თამბაქოს მოხმარება მსოფლიოში თანდათან მცირდება, მაგრამ ევროპა კვლავ საგანგაშო სტატისტიკას აჩვენებს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (ჯანმო) უახლესი ანგარიშის მიხედვით, თუ 2000 წელს მსოფლიოში ყოველი მესამე ზრდასრული ადამიანი თამბაქოს იყენებდა, 2020 წლისთვის ეს მაჩვენებელი ყოველ მეხუთემდე შემცირდა.
მიუხედავად ამ პოზიტიური ტენდენციისა, გამოწვევები რჩება. ჯანმოს ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ თამბაქოს მოხმარებით გამოწვეული სიკვდილიანობა კიდევ მრავალი წლის განმავლობაში მაღალი დარჩება. დღეს 1,25 მილიარდზე მეტი ზრდასრული ადამიანი მოიხმარს თამბაქოს და თამბაქოს ნაწარმს მსოფლიოში.
რა არის თამბაქოს მოხმარების გლობალური სურათი
ჯანმოს ანალიტიკოსებმა თამბაქოს მოხმარების დინამიკა 2000 წლიდან შეისწავლეს და დამაიმედებელი შედეგები აღმოაჩინეს. 150 ქვეყანა წარმატებით მუშაობს თამბაქოს მოხმარების შემცირებაზე. ეს უკავშირდება როგორც საგანმანათლებლო პროგრამებს, ისე მკაცრ კანონმდებლობას და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინიციატივებს.
რამდენიმე ქვეყანა განსაკუთრებულ წარმატებას აჩვენებს. ბრაზილიაში, მაგალითად, 2010 წლიდან მწეველთა რაოდენობა 35%-ით შემცირდა. ნიდერლანდები თავის მიზნობრივ მაჩვენებელთან – 30%-თან ახლოს არის. ეს შედეგები იძლევა იმედს, რომ სისტემატური მიდგომით შესაძლებელია რეალური ცვლილებების მიღწევა.
თუმცა, ყოველწლიურად მოწევას 8 მილიონი ადამიანი ემსხვერპლება, მათ შორის 1,3 მილიონი არამწეველი, რომელიც პასიური მოწევის მსხვერპლი ხდება. ეს ციფრები გვახსენებს, რომ ჯანმრთელობის დაცვა ყოველდღიური არჩევანია.
ევროპის საგანგაშო სტატისტიკა და თამბაქოს მოხმარება
დღეს აზიაში ყველაზე მეტი ადამიანი ეწევა, მეორე ადგილზე კი ევროპაა. ჯანმოს პროგნოზით, 2030 წლისთვის ევროპა შესაძლოა ყველაზე „მწეველი” კონტინენტი გახდეს. მიზეზი მარტივია – აქ თამბაქოს მოხმარება ბევრად უფრო ნელა მცირდება, ვიდრე სხვა რეგიონებში.
ეს ტენდენცია განსაკუთრებით საგანგაშოა ჩვენი რეგიონისთვის. ევროპის ბევრ ქვეყანაში, სამწუხაროდ, თამბაქოს მოხმარების წინააღმდეგ ბრძოლის პროგრამები ჯერ კიდევ არასაკმარისად ეფექტურია. კულტურული ფაქტორები და რთული ეკონომიკური გარემო ხშირად აფერხებს პროგრესს.
ქვეყნები, სადაც თამბაქოს მოხმარება იზრდება
ჯანმოს მონაცემებით, 6 ქვეყანაში – კონგოში, ეგვიპტეში, ინდონეზიაში, იორდანიაში, ომანსა და მოლდოვაში თამბაქოს მოხმარების ზრდა ფიქსირდება. ეს ქვეყნები განსაკუთრებული ყურადღების და მხარდაჭერის საგანი უნდა გახდეს საერთაშორისო საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ორგანიზაციებისთვის.
ამ რეგიონებში ხშირად ახალგაზრდები იწყებენ მოწევას უფრო ადრე, და პრევენციული პროგრამები ვერ აღწევს მიზანს. სწორედ ამიტომ სპეციალისტები აფრთხილებენ, რომ გლობალური წარმატების მიუხედავად, ადგილობრივი რეალობა შეიძლება საკმაოდ განსხვავებული იყოს.
როგორ დავიცვათ საკუთარი თავი და ოჯახი თამბაქოს ზიანისგან
თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტა ჯანმრთელობისთვის ერთ-ერთი საუკეთესო გადაწყვეტილებაა ნებისმიერ ასაკში. სხეული უკვე რამდენიმე საათის შემდეგ იწყებს აღდგენის პროცესს, ხოლო ხანგრძლივი პერსპექტივით რისკები მნიშვნელოვნად მცირდება. თუ თქვენ ან თქვენი ახლობელი მოწევას ცდილობს, ექიმთან კონსულტაცია და პროფესიონალური მხარდაჭერა გადამწყვეტია.
პასიური მოწევა ასევე სერიოზული საფრთხეა, განსაკუთრებით ბავშვებისთვის და ორსულებისთვის. შექმენით სახლში და სამუშაო გარემოში თამბაქოს კვამლისგან თავისუფალი სივრცე. ჯანსაღი ცხოვრების წესის შესახებ მეტი ინფორმაციის მისაღებად, იხილეთ რჩევები ჰარმონიული გარემოს შესაქმნელად.
პრაქტიკული რჩევები მოწევის შეწყვეტისთვის
- მიმართეთ სპეციალისტს: ექიმი ან ფსიქოლოგი დაგეხმარებათ ინდივიდუალური გეგმის შედგენაში.
- დაგეგმეთ თარიღი: აირჩიეთ კონკრეტული დღე და მოემზადეთ ფსიქოლოგიურად.
- მოძებნეთ ალტერნატივები: ჯანსაღი დროის გატარების ახალი გზები – სპორტი, ჰობი, რელაქსაციის ტექნიკები.
- მოერიდეთ პროვოკატორებს: თავიდან აიცილეთ სიტუაციები, რომლებიც მოწევის სურვილს იწვევს.
- მხარდაჭერა მოითხოვეთ: ოჯახი, მეგობრები და მხარდამჭერი ჯგუფები ძალიან მნიშვნელოვანია.
- პაციენტები ბავშვებთან: საუბარი თამბაქოს ზიანის შესახებ ბავშვობიდან უნდა დაიწყოთ.
იხილეთ ასევე: ხრიკები – როგორ დავიძინოთ ზაფხულის სიცხეში
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი სილამაზე. (2026). თამბაქოს მოხმარება მსოფლიოში: ჯანმოს ახალი ანგარიში. 14 სექტემბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/ჯანმო-მსოფლიოში-თამბაქო/
