ჰისტერექტომია არის საშვილოსნოს ქირურგიული ამოკვეთის პროცედურა, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად შესრულებული გინეკოლოგიური ოპერაციაა მსოფლიოში. არსებობს მრავალი სამედიცინო მიზეზი, რის გამოც ქალებს შეიძლება დაჭირდეთ ეს ჩარევა. რა არის ეს ოპერაცია, როდის ინიშნება და როგორ უნდა მოემზადო მისთვის – ეს ყველაფერი მნიშვნელოვანია იმათთვის, ვინც დგას ამ გადაწყვეტილების წინაშე.
თანამედროვე გინეკოლოგიაში ჰისტერექტომია ტარდება სხვადასხვა მეთოდით და ხშირად წარმოადგენს ერთადერთ ეფექტურ გამოსავალს ქალის ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად. მნიშვნელოვანია, რომ პროცედურა ჩატარდეს გამოცდილი სპეციალისტის მიერ აკრედიტებულ სამედიცინო დაწესებულებაში.
რა არის ჰისტერექტომია და როდის ინიშნება
ჰისტერექტომია ნიშნავს საშვილოსნოს ქირურგიულ ამოკვეთას, რომელიც სხვადასხვა გინეკოლოგიური პრობლემის სამკურნალოდ ტარდება. ოპერაცია შეიძლება იყოს ნაწილობრივი (მხოლოდ საშვილოსნო იშლება) ან ტოტალური, როდესაც ამოიჭრება საშვილოსნო საშვილოსნოს ყელთან ერთად. ზოგჯერ, განსაკუთრებით ონკოლოგიური დიაგნოზების დროს, ოპერაცია მოიცავს საკვერცხეებისა და საშვილოსნოს მილების ამოკვეთასაც.
ჰისტერექტომია ინიშნება საშვილოსნოს ან საკვერცხის კიბოს, საშვილოსნოს მიომების, ენდომეტრიოზის, პროლაფსის (საშვილოსნოს დაცემის), ქრონიკული მენჯის ტკივილის ან უკონტროლო საშვილოსნოს სისხლდენის დროს. მუცლის შებერილობა, რომელიც საკვერცხის კიბოს სიმპტომი შეიძლება იყოს, ზოგჯერ ასევე მოითხოვს ქირურგიულ ჩარევას. ექიმი ამ ოპერაციას ირჩევს მხოლოდ მაშინ, როდესაც კონსერვატიული მკურნალობა არ იძლევა შედეგს ან დაავადება წარმოადგენს სერიოზულ საფრთხეს ქალის ჯანმრთელობისთვის.
საქართველოში ჰისტერექტომიას ატარებენ აკრედიტებულ კლინიკებში სერთიფიცირებული გინეკოლოგები და ონკო-გინეკოლოგები. მაგალითად, „გინეკოლოგიური ონკოლოგიის ევროპული საზოგადოების” (ESGO) სერთიფიკატი ფლობს მსოფლიოში მხოლოდ 114 ონკო-ქირურგი, რაც მოწმობს ოპერაციის განსაკუთრებულ სირთულესა და კვალიფიკაციის მნიშვნელობას.
ჰისტერექტომიის სახეები და ოპერაციის მეთოდები
არსებობს ჰისტერექტომიის სამი ძირითადი ტიპი: ტოტალური (ამოიჭრება საშვილოსნო და საშვილოსნოს ყელი), სუბტოტალური (რჩება საშვილოსნოს ყელი) და რადიკალური (ამოიჭრება საშვილოსნო, საშვილოსნოს ყელი, ნაწილი ვაგინისა და მიმდებარე ქსოვილები, ძირითადად ონკოლოგიური მიზნებისთვის). ექიმი ირჩევს ოპერაციის სახეს დაავადების ხასიათიდან, სტადიიდან და პაციენტის ზოგადი მდგომარეობიდან გამომდინარე.
ოპერაციის წარმოების ტექნიკა
ჰისტერექტომია შეიძლება ჩატარდეს რამდენიმე სხვადასხვა ტექნიკით. აბდომინალური ჰისტერექტომია ტარდება მუცლის ღრუს გახსნით, ვაგინალური – საშოდან, ხოლო ლაპაროსკოპული – მინიმალური ჭრილობებით და სპეციალური ინსტრუმენტების საშუალებით. ლაპაროსკოპული მეთოდი უფრო თანამედროვე და ნაკლებად ინვაზიურია, აჩქარებს გამოჯანმრთელებას და ამცირებს გართულებების რისკს.
თითოეული მეთოდი აქვს თავისი უპირატესობები და ინდიკაციები. აბდომინალური მიდგომა გამოიყენება დიდი ზომის მიომების, ონკოლოგიური პროცესების ან ფართო შებმულობების არსებობისას. ვაგინალური მეთოდი უფრო ხშირად გამოიყენება პროლაფსის ან არაონკოლოგიური პათოლოგიების დროს, ხოლო ლაპაროსკოპია – უმეტეს შემთხვევაში, როდესაც საჭიროა სწრაფი აღდგენა და მინიმალური ტკივილი.
რისკები, გართულებები და გამოჯანმრთელების პერიოდი
ნებისმიერი დიდი ოპერაციის მსგავსად, ჰისტერექტომიას თან ახლავს გარკვეული რისკები. შესაძლო გართულებებია სისხლდენა, ინფექცია, სისხლძარღვთა თრომბოზი, ანესთეზიის რეაქციები ან მიმდებარე ორგანოების დაზიანება. შარდსაწვეთის დაზიანება ოპერაციის დროს რეტიაა, მაგრამ მოითხოვს დაუყოვნებელ ქირურგიულ კორექციას.
გამოჯანმრთელების პერიოდი დამოკიდებულია ოპერაციის მეთოდზე. აბდომინალური ჰისტერექტომიის შემდეგ საჭიროა 6-8 კვირა, ლაპაროსკოპული ან ვაგინალური – 3-4 კვირა. ამ დროს რეკომენდებულია შეზღუდული ფიზიკური აქტივობა, მძიმე ტვირთების აწევის აკრძალვა და სექსუალური აქტივობის შეჩერება ექიმის ნებართვამდე. პირველ კვირებში ნორმალურია მსუბუქი ტკივილი, სისუსტე და სისხლიანი გამონადენი.
ოპერაციის შემდეგ, განსაკუთრებით თუ ამოიჭრება საკვერცხეები, ქალს შეიძლება განუვითარდეს მენოპ
იხილეთ ასევე: კერძო კლინიკებში DRG მოდელით მუშაობა პრობლემურია“ – ონკოქირურგები ტარიფების ცვლილებას ითხოვენ
QR კოდიshenisilamaze.ge
შენი სილამაზე. (2026). ჰისტერექტომია: რას ნიშნავს საშვილოსნოს ამოკვეთა და როდის არის საჭირო. 5 ოქტომბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/%e1%83%b0%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%a2%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%94%e1%83%a5%e1%83%a2%e1%83%9d%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%90-%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%a1-%e1%83%92/
