობს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც იწვევს ადამიანის ნაყოფიერების შემცირებას დროთა განმავლობაში. ფერტილურობის უნარი ნებისმიერი სქესის ადამიანს აქვს, თუმცა ამ სტატიაში ჩვენ ვისაუბრებთ ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანების ფერტილურობაზე ასაკის მიხედვით.

„ქალები იბადებიან ყველა იმ კვერცხუჯრედით, რომელიც ოდესმე ექნებათ და მათი რაოდენობა დაახლოებით 1-დან 2 მილიონამდეა. თუმცა, პირველი მენსტრუაციის დროს, რომელიც საშუალოდ 12 წლის ასაკში იწყება, მხოლოდ აქედან 400 ათასი კვერცხუჯრედი რჩება“, ამბობს მედიცინის დოქტორი ჯეინ ფრედერიკი. მისი თქმით, ასაკის მატებასთან ერთად ადამიანის კვერცხუჯრედების რაოდენობა იკლებს და 30-40 წლის ასაკში მათი მარაგი საკმაოდ მცირეა.

ფერტილურობა 20-დან 30 წლამდე ასაკში

დაორსულების ყველაზე მაღალი შანსი 20-დან 30 წლამდე ასაკშია. ერთ-ერთი კვლევის თანახმად, 19-დან 26 წლამდე ქალების ამის შანსი 50%-ია ნებისმიერ თვეს, თუ მათ აქვთ დაუცველი სქესობრივი კავშირი მენსტრუალური ციკლის ყველაზე ნაყოფიერ დღეს. ამავე კვლევის მიხედვით, ეს შანსები 35-დან 39 წლამდე ასაკის ქალებში 29%-მდე ეცემა.

თუ შვილის ყოლას 20-დან 30 წლამდე ასაკობრივ პერიოდში გეგმავთ, დაორსულების შანსების კიდევ უფრო გაზრდა მენსტრუალური ციკლის მონიტორინგით შეგიძლიათ (რაც სხვადასხვა აპლიკაციითაა შესაძლებელი), იქნება ეს სხეულის ბაზალური ტემპერატურის მონიტორინგით, საშვილოსნოს ყელის ლორწოს ცვლილებებზე დაკვირვებითა თუ ოვულაციის პროგნოზირების ტესტის ნაკრების გამოყენებით. ყველა ზემოჩამოთვლილი მეთოდის მიზანია, იცოდეთ, როდის გაქვთ ოვულაციის დღეები, რაც საუკეთესო პერიოდია დასაორსულებლად.

ფერტილურობის პოტენციური პრობლემების გამოსავლენად კარგი გზაა მენსტრუალური ციკლის კონტროლი. თუ შეამჩნევთ, რომ მენსტრუაცია არარეგულარულად გაქვთ ან არ გაქვთ ოვულაციის ნიშნები, აუცილებლად მიმართეთ გინეკოლოგს.

თუ ერთი წლის განმავლობაში უშედეგოდ ცდილობთ დაორსულებას, თქვენ და თქვენმა პარტნიორმა უნდა მიმართოთ სპეციალისტს ფერტილურობის შესაფასებლად. მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი პრობლემა ახალგაზრდა წყვილებში ნაკლებად გავრცელებულია, ასეთი შემთხვევები მაინც არსებობს. აშშ-ს ბავშვთა ჯანმრთელობისა და ადამიანის განვითარების ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, ფერტილურობასთან დაკავშირებული პრობლემების მქონე წყვილების რაოდენობა  დაახლოებით 11%-ია.

► ნებისმიერ ასაკშია გონივრული, მიმართოთ სპეციალისტს დაორსულების შესაძლო ვარიანტების განსახილველად.

არ აქვს მნიშვნელობა, როდის გეგმავთ დაორსულებას — იქნებ, ჯერ არც ხართ დარწმუნებული, გსურთ თუ არა ბავშვის გაჩენა — ნებისმიერ შემთხვევაში სასურველია, იზრუნოთ თქვენი ფერტილურობის ხარისხზე, რისთვისაც საჭიროა ჯანსაღი კვება, მოწევაზე უარის თქმა და უსაფრთხო სექსი მაშინ, როცა დაორსულება თქვენი მიზანი არ არის. სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები (სგგი) ზოგჯერ იწვევს მენჯის ანთებით დაავადებას (PID), რამაც, თავის მხრივ, შეიძლება გამოიწვიოს უნაყოფობა. ქალების ფერტილურობა, რომლებსაც ერთხელ მაინც ჰქონიათ PID, 12%-ით მცირდება, ვისაც ორჯერ ჰქონია — 25%-ით, ხოლო სამჯერ — 50%-ით.

ფერტილურობა 30-იდან 40 წლამდე ასაკში

ფერტილურობის შანსები მცირდება 30 წლის ასაკიდან. თუმცა, რამდენად მკვეთრი იქნება კლება, ეს ინდივიდუალურია.

იქიდან გამომდინარე, რომ 35 წლიდან დაორსულების შანსები სულ უფრო სწრაფად მცირდება, თუკი პირველი ექვსი თვის მცდელობის შემდეგ ორსულობა არ დგება, საჭიროა სპეციალისტთან ვიზიტი ნაყოფიერების შესაფასებლად. გაითვალისწინეთ, რომ დაორსულების შანსებზე შეიძლება გავლენა იქონიოს თქვენი მამრობითი სქესის პარტნიორის ასაკმაც.

თუკი უახლოვდებით 35 წელს, მაგრამ ჯერ არ გეგმავთ ბავშვის გაჩენას, თუმცა არც სრულად გამორიცხავთ სამომავლოდ, ასეთ დროს ერთ-ერთი საუკეთესო გზაა კვერცხუჯრედების გაყინვა. თავიდან კვერცხუჯრედების გაყინვის მეთოდს მიმართავდნენ მხოლოდ ის პაციენტები, რომლებსაც სურდათ კიბოს მკურნალობის შემდეგ ეცადათ დაორსულება. დღესდღეობით სულ უფრო მეტი ადამიანი მიმართავს ამ პროცედურას ახალგაზრდა ასაკში, როცა დაორსულების პრობლემას აწყდებიან. ასეთ დროს, თუკი გარკვეული პერიოდის მერეც ვერ მოხერხდება ბუნებრივი გზით დაორსულება, მათ შეუძლიათ გაყინული კვერცხუჯრედების გალღობა და ინ ვიტრო განაყოფიერების მეთოდის გამოყენება.

► ინ ვიტრო განაყოფიერება (IVF) არის სპერმატოზოიდისა და კვერცხუჯრედის შერწყმა ორგანიზმის გარეთ მაღალტექნოლოგიურ ლაბორატორიაში. აქ მიმდინარე პროცესები იდენტურია იმისა, რაც ქალის ორგანიზმში მიმდინარეობს.

კვერცხუჯრედის გაყინვისას, რაც უფრო ახალგაზრდა ხართ, მით უფრო სავარაუდოა, რომ კვერცხუჯრედი იქნება ჯანმრთელი და სასარგებლო გასანაყოფიერებლად. იდეალურ შემთხვევაში, სასურველია, თუკი თქვენს კვერცხუჯრედებს 35 წლამდე ასაკში გაყინავთ, მაგრამ გასათვალისწინებელია, რომ ეს პროცედურა საკმაოდ ძვირადღირებულია. ამასთან, არსებობს შანსი, რომ თქვენი გაყინული კვერცხუჯრედების გამოყენების სურვილი არასდროს გაგიჩნდეთ ან, სურვილის შემთხვევაში, ვერ მოხდეს მათი განაყოფიერება. მნიშვნელოვანია, ვიცოდეთ, რომ ეს პროცედურა „ყინავს“ ბავშვის გაჩენის პოტენციალს და ის არ არის გარანტია, რადგან ლღობის პროცესს ყველა კვერცხუჯრედი ვერ უძლებს.

ნებისმიერ შემთხვევაში, როცა ქალი გადაწყვეტს ბავშვის გაჩენას, რეკომენდებულია ჯერ ბუნებრივი მეთოდებით სცადოს, რა ასაკშიც არ უნდა გადაწყვიტოს ეს, და მხოლოდ ამის შემდეგ მიმართოს სხვა მეთოდებს. გაყინული კვერცხუჯრედები უნდა განიხილოთ, როგორც სარეზერვო გეგმა.

ფერტილურობა 40-იდან 50 წლამდე ასაკში

ფერტილურობის უნარი კიდევ უფრო მცირდება 40 წლის ასაკიდან. თუ თქვენ ამ ასაკობრივ შუალედში გეგმავთ ბავშვის გაჩენას, სასურველია, თავიდანვე მიმართოთ სპეციალისტს, რათა დაორსულების შანსები გაიზარდოს. ფერტილურობის შანსები ხანდაზმულ წყვილებში მკვეთრად დაბალია.

მიუხედავად შემცირებული შანსებისა, ადამიანები 40 წლის ასაკში და უფრო გვიანაც ორსულდებიან — ეს სავსებით შესაძლებელია. მართალია, 40-დან 50 წლამდე ასაკში ყოველი მესამე ადამიანი აწყდება ფერტილურობის პრობლემებს, მაგრამ ეს მაინც ნიშნავს იმას, რომ სამიდან ორს შეუძლია ბავშვის გაჩენა.

თუ თქვენი კვერცხუჯრედები გაყინეთ, მოგვიანებით შეგიძლიათ ბავშვის გასაჩენად ინ ვიტრო განაყოფიერებას (IVF) მიმართოთ. თუ კვერცხუჯრედები არ გაგიყინავთ ან გაყინეთ, მაგრამ მათი განაყოფიერება ვერ მოხერხდა, შეგიძლიათ, ერთ-ერთ ვარიანტად განიხილოთ დონორის კვერცხუჯრედების გამოყენება, მაგრამ ეს მხოლოდ თქვენი გადასაწყვეტია და მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა მიმართოთ ამ მეთოდს, თუ ფიქრობთ, რომ თქვენთვის კარგი არჩევანია.

40-დან 50 წლამდე ასაკში დაორსულება არაერთ გამოწვევასთანაა დაკავშირებული. გარდა ჩასახვის მეთოდებისა, სხვა ბევრი ფაქტორია გასათვალისწინებელი. როგორც მეან-გინეკოლოგთა ამერიკული კოლეჯი (ACOG) აღნიშნავს, 35 წლის ასაკის შემდეგ ორსულობამ შეიძლება გაზარდოს გესტაციური (ორსულთა) დიაბეტის, მაღალი არტერიული წნევის, პრეეკლამფსიის, ნაადრევი მშობიარობის ან ორსულობის შეწყვეტის რისკი. თუმცა, გაზრდილი რისკები მაინც არ ნიშნავს იმას, რომ ამ ასაკში ორსულობის პერიოდი და შემდგომ მშობიარობა აუცილებლად გართულებებთან იქნება დაკავშირებული.

ფერტილურობა 50 წლის ასაკიდან ზემოთ

არის თუ არა შესაძლებელი 50 წლის ასაკში ან შემდგომ ბავშვის გაჩენა? თეორიულად, დონორის კვერცხუჯრედებითა და შესაბამისი პროცედურებით, ეს შესაძლებელია. როგორც წესი, მენოპაუზა 50-51 წლის ასაკში იწყება. ეს ნიშნავს, რომ თქვენი კვერცხუჯრედები აღარ არის სიცოცხლისუნარიანი, მაგრამ შეიძლება თქვენი საშვილოსნო იყოს მზად თავისი ფუნქციის შესასრულებლად. სწორედ ასეთ დროს შეგიძლიათ მიმართოთ დონორის კვერცხუჯრედების გამოყენების მეთოდს.

ორსულობის გართულების შანსები მნიშვნელოვნად მაღალია ამ ასაკობრივ შუალედში. 50 წლის და შემდგომ ასაკში ქალების დაორსულების ძირითადი საშუალება, როგორც წესი, დონორის კვერცხუჯრედების, საკუთარი გაყინული კვერცხუჯრედების ან გაყინული ემბრიონის გამოყენებაა, თუმცა თავად ორსულობის პერიოდიც არაერთ რისკთანაა დაკავშირებული, როგორიცაა ჰიპერტენზიული დარღვევები, პრეეკლამფსია, გესტაციური დიაბეტი, საკეისრო კვეთა და ა.შ.

თუ ბავშვის გაჩენას გეგმავთ დონორის კვერცხუჯრედების ან ემბრიონის გამოყენებით 50 წლის ასაკში ან, თუნდაც, 45 წლის ასაკის შემდეგ, სპეციალისტების უმრავლესობა გირჩევთ, მიმართოთ ისეთ მეან-გინეკოლოგს, რომელიც გართულებების მაღალი რისკის მქონე პაციენტებთან მუშაობს. მიუხედავად იმისა, რომ გართულებების პროგნოზირება სრული სიზუსტით შეუძლებელია, მათ შეუძლიათ თქვენთვის მნიშვნელოვანი მონაცემებისა და ინფორმაციის მოწოდება.

იმ შემთხვევაშიც, თუ ბავშვის გაჩენა აღარ დგას დღის წესრიგში, უნდა გვახსოვდეს, რომ გინეკოლოგთან რეგულარული ვიზიტი მნიშვნელოვანია ჩვენი რეპროდუქციული ჯანმრთელობისთვის ნებისმიერ ასაკში, მათ შორის, მენოპაუზის დაწყების შემდეგაც, რადგან ეს არ ეხება მხოლოდ ორსულობას. მნიშვნელოვანია პაპ ტესტის გაკეთება და სარძევე ჯირკვლის გამოკვლევა გინეკოლოგის მიერ მითითებულ დროის შუალედებში. გარდა ამისა, საჭიროა ისეთი რუტინული სკრინინგები, როგორიცაა მამოგრაფია, კოლონოსკოპია და DEXA-დენსიტომეტრია (ორმაგენერგეტიკული რენტგენოლოგიური აბსორბციომეტრია, რაც გულისხმობს ძვლის სიმკვრივის გამოკვლევას).

გინეკოლოგთან ვიზიტის კიდევ ერთი მიზეზია მენოპაუზის სიმპტომების მართვაში დახმარება. ქალების დიდ ნაწილში მენოპაუზის სიმპტომები საკმაოდ უსიამოვნოა, ამიტომ გინეკოლოგის მითითებები და შესაბამისი მკურნალობა დაგეხმარებათ მენოპაუზის პერიოდის შედარებით მარტივად გადალახვაში.

თქვენი ფერტილურობა ასაკთან ერთად იცვლება. მიუხედავად იმისა, გეგმავთ თუ არა ბავშვის გაჩენას ფერტილურობისთვის საუკეთესო პერიოდში (20-იდან 30 წლამდე ასაკში), სწორედ ამ პერიოდიდან უნდა იზრუნოთ თქვენს რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასა და სამომავლოდ (თუკი ზოგადად აპირებთ ბავშვის გაჩენას) დაორსულების შანსების გაზრდაზე. ამისათვის საჭიროა მავნე ჩვევებზე უარის თქმა (როგორიცაა, მაგალითად, მოწევა), გინეკოლოგთან რეგულარული ვიზიტი და უსაფრთხო სექსი.

ასევე გახსოვდეთ, რომ ბუნებრივი გზით ბავშვის ყოლა მხოლოდ ერთ-ერთი ვარიანტია და არა — ერთადერთი. არსებობს ბევრი სხვა ვარიანტი, როგორიცაა დონორის კვერცხუჯრედების, სპერმისა თუ ემბრიონის გამოყენება, სუროგაცია და, რა თქმა უნდა, შვილად აყვანა.

გამოყენებული წყარო:

სტატიის მთარგმნელი: ინგა ღოღობერიძე

მთავარი სურათი: Seattle Sperm Bank

წყარო

ანორგაზმია ქალებში — რა იწვევს ორგაზმის პრობლემას?

0
#image_title

► შენიშვნა: სტატიის ფარგლებში მდედრობითი და მამრობითი სქესის ადამიანების აღსანიშნავად სიმარტივისთვის გამოვიყენებთ სიტყვებს „ქალი“ და „კაცი“. ეს ტერმინები გამოყენებული იქნება მხოლოდ ადამიანების დაბადებისას მინიჭებული (ბიოლოგიური) სქესის აღსანიშნავად, მამრობითი და მდედრობითი ანატომიის ერთმანეთისგან გასამიჯნად, და არა — გენდერული იდენტობის მნიშვნელობით. ჩვენ ვაღიარებთ და პატივს ვცემთ გენდერული იდენტობების მრავალფეროვნებასა და სიმდიდრეს.

ანორგაზმია (ინგლ. Anorgasmia) სამეცნიერო ტერმინია, რომელიც ორგაზმის მიღწევის უუნარობას ან ორგაზმის სიხშირისა და სიმძაფრის ნაკლებობას აღნიშნავს. სტატისტიკურად, ქალების 10-15%-ს ორგაზმი არასდროს გამოუცდია, ხოლო კაცებში ეს აშლილობა ნაკლებად იჩენს თავს.

ანორგაზმიის დიაგნოზი ისმება მაშინ, როდესაც ორგაზმის მიღწევასთან დაკავშირებული ზემოთ აღნიშნული პრობლემები მინიმუმ 6 თვის განმავლობაში აწუხებს ქალს. ანორგაზმია შეიძლება იყოს როგორც კონკრეტულ პერიოდში გაჩენილი პრობლემა, ისე მთელი ზრდასრული ცხოვრების განმავლობაში არსებული სამედიცინო დარღვევა.

ანორგაზმიის ტიპები

გამოყოფენ ანორგაზმიის რამდენიმე ტიპს:

  • მუდმივი — ამ შემთხვევაში ქალს ორგაზმი მთელი ცხოვრების განმავლობაში არასდროს გამოუცდია;

  • შეძენილი — ეს ტიპი მიემართება ახლად გაჩენილ ანორგაზმიას, როდესაც ქალი, მიუხედავად წარსულში ამ პრობლემის არქონისა, ორგაზმს ვეღარ განიცდის;

  • ზოგადი — როდესაც ქალს ორგაზმის მიღწევა ზომაზე მეტად უჭირს ყველანაირ გარემოში, ყველა პარტნიორთან და ნებისმიერი სახის ფიზიკური სტიმულაციის მიუხედავად;

  • სიტუაციური — წინა პუნქტის საპირისპირო ტიპი, როდესაც ქალს ორგაზმის განცდა მხოლოდ კონკრეტულ გარემოში და კონკრეტულ პარტნიორებთან არ გამოსდის.

ანორგაზმიის სიმპტომები ქალებში

ანორგაზმიის მთავარი სიმპტომი, როგორც უკვე აღინიშნა, ორგაზმის განცდის აბსოლუტური უუნარობა ან, უკეთეს შემთხვევაში, დაქვეითებული სიმძაფრე და ნაკლები სიხშირეა.

საჭიროა იმის გათვალისწინებაც, რომ ვაგინალური პენეტრაცია („შეღწევა“) კლიტორის თავს პირდაპირ არ ასტიმულირებს, რაც ქალების უმეტესობისთვის სექსუალური სიამოვნების მიღების მთავარი გზაა, შესაბამისად, ქალების დიდ ნაწილს ორგაზმის მისაღწევად პენეტრაციული სექსი არ ჰყოფნის.

ანორგაზმიის სხვა შესაძლო სიმპტომებია:

  • შენელებული ორგაზმი;

  • ნაკლები სიმძაფრის ორგაზმი;

  • ორგაზმის საშუალოზე იშვიათად განცდა.

ანორგაზმიის გამომწვევი მიზეზები

გამომდინარე იქიდან, რომ ორგაზმი ძალიან კომპლექსური ფიზიოლოგიური პროცესია, იშვიათია, რომ ანორგაზმიას ერთი კონკრეტული დარღვევა იწვევდეს. ამ პრობლემის გაჩენა და გამწვავება ძალიან ბევრ სხვადასხვა ფსიქოლოგიურ და ბიოლოგიურ ფაქტორს შეუძლია. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ სტრესი უარყოფითად აისახება ადამიანის ლიბიდოზე და, შესაბამისად, ორგაზმის ხარისხსა და სიხშირეზე.

ქალებში ანორგაზმიის შესაძლო გამომწვევი მიზეზებია:

  • სამედიცინო პრობლემები — ქრონიკულ (ან სხვა ნებისმიერი ტიპის) დაავადებებს ადამიანის ფიზიკურ და მენტალურ ჯანმრთელობაზე დიდი გავლენა აქვს, რაც საბოლოოდ სექსუალურ ცხოვრებაზეც შეიძლება აისახოს. ამ მიმართულებით ყველაზე საფრთხილო დაავადებებია: დიაბეტი, გაფანტული სკლეროზი, ასევე გინეკოლოგიური პრობლემები ან ქირურგიული ჩარევები;

  • ფსიქოლოგიური პრობლემებისტრესი და შფოთვა ადამიანს საგრძნობლად უშლის ხელს მოდუნებაში, რაც სექსუალური სიამოვნებისთვის აუცილებელი წინაპირობაა;

  • პრობლემები ურთიერთობაში — მოუგვარებელი კონფლიქტები, ღალატი და უნდობლობა, ჩვეულებრივ, წყვილის სექსუალურ ცხოვრებაზეც აისახება და, შესაძლოა, ამან უფრო გაართულოს სექსუალური კავშირის დამყარება და სიამოვნების მიღება. გარდა ამისა, ანორგაზმიის მიზეზი შეიძლება გახდეს საკუთარ სექსუალურ სურვილებზე პარტნიორთან ღია კომუნიკაციის ნაკლებობაც;

  • ნივთიერებების მოხმარება — ალკოჰოლის, სიგარეტის და სხვა რეგულირებადი ნივთიერებების გადაჭარბებულმა მიღებამ, შესაძლოა, ორგაზმის მიღწევა და მის ხარისხი გაართულოს იმ შემთხვევაში, თუ სასქესო ორგანოს საკმარისი სისხლი არ მიეწოდება ან დარღვეულია მისი ნევროლოგიური ფუნქციონირება;

  • მედიკამენტების გვერდითი მოვლენები — არსებობს მედიკამენტები, რომელთა მიღებამაც, შესაძლოა, ლიბიდოს დაქვეითება ან/და ორგაზმის მიღწევის სირთულე გამოიწვიოს. ასეთ პრეპარატებს შორისაა ანტიდეპრესანტები, ანტიჰისტამინური საშუალებები, არტერიული წნევის მარეგულირებლები და სხვა;

  • ასაკის მატება — ფიზიოლოგიური ცვლილებები, რომლებსაც ქალი ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპზე გადის, სრულიად შესაძლებელია, ანორგაზმიის მაპროვოცირებელი გახდეს. ანატომიურ და ჰორმონალურ ცვლილებებს, როგორებიცაა ორსულობა, მშობიარობა, ლაქტაციის პერიოდი, ქალის ორგაზმის ხარისხსა და სიხშირეზე საკმაოდ დიდი ზეგავლენა აქვს.

ანორგაზმიის დიაგნოსტირება

ანორგაზმიის დიაგნოზი, უმეტესწილად, პაციენტის შეფასებით/დაკვირვებით ისმება და არ არსებობს რაიმე კონკრეტული ლაბორატორიული ან ფსიქოლოგიური კვლევა. გამომდინარე იქიდან, რომ ორგაზმის განცდა საკმაოდ სუბიექტური გამოცდილებაა, მხოლოდ ამ ფორმით არის შესაძლებელი დადგინდეს პრობლემის სირთულე. თუმცა, სამედიცინო პროფესიონალს ან/და ფსიქოთერაპევტს შეუძლია, დაეხმაროს ქალს ანორგაზმიის გამომწვევი მიზეზების დადგენაში.

ანორგაზმიის მკურნალობა

ანორგაზმიის მკურნალობა მთლიანად პრობლემის სიმძაფრესა და გამომწვევ მიზეზებზეა დამოკიდებული. მკურნალობის პირველი და ლოგიკური ეტაპია ოჯახის ექიმთან ან პირდაპირ გინეკოლოგთან ვიზიტი. მიუხედავად იმისა, რომ ქალების უმრავლესობა უხერხულობასა და სირცხვილს განიცდის პირადი სექსუალური გამოწვევების გაზიარებისას, საჭიროა, გახსოვდეთ, რომ მხოლოდ სამედიცინო გარემოშია შესაძლებელი თქვენი პრობლემების საწყისის დადგენა და შესაბამისი მკურნალობის კურსის შედგენა.

► გაითვალისწინეთ, რომ რაც უფრო დიდხანს გადადებთ სამედიცინო კონსულტაციას, პრობლემა უფრო გამძაფრდება და, შესაბამისად, რთულად სამკურნალო გახდება.

კონსულტაცია, როგორც წესი, გინეკოლოგიურ შემოწმებას მოიცავს იმ ანატომიური პათოლოგიების გამოსარიცხად, რომლებმაც შეიძლება შეუშალოს ხელი ორგაზმის მიღწევას. ექიმმა შეიძლება ასევე მოითხოვოს დეტალური სამედიცინო ისტორია, რომლითაც პრობლემის გამომწვევი მიზეზები და მაპროვოცირებელი ფაქტორები, შესაძლოა, უფრო ნათელი გახდეს.

ორგაზმულ აშლილობაზე კონსულტაცია აუცილებლად გულისხმობს პირად სექსუალურ ისტორიაზე გულწრფელი პასუხების გაცემას, როგორებიცაა:

  • გაქვთ თუ არა რაიმე ტიპის სექსუალური ტრავმა;

  • გამოგიცდიათ თუ არა ოდესმე ორგაზმი;

  • როდის და როგორ გამოცადეთ ბოლო ორგაზმი;

  • პირველად როდის შეამჩნიეთ, რომ გიჭირთ ორგაზმის მიღწევა?

► გახსოვდეთ, რომ რეკომენდებულია, ჩამოწეროთ ყველა იმ მედიკამენტის სახელი და დოზა, რომელიც უკანასკნელი წლების განმავლობაში მიგიღიათ.

მკურნალობის მეთოდები

ანორგაზმიის მკურნალობის რამდენიმე მეთოდი არსებობს:

  • ცხოვრების სტილის შეცვლა — კვების რაციონს, ფიზიკური აქტივობის ხარისხსა და სტრესის დონეს ადამიანის სექსუალურ ფუნქციონირებაზე დიდი გავლენა აქვს. ექიმმა შეიძლება თქვენი ჯანმრთელობის ამ ასპექტების გასაუმჯობესებლად საჭირო აქტივობების კეთება დაგავალოთ;

  • ფიზიკური თერაპია — თუ გამომწვევი ფაქტორი მენჯის არეში დაძაბულობა ან/და კუნთების სისუსტეა, ფიზიკური თერაპია, რომელიც ამ პრობლემას აგვარებს, არა მხოლოდ ანორგაზმიის მკურნალობისთვისაა სასარგებლო, არამედ სხვა ფიზიოლოგიური გართულებების თავიდან ასაცილებლადაც;

  • ესტროგენის თერაპია — ამ მეთოდს, როგორც წესი, ისეთ შემთხვევებში მიმართავენ, როდესაც ანორგაზმიის მთავარი გამომწვევი მიზეზი მენოპაუზაა. ესტროგენი ამცირებს მენოპაუზის სიმპტომებს და, შესაბამისად, აუმჯობესებს სხეულის სექსუალური რეაქციების პროცესს;

  • ტესტოსტერონის თერაპია — მიუხედავად იმისა, რომ მისი მოქმედების ზუსტი მექანიზმი უცნობია, ტესტოსტერონი გარკვეულ როლს ასრულებს ქალის ჯანსაღი სექსუალური ფუნქციონირებისათვის. ამ ტიპის თერაპიას შეუძლია ორგაზმის სიხშირისა და ხარისხის გაუმჯობესება, თუმცა მას თან ახლავს ისეთი გვერდითი მოვლენები, როგორებიცაა, აკნე, სხეულზე თმის ზრდის მოჭარბება და სხვა;

  • მედიკამენტების ცვლილება — საკმაოდ ბევრ წამალს შეუძლია სექსუალური ფუნქციონირებაზე ზემოქმედება. სამედიცინო ისტორიისა და გამომწვევი მიზეზების მიხედვით, ექიმი არჩევს პაციენტისათვის ყველაზე სწორ მედიკამენტს, რომლის პირობებშიც გვერდითი მოვლენები ნაკლებ სავარაუდოა;

  • ჯანმრთელობის სხვა პრობლემების მოგვარება — როგორც უკვე აღინიშნა, დიაბეტი, გაფანტულ სკლეროზი და გინეკოლოგიურ დაავადებები სექსუალური დისფუნქციის სიმპტომებსაც იწვევენ. შესაბამისად, ასეთ დროს, კომპლექსური და მრავალმხრივი მკურნალობის სტრატეგიის შედგენაა საჭირო.

როგორ გავუმკლავდეთ ანორგაზმიას?

თუ ანორგაზმიის ნიშნებს საკუთარ თავში ამჩნევთ, რა თქმა უნდა, საუკეთესო გზაა, რომ სამედიცინო პროფესიონალს მიმართოთ. ექიმთან მკურნალობის პარალელურად შეგიძლიათ საკუთარი ძალებითაც დაიწყოთ ამ პრობლემასთან გამკლავება:

  • სწორი კვება და რეგულარული ვარჯიში — სწორი და თანმიმდევრული რეჟიმი, რომელიც გულ-სისხლძარღვთა ჯანმრთელობის გაუმჯობესებაზეა მორგებული, ორგაზმის ხარისხსა და სიხშირეს ზრდის;

  • რეგულარული გინეკოლოგიური შემოწმებები — მენჯის კუნთოვან ქსოვილს ძალიან ბევრი ფაქტორი აზიანებს: ორსულობა, მშობიარობა, ქირურგიული ჩარევები, კუჭის შეკრულობისგან გამოწვეული ქსოვილის დაჭიმულობა, ქრონიკული ხველება და ა.შ. მენჯის რეგიონის მსგავსი დასუსტება კი ორგაზმის მიღწევას ართულებს. ხშირ და გეგმურ გინეკოლოგიურ გამოკვლევებს მსგავსი პრობლემების ადრეულ სტადიაზე აღმოჩენა შეუძლია;

  • მენჯის ფსკერის კუნთების გამაგრება — იგივე „კეგელის ვარჯიშები“ სახლის პირობებშიც მარტივი გასაკეთებელია. ამ ვარჯიშებისთვის, პირველ ყოვლისა, უნდა იპოვოთ თქვენი მენჯის ფსკერის კუნთები — ამისთვის შეგიძლიათ სცადოთ მოშარდვის შუაში გაწყვეტა. როდესაც ამოიცნობთ, რომელი კუნთებით ხდება ეს, შეგიძლიათ იგივე ნებისმიერ სხვა დროსაც გაიმეოროთ ვარჯიშის მიზნით. სწრაფი და ეფექტური შედეგისთვის რეკომენდებულია, დღეში მინიმუმ სამჯერ გააკეთოთ ეს ვარჯიში, თითო ჯერზე ათი შეკუმშვით,;

  • სექსუალური თვითგამორკვევა — დააკვირდით, რა გსიამოვნებთ ყველაზე მეტად მასტურბაციისას. საკუთარი სურვილებში გამორკვევას ორგაზმის სიხშირესა და სიმძაფრეს  საგრძნობლად ზრდის.

როგორ მოვიქცე, თუ ჩემს პარტნიორს აქვს ანორგაზმია?

თუ თქვენი პარტნიორი ანორგაზმიისგან გამოწვეულ გართულებებს ებრძვის, ეს, შესაძლოა, ურთიერთობის ხარისხზეც აისახებოდეს. მსგავს სიტუაციაში უნდა გახსოვდეთ, რომ ეს პრობლემა არავის ბრალია და ისეთივე გაგებით უნდა შეხვდეთ, როგორითაც ნებისმიერ სხვა ურთიერთობაში გაჩენილ სირთულეს. ღია და მკაფიო კომუნიკაცია ერთმანეთის სურვილებზე, დანაკლისებსა და იმედებზე უმნიშვნელოვანესია მთელი მკურნალობის მანძილზე.

პარტნიორის საჭიროებების გარდა, ისიც უნდა გაიაზროთ, რომ თქვენი მოთხოვნილებებისთვის ხაზის გასმა არაა ეგოისტური. მსგავსი საუბრები გაამარტივებს პრობლემის გადაჭრის ისეთი გზების პოვნას, რომლებიც ორივე მხარისთვის მისაღები და კომფორტულია.

როგორც წესი, მსგავსი გამოწვევების გადალახვის საუკეთესო გზა წყვილების თერაპიაა, რომლის პირობებშიც პარტნიორები ერთმანეთს უსმენენ და ერთობლივი ძალებით ცდილობენ სექსუალური პრობლემებისა და ურთიერთობაში გაჩენილი სხვა ტიპის დაძაბულობების აღმოფხვრას.

► გახსოვდეთ, რომ:

  • ამერიკელი ქალების 12%-ს მიაჩნია, რომ მნიშვნელოვანი სექსუალური პრობლემები აქვს, ხოლო ჯამში 40% იტყობინება სექსუალური ჯანმრთელობის პრობლემების ქონას;

  • ქალების 10-15% აცხადებს, რომ ორგაზმი არასდროს განუცდია;

  • მართალია, წყვილების თერაპია ყოველთვის ვერ აგვარებს ორგაზმის განცდასთან დაკავშირებულ პრობლემებს, მაგრამ ის საგრძნობლად აუმჯობესებს პარტნიორების სექსუალურ კომუნიკაციასა და ურთიერთობას.

გამოყენებული წყარო:

სტატიის მთარგმნელი: მარიამ რაზმაძე

მთავარი სურათი: Marta Pucci / Blue Heart

წყარო

როგორ ვესაუბროთ ბავშვებს მენსტრუაციაზე — რჩევები მშობლებს

0
#image_title

ბევრი გოგო არასაკმარისადაა ინფორმირებული და მომზადებული პირველი მენსტრუაციისთვის.  მიუხედავად იმისა, რომ ზოგს ზოგადი წარმოდგენა აქვს იმის შესახებ, თუ რას უნდა ელოდოს, პირველ მენსტრუაციას, როგორც წესი, მაინც ახლავს შიში და უხერხულობის განცდა.

მნიშვნელოვანია, რომ მენსტრუაციის შესახებ ვესაუბროთ როგორც გოგოებს, ისე ბიჭებს. მართალია, მენსტრუაციის გამოცდილება გოგოებს ექნებათ, თუმცა ნებისმიერი სქესის ადამიანის სხეულსა და ორგანიზმში მიმდინარე პროცესებზე საუბრის ნორმალიზება წინგადადგმული ნაბიჯია ამ საკითხებთან დაკავშირებული სტერეოტიპების წინააღმდეგ ბრძოლაში.

როდის დავიწყოთ მენსტრუაციაზე საუბარი?

შეიძლება გახსოვთ ის დრო, როცა გოგოებსა და ბიჭებს ცალ-ცალკე უტარდებოდათ გაკვეთილი, სადაც მათ ძალიან მოკლედ უხსნიდნენ სქესობრივი მომწიფების სირთულეებთან და გამოწვევებთან დაკავშირებულ დეტალებს, ზოგჯერ კი ეს საკითხი სულაც არ განიხილება. ბევრი ბავშვისთვის ეს მენსტრუაციაზე ინფორმაციის მიღების ერთადერთი ფორმალური გზაა, რაც. ცხადია, არ არის საკმარისი. მაშინ, როცა ბავშვები სკოლაში ვერ იღებენ შესაბამის ცოდნას, პროცესში უნდა ჩაერთონ მშობლები და მენტორები.

გავრცელებული აზრი იმის შესახებ, რომ ბავშვებთან მსგავს საკითხებზე საუბარი „ერთ მშვენიერ დღეს“ უნდა გადაწყვიტოთ, დასვათ და სერიოზულად ესაუბროთ, შემდეგ კი აღარასდროს შეეხოთ ამ თემას, მცდარია. ასეთი მიდგომა ხელს უწყობს სტერეოტიპების გამყარებას იმის შესახებ, რომ მენსტრუაციაზე საუბარი უხერხული ან არასასურველია, რაც ბავშვებსა და მოზარდებს შთააგონებთ, რომ არ ითხოვონ დახმარება მენსტრუაციის დროს, თუკი დასჭირდებათ.

► ის, თუ როგორ ვუდგებით ასეთ საკითხებს ზრდასრული ადამიანები, მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ბავშვების დამოკიდებულებებზე. თქვენს შვილებს არასდროს უნდა შერცხვეთ შეკითხვების დასმა მათთვის საინტერესო თემებზე, მით უფრო ისეთ საკითხებზე, რომლებსაც მომავალში გამოცდიან. ცნობისმოყვარეობა უნდა იყოს წახალისებული და მოწონებული.

მნიშვნელოვან საკითხების ბავშვებთან გაზიარებას თავი არ უნდა ავარიდოთ და არ უნდა დაველოდოთ იმ მომენტს, როცა ამაზე საუბარი, უბრალოდ, გარდაუვალი იქნება. უფრო მეტიც, არც ერთი ასაკის ბავშვი არ არის ზედმეტად პატარა იმისთვის, რომ მენსტრუაციაზე ესაუბროთ, თუ ამას ასაკის შესაბამისი მეთოდის გამოყენებით იზამთ. ბუნებრივია, თუკი არ გსურთ თქვენს 5 წლის შვილს მენსტრუალურ სისხლსა და თანმდევ ტკივილზე ესაუბროთ, თუმცა ამის მაგივრად შეგიძლიათ სცადოთ სამაგიდო თამაშები მენსტრუაციაზე ან ოჯახური ვიქტორინების საღამო, სადაც ადამიანის სხეულსა და ორგანიზმზე ისაუბრებთ. ბევრი გზა არსებობს იმისთვის, რომ თან გაერთოთ და თან ბავშვებს ცოდნა გაუზიაროთ.

თუ ამ საკითხებზე საუბარს დაიწყებთ, ამას აუცილებლად მოჰყვება შეკითხვები ბავშვების მხრიდან. სერიოზულად მოეკიდეთ მათ შეკითხვებს და ეცადეთ, შეძლებისდაგვარად, ამომწურავად უპასუხოთ. თუ კონკრეტული საკითხის შესახებ ინფორმაცია არ გაქვთ, გამოყავით დრო და  შვილთან ერთად მოძებნეთ ის, ერთად ისწავლეთ. თქვენს შვილებს ეს აუცილებლად დაამახსოვრდებათ.

ინფორმირებულობა

ყველას, ვისაც შვილი ჰყავს ან ზრდის ბავშვს, ცხადია, არ აქვს მენსტრუაციის ან მენსტრუაციაზე სერიოზულად საუბრის გამოცდილება. უამრავი მარტოხელა მამაა, რომელთაც ერთ დღეს აუცილებლად მოუწევთ თავიანთი შვილებისთვის პირველი ჰიგიენური საშუალებების ყიდვა ან მათი დახმარება, გაუმკლავდნენ პირველ მენსტრუალურ ტკივილებსა თუ დისკომფორტს. ბუნებრივია, ჯობია ამ დღეს მომზადებული შეხვდეთ და ეს არ იყოს სიურპრიზი თქვენთვის.

„მენსტრუაციის ვეტერანებსაც“ შეგიძლიათ თქვენი ანატომიისა და ჰიგიენური ინდუსტრიის (რომელიც ბოლო დროს სწრაფი ტემპით ვითარდება და დღესდღეობით გაცილებით თანამედროვე, უსაფრთხო, შედარებით იაფ, ეკოლოგიურად სუფთა და კომფორტულ პროდუქტებს გვთავაზობს) გამოყენება, რათა ინფორმაციის გაზიარების დროს იყოთ უფრო თავდაჯერებული და გქონდეთ ინფორმაცია თანამედროვე მეთოდებსა და პროდუქტებზე.

პირველი მენსტრუაციის დროს მოზარდმა უნდა იცოდეს:

  • რა ხდება მის ორგანიზმში მენსტრუაციის დაწყებამდე, მენსტრუაციის დროს და მის შემდეგ. როგორ უნდა გამოიყურებოდეს ნორმალური მენსტრუალური სისხლი, როგორი სუნი უნდა ჰქონდეს მას და როგორ უნდა მივხვდეთ, თუკი რამე სახის დარღვევაა;

  • რამდენ ხანში ერთხელ უნდა ჰქონდეთ მენსტრუაცია (მის ასაკში და მომავალშიც), რამდენ ხანს გრძელდება მენსტრუაცია, როგორც წესი და რა ინტენსივობით არის;

  • როგორია პრემენსტრუალური სინდრომის, ე.წ. „პიემესის“ (PMS), სიმპტომები და რა შეიძლება გააკეთონ მათ შესამსუბუქებლად;

  • რა სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს ორსულობასა ან რამე ტიპის დარღვევებზე;

  • როგორ შეარჩიოს მისთვის ყველაზე კომფორტული და მორგებული ჰიგიენური საშუალებები და როგორ გამოიყენოს ისინი;

  • როგორ მოუაროს სასქესო ორგანოს.

იმის მიუხედავად, ესაუბრეთ თუ არა თქვენს შვილს მენსტრუაციაზე, მაქსიმალურად უნდა დარწმუნდეთ, რომ მან მიიღო პასუხი მისთვის საინტერესო ყველა შეკითხვაზე და ნამდვილად აქვს გაცნობიერებული, თუ რა ტიპის გამოცდილება ელის წინ. თუ არის ისეთი საკითხები, რომლებზე საუბარიც თქვენთვის არაკომფორტულია, მიმართეთ პროფესიონალს ან სანდო მეგობარს და სთხოვეთ, გაგიზიარონ თავიანთი ცოდნა თქვენ და თქვენს შვილს.

მომზადების პერიოდი

მენსტრუაციაზე საუბრის შემდეგ აუცილებელია, თქვენი სიტყვები საქმითაც დაამტკიცოთ. შეეცადეთ, თქვენი სახლი გახდეს სივრცე, სადაც მენსტრუაციაზე საუბარი მისასალმებელი და ნორმალიზებული იქნება. იდეალურ შემთხვევაში, კარგი იქნება, თუკი თქვენ და თქვენი შვილი მომზადების პერიოდს ერთად გაივლით. ეს მოგცემთ შესაძლებლობას, ისაუბროთ იმაზე, რაზეც ჯერ არ გისაუბრიათ და, რაც მთავარია, ცხადყოფს, რომ მენსტრუაციაში არაფერია საშიში და სამარცხვინო.

თავდაპირველად დაიწყეთ ქალის ჰიგიენური საშუალებების შეძენა (აარჩიეთ რამდენიმე განსხვავებული ვარიანტი, რათა თითოეული მათგანი გამოცადოთ). შეიძინეთ ასევე ტკივილგამაყუჩებლები, ცხელი წყლის ბოთლი ან პატარა სამოგზაურო ზომის ჩანთა მენსტრუაციისთვის საჭირო პროდუქციის შესანახად. არ იქნება ურიგო, თუკი შეიძენთ დამატებით საცვლებს, მუქი ფერის შარვლებსა და ქვედაბოლოებს, რადგან, სისხლის გაჟონვის შემთხვევაში, ლაქები ნაკლებად დააჩნდება. გარდა ამისა, ასწავლეთ თქვენს შვილს, რომ სასურველია, აწარმოოს მენსტრუაციის კალენდარი (ონლაინ ან ფიზიკური), რათა თვალი ადევნოს საკუთარი მენსტრუაციის პერიოდულობას.

კარგი იქნება, თუკი აბაზანაში გამოყოფთ სივრცეს, სადაც მენსტრუაციასთან დაკავშირებულ ნივთებს განათავსებთ. თუ გსურთ, ეს პროცესი უფრო შემოქმედებითი გახადოთ ან იუმორიც შემოიტანოთ, შეგიძლიათ თემატურად გააფორმოთ თქვენი ყუთი, კალათა ან ჩანთა.

პირველი მენსტრუაციის დროს ჰკითხეთ თქვენს შვილს, ხომ არ სურს მას ამ დღის რამე ფორმით აღნიშვნა, რადგან ეს არის გრძელი, საინტერესო და ამავე დროს, რთული გზის დასაწყისი, რომლის გავლაც მოუწევს. სრულიად ბუნებრივია, თუ ეს დღე მისთვის ემოციური იქნება. შეიძლება თავს სუსტად გრძნობდეს და, უბრალოდ, ბალიშთან ერთად მყუდრო და მშვიდ გარემოში ფილმის ნახვა სურდეს.

აუცილებლად გაუსვით ხაზი იმას, რომ მზად ხართ მისი ყველა საჭიროების დასაკმაყოფილებლად. თუმცა, თან ყურადღება მიაქციეთ მის ემოციურ მდგომარეობას. შეიძლება დრო დასჭირდეს ამ ცვლილებების მისაღებად და გასააზრებლად და არ ჰქონდეს თქვენთან თავის ემოციებზე საუბრის განწყობა. ნებისმიერ შემთხვევაში, მნიშვნელოვანია ჰქონდეს განცდა, რომ მის გვერდით ხართ და მხარს უჭერთ ემოციურად. პირველი რამდენიმე დღე შეიძლება შედარებით რთული იყოს, თუმცა დროთა განმავლობაში ეს პროცესი გამარტივდება.

მენსტრუაციასთან დაკავშირებულ სტერეოტიპებთან ბრძოლა

მენსტრუაცია შეიძლება ბევრი ადამიანისთვის საკმაოდ რთული და მძიმე გამოცდილება იყოს, რადგან ბევრ რამესთან გვიწევს შეჩვევა და, ძირითადად, ეს ყველაფერი უსიამოვნოა. ამ პროცესს ამწვავებს მენსტრუაციასთან დაკავშირებული უამრავი სტერეოტიპის არსებობა.

მენსტრუაციის მიმართ ჩვენი გარემო არ არის ისეთი, როგორიც უნდა იყოს. იქიდან გამომდინარე, რომ მენსტრუაცია ქალის რეპროდუქციული ფუნქციის ნაწილია, ის ასოცირდება სექსთან და ამიტომ ბევრი მას ცოდვად, სიბინძურედ მიიჩნევს. ასევე ფიქრობენ, რომ ბავშვებთან ამ თემაზე ლაპარაკი არ შეიძლება და, ზოგადად, საჯარო სივრცეში მენსტრუაციაზე არ უნდა ვისაუბროთ. მსოფლიოს გარკვეულ ადგილებში დღემდე არის შემორჩენილი ისეთი მავნე ტრადიციები, როგორიცაა მენსტრუაციის დროს ქალების დანარჩენი მოსახლეობისგან განცალკევება.

ასეთი დამოკიდებულებები ხელს უშლის მენსტრუაციის შესახებ ბავშვების, მოზარდებისა და, ხშირად, ზრდასრულების ინფორმირებულობას და ხელს უწყობს მათში სირცხვილის შეგრძნების გაჩენას. მენსტრუაციაზე ტაბუს დადება, როგორც წესი, სცდება უშუალოდ მენსტრუაციის თემას და უფრო მწვავე შედეგებს იწვევს, როგორიცაა, მაგალითად, ქალის რეპროდუქციული ჯანმრთელობის სრული უგულებელყოფა ძალაუფლების მქონე კაცებისა და ქალების მხრიდან, რომლებიც აღმასრულებელ რგოლს წარმოადგენენ. მსგავს ქცევებს საბოლოოდ მივყავართ ქალების დისკრიმინაციამდე მათი რეპროდუქციული ფუნქციებისა და სხეულის გამო. ამით ქალებს ერთმევათ სრულყოფილად ცხოვრების შესაძლებლობა, ხვდებათ არაერთი დაბრკოლება სამსახურებში თუ პირად ცხოვრებაში.

იმისათვის, რომ არსებული მდგომარეობა შევცვალოთ, საჭიროა, თითოეული ჩვენგანი ვიყოთ სწორი ქცევის მაგალითი. მნიშვნელოვანია, თავისუფლად ვესაუბროთ ბავშვებს მენსტრუაციის შესახებ, რადგან ეს არის პირველი და ძალიან მნიშვნელოვანი ნაბიჯი მენსტრუაციის თემაზე მსოფლიოში არსებული ქცევებისა და დამოკიდებულებების შესაცვლელად.

► გაითვალისწინეთ: მიუხედავად იმისა, რომ კაცებს არ აქვთ მენსტრუაცია, აუცილებელია მათი ინფორმირებულობა. მენსტრუაციაზე შვილთან საუბარი არ არის მხოლოდ დედის პასუხისმგებლობა, ამ პროცესში ორივე მშობლის ჩართულობა მნიშვნელოვანია, რადგან სკოლებსა თუ საჯარო სივრცეებში გოგოები ჩურჩულითა და სირცხვილის შეგრძნებით არ საუბრობდნენ „ქალურ თემებზე“, რომელთა გაზიარება მათ ბიჭ თანატოლებთან შეუძლებლად მიაჩნიათ.

გამოყენებული წყარო:

სტატიის მთარგმნელი: ინგა ღოღობერიძე

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

ვიზუალურ სტანდარტებთან ბრძოლა — ფემინიზმის ანბანი

0
#image_title

ვიზუალური სტანდარტები და მათი ცვლილება დროთა განმავლობაში

სხვადასხვა დროსა და ხალხში განსხვავებული წარმოდგენები არსებობდა იმის შესახებ, თუ რა არის სილამაზე და როგორია ქალის იდეალური სხეული. ის, თუ რამდენად აკმაყოფილებს ქალი ამ სტანდარტებს, ხშირად მისი სოციალური სტატუსის განმსაზღვრელიც კი არის.

ქალების მიმართ დაწესებული ვიზუალური სტანდარტები მუდმივად იცვლება და სხვადასხვა კულტურაში სხვადასხვანაირად გამოიხატება, თუმცა ნებისმიერ მათგანს საფუძვლად ქალების სექსუალიზება და ჰეტერონორმატიული რწმენა-წარმოდგენები უდევს. ამ სტანდარტების მიხედვით, ფიზიკური მიმზიდველობა ქალის ყველაზე მნიშვნელოვანი მახასიათებელია და ყველა ქალი უნდა მიილტვოდეს მათი მიღწევისა და შენარჩუნებისთვის.

საზოგადოება ქალებისგან ადრეული ასაკიდანვე ითხოვს არარეალისტური სტანდარტების დაკმაყოფილებას. მათ მოეთხოვებათ, არ ჰქონდეთ თმა სხეულზე, იყვნენ გამხდრები, გამოყვანილი წელით, თუმცა დიდი საჯდომით, ყოველთვის კარგი სუნი ჰქონდეთ და, ერთი სიტყვით, იდეალურ თოჯინას დაემსგავსონ. ასეთ ჩარჩოებში მოქცევის ზეწოლას ადამიანზე ბევრი უარყოფითი ფსიქოლოგიური ეფექტი აქვს, მათ შორის დეპრესია, კვებითი აშლილობები და დაბალი თვითშეფასება.

სოციალური მედია და პოპ-კულტურა

სოციალური მედია, ჟურნალ-გაზეთები და პოპ-კულტურა კიდევ უფრო მაღლა წევს ისედაც არარეალისტურ ვიზუალურ სტანდარტებს და ქალებს საკუთარ სხეულთან მიმართებით პერფექციონიზმისა და სხვა ქალებთან მუდმივი შედარებისკენ უბიძგებს.

მაშინაც კი, როცა ქალი მაქსიმალურად ცდილობს ვიზუალური სტანდარტების დაკმაყოფილებას, კრიტიკა არ სრულდება. ქალები გამხდრები უნდა იყვნენ, მაგრამ არა ძალიან; ტანსრულები, მაგრამ არა ძალიან; მაკიაჟი უნდა ჰქონდეთ, მაგრამ არა ზედმეტი, რადგან ისე არ უნდა გამოჩნდეს, თითქოს ძალიან ცდილობ; კანი უნდა გამოაჩინონ, მაგრამ მხოლოდ ცოტათი და სხვა.

ქალებს თითქმის ყველაფრის გამო აკრიტიკებენ ყოველდღიურად და ასეთი მოთხოვნები, მითითებები და დარცხვენა მათ ძალიან ურთულებს საკუთარი თავისა და სხეულის შეყვარებას, რაც დროთა განმავლობაში ფიზიკურ და მენტალურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ არაერთ პრობლემას აჩენს.

ვიზუალური სტანდარტების ზეგავლენა ადრეული ასაკიდან

გოგოებში ვიზუალური სტანდარტები ფესვებს ადრეული ბავშვობიდან — 3-5 წლიდან — იდგამს. მათ მუდმივად ესმით, თუ როგორ უნდა ეცვათ, გამოიყურებოდნენ ან ისხდნენ, რომ მათი ქცევა საზოგადოებისთვის მისაღები იყოს.

რთულია, ასეთი მიუღწეველი „იმედები გაამართლო“, განსაკუთრებით ამდენად ადრეული ასაკიდან. როდესაც ბავშვებს თავიდანვე ჩააგონებენ წარმოუდგენელ სტანდარტებს და ცდილობენ, განსაზღვრულ ჩარჩოებში მოაქციონ, ეს მათთვის მენტალურად და ფიზიკურად ძალიან დამღლელი და საზიანოა.

საბავშვო სილამაზის კონკურსები

საბავშვო სილამაზის კონკურსებს ბავშვებზე ხანგრძლივი დამაზიანებელი ეფექტი აქვს: ისინი ხელს უწყობს საკუთარი სხეულის არაჯანსაღ აღქმას და ზრდის კვებითი აშლილობების, შფოთვისა და დეპრესიის რისკებს როგორც თინეიჯერობის, ისე ზრდასრულ ასაკში.

ხშირად საბავშვო სილამაზის კონკურსებში „ბუნებრივი სილამაზე“ საკმარისი არაა გასამარჯვებლად. მართალია, იქ კაბები, კოსტიუმები და მაკიაჟი არის, როგორც მოსალოდნელია, თუმცა ბავშვებს ასევე ხშირად უკეთებენ პარიკებს, სპრეით გარუჯვას და ზოგჯერ მათ ფოტოებსაც კი ცვლიან კომპიუტერულად. აქედან ბავშვები იმას იგებენ, რომ იმისთვის, რომ ისინი ვინმეს მოეწონოს, უნდა იყვნენ ლამაზები, თუმცა იმისთვის, რომ საკმარისად ლამაზები იყვნენ, მათ თავიანთი ბუნებრივი გარეგნობის შეცვლა მოუწევთ.

სილამაზის კონკურსების კიდევ ერთ-ერთი მახასიათებელი ისაა, რომ ისინი ბავშვებს ასწავლის, რომ წარმატების მიღწევა მჭიდროდაა დაკავშირებული მათ ვიზუალთან. მათ არ ასწავლიან, რომ ყველა ბავშვი შეიძლება იყოს ლამაზი მრავალი რამის გამო, გარდა გარეგნობისა. ასეთი მიდგომა გრძელვადიან ეფექტს ტოვებს ბავშვების მიერ საკუთარი თავის აღქმაზე როგორც თინეიჯერობის ასაკში, ისე ზრდასრულობისას. ასეთი პერფექციონიზმის მოთხოვნა ბავშვებზე ძალიან დიდ ზეწოლას ახდენს და ზრდის კვებითი აშლილობებისა და დეპრესიის რისკს.

საბოლოოდ, ბავშვის წარმოდგენები წარმატების შესახებ შეიძლება აღარც იყოს დაკავშირებული იმასთან, თუ ვინ არიან ისინი, რა მოსწონთ თვითონ და რა გამოსდით. ნაცვლად ამისა, მათთვის წარმატება მხოლოდ მაშინ ხდება შესაძლებელი, როცა მშობელი თუ ვინმე სხვა მათ საკუთარი შეხედულებების მიხედვით „გამოძერწავს“.

„ბოდიშეიმინგი“

ვიზუალური სტანდარტები ხშირად ხდება სხეულის დაცინვის, ე.წ. „ბოდიშეიმინგის“ (Body shaming), მიზეზი. ისინი ბულინგის, დაცინვისა და ჩაგვრის დამატებით არეალს ქმნიან: სიმსუქნეზე, სიგამხდრეზე, სიმაღლეზე, თმიანობაზე, თმის ფერზე, სხეულის ფორმაზე, მასკულინობასა და ფემინურობაზე, გამომეტყველებებზე, გამონაყარსა და სხვადასხვა ფიზიკურად გამოხატულ დაავადებებზე.

უარყოფითი ეფექტები ჯანმრთელობაზე

ვიზუალური სტანდარტებით სავსე გარემოში ქალები არაერთი მენტალური თუ ფიზიკური ჯანმრთელობის საფრთხის წინაშე დგებიან, მაგალითად: დაბალი თვითშეფასება, იზოლაცია, ანორექსია, ბულემია, დეპრესია, შფოთვა, კუნთებისა და სხეულის დისმორფია და ა.შ.

სხეულის პოზიტიურად აღქმა

„სხეულის პოზიტიურად აღქმის მოძრაობა“ ნებისმიერი ტიპის სხეულის მიღებით, საკუთარი სხეულის შეყვარებითა და, ზოგადად, ქალის სხეულის აღქმის შეცვლით ქალების არარეალისტური და არაჯანსაღი სტანდარტებისგან გათავისუფლებას ემსახურება.

სხეულის პოზიტიურად აღქმის აქტივისტებს სწამთ, რომ დღეს ძალაუფლებისა და სასურველობის იერარქია ჩვენს სხეულებს „ზომავს“ რასის, გენდერის, სექსუალობისა და ფიზიკური შესაძლებლობების მიხედვით. მოძრაობის მიზანია, დაუპირისპირდეს სილამაზის სტანდარტებს, შექმნას სხეულის პოზიტიური სურათი და ხელი შეუწყოს ადამიანთა თვითშეფასების ამაღლებას.

სილამაზე საზოგადოების მიერ ხელოვნურად შექმნილი კონსტრუქტია და მან არ უნდა იმოქმედოს ადამიანის თავდაჯერებულობასა და თვითშეფასებაზე. ადამიანებს ხელი უნდა შევუწყოთ, რომ უფრო მეტად უყვარდეთ საკუთარი თავი და სრულად მიიღონ საკუთარი ფიზიკური ნიშან-თვისებები.

მთავარი სურათი: dribbble / Andres Rivas-Cruz

წყარო

რატომ იცვამენ ქალები ლიფს?

0
#image_title

ბიუსჰალტერი, ანუ ლიფი ქალების უმრავლესობისთვის დღემდე გარდერობის ნაწილია და მას აქტიურად იყენებენ. ლიფის ტარების ისტორია საუკუნეების წინ დაიწყო, თუმცა დღეს მისი ჩაცმა პირადი არჩევანი და, ხშირად, პოლიტიკური განაცხადიცაა.

როდიდან იცვამენ ქალები ლიფებს?

ზუსტი პასუხი კითხვაზე, თუ რომელ წელს გამოიგონეს ლიფი ან ვინ გამოიგონა, არ არსებობს. ჩვენამდე მოღწეულ ფაქტებზე დაყრდნობით მხოლოდ იმისი თქმა შეგვიძლია, რომ მეოთხე საუკუნის საბერძნეთი იყო პირველი ადგილი, სადაც ათლეტი ქალები ფიზიკური აქტივობის დროს მკერდს ნაჭრით მჭიდროდ იკრავდნენ.

შემდეგი ცნობები კორსეტს უკავშირდება, რომელიც ლიფის წინაპარია. კორსეტი პირველად მეთექვსმეტე საუკუნის საფრანგეთისა და ესპანეთის სამეფო კარზე გამოჩნდა და მალევე გავრცელდა ევროპის სხვა ქვეყნებშიც. კორსეტის დანიშნულება ქალის სხეულის ფორმების გამოკვეთა იყო — წელის დავიწროება, მუცლის შეწევა და მკერდის წინ წამოწევა. ამ პერიოდში კორსეტი სავალდებულო იყო საშუალო და მაღალი კლასის ქალებისთვის.

მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს კორსეტი ორ ნაწილად „გაიყო“ და ზედა ნაწილს დამჭერები დაემატა. სწორედ ამ დროს შეიქმნა პირველი თანამედროვე ლიფი.

ლიფის კავშირი ქალების ჯანმრთელობასთან

სხვადასხვა ქვეყანაში ჩატარებულია არაერთი კვლევა ლიფების სარგებლიანობის შესახებ, რომელთა შედეგებიც შემდეგნაირია:

ყველაზე მასშტაბური კვლევა საფრანგეთში ჩატარდა, რომელიც 15 წელი გრძელდებოდა და მასში მონაწილეობა 18-35 წლის 300-ზე მეტმა ქალმა მიიღო. მეცნიერებს ამ კვლევის საფუძველზე ერთი ცალსახა დასკვნა არ გამოუტანიათ, თუმცა გაჩნდა მოსაზრება, რომ ლიფის ტარება მკერდის კუნთის მოდუნებას იწვევს და, შედეგად, მკერდი ჩამოიწელება.

არსებობს გავრცელებული აზრი იმის შესახებ, რომ ლიფის ტარება ქალებში ზრდის მკერდის კიბოს რისკს, თუმცა ეს მითია და მეცნიერულად არ დასტურდება. American Cancer Society-ის მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, ლიფის ტარება ქალებში მკერდის კიბოს გაჩენის რისკს არც ზრდის და არც ამცირებს.

მეცნიერები აღნიშნავენ იმასაც, რომ სრულფასოვან კვლევას იმის შესახებ, თუ რა გავლენას ახდენს ლიფი ქალების ჯანმრთელობაზე, რამდენიმე ათწლეული დასჭირდება, რადგან საჭიროა გრძელვადიანი დაკვირვება ქალებზე, რომლებიც აქტიურად ატარებენ ლიფებს და იმ ქალებზეც, რომლებიც უარს ამბობენ მის ჩაცმაზე.

სხეულის ავტონომია და ლიფი

თანამედროვე ფემინისტური მოძრაობების ერთ-ერთი მთავარი მიზანი სილამაზის იმ სტანდარტების წინააღმდეგ ბრძოლაა, რომლებსაც კულტურა და საზოგადოება უწესებს ქალებს.

ქალებმა ლიფის, როგორც დისკომფორტის შემქმნელი ნივთის, წინააღმდეგ ხმის ამოღება პირველად 1968 წელს გაბედეს. აშშ-ის ქალაქ ნიუ-ჯერსიში მათ „მის ამერიკის“ სილამაზის კონკურსი გააპროტესტეს, რომელიც უამრავი დაწესებული სილამაზის სტანდარტის პარალელურად რასისტულიც იყო. ამ მოძრაობის წევრ ქალებს ჰქონდათ სპეციალური ურნა წარწერით: „Freedom Trash Can“, რომელშიც დემონსტრაციულად ყრიდნენ მაღალქუსლიან ფეხსაცმელებს, პომადებსა და ლიფებს. ამ აქტით ისინი აპროტესტებდნენ სილამაზის იმ სტანდარტებს, რომლებსაც საზოგადოება მოითხოვდა მათგან.

70-იან წლებში ლიფის ჩაცმაზე უარის თქმის შემთხვევები უფრო ხშირი გახდა, თუმცა მაშინ ლიფის არჩაცმა უფრო იმდროინდელი მოდის ტენდენცია იყო, ვიდრე პოლიტიკური განაცხადი.

დღეს ლიფის ტარება ქალებისთვის უფრო მეტად პოტენციური ძალადობისგან თავის დაცვის მექანიზმია, ვიდრე გააზრებული არჩევანი. ქალის სხეული სექსუალიზებულია პოპ-კულტურის მიერ და მკერდის დაფარვა ქალებს ვალდებულებად ექცათ. წინააღმდეგ შემთხევაში, ისინი გამომწვევებად აღიქმებიან. ქალზე ძალადობის ან სექსულურად შევიწროების შემთხვევების განხილვისას ხშირად ისმის კითხვები: „რა ეცვა?“, „გამომწვევად ეცვა?“.

სწორედ ამიტომ, უამრავი ქალი, დისკომფორტის შეგრძნების მიუხედავად, დღემდე იცვამს ლიფს, რადგან თავს ასე უფრო დაცულად გრძნობს. თუმცა ფემინისტები იბრძვიან იმისთვის, რომ საზოგადოებამ მალე გაიაზროს ის ფაქტი, რომ ლიფის არჩაცმა არის არა სიშიშვლის აფიშირება ან ქალის ფორმების ხაზგასმა, არამედ თავისუფლება და თანასწორობა.

მთავარი სურათი: dribbble / Danielle Devay

წყარო

რატომ იშორებენ ქალები თმას?

0
#image_title

სხეულიდან თმის მოშორება ქალებისთვის ხშირად შხაპის რუტინის სტანდარტული ნაწილია. თუმცა, იყო დრო, როცა ეს პროცესი საერთოდაც არ მიიჩნეოდა ნორმად და მის კულტურულ ევოლუციას თავისი ისტორია აქვს.

საწყისები

ქალები თმას საუკუნეებია იშორებენ – ანტიკურ ეგვიპტეში, რომსა და ინდოეთში თმის მოშორების პრაქტიკა დღევანდელის მსგავსი იყო. პირველი სამართებელი ჯერ კიდევ ძვ.წ. 3000 წლით თარიღდება და ზღვის ნიჟარებისგან კეთდებოდა. სწორედ ასეთი სამართებლით იპარსავდნენ ქალები თმას თავზე და გენიტალიებზე. ეგვიპტელები ასევე იყენებდნენ შაქრისგან დამზადებულ ცვილს, რომელიც დღესაც პოპულარულია.

ძველი რომი

ძვ. წ. მე-6 საუკუნეში რომაელები თმას სხვადასხვა მეთოდებით – საპარსებით, დეპილატორებითა და სახეხი ქვით – იშორებდნენ. მათთვის სხეულზე არსებული თმის რაოდენობა კლასის მიმანიშნებელი იყო: რაც უფრო მაღალ სოციალურ კლასს მიეკუთვნებოდა ადამიანი, მით ნაკლები თმა უნდა ჰქონოდა.

შუა საუკუნეების ინგლისი

შუა საუკუნეებში ელიზაბეთის პერიოდის ქალებმა თმის მოშორების პრაქტიკა ახალ საფეხურზე აიყვანეს და სახეზე არსებული თმის პარსვა დაიწყეს. ამ ტრენდს საფუძველი დედოფალმა ელიზაბეთ I-მა დაუდო უფრო გრძელი შუბლის წარმოსაჩენად. ქალები ამის გამო წარბებსაც კი იპარსავდნენ.

დღეს

სილამაზის ინდუსტრია აგრძელებს ამ საუკუნეობრივ პრაქტიკას და ქალებს ისევ მოუწოდებს სხეულიდან თმის მოშორებისკენ მეტი მიმზიდველობისა და ჰიგიენურობისთვის.

♦ დღესდღეობით ქალების სილამაზის სტანდარტი სხეულიდან თმის თითქმის სრულად მოშორებაზე გადის. თმა უნდა მოვიშოროთ, თუ არ გვინდა რომ ბინძური, არასასურველი და არასაკმარისად „ქალურები“ გამოვჩნდეთ.

♦ თმის მოშორების საშუალებების რეკლამებშიც ყოველთვის გაპარსულ, უკვე თმამოშორებულ ქალებს ვხედავთ, რაც პროდუქტის რეკლამასთან ერთად ხელს უწყობს სილამაზის სტანდარტული, ვიწრო თვალსაწიერით აღქმას.

♦ ასეთ რეკლამებში ქალების ბედნიერება პირდაპირ კავშირშია მათ ფეხებზე არსებული თმის სიგრძესთან.

♦ ამ თემაზე საუბრისას ჰეტერონორმატიული ურთიერთობებიც არ უნდა დაგვავიწყდეს – ქალი მხოლოდ მაშინაა სასურველი კაცისთვის, თუ ის უთმოა.

♦ საუკუნეების განმავლობაში სხეულის თმა დარცხვენისა და კონფორმიზმის იარაღად გამოიყენებოდა. ეს პრობლემა თანამედროვე სამყაროშიც არანაკლებ მწვავედ დგას.

რეალურად, სხეულზე თმის არსებობას თავისი ევოლუციური მიზეზები აქვს და არაფერ კავშირში არაა ჰიგიენასთან, სასურველობასა თუ ფემინურობასთან. თმის მოშორებასთან ასოცირებული სიკეთეები სოციალური კონსტრუქტია, რომელიც შედეგად ქალების დარცხვენასა და დისკრიმინაციას იწვევს.

თმის მოშორების არჩევანი სხეულის ავტონომიის განუყოფელი ნაწილია. სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია, პატივი ვცეთ ქალების არჩევანს, როგორ მოექცნენ საკუთარ თმას — მოიშორონ, თუ ყოველგვარი სირცხვილისა და უხერხულობის გარეშე შეინარჩუნონ.

წყარო

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.