ოთხშაბათი, აგვისტო 12, 2026
- Advertisement -
Google search engine

სექსუალური განათლების 8 ფაქტი ქვიარ მოზარდებისთვის

0
#image_title

სექსუალური განათლება, განსაკუთრებით კი LGBTQ+ სექსუალური განათლება, თითქმის არ არის ხელმისაწვდომი მოზარდებისთვის საქართველოში, სადაც სექსიც და ქვიარობაც ტაბუდადებული თემებია.

კვლევები აჩვენებს, რომ LGBTQ+ მოზარდები განსაკუთრებით მოწყვლადები არიან პარტნიორის მხრიდან ძალადობის, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისა (სგგი-ებისა) და თინეიჯერობისას ორსულობის მიმართ, როდესაც მათ არ აქვთ წვდომა მრავალმხრივ სექსუალურ განათლებასთან. ასევე, უფრო მაღალია ალბათობა, რომ მათ დაიწყონ ინფორმაციის ძიებას არასანდო წყაროებში.

მრავალმხრივ და დაწვრილებით სექსუალურ განათლებასთან წვდომას ყველა იმსახურებს და საჭიროებს. არავის უნდა უწევდეს საკუთარი ცხოვრების ისე გავლა, რომ საკუთარი სხეულის, სექსუალური ჯანმრთელობისა და იდენტობის საბაზისო ასპექტებზე არ ჰქონდეს ცოდნა. სწორედ ამიტომ, ამ სტატიაში თავმოყრილია სექსუალური განათლების 8 ფაქტი ქვიარ მოზარდებისთვის.

#1. მასტურბაცია შეიძლება პირველი ნაბიჯი იყოს იმის გასაგებად, თუ რა სიამოვნებს თქვენს სხეულს

სექსის გააზრება ხშირ შემთხვევაში იმის გააზრებით იწყება, თუ რა ანიჭებს თქვენს სხეულს სიამოვნებას. ეს, როგორც წესი, ჯერ კიდევ მაშინ იწყება, სანამ თქვენს პირად ცხოვრებაში ვინმე სხვა ადამიანი შემოვა. დოქტორ ევან გოლდშტაინი, გეი კაცების სექსუალური ჯანმრთელობის სამედიცინო ცენტრის დამფუძნებელი, ამბობს, რომ მასტურბაცია შეიძლება მნიშვნელოვანი საშუალება იყოს იმის გასაგებად, თუ რა მოგწონთ და რა არ მოგწონთ, თანაც ისე, რომ ამას სხვა ადამიანთან ერთად ყოფნის წნეხი არ ემატება.

„როდესაც საკუთარ თავთან განმარტოებასა და თვითსიამოვნებას უთმობთ დროს, არ გიწევთ დარდი პერფორმანსზე და თქვენი პარტნიორის დაკმაყოფილებაზე“, — ამბობს გოლდშტაინი.

#2. პორნოგრაფია ყოველთვის არ ასახავს რეალურ ცხოვრებას და ის სექსუალური განათლების მთავარ წყაროდ არ უნდა გამოიყენოთ

ბევრი ადამიანისთვის პორნოგრაფია პირველი „შესავალია“ სექსში. მართალია, პორნოს ყურება და კითხვა კარგი ხელშემწყობია მასტურბაციისთვის, მაგრამ მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ პორნოგრაფიის უდიდესი ნაწილი არ ასახავს იმას, თუ როგორ და როგორი სექსი აქვთ ადამიანებს რეალურ ცხოვრებაში. პორნომსახიობები უბრალოდ სცენაში მონაწილეობენ და ასრულებენ როლებს იმ საზღვრებზე დაყრდნობით, რომლებიც კამერის მიღმა დადგინდა.

„როდესაც ქვიარ ახალგაზრდებს (და, ზოგადად, ახალგაზრდებს) არ აქვთ წვდომა სანდო სექსუალურ განათლებასთან, რომელიც ფარავს ყველა თემას და არა მხოლოდ ვაგინალურ სექსს, ისინი მიმართავენ პორნოგრაფიას, Google-სა და Reddit-ს, ან ტიკტოკის „ინფლუენსერებს“, რომლებსაც არ აქვთ სამედიცინო კვალიფიკაცია ამ თემაზე ზუსტი რჩევის გასაცემად. მართალია, პორნოგრაფია ნამდვილად შეიძლება დაეხმაროს ადამიანს იმის გაგებაში, თუ რა არსებობს, მაგრამ ის საუკეთესო გზა არაა სხეულზე რეალისტური წარმოდგენების შესაქმნელად ან იმის სასწავლად, თუ როგორ გქონდეთ სექსი. თქვენ კამერის მიღმა ვერ ხედავთ მთელ რიგ მოსამზადებელ სამუშაოებს, მაგალითად, დილატაციას (გაგანიერებას, გაფართოებას) ან ლუბრიკაციას (ლუბრიკანტით დასველებას), ვერც იმას იგებთ, რომ ყველა პენისი თქვენს ხელზე უფრო განიერი არ არის და ვერც იმას, რომ სექსში ძალაუფლების სხვანაირი დინამიკებიც არსებობს“, — ამბობს დოქტორი გოლდშტაინი.

თუ გსურთ, მეტი გაიგოთ სექსის, თანხმობისა და საზღვრების შესახებ, პორნოგრაფიის ნაცვლად შეგიძლიათ გაეცნოთ ისეთ ონლაინ რესურსებს, როგორებიცაა Sex, etc., Amaze და The Trevor Project. ეს წყაროები ინგლისურენოვანია, ამ თემაზე სტატიებს ქართულად კი შეგიძლიათ allaboutyou.ge-ზე ან ჩვენს ვებგვერდზე გაეცნოთ.

#3. კომუნიკაცია და თანხმობა აუცილებელია

თუკი გგონიათ, რომ მზად ხართ, შემდეგი ნაბიჯი გადადგათ და სექსი სხვა ადამიანთან ერთად გამოიკვლიოთ, პირველი საკვანძო საფეხურებია კომუნიკაცია და თანხმობა. ესაუბრეთ მას და შეთანხმდით ერთმანეთის საზღვრებზე.

რამდენიმე მნიშვნელოვანი კითხვა, რომელზე პასუხიც უნდა იცოდეთ, არის:

  • გაქვს თუ არა სექსი სხვა ადამიანებთან? თუკი ასეა, შემოწმებული ხარ თუ არა სქესობრივი გზით გადამდებ ინფექციებზე?
  • შენ ან ჩვენ ვაპირებთ თუ არა რაიმე სახის კონტრაცეფციის გამოყენებას?
  • რომელი აქტებია შენთვის კომფორტული?
  • რამდენად სწრაფად ან ნელა გინდა პროცესის წარმართვა?
  • რა არის შენი საზღვრები? ხომ არ არის სხეულის ისეთი ნაწილი, რომელსაც არ გინდა, რომ შევეხო?
  • ტანსაცმელი გვეცვას თუ არა?

მართალია, ამ კითხვების წინასწარ დასმა მნიშვნელოვანია, მაგრამ სხვადასხვა საკითხის გადამოწმება პროცესის დროსაც საჭიროა. ისეთი პატარა კითხვები, როგორებიცაა „შეიძლება, აქ შეგეხო?“, „გსიამოვნებს, როდესაც აქ გეხები?“ და „შეიძლება, [ტანსაცმლის რომელიმე ნაწილი] გაგხადო?“, ძალიან კარგი გზაა საიმისოდ, რომ გაიგოთ, რასთანაა კომფორტულად თქვენი პარტნიორი და თან ინტიმური განწყობაც შენარჩუნდეს.

გახსოვდეთ, რომ თანხმობა იმაზე მეტია, ვიდრე კონკრეტულ მომენტში სექსზე დათანხმება. ეს ნიშნავს, რომ თუკი თქვენ ან თქვენს პარტნიორს თანხმობის გაცემის შემდეგ მოგინდებათ, რომ სექსი შეწყდეს, ამის გაკეთება თავისუფლად შეგიძლიათ.

„თანხმობა უფრო მეტია, ვიდრე უბრალოდ „კი“ ან „არა“. თანხმობა უნდა გამოითქვას ზეწოლის გარეშე, ის უნდა იყოს გულწრფელი და სურვილისმიერი, თანხმობის გამცემი უნდა იყოს სრულად ინფორმირებული (მაგალითად, თუ ადამიანი თანახმაა სექსზე იმ პირობით, რომ პარტნიორი გამოიყენებს თავდაცვის საშუალებას, ხოლო პარტნიორი ამას არ გააკეთებს, ესე იგი, მას არ აქვს მეორე მხარის თანხმობა), ის არ არის სამუდამო — გადაწყვეტილების შეცვლა ნებისმიერ დროს შეიძლება და ერთ ქმედებაზე თანხმობის გაცემა არ ნიშნავს, რომ პარტნიორი სხვა რამეზეც ავტომატურად თანახმაა”, — ამბობს რეიჩელ ვრაითი, ქვიარ სექსისა და ურთიერთობების თერაპევტი.

თანხმობის გარდა, თქვენ და თქვენმა პარტნიორმა უნდა დაამყაროთ კომუნიკაცია იმაზე, თუ რა გსიამოვნებთ და რა არ გსიამოვნებთ. პარტნიორისთვის იმის თქმა, რომ რაიმე შეცვალოს ან სხვანაირად გააკეთოს, სამარცხვინო არ არის — ეს სექსის ნაწილია.

„პარტნიორისთვის იმის თქმა, თუ რა მოგწონთ/არ მოგწონთ, რა გაინტერესებთ/არ გაინტერესებთ და რას ცდიდით/არ ცდიდით, არამხოლოდ ნორმალურია, არამედ სასურველიც კი. სექსის მიზანი სიამოვნებაა და როგორც თქვენი, ისე თქვენი პარტნიორის სიამოვნების მისაღწევად მნიშვნელოვანია, რომ ყველას საჭიროებები დაკმაყოფილდეს“,— ამბობს გოლდშტაინი.

#4. უსაფრთხო სექსი მხოლოდ პრეზერვატივის გამოყენებას არ გულისხმობს

მართალია, პრეზერვატივები თავდაცვის მნიშვნელოვანი ნაწილია, მაგრამ უსაფრთხო სექსი ბევრად უფრო მეტ რამეს მოიცავს.

„ხშირად უსაფრთხო სექსზე საუბრისას პრეზერვატივები გვახსენდება ხოლმე და, მართალია, პრეზერვატივები აუცილებელია პენეტრაციული (შემღწევი) სექსისთვის (პენისებით ან დილდოებით), მაგრამ სგგი-ები მაინც შეიძლება გავრცელდეს ვულვებიდან ორალური და სხვა ტიპის სექსის დროს“, — ამბობს დანიელა კრამერი, ქვიარ ურთიერთობების კლინიკური სექსოლოგი.

უსაფრთხო სექსისთვის მნიშვნელოვანია, ყველა ტიპის გენიტალია (სასქესო ორგანო) გაითვალისწინოთ.

„სტომატოლოგიურ კაშხლებს შეუძლიათ დაგიცვათ ვულვაზე ან ანუსზე ორალური სექსის დროს. ეროგენული უბნების დასაცავად ასევე შეგიძლიათ თავად დაამზადოთ პატარა ნაჭრები ლატექსის ხელთათმანებისგან ან პრეზერვატივებისგან“, — ამბობს იელ გონსალესი, ქვიარ სექსოლოგი და იდენტობის ტრენერი.

#5. არ არსებობს სექსის ქონის „სწორი“ გზა

„უამრავი აქტივობა არსებობს, რომელიც შეგიძლიათ პარტნიორთან ერთად სცადოთ. ნუ შეიზღუდავთ თავს საზოგადოების დაშვებებითა თუ სტერეოტიპებით ე.წ. „სიზორინგისა“ (ინგლ. Scissoring) და ანალური სექსის შესახებ — შეგიძლიათ, ეს აქტები სრულად უგულებელყოთ და მაინც ფანტასტიკური და სრულყოფილი სექსუალური ცხოვრება გქონდეთ“ — ამბობს გონსალესი.

გახსოვდეთ, რომ ქვიარ სექსი იმდენადვე მრავალფეროვანი და მრავლისმომცველია, რამდენადაც თვითონ LGBTQ+ აკრონიმი. აუცილებელი არ არის, ის რაღაც ერთი ფორმით ვლინდებოდეს. სექსი შეიძლება იყოს ზუსტად ის, რადაც მას თქვენ და თქვენი პარტნიორი აქცევთ და რაც გინდათ, რომ იყოს.

„იმ აქტივობებს შორის, რომლებიც შეიძლება სექსად განვიხილოთ, არის: ვაგინალური, ორალური და ანალური სექსი, კოცნა, სექსუალური შეხება, როლური თამაშები, ეროტიკის კითხვა, ფანტაზიების გაზიარება, საკუთარი სხეულის ჩვენება სხვა ადამიანისთვის (თანხმობით), ე.წ. „სექსტინგი“, ვინმესთან ერთად აბაზანის მიღება, ერთმანეთისთვის მასაჟის გაკეთება, სუნთქვითი ვარჯიშების ერთად კეთება, შიშველზე ჩახუტება და ა.შ. სექსი შეიძლება იყოს სიამოვნებისთვის და/ან გამრავლებისთვის — და როდესაც ის სიამოვნებისთვისაა, სექსის მიზანი მხოლოდ ორგაზმი არ არის“, — ამბობს ვრაითი.

#6. ანალურ სექსს მოთმინება და დრო სჭირდება

„კუზიანი მთის“ იმ საკულტო სცენამ კი შეიძლება სხვაგვარად გაფიქრებინოთ, მაგრამ ანალურ სექსს ბევრად მეტი მომზადება სჭირდება, ვიდრე ხელზე დაფურთხებაა.

„ანალური სექსი ის არ არის, რასაც ფილმებსა და სერიალებში ხედავთ — წინასწარი პრაქტიკის გარეშე პირდაპირ ე.წ. „ბოთომობა“ (ან „პასობა“) არ შეგიძლიათ“, — ამბობს გოლდშტაინი.

თუკი ანალური სექსის ცდა გსურთ, გოლდშტაინი გირჩევთ, ნელა დაიწყოთ და წინასწარ მოემზადოთ. ნებისმიერი ტიპის ანალური სექსუალური აქტივობა, იქნება ეს უბრალოდ ე.წ. „ფინგერინგი“ („თითაობა“), სექს-სათამაშოების გამოყენება თუ პენისით პენეტრაცია, საჭიროებს ბევრ ლუბრიკანტს (სასურველია, სილიკონის საფუძველზე დამზადებულს) და, იდეალურ შემთხვევაში, რამდენიმეკვირიან შემზადებას.

ამისთვის საჭიროა ანალური ვარჯიშები, რისთვისაც შეიძლება გამოგადგეთ სპეციალური დილატაციის (გაფართოების) ნაკრები, რომელიც, ჩვეულებრივ, სხვადასხვა ზომის ანალური საცობებისგან, ე.წ. „ბატ-პლაგებისგან“ (ინგლ. Butt-plug), შედგება, თუმცა თუ მასზე ხელი არ მიგიწვდებათ, შეგიძლიათ, დაიწყოთ ექსპერიმენტირება და ვარჯიში ერთი თითით და ნელ-ნელა გაზარდოთ რაოდენობა.

მათთვის, ვისაც პირველად სურს ანალური სექსის ცდა, ხშირი სადარდებელია ხოლმე არსებული მოსაზრება პროცესში განავლის შესაძლო შეუკავებლობის შესახებ. დიდი ალბათობით, ეს პრობლემა არ გექნებათ, თუნდაც წინასწარ არ გაიკეთოთ გამორეცხვა, მაგრამ თუკი ეს მაინც გადარდებთ, შეგიძლიათ თბილი წყლისა და ოყნის გამოყენებით წინასწარ გამოირეცხოთ ანუსი.

#7. ორსულობა შეიძლება დადგეს გენდერისგან განურჩევლად. დაიცავით თავი

მნიშვნელოვანია, სანამ სექსი გექნებათ, კარგად გაერკვეთ, როგორ დგება ორსულობა. თუკი ორ ადამიანს, რომელთაგანაც ერთის სხეული სპერმას აწარმოებს, მეორის კი — კვერცხუჯრედებს, ექნება სექსი, მნიშვნელოვანია, დაუგეგმავი ორსულობის თავიდან ასაცილებლად უსაფრთხოების ზომები დაიცვათ. ეს შეიძლება მოიცავდეს პრეზერვატივების გამოყენებას, ჰორმონალურ კონტრაცეფციას ან კონტრაცეფციის რამე სხვა ფორმას.

„იმის ცოდნა, თუ როგორ დგება ორსულობა და როგორ მუშაობს ის, აუცილებელია ყველა LGBTQ+ თინეიჯერისთვის“, — ამბობს შერონ სანდერსი, კლინიკური სექსოლოგი და სექსუალური განათლების სპეციალისტი.

#8. იდენტობა ფლუიდურია. ნორმალურია ახალი რაღაცების ცდა და შემდეგ მათზე უარის თქმა, თუკი არ მოგეწონათ

მოზარდობის დიდი ნაწილი იმის გარკვევაა, თუ ვინ ხართ თქვენ. ეს შეიძლება ნიშნავდეს იმის გააზრებას, ვინ გიზიდავთ და რა დამოკიდებულება გაქვთ საკუთარი გენდერის მიმართ. ექსპერიმენტირება აბსოლუტურად ნორმალურია. სხვადასხვა სახელის, ნაცვალსახელისა თუ სექსუალობის გამოცდა თვითგამორკვევის პროცესის ნაწილია.

„გამოცდილებებისა და იდენტობების გამოკვლევა და მათში ექსპერიმენტირება სრულიად ნორმალურია. ზოგჯერ რაღაცები უნდა გამოვცადოთ, სანამ სიმართლეს დავადგენთ. გარდა ამისა, იდენტობები შეიძლება დროთა განმავლობაში შეიცვალოს, ამიტომაც მიჰყევით იმის დინებას, რაც თქვენთვის უფრო შესაფერისია“, — ამბობს გონსალესი.

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: Parents

♦ სტატია მომზადებულია ონლაინ გამოცემა Queer.ge-ს მიერ.

წყარო

რჩევები მშობლებს — როგორ მივუდგეთ შვილის სქესობრივ მომწიფებას?

0
#image_title

ბაღის ან სკოლის ასაკის ბავშვებს არაერთი ისეთი კითხვა უჩნდებათ, რომლებზე პასუხის გაცემაც მარტივი არ არის. შესაძლოა, დასმულმა კითხვამ უხერხულობაც გამოიწვიოს, თუმცა მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ ბავშვებთან სენსიტიურ თემებზე საუბარი ადრეული ასაკიდანვე უნდა დაიწყოთ.

ბავშვების ზრდის პროცესი საკმაოდ კომპლექსური და რთულია. ის აერთიანებს არაერთ ფიზიკურ და ემოციურ ცვლილებას, რომლებიც ბავშვებისთვის სტრესული და რთულად გასამკლავებელიც კი შეიძლება იყოს.

გარდატეხის ასაკის უმნიშვნელოვანესი ნაწილი კი სქესობრივი მომწიფებაა. ამ დროს სხეულისა და ხასიათის  ცვლილება ძალიან შესამჩნევია და მნიშვნელოვანია, რომ მოზარდი ამ პროცესებს ინფორმირებული შეხვდეს.

სწორედ ამიტომ, აუცილებელია, სქესობრივ მომწიფებასთან დაკავშირებულ თემებზე შვილებს ესაუბროთ და ეს მნიშვნელოვანი ეტაპი თქვენი დახმარებით გაიაროს. მნიშვნელოვანია ბავშვი გრძნობდეს იმას, რომ შეუძლია თქვენთან ამ თემაზე საუბარი, კითხვების დასმა და შიშებისა თუ შფოთვის მიზეზების გაზიარება.

რას ნიშნავს სქესობრივი მომწიფების პროცესი?

გარდატეხის ასაკი არის ის პერიოდი, როდესაც ბავშვის სხეული ზრდასრული ადამიანის სხეულად ფორმირდება. სწორედ ამ დროს იწყება სქესობრივი მომწიფებაც.

► დაიმახსოვრეთ, წინასწარ ვერ განსაზღვრავთ იმას, თუ რა დრო დასჭირდება თქვენი შვილის სქესობრივი მომწიფების პროცესს. ეს შეიძლება გაგრძელდეს როგორც 18 თვე, ისე 5 წლის განმავლობაშიც. ამ პროცესისთვის საჭირო დროს არაერთი ფაქტორი განსაზღვრავს, მათ შორის გენეტიკა.

გოგოების უმეტესობისთვის ცვლილებები იწყება 9-11 წლიდან. ამ პერიოდში იზრდება მკერდი, ბოქვენსა და იღლიაში კი თმა ჩნდება. გოგოების სქესობრივი მომწიფების უმნიშვნელოვანესი ნაწილია მენსტრუაცია. მენსტრუაცია საშუალოდ 12 წლის ასაკიდან იწყება, თუმცა ნორმალურია მისი დაწყება 10-15 წლის ასაკშიც.

მნიშვნელოვანია, მოზარდ გოგოებს ესაუბროთ მენსტრუაციის შესახებ და აუხსნათ ის, რომ ამგვარი სისხლდენა საშიში არ არის. ხშირია შემთხვევები, როდესაც გოგოებმა არაფერი იციან მენსტრუალური ციკლის შესახებ და პირველი მენსტრუაცია მათთვის ძალიან დამთრგუნველი და შოკისმომგვრელიც კია.

ბიჭების უმეტესობისთვის, სქესობრივი მომწიფება გოგოებთან შედარებით გვიან, 11-14 წლის ასაკში იწყება. ამ დროს თმა იზრდება როგორც სასქესო ორგანოს ირგვლივ, ასევე მკლავებსა და სახეზე. სწორედ ამ პერიოდში ბიჭებს ეწყებათ ერექციაც.

რჩევები შვილებთან სქესობრივ მომწიფებაზე საუბრისთვის

შვილებთან სქესობრივ მომწიფებაზე საუბარი მარტივი არ არის. ამ დროს უნდა ეცადოთ, რომ მათ მშვიდი და აუღელვებელი ტონით ესაუბროთ. მნიშვნელოვანია, ბავშვს ჰქონდეს იმის განცდა, რომ უსაფრთხოდაა. შვილებთან სქესობრივ მომწიფებაზე საუბარში დაგეხმარებათ შემდეგი ტაქტიკები:

  • სხეულთან დაკავშირებულ საკითხებზე საუბრისას გამოიყენეთ სწორი დასახელებები.

  • მცირეწლოვან ბავშვებთან სქესობრივ მომწიფებაზე მოკლედ და ლაკონიურად ისაუბრეთ. მიაწოდეთ მხოლოდ ზუსტი და აუცილებელი ფაქტები.

  • გამოიყენეთ ყოველდღიური რუტინა ამგვარი საუბრის დასაწყებად და არ დაელოდოთ ბავშვისგან წამოსულ კითხვებს.

  • არ დაელოდოთ ზუსტ დროს. დაიწყეთ ბავშვებთან ამ თემებზე საუბარი რაც შეიძლება მალე, რათა ზუსტი ინფორმაცია ჰქონდეთ. ბავშვები ინფორმაციას ტელევიზორისა თუ ინტერნეტის საშუალებით იმაზე ადრე იღებენ, ვიდრე თქვენ გგონიათ. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, თავიდანვე სწორ ინფორმაციას ფლობდნენ.

  • სქესობრივი მომწიფება ზრდის ბუნებრივი და განუყოფელი ნაწილია. სწორედ ამიტომ, ხაზი გაუსვით ამ ფაქტს და ესაუბრეთ შვილებს იმის შესახებ, რომ მათ თავს არაფერი „არასწორი“ და „არაბუნებრივი“ არ ხდება.

  • ეცადეთ, იყოთ თავდაჯერებულები ამგვარი საუბრის დროს, რათა არც თქვენ და არც ბავშვმა თავი არაკომფორტულად არ იგრძნოთ.

რა უნდა გავითვალისწინოთ?

ხშირად ბავშვები, რომლებიც სქესობრივი მომწიფების ეტაპს გადიან, თავს მარტოსულად გრძნობენ. მნიშვნელოვანია, მათ აუხსნათ, რომ ცხოვრების ამ ეტაპს უკლებლივ ყველა გადის და ისინი მარტონი არ არიან.

სქესობრივ მომწიფებას თან ახლავს ჰორმონალური ცვლილებებიც, რომლებიც ბავშვის ფსიქოლოგიაზე დიდ ზეგავლენას ახდენს. უნდა გესმოდეთ, რომ თქვენი შვილის ხასიათის მოულოდნელი ცვლილება ან დამოკიდებულებების შეცვლა მოსალოდნელია. გარდა ამისა, შესაძლოა, თქვენმა შვილმა სამეგობრო წრეც კი შეიცვალოს, რადგან მოზარდები ამ პერიოდში განსხვავებული ადამიანებისა თუ გამოცდილებების ძიებას აქტიურად იწყებენ.

მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ სქესობრივ მომწიფებას, ფიზიკური ცვლილებების პარალელურად, თან ახლავს სექსუალური ლტოლვის ზრდაც. სწორედ ამიტომ, შვილებს უნდა ესაუბროთ ისეთ თემაზეც, როგორიცაა მასტურბაცია და დაცული სექსის მნიშვნელობა ჯანმრთელობისთვის. გაითვალისწინეთ, რომ უნდა დაიცვათ შვილის პირადი სივრცე, რადგან ის შეიძლება საკუთარი „ახალი“ სხეულის აღმოჩენას ცდილობდეს.

ამ პერიოდში მოზარდების დიდ ნაწილს არ მოსწონს საკუთარი სხეული და მუდმივ უკმაყოფილებას გამოთქვამს მის მიმართ. ასეთ დროს აუცილებელია, მათ აგრძნობინოთ თანადგომა და განსჯის გარეშე აუხსნათ, რომ კანზე გამონაყარი თუ წონის მატება ბუნებრივი პროცესია და ეს სავსებით ნორმალურია.

მოზარდების გაფრთხილება მოსალოდნელი ცვლილებების შესახებ აუცილებელია, თუმცა არანაკლებ მნიშვნელოვანია მათთან იმ საფრთხეებზე საუბარი, რომლებსაც სოციალური ქსელების მოხმარება თუ, ზოგადად, ინტერნეტი შეიცავს. ამ პერიოდში მაღალია იმის რისკი, რომ მოზარდები ერთმანეთს შიშველ ფოტოებს გაუგზავნიან და გახდებიან კიბერბულინგისა თუ შანტაჟის მსხვერპლები.

გარდა ამისა, ბავშვებს გვერდით დაუდექით ერთი შეხედვით მარტივი საკითხების გადაწყვეტის დროსაც. მაგალითად, გოგოებს დაეხმარეთ სწორი ლიფისა თუ ჰიგიენური საშუალებების არჩევაში.

მოუსმინეთ შვილებს, მიაწოდეთ სწორი ინფორმაცია და დაეხმარეთ ცხოვრების ამ უმნიშვნელოვანესი ეტაპის ჯანსაღად გადალახვაში!

სექსი ადრეულ ასაკში — არსებული საფრთხეები

0
#image_title

ბავშვებისა და მოზარდებისთვის ძალიან ბუნებრივია საკუთარი და სხვისი სხეულის მიმართ ინტერესის გამოხატვა და სიახლეების გამოცდის სურვილი. ეს განსაკუთრებით იზრდება სქესობრივი მომწიფების დროს, როდესაც სასქესო ჰორმონები ამძაფრებს იმის სურვილს, რომ გამოიკვლიოთ და გამოცადოთ თქვენი სექსუალობა.

თუმცა, ადრეულ ასაკში სექსს შეიძლება უარყოფითი შედეგები მოჰყვეს მოზარდის ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ჯანმრთელობისთვის. მნიშვნელოვანია, იცოდეთ, როგორ მიუდგეთ სქესობრივი ცხოვრების დაწყების საკითხს, რათა უფრო დაცული იყოთ.

მოზარდობა არის პერიოდი 10-იდან 19 წლამდე და ის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ფიზიკური ცვლილებების თვალსაზრისით, რადგან ამ დროს იწყება სქესობრივი მომწიფება და ეს პროცესი ბავშვობიდან ზრდასრულობაში გადასვლას აღნიშნავს. ამ პერიოდის განმავლობაში, განსაკუთრებით კი 16 წლამდე ასაკში, სექსის ქონას შეიძლება უარყოფითი შედეგები ჰქონდეს თქვენს ცხოვრებასა და ჯანმრთელობაზე.

► გახსოვდეთ: სქესობრივი ცხოვრების დაწყება, მის მიმართ მზაობა და მასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები ძალიან ინდივიდუალური ყველა ადამიანისთვის. ყველა ჩვენგანი ჩვენს საკუთარ დროით ხაზს მივყვებით და ეს გზა ყველასთვის სხვადასხვანაირია. მიუხედავად ამისა, სქესობრივი ცხოვრების დაწყებასთან დაკავშირებული საფრთხეები უნივერსალურია და მათი გათვალისწინება ყველა ასაკში საჭიროა.

ამ შედეგების გააზრება დაგეხმარებათ, მზად დახვდეთ იმ პოტენციურ საფრთხეებს, რომლებიც ადრეულ სექსს ახლავს თან, და მიიღოთ ინფორმირებული გადაწყვეტილება თქვენი სქესობრივი ცხოვრების შესახებ.

რა უარყოფითი მხარეები აქვს ადრეულ ასაკში სექსს?

პირველი სექსის ადრეულ ასაკში ქონა სხვადასხვა უარყოფით შედეგთანაა დაკავშირებული. 2017 წლის კვლევამ უფრო დეტალურად შეისწავლა ეს კავშირი, რათა დაედგინა, უარყოფითი შედეგების გამომწვევი ნამდვილად ადრეული ასაკი იყო თუ არა.

კვლევის ფარგლებში, ადრეულ ასაკად დადგენილი იყო 14 წელი ან ნაკლები. მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ადრეულ ასაკში სექსი დაკავშირებული იყო შემდეგი ფაქტორების 2-3-ჯერ უფრო მაღალ ალბათობასთან:

  • გასული წლის განმავლობაში სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციის (სგგი) ქონა

  • დეპრესიის სიმპტომები წინა კვირის განმავლობაში

ეს უარყოფითი ეფექტები უფრო დიდწილად კვლევაში მონაწილე გოგოებში დაფიქსირდა, რისი ტენდენციაც ზოგადად შესამჩნევია სქესობრივი ცხოვრების ადრეულ ასაკში დაწყების თემაზე ჩატარებულ კვლევებში.

2017 წლის სხვა კვლევამ აღმოაჩინა, რომ გოგოებს, რომლებმაც სქესობრივად აქტიური ცხოვრება 16 წლის ასაკში ან უფრო ადრე დაიწყეს, უფრო დიდი ალბათობით აწუხებდათ დეპრესიული ეპიზოდი მოზარდობის პერიოდში. თუმცა, ეს ტენდენცია არ შეიმჩნა ბიჭებში.

ჯანმრთელობასა და უსაფრთხოებაზე ადრეული სექსის გავლენის შესახებ ჩატარებულმა სხვა კვლევებმა ასევე შემდეგი ტენდენციები გამოავლინა:

  • ქალები, რომლებიც სქესობრივ ცხოვრებას 16 წლამდე იწყებენ, უფრო დიდი ალბათობით განქორწინდებიან;

  • 14 წლამდე სქესობრივი ცხოვრების დაწყება დაკავშირებულია ჯანმრთელობის დამაზიანებელი ქმედებების მაღალ რისკთან და პარტნიორების მხრიდან ძალადობასთან;

  • მოზარდ გოგოებში ადრეულ ასაკში სექსის დამატებითი საშიშროებაა დაუგეგმავი ორსულობა</a>;

  • ზრდასრულებთან შედარებით, მოზარდები სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებით (სგგი) დაინფიცირების უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან — კვლევები აჩვენებს, რომ სქესობრივად აქტიური თინეიჯერების 46%-ს არ გამოუყენებია პრეზერვატივი, როდესაც ბოლოს ჰქონდა სექსი;

  • ბიჭებში სქესობრივი ცხოვრების ადრეულ ასაკში დაწყება დაკავშირებულია მარიხუანაზე დამოკიდებულების უფრო დიდ ალბათობასთან.

► სქესობრივი აქტის რისკების გათვალისწინება, სექსის დროს თავდაცვის გამოყენება და თანხმობის მნიშვნელობის ცოდნა ძალიან მნიშვნელოვანია სქესობრივი ცხოვრების დაწყებამდე, რადგან ადრეულ ასაკში სექსის შედეგები — განსაკუთრებით კი ორსულობა, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები (სგგი) და მენტალური ტრავმები — შეიძლება მთელი ცხოვრების განმავლობაში გაგყვეთ.

სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები (სგგი)

სგგი-ები საკმაოდ ხშირია, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში. მაგალითად, 2018 წელს აშშ-ში სგგი-ების 26 მილიონი ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა, მათგან დაახლოებით ნახევარი კი 15-24 წლის ასაკის ახალგაზრდებზე მოდიოდა. ახალგაზრდები ასევე სგგი-ებით დაინფიცირების უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან, რადგან:

  • გოგოების სხეული ბიოლოგიურად უფრო მოწყვლადია სგგი-ების მიმართ;

  • ახალგაზრდები, როგორც წესი, არ იტარებენ რეკომენდებულ ტესტირებებს სგგი-ებზე;

  • ბევრ ახალგაზრდას ერიდება ექიმთან ღიად და გულწრფელად საუბარი საკუთარ სქესობრივ ცხოვრებაზე;

  • ინფორმაციასთან, დაზღვევასა თუ ტრანსპორტთან ხელმისაწვდომობის არქონა ართულებს ახალგაზრდებისთვის სგგი-ებზე ტესტირების წვდომას;

  • ბევრ ახალგაზრდას ერთზე მეტი სექსუალური პარტნიორი ჰყავს.

სგგი-ების უმეტესობა დაინფიცირებიდან 3-10 დღეში ავლენს სიმპტომებს და ისინი სხვადასხვანაირად ვლინდება ქალისა და კაცის რეპროდუქციული სისტემების მქონე ადამიანებში. ქალის რეპროდუქციული სისტემისთვის დამახასიათებელი ყველაზე ხშირად გამოვლენილი სიმპტომებია:

  • უჩვეულო გამონადენი საშოდან ან უჩვეულო სუნი;

  • ქავილი ან წვა საშოს მიდამოში;

  • წყლულები, ბუშტუკები ან სხვა სახის გამონაყარი საშოს ირგვლივ ან სხეულის სხვა ნაწილებზე;

  • ტკივილი სქესობრივი აქტის ან შარდვის დროს;

  • ტკივილი მუცლის ქვედა არეში.

► თუკი, ეს სიმპტომები გამოგივლინდათ, დაუყოვნებლივ მიმართეთ პირად ექიმს ან გინეკოლოგს.

ორსულობა ადრეულ ასაკში

მოზარდობისას ორსულობამ და მშობიარობამ შეიძლება ახალგაზრდა დედის მთელი ცხოვრება შეცვალოს. ეს მას ისეთ სიტუაციაში აყენებს, რომელშიც მოზარდი არამხოლოდ საკუთარ თავზე, არამედ სხვა ადამიანზეცაა პასუხისმგებელი.

კვლევის მიხედვით, შესწავლილი ქალების ყველა კატეგორიას, მათ შორის დაუცველი სექსის მქონე ქალებს, შორის, მოზარდ დედებს ყველაზე ცუდი ფიზიკური ჯანმრთელობა ჰქონდათ. მოზარდმა დედებმა შეიძლება უგულებელყონ თავიანთი ფიზიკური ჯანმრთელობა, როდესაც შვილებზე ზრუნავენ. მათ ასევე შეიძლება არ ჰქონდეთ წვდომა ან ინფორმაცია ჯანსაღ კვებაზე და მათში უფრო დიდია ჭარბწონიანობის ალბათობა.

აშშ-ის ბავშვთა ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტის მიხედვით, მოზარდობის ასაკში ორსულობისას არსებობს შემდეგი პრობლემების უფრო მაღალი რისკი:

  • პრეეკლამფსია (მაღალი არტერიული წნევის აშლილობა ორსულობისას)
  • ანემია
  • სგგი-ები
  • ნაადრევი მშობიარობა
  • ახალშობილის მცირე წონა

ორსულობა და მშობიარობა მხოლოდ ფიზიკურ ცვლილებებთან არაა დაკავშირებული. ამას ემატება რიგი მენტალური ცვლილებებისა, განსაკუთრებით კი გაზრდილი სტრესი, რომლის მიზეზიც შეიძლება იყოს:

  • უძილობა;

  • ბავშვზე ზრუნვა;

  • ექიმებთან ვიზიტი;

  • ბავშვზე ზრუნვის პარალელურად განათლების მიღება.

გარდა ამისა, ერთ-ერთი კვლევის მიხედვით, 15-იდან 19 წლამდე გოგოებში პოსტპარტუმ (იგივე „პოსტნატალური“, ანუ მშობიარობის შემდგომი) დეპრესიის რისკი ორჯერ უფრო მაღალია, ვიდრე 25 წლიდან ზემოთ ასაკობრივ კატეგორიაში.

კიდევ ერთი კვლევა აჩვენებს, რომ მოზარდ დედებში სტრესის მნიშვნელოვნად მაღალი დონეები შეინიშნება, რომლებიც მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემების რისკს ზრდის. პოსტპარტუმ დეპრესიის გაზრდილ რისკთან ერთად მოზარდი დედები დეპრესიის უფრო მაღალი რისკის ქვეშაც არიან. გარდა ამისა, მოზარდი დედები სხვა მოზარდებთან შედარებით პოსტტრავმული სტრესის აშლილობის (ე.წ. „პიტიესდი“; ინგლ. PTSD) უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან, რაც, შესაძლოა, იმასთან იყოს დაკავშირებული, რომ მათ უფრო დიდი ალბათობით უწევთ მენტალური და/ან ფიზიკური ძალადობის გამოვლა.

► თუკი მშობიარობის შემდეგ თქვენს მენტალურ ჯანმრთელობას უჩივით, მნიშვნელოვანია, დახმარებისთვის მიმართოთ პროფესიონალს.

თანხმობა

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი, რომელიც სქესობრივი ცხოვრების დაწყებამდე უნდა გქონდეთ გააზრებული, არის თანხმობა. თანხმობა არის ერთგვარი შეთანხმება ადამიანებს შორის, რომ მათ ნამდვილად სურთ სქესობრივ აქტივობაში მონაწილეობა.

სანამ ვინმესთან სექსუალური ურთიერთობა გექნებათ, უნდა იცოდეთ, აქვს თუ არა მას ამის სურვილი და თქვენც უნდა იყოთ ამაზე თანახმა. ასევე მნიშვნელოვანია, პარტნიორთან იყოთ მაქსიმალურად გულწრფელი იმის შესახებ, თუ რა გსურთ და რა — არა, და პატივი სცეთ თქვენი პარტნიორის საზღვრებსაც. გახსოვდეთ, რომ არ ხართ ვალდებული, ისეთი რამ გააკეთოთ, რაც არ გსურთ, და არ გაქვთ უფლება, სხვა დაავალდებულოთ მისი სურვილის გარეშე. თუკი რაიმე სიტუაციაში თავს არაკომფორტულად გრძნობთ, ხმამაღლა გამოხატეთ ეს და, თუკი საჭიროა, გაეცალეთ ამ სიტუაციას.

► თანხმობის გარეშე ნებისმიერი სახის სექსუალური აქტივობა (მათ შორის ორალური სექსი, სასქესო ორგანოზე შეხება თუ ვაგინალური ან ანალური შეღწევა) არის სექსუალური ძალადობა ან გაუპატიურება.

► იხილეთ აგრეთვე: რა არის სექსუალური შევიწროება? — მისი ფორმები, ამოცნობის გზები და მასთან გამკლავება

ნურავის მისცემთ უფლებას, თქვენზე ზეწოლა მოახდინონ, რომ გქონდეთ სექსი, იქნება ეს თანატოლებისა თუ პარტნიორისგან ზეწოლა, სიყვარულის მოთხოვნილება თუ ურთიერთობაში ყოფნის დაპირება. სექსი პირადი გადაწყვეტილებაა და მისი სწორი დრო მაშინაა, როდესაც თქვენ თავად ხართ მზად. გაითვალისწინეთ, რომ ამ დროს საკმარისი ემოციური მზაობა უნდა გაგაჩნდეთ, რათა სქესობრივი ცხოვრების დაწყების შედეგებთან გამკლავება შეძლოთ.

თუკი არასრულწლოვანი ვარ, ექიმს შეუძლია, მშობელს უთხრას?

თუკი მინიმუმ 14 წლის ხართ და ექიმს მიმართეთ შემდეგ საკითხებზე:

  • სქესობრივად გადამდები დაავადების მკურნალობა

  • კონტრაცეფციის არაქირურგიული მეთოდების შესახებ კონსულტაცია

  • ორსულობის ხელოვნურად შეწყვეტა

მაშინ, პაციენტის უფლებების შესახებ საქართველოს კანონის მე-40 მუხლის მიხედვით, ექიმს არ აქვს უფლება, თქვენი თანხმობის გარეშე მიაწოდოს ინფორმაცია თქვენს მშობელს ან კანონიერ წარმომადგენელს, თუკი, ექიმის შეხედულებით, სწორად აფასებთ საკუთარი ჯანმრთელობის მდგომარეობას. გამონაკლისია ის შემთხვევა, როდესაც აივ-ინფექციის/შიდსის დიაგნოსტირებისას დადებითი შედეგი გამოვლინდება.

► გახსოვდეთ, რომ სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციის ქონაში სამარცხვინო არაფერი არ არის. თქვენს მეგობრებსა და პარტნიორებთან მათზე უფრო ღიად საუბარი არამხოლოდ საჭიროა თქვენი სექსუალური ჯანმრთელობისთვის, არამედ ასევე მნიშვნელოვანია საიმისოდ, რომ ვებრძოლოთ ამ თემის გარშემო არსებულ სტიგმასა და საზოგადოებრივ და კულტურულ ტაბუებს.

ასაკის მატება და სექსუალობა — რა უნდა ვიცოდეთ?

0
#image_title

ასაკის მატება და სექსუალობა ის ორი თემაა, რომელიც საზოგადოებაში მითებითა და სტერეოტიპებითაა მოცული. მხოლოდ ის ფაქტი, რომ ჩვენი სხეულები იცვლება, არ ნიშნავს, რომ გვიქრება სექსისა და ინტიმის სურვილი. რას გულისხმობს საკუთარი სექსუალობის მართვა ცხოვრების გვიანდელ ეტაპზე?

ასაკის მატება ჩვენი ცხოვრების მრავალ ასპექტზე მოქმედებს. ჩვენს სხეულებს უჯრედულ დონეზე ისე სწრაფად აღდგენა აღარ შეუძლიათ, როგორც ახალგაზრდობაში. ამან შეიძლება ცოტათი გაართულოს კონკრეტული აქტივობებით სიამოვნების მიღება, მათ შორის სექსით. თუმცა, რამდენიმე პატარა ცვლილების დახმარებით, ასაკის მატებამ ხელი არ უნდა შეგიშალოთ სასიამოვნო და ჯანსაღი სექსუალური ცხოვრების ქონაში.

სექსუალობის ცვლილება ცხოვრების განმავლობაში

სექსუალობა ადამიანობის განუყოფელი ნაწილია. ჩვენი მიმართება სექსთან დაკავშირებით იცვლება და ვითარდება დროთა განმავლობაში და მასზე გავლენას ახდენს ჩვენი აღზრდა, გარემო, რელიგია, სოციალური ფონი და ჩვენი სექსუალობის აღმოჩენისა და შესწავლის პირადი სურვილები და მცდელობები.

უამრავ ადამიანს სექსუალური სურვილები და საჭიროებები დროთა განმავლობაში ეცვლება. უმეტესობისთვის სექსუალობა პიკს ადრეულ 20-იან წლებში აღწევს და ეს პროცესი რეპროდუქციული ასაკის წლებში აგრძელებს ცვლილებას. სამწუხაროდ, როდესაც გარკვეულ ასაკს ვაღწევთ, ჩვენი სექსუალური სურვილი და შესაძლებლობები კლებას იწყებს.

სქესობრივ ლტოლვაზე, ანუ ლიბიდოზე, და სექსუალურად აქტიურობაზე ბევრი ფაქტორი ახდენს გავლენას, თუმცა მათგან მთავარია ასაკის მატება, ჯანმრთელობის გაუარესება, ჰორმონალური ცვლილებები და ასაკოვნებასა და სექსუალობასთან დაკავშირებული სოციალური სტიგმა. მოდით, უფრო დეტალურად განვიხილოთ, როგორ იცვლება სექსუალობა ასაკის მატებასთან ერთად.

როგორ იცვლება სექსუალობა ასაკთან ერთად?

მართალია, სექსუალობა ინდივიდუალურია, მაგრამ კაცისა და ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანებს განსხვავებული შიდა რიტმები აქვთ. კაცისა პიკს აღწევს 20-იან წლებში, ხოლო ქალის — უმჯობესდება 30-იანების და ზოგჯერ 40-იანების განმავლობაშიც კი.

კაცის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანებში ტესტოსტერონი განსაზღვრავს სექსუალურ მიზიდულობასა და ლიბიდოს, მაგრამ მათი ტესტოსტერონის დონე ნელ-ნელა იწყებს კლებას 30-იანი წლების მიღწევისას. ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანები უფრო გვიან აღწევენ პიკს და ჯერ კიდევ არ არის ახსნილი, რატომ იზრდება ლიბიდო, როდესაც ქალის ფერტილურობა (ნაყოფიერება) მცირდება. ზოგი ექსპერტი ვარაუდობს, რომ ამას განაპირობებს ურთიერთობაში უსაფრთხოდ ყოფნა და ცხოვრების გვიანდელ ეტაპზე საკუთარი სხეულებისა და სექსუალური საჭიროებების უკეთ გააზრება.

50 წლის შემდეგ ორივე სქესის სხეულისთვის, ჩვეულებრივ, დამახასიათებელია სექსუალურად აქტიურობისადმი ინტერესის კლება. კაცის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანებში ტესტოსტერონის დონე აგრძელებს კლებას, რამაც შეიძლება ნაკლებად ხშირი ერექციები და სექსისადმი ინტერესის კლება გამოიწვიოს. ქალის რეპროდუქციული სისტემის ადამიანებისთვის ცხოვრების გვიანდელ ეტაპზე აღარ არის საჭირო არასასურველ ორსულობაზე დარდი, თუმცა იკლებს ესტროგენის დონე და მენოპაუზა ახალ გამოწვევებთანაა დაკავშირებული, რაც შეიძლება ადამიანისთვის დამაბრკოლებელი იყოს სექსთან მიმართებით.

► მენოპაუზის დროს ადამიანი გრძნობს პერიოდულ წამოხურებებს (ე.წ. „ალებს“), შფოთვას, დაღლილობასა და გაღიზიანებადობას. გარდა ამისა, ესტროგენის დონის დაცემა გულისხმობს, რომ შეიძლება უფრო რთული გახდეს აღგზნება და ბუნებრივად ლუბრიკაცია (დასველება), რაც სქესობრივ აქტს უფრო არაკომფორტულს ხდის.

► იხილეთ აგრეთვე:

რა მოქმედებს სექსუალობაზე ყველაზე მეტად?

ასაკის მატებასთან დაკავშირებული დაავადებები. საიდუმლო არაა, რომ ასაკის მატებასთან ერთად ჩვენი სხეულები კარგავენ სწრაფად აღდგენის უნარს და უფრო მოწყვლადები ხდებიან დაზიანებებისა და დაავადებების მიმართ. ასაკის მატებასთან დაკავშირებულ დაავადებებს შორისაა კიბო, დიაბეტი, ართრიტი, ქრონიკული ტკივილი და გულის დაავადებები. ზოგი მათგანი პირდაპირ ზემოქმედებს ჰორმონებსა და ლიბიდოზე, სხვებმა კი შეიძლება სექსი არაკომფორტული გახადოს.

მაგალითად, სისხლძარღვოვანი დაავადებები ამცირებს სისხლის მიწოდებას გენიტალიების (სასქესო ორგანოების) უბნისკენ, რაც ორივე სქესის სხეულისთვის ართულებს აღგზნებასა და ორგაზმის მიღწევას. ასევე შეიძლება შემცირდეს ერექციის ხანგრძლივობა და სიმაგრე.

მენოპაუზა. ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ზოგი ადამიანი სექსუალურად უფრო აღგზნებულად გრძნობს თავს მენოპაუზის დროს, რადგან მათ არასასურველი ორსულობის აღარ ეშინიათ. თუმცა, მენოპაუზა, დიდი ალბათობით, თქვენს სექსუალურ ჯანმრთელობაზე იმოქმედებს. ესტროგენის კლების გამო ვაგინის კედლები ნაკლებად გამოყოფენ სისველეს და კანის ქსოვილი უფრო თხელდება, რაც სქესობრივი აქტის დროს დისკომფორტს იწვევს. ამ ცვლილებებს საშოს ატროფია ეწოდება. იმ ცვლილებებმა, რომლებსაც ჩვენი სხეულები გადის ასაკის მატებასთან ერთად, შეიძლება გაღიზიანება და აღელვება გამოიწვიონ, რაც სექსისადმი ინტერესზე მოქმედებს.

ერექციული დისფუნქცია. ერექციული დისფუნქციის პრობლემა შეიძლება პენისის (ასოს) მქონე ადამიანთა უმეტესობის ცხოვრების ნებისმიერ ეტაპზე დადგეს. მეტიც, ეს ხშირად ნაკლებადაა დაკავშირებული ასაკთან და უფრო მეტად მენტალურ და ფიზიოლოგიურ კეთილდღეობასა და სტრესს უკავშირდება. მიუხედავად ამისა, ცხოვრების გვიანდელ ეტაპზე, როგორც წესი, ერექციის პრობლემები იზრდება. მათ, ვისაც გულის ან გულსისხლძარღვთა სისტემის პრობლემები აქვთ, შეიძლება უფრო გაუჭირდეთ ერექციის შენარჩუნება, რადგან ეს პირდაპირ უკავშირდება სისხლის მიმოქცევას.

მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემები. ბევრ ადამიანს ასაკთან ერთად უფრო მეტად აწუხებს მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემები. ისეთი დაავადებები, როგორებიცაა დემენცია ან ალცჰაიმერის დაავადება, ზოგჯერ ზრდის ლტოლვას, მაგრამ ამავდროულად აქვეითებს მენტალურ ფუნქციას და იწვევს დისორიენტაციას. თუკი თქვენს პარტნიორს ვერ ცნობთ, მასთან სექსის სურვილი ნაკლებად გექნებათ.

სტერეოტიპები. ახალგაზრდობის კულტი მხოლოდ ახალგაზრდა ადამიანებს წარმოაჩენს სექსუალურ არსებებად. ბევრ ადამიანს, რომელსაც ცხოვრების გვიანდელ ეტაპზე ჯანსაღი სექსუალური ცხოვრებით ტკბობის შესაძლებლობა აქვს, კულტურული სტერეოტიპები აბრკოლებს. როდესაც საკუთარ თავს საკუთარი სექსუალობისგან ვმიჯნავთ, ჩვენი სქესობრივი ლტოლვაც იკლებს.

წყარო: Gurulex

რატომ არის მნიშვნელოვანი ჯანსაღი სექსუალური ცხოვრების შენარჩუნება?

ჯანსაღ სექსუალურ ცხოვრებას უამრავი დადებითი მხარე აქვს ჩვენი ფიზიოლოგიური და ფსიქოლოგიური ჯანმრთელობის მხრივ. აქ სულ რამდენიმე მაგალითია მოყვანილი, თუ რა სარგებელი მოაქვს სექსუალურად აქტიურობას ცხოვრების გვიანდელ ეტაპზე:

უკეთესი ჯანმრთელობა. სასიამოვნო სექსი ძალიან სახალისოა, თუმცა ის ასევე ჯანმრთელობისთვისაცაა კარგი. სექსი თქვენს სისხლის მიმოქცევას უწყოს ხელს და ათავისუფლებს ბედნიერების ჰორმონებს, ენდორფინებს, რომლებიც არამხოლოდ აუმჯობესებს თქვენს განწყობას, არამედ ასევე ამსუბუქებს ტკივილს. სექსი ასევე აუმჯობესებს იმუნურ სისტემას და ასტაბილურებს სასქესო ჰორმონების წარმოებას, როცა ასაკში ვართ.

მეტი კმაყოფილება ცხოვრებით. სექსუალობა მნიშვნელოვანია, როდესაც ახალგაზრდები ვართ, და ეს ასაკის მატებასთან ერთად არ ქრება. დადებითი სექსუალური გამოცდილებების ქონა ჩვენს პარტნიორებსა და საკუთარ თავებთან დაახლოებაში გვეხმარება. ღრმა ემოციური კავშირები და სასიამოვნო აქტივობები საკვანძო როლს ასრულებს ცხოვრებით კმაყოფილებაში. მეტიც, მრავალი კვლევა აჩვენებს, რომ ცხოვრებით ტკბობა პირდაპირაა დაკავშირებული სექსუალურ კმაყოფილებასთან. ეს ნიშნავს, რომ როდესაც ვახერხებთ ცხოვრებით ტკბობას, როგორც წესი, სექსის მიმართ უფრო მეტი ლტოლვა გვაქვს და ასევე პირიქით.

უფრო ძლიერი ურთიერთობები. მართალია, არ არსებობს ჯადოსნური რიცხვი, თუ რამდენჯერ უნდა გქონდეთ სექსი საიმისოდ, რომ პარტნიორთან ხანგრძლივი ურთიერთობა ჩამოგიყალიბდეთ, მაგრამ სექსი ამას ნამდვილად უწყობს ხელს. ის უფრო ღრმა ემოციურ კავშირს ქმნის და ხელს უწყობს ადამიანებს შორის ინტიმურობის შენარჩუნებას. მართალია, მრავალწლიანი პარტნიორობისას ლტოლვის შენარჩუნება შეიძლება ზოგჯერ რთული იყოს, მაგრამ მნიშვნელოვანია ინტიმურობაზე ზრუნვა, რამდენადაც შეგვიძლია.

როგორ გავაუმჯობესოთ ჩვენი სექსუალური ცხოვრება გვიანდელ ასაკში?

ესტროგენის თერაპია. ესტროგენის თერაპია არის ჰორმონალური მკურნალობის ფორმა, რომელიც ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანის სხეულში ხელს უწყობს ესტროგენის დონის შენარჩუნებას, როცა ის ასაკის მატებასთან ერთად იკლებს. ესტროგენის აბები, კანის პლასტირები და გელები ხელს უწყობს ძვლების სიმყიფის ზრდის პრევენციას, ამცირებს პერიოდულ წამოხურებებს და ამსუბუქებს ვაგინალურ ტკივილს. ამან შეიძლება უკეთ გაგრძნობინოთ თავი და სექსი უფრო კომფორტული გახადოს. მიუხედავად ამისა, ესტროგენის თერაპიის გვერდით მოვლენებს შორისაა ძუძუს კიბოს, ინსულტისა და გულის შეტევის გაზრდილი რისკი. სანამ ახალ ჰორმონალურ თერაპიას დაიწყებდეთ, ეს რისკები ექიმთან ერთად უნდა შეაფასოთ.

გახადეთ სექსი უფრო სასიამოვნო. ასაკის მატებასთან ერთად ჩვენ, როგორც წესი, ვკარგავთ მოქნილობას, თუმცა პარტნიორთან სექსით ან მარტო მასტურბაციით ტკბობის ბევრი გზა არსებობს. აუცილებელი არაა, სექსი პენეტრაციის (პენისით ვაგინაში ან ანუსში შეღწევის) გარშემო ტრიალებდეს. სცადეთ ყველაფერი, რაც ინტიმურობის ნაპერწკლის შენარჩუნებაში გიწყობთ ხელს: კოცნა, ჩახუტება, მასაჟი, ორმხრივი მასტურბაცია და ფიზიკური ინტიმურობის სხვა ფორმები — ყველა მათგანი ხელს უწყობს სიამოვნებისა და კმაყოფილების ზრდას სექსის დროს.

არ დაგავიწყდეთ ლუბრიკანტი. ინტიმური ლუბრიკანტი (საცხი) შეიძლება ნებისმიერ ასაკში იყოს სასარგებლო სქესობრივი კავშირის დროს ვაგინალური ტკივილის შესამსუბუქებლად თუ, უბრალოდ, აქტის გასამარტივებლად და სიამოვნების გასაძლიერებლად. თუკი გაწუხებთ ვაგინის სიმშრალე, დისკომფორტი და ტკივილი ან დაზიანება სექსის დროს, ლუბრიკანტის გამოყენება დაგეხმარებათ, უფრო მეტად დატკბეთ სექსით და გააძლიეროთ თქვენი ლტოლვა.

სცადეთ კეგელის ვარჯიშები. კეგელის ვარჯიშები სასარგებლოა ნებისმიერ ასაკში ნებისმიერი გენდერის ადამიანისთვის. მენჯის კუნთები ასაკის მატებასთან, მძიმე წონის აწევასა და ორსულობასთან ერთად უფრო სუსტდება. მენჯის კუნთების ვარჯიში გეხმარებათ, შეინარჩუნოთ სასიამოვნო სექსუალური ცხოვრება, მიაღწიოთ უფრო ძლიერ ორგაზმებს და დაგეხმაროთ შარდის შეუკავებლობის პრობლემის მოგვარებაში. ამისთვის საჭიროა, სწორად ამოიცნოთ მენჯის კუნთები და შემდეგ რეგულარულად ივარჯიშოთ მათ შეკუმშვაში ყოველდღიურად ან კვირაში რამდენიმე დღე. თავდაპირველად უმჯობესია, წამოწვეთ და ისე სცადოთ ვარჯიში. როცა უკეთ გაერკვევით, კეგელის ვარჯიშების შესრულება ყველგან შეგიძლიათ, რადგან მათ ბევრი მოძრაობა არ სჭირდება.

► ინტიმურობა და სექსუალობა ადამიანად ყოფნის განუყოფელი ნაწილებია. მიუხედავად იმისა, რომ ასაკის მატებასთან ერთად ჩვენი სხეული იცვლება, ეს არ ნიშნავს, რომ ჩვენ სექსით სიამოვნება აღარ უნდა მივიღოთ. თუნდაც თქვენს ცვალებად სხეულთან შესაფერისი გარკვეული ცვლილებების განხორციელება გიწევდეთ ცხოვრებაში, საკუთარ სექსუალობაზე ზრუნვა ჯანმრთელობის გაუმჯობესებაში, ურთიერთობების გაძლიერებასა და განწყობის ამაღლებაში დაგეხმარებათ!

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

ადრეული ქორწინება და არასასურველი ორსულობა — რისკები და გამოწვევები

0
#image_title

ადრეული (იგივე ნაადრევი) ქორწინება არის ორი ადამიანის ოფიციალური ან არაოფიციალური კავშირი, რომელთაგან ერთ-ერთს მაინც ჯერ არ მიუღწევია 18 წლის ასაკისთვის, ანუ ბავშვია. ადრეული ქორწინება მიიჩნევა ადამიანის უფლებების, კერძოდ, ბავშვთა უფლებების, დარღვევად, რადგან ბავშვს არ შეუძლია მისცეს გააზრებული თანხმობა.

18 წლამდე ქორწინება მრავალი ახალგაზრდა გოგოსთვის წარმოადგენს იმ რეალობას, რომლისგანაც თავის დაღწევას ჯერ კიდევ ვერ ახერხებენ. მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში მშობლები გოგოებს უბიძგებენ ადრეული ქორწინებისკენ ან, უფრო მეტიც, აიძულებენ ამის გაკეთებას. ამის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ფინანსური მდგომარეობაა. მშობლები ფიქრობენ, რომ არასრულწლოვანი გოგოს ქორწინება სარგებელს მოუტანს როგორც გოგოს, ისე მთლიანად ოჯახს და გაათავისუფლებს მათ ფინანსური წნეხისგან. რეალურად, ამ ნაბიჯს შედეგად მოჰყვება გოგოს სოციალური იზოლირება, განათლების დაბალი დონე და, შესაბამისად, არადამაკმაყოფილებელი პროფესიული უნარ-ჩვევები, რაც საბოლოდ მას ხდის ქმარზე დამოკიდებულს და ხელს უშლის მის პიროვნულ განვითარებას.

არსებული მონაცემებით, საქართველოში მცხოვრები ქალების 17% 18 წლის შესრულებამდე დაქორწინდა (გაეროს მოსახლეობის ფონდი, 2012). აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში საქართველოს აქვს ადრეული ქორწინების ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი (17%) მოლდოვასა (19%) და თურქეთთან (14%) ერთად. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1108-ე მუხლის თანახმად, საქორწინო ასაკად დაწესებულია 18 წელი. 2016 წლის პირველი იანვრიდან გაუქმდა წესი, რომლითაც 16 წელს მიღწეულ პირთა ქორწინება მშობლების თანხმობით დაიშვებოდა. გამონაკლისის სახით, 16 წელს მიღწეული არასრულწლოვანი პირის ქორწინება დაიშვება მისი ნებით და მხოლოდ სასამართლოს თანხმობით ისეთი მიზეზის არსებობისას, როგორიცაა ორსულობა.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 140-ე მუხლის თანახმად, სქესობრივი კავშირი კანონით დაშვებულ ასაკს მიუღწეველ, ანუ თექვსმეტ წლამდე, ბავშვთან, ისჯება „თავისუფლების შეზღუდვით ვადით სამ წლამდე, ან თავისუფლების აღკვეთით ერთიდან სამ წლამდე“.  ბევრია ისეთი შემთხვევა, როცა ოჯახური კავშირი არ არის ოფიციალურად რეგისტრირებული, თუმცა ასეთ შემთხვევაშიც, როცა ერთი მათგანი 16 წელს მიუღწეველია, სამართალდამცავები ვალდებული არიან, მიიღონ შესაბამისი ზომები.

„ბავშვობის ასაკში ქორწინება: დონეები და ძირითადი მაჩვენებლები“ კვლევის თანახმად, ბავშვობის ასაკში ქორწინება პრობლემაა მთელს ქვეყანაში, თუმცა, მისი გავრცელების თვალსაზრისით, მნიშვნელოვანი განსხვავება არსებობს ქალაქისა და სოფლის ტიპის დასახლებებს შორის. 20-24 წლის ასაკის ქალების 8%, რომლებიც ქალაქის ტიპის დასახლებებში ცხოვრობენ, დაქორწინებული იყვნენ 18 წლის ასაკამდე, ხოლო სოფლის ტიპის დასახლებებში მცხოვრები (20-24 წლის ასაკის) ქალების 25% იყო დაქორწინებული ან იმყოფებოდა არარეგისტრირებულ ქორწინებაში სრულწლოვანი ასაკის მიღწევამდე.

ამავე კვლევის მიხედვით, 20-24 წლის ასაკის ქალების 33%, რომელმაც განაცხადა, რომ იყვნენ დაქორწინებული ან იმყოფებოდნენ არარეგისტრირებულ კავშირში 18 წლის ასაკამდე, მიეკუთვნებიან კეთილდღეობის ინდექსის უღარიბეს კვინტილს, ხოლო უმდიდრეს კვინტილურ ჯგუფში ანალოგიური მაჩვენებელი 4%-ს შეადგენს.

ადრეულ ქორწინებასთან დაკავშირებული რისკები

ადრეული ქორწინების ერთ-ერთი მთავარი განმაპირობებელი ფაქტორი გენდერული უთანასწორობაა. ის იმ გავრცელებული სოციალური ნორმების, სტერეოტიპებისა და სტიგმების შედეგია, რომლებიც ქალებისა და გოგოების დისკრიმინაციას უდევს საფუძვლად.

ადრეული ქორწინება გოგოებს მთელი რიგი რისკების წინაშე აყენებს:

ნაადრევი სქესობრივი კავშირი

ადრეული ქორწინების შედეგად, გოგოებს ხშირ შემთხვევაში სქესობრივი კავშირი აქვთ მანამ, სანამ ისინი ფიზიკურად და ემოციურად მზად იქნებიან ამისათვის. მათ არ აქვთ ინფორმაცია საკუთარი სექსუალური და რეპროდუქციული ჯანმრთელობისა და უფლებების შესახებ, რაც უარყოფითად, ზოგჯერ კი ფატალურად აისახება მათ ფსიქო-ემოციურ მდგომარეობაზე.

განათლების/სკოლის მიღმა დარჩენა

გოგოებისთვის ადრეული ქორწინება, როგორც წესი, ნიშნავს განათლების მიღებაზე უარის თქმას. ქორწინების შემდეგ ისინი ხშირად წყვეტენ სკოლაში სიარულს, რაც არა მათი პირადი, არამედ ქმრისა თუ ოჯახის სხვა წევრების გადაწყვეტილებაა. საშუალო განათლების არქონა, თავის მხრივ, ზღუდავს მათ უფლებასა და შესაძლებლობას, იყვნენ კონკურენტუნარიანები შრომით ბაზარზე, რასაც ჯაჭვური რეაქციით მოჰყვება ეკონომიკური დამოუკიდებლობის არქონა და სიღარიბე, რაც გოგოებს ეკონომიკური ძალადობის საფრთხის წინაშე აყენებს.

ოჯახური ძალადობა

სამი ქალიდან და გოგოდან ერთი მაინც განიცდის ფიზიკურ ან/და სექსუალურ თუ სხვა სახის ძალადობას სიცოცხლის განმავლობაში. ადრეული ქორწინების დროს მოზარდი გოგო განსაკუთრებით დგება ძალადობის რისკის წინაშე, რადგან მას არ აქვს გაცნობიერებული საკუთარი უფლებები და არ შესწევს ძალა, დაიცვას საკუთარი თავი. ხშირ შემთხვევაში პარტნიორი ბევრად უფროსია და ბევრად ძლიერია როგორც ფიზიკურად, ისე ემოციურად.

სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები

ადრეული ქორწინების დროს გოგოებსა და ახალგაზრდა ქალებში საკმაოდ ხშირია სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები, რადგან მათ არ აქვთ ინფორმაცია თავდაცვის საშუალებებზე ან არ აქვთ შესაძლებლობა, თავად მიიღონ გადაწყვეტილება მათი გამოყენების შესახებ. როგორც წესი, ისინი, უბრალოდ, ემორჩილებიან ქმრების სურვილებს.

წყარო: WomanLog

ადრეული ორსულობა

ადრეული ქორწინება, როგორც წესი, გოგოსთვის სრულდება ადრეული, არასასურველი ან/და დაუგეგმავი ორსულობით, რაც, თავის მხრივ, არაერთ რისკთანაა დაკავშირებული:

  • როცა ორსულობა დაუგეგმავია, დედა შეიძლება არ იღებდეს პრენატალურ (მშობიარობისწინა) კონსულტაციას, რაც გულისხმობს სამედიცინო გამოკვლევებსა და დიაგნოსტიკას. ეს არის ნაყოფის დედის მუცელშივე გამოკვლევა, რომლის მიზანია, თვალყური ადევნოს ნაყოფის განვითარებას, დროულად აღმოაჩინოს განვითარების პათოლოგიები და მუცლადყოფნის პერიოდშივე ჩაუტაროს ნაყოფს მკურნალობა.

  • მოზარდები მოუმზადებელნი არიან იმ რეალობისთვის, რომელიც ჩვილის მოვლასა და აღზრდასთანაა დაკავშირებული. ფინანსური ტვირთი, სკოლაში სიარულის/მეცადინეობისა და შვილზე ზრუნვის შეთავსება, ღამის თენება და ა.შ. მოზარდისთვის ხშირად ხდება მძიმე ემოციური ფონის მიზეზი, რამაც შეიძლება განაპირობოს დეპრესია.

  • უმრავლეს შემთხვევაში, ადრეული ორსულობის დროს მოზარდები ვერ ახერხებენ სკოლის დასრულებას.

  • გარდა ამისა, ადრეული ორსულობა იწვევს ჯანმრთელობის რისკებს დედისთვის: 15 წელს მიუღწეველი მოზარდები განსაკუთრებით მოწყვლადები არიან ანემიის, სისხლში რკინის დაბალი შემცველობისა და მაღალი წნევის მიმართ.

  • მოზარდი მშობლის შვილები უფრო ხშირად არიან უგულებელყოფისა და ძალადობის მსხვერპლი.

  • მოზარდი მშობლების შვილების მხრიდან ხშირია კანონის დარღვევის შემთხვევები.

ადრეული ქორწინების პრობლემის მოგვარების გზები

გაეროს წევრმა ქვეყნებმა აიღეს ვალდებულება, რომ 2030 წლისთვის მიაღწიონ მდგრადი განვითარების მიზნებს (ინგლ. SDG — Sustainable Development Goals). ეს მიზნები ჩვენ წინაშე არსებულ თანამედროვე გლობალურ გამოწვევებს ეხება: სიღარიბის, უთანასწორობის, კეთილდღეობის, მშვიდობისა და სამართლიანობის საკითხებს, ასევე კლიმატურ და ეკოლოგიურ გამოწვევებს. ეს მიზნები მჭიდროდ უკავშირდება ერთმანეთს და იმისთვის, რომ არავინ დარჩეს მათ მიღმა, მნიშვნელოვანია, თითოეული ეს მიზანი და ინდიკატორი 2030 წლამდე შესრულდეს. მათგან მესამე მიზანი ეხება ჯანმრთელ ცხოვრებასა და კეთილდღეობას, რისი მიღწევაც შეუძლებელია, თუკი არ გადავდგამთ ნაბიჯებს ადრეული ქორწინების აღმოფხვრისაკენ.

იმისათვის, რომ ადრეული ქორწინება შემცირდეს და საბოლოოდ, აღმოიფხვრას, UNFPA რამდენიმე გზას გვთავაზობს:

  • კანონმდებლობის გამკაცრება — კანონმდებლობაში გარკვევით უნდა იყოს მითითებული, რომ 18 წლამდე ასაკის ადამიანს არ აქვს ქორწინების უფლება. 18 წლის ადამიანს უკვე მიღებული აქვს საშუალო განათლება. ეს განაპირობებს მათ კარიერულ და ფინანსურ დამოუკიდებლობას, რაც მათი მომავლისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. გარდა ამისა, განათლებამიღებულ ადამიანს უფრო მეტად აქვს გაცნობიერებული თავისი გადაწყვეტილება და ნაკლებია შანსი იმისა, რომ მოექცეს ქორწინებასთან დაკავშირებული კულტურული ნორმების გავლენის ქვეშ, რაც არსებული პატრიარქალური სისტემითაა ნაკარნახევი.

  • გენდერული თანასწორობის პოლიტიკის მხარდაჭერა — ადრეული ქორწინების ერთ-ერთი მთავარი გამომწვევი მიზეზი ცალსახად გენდერული უთანასწორობაა. 18 წლამდე დაქორწინებული ხუთი ადამიანიდან ოთხი გოგოა. მსგავსი პრაქტიკა განსაკუთრებითაა გავრცელებული ისეთ კულტურებში, სადაც გოგო შვილს „ტვირთად“ მიიჩნევენ. შესაბამისად, გოგო შვილის წახალისება ან მისი იძულება, იქორწინოს, გამოწვეულია იმ იდეით, რომ ადრე თუ გვიან ის მაინც უნდა დაქორწინდეს და რაც უფრო მალე გააკეთებს ამას, მით ნაკლები რესურსს დახარჯავს ოჯახი მასზე.

  • გოგოების გაძლიერება — პირველი ყოვლისა, ეს გულისხმობს გოგოების მხარდაჭერასა და წახალისებას, მიიღონ სრულფასოვანი განათლება, ჰქონდეთ წვდომა მათ სექსუალურ და რეპროდუქციულ უფლებებზე, ჰქონდეთ შესაძლებლობა, თავად გადაწყვიტონ, თუ როდის და ვისზე იქორწინონ. მნიშვნელოვანია, სკოლამ იზრუნოს იმაზე, რომ ეს ცოდნა მიაწოდოს გოგოებს და არამხოლოდ.

ადრეული ქორწინება ადამიანის უფლებების უხეში დარღვევაა, ამიტომ მისი აღმოფხვრა პრიორიტეტი უნდა იყოს ქვეყნისა და საზოგადოებისთვის. ადრეული ქორწინების შემცირება ხელს შეუწყობს მილიონობით გოგოსა და ქალის ჯანმრთელობისა და ცხოვრების გაუმჯობესებას.

შშმ პირები და სექსუალური ჯანმრთელობა — გამოწვევები და მათი მოგვარების გზები

0
#image_title

შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე (შშმ) ადამიანების სექსუალური საჭიროებები იგივეა, როგორიც ყველა სხვა ადამიანის, მაგრამ მათთვის ბევრად უფრო რთულია სტიგმის დაძლევა და სექსუალურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული საბაზისო ინფორმაციისა და სერვისების მიღება.

როდესაც საქმე ეხება სექსუალურ განათლებასა და რესურსებს, შშმ პირებს ჯერ კიდევ არაპროპორციულად არასაკმარისად აქვთ ხელმისაწვდომობა მათზე, როგორც მოზარდობისას, ისე ცხოვრების უფრო გვიანდელ ეტაპებზე. ამ სტატიაში განვიხილავთ, როგორ გავხადოთ ინფორმაცია სექსუალური ჯანმრთელობის შესახებ უფრო ხელმისაწვდომი ყველასთვის, განურჩევლად მათი ფიზიკური და მენტალური შესაძლებლობებისა.

მსოფლიო მოსახლეობის დაახლოებით 10% რაიმე ფორმის შეზღუდული შესაძლებლობით ცხოვრობს. მათი სექსუალობა, სექსუალური საჭიროებები და სექსუალურ-რეპროდუქციული ჯანმრთელობა ხშირად უგულებელყოფილია, რაც მათ კიდევ უფრო ურთულებს ამ უფლებებისთვის ბრძოლას.

შშმ პირების გამოწვევები

ეიბლიზმის გავლენა

„ეიბლიზმი“ არის ცნობიერი ან ქვეცნობიერი დისკრიმინაცია შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ადამიანების მიმართ. თუკი შეზღუდული შესაძლებლობა ისეთი რამ არაა, რაც თქვენს ცხოვრებაზე ახდენს გავლენას, სავარაუდოდ, არ იცით, როგორ შეიძლება ძალიან მარტივი რამ, რასაც ტრივიალურად მიიჩნევთ, დიდი გამოწვევა იყოს სხვისთვის, თუკი ის უყურადღებოდ დარჩება. ის ხალხიც კი, ვისაც კეთილი განზრახვები აქვს, შეიძლება ვერ აცნობიერებდეს სხვების გამოცდილებებს და გაუაზრებლად უერთდებოდეს შშმ პირების დისკრიმინაციას. ამის აღმოსაფხვრელად ამ საკითხის ცნობადობის გაზრდაა საჭირო.

ყველა სხვა ადამიანის მსგავსად, შშმ პირებსაც აქვთ სექსუალური საჭიროებები, სურვილები და ფანტაზიები, რომელთა გამოხატვა და გამოცდაც სურთ, მაგრამ როდესაც ამ თემებზე საუბარზე მიდგება საქმე, ტიპური განვითარების მქონე ადამიანების უმეტესობა მას, უბრალოდ, თავს არიდებს, რადგან არ ჰგონია საჭირო. ჯერ კიდევ ძალიან ხშირია, რომ მასწავლებლები, ექიმები და სხვა ის ადამიანები, რომლებსაც პოტენციურად შეუძლიათ დახმარებას გაწევა, უგულებელყოფენ ამ საბაზისო ადამიანური საჭიროებების მნიშვნელობას შშმ პირებისთვის. ეს აძლიერებს არსებულ სტიგმას და ზრდის იმ უთანასწორობას, რომელიც შშმ და ტიპური განვითარების მქონე ადამიანებს შორის არსებობს.

შშმ პირები დამატებითი გამოწვევების წინაშე დგანან თავიანთ სექსუალურ-რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებით. გარდა იმისა, რომ ბევრი ჩვენგანი დაუფიქრებლად მოქმედებს, მსოფლიოს სოციალური და ფიზიკური ინფრასტრუქტურა საშუალოსტატისტიკურ, რიგით ადამიანსაა მორგებული და არ ითვალისწინებს სხვათა გამოცდილებების ძალიან დიდ მრავალფეროვნებას.

ხელმისაწვდომი ინფორმაციის სიმწირე

სექსუალური განათლება ადამიანის ფუნდამენტური უფლებაა. ყველა მოზარდს უნდა შეეძლოს, მეტი გაიგოს საკუთარ ანატომიაზე, სქესობრივ მომწიფებასა და ფიზიკურ ცვლილებებზე, სექსუალურ ჯანმრთელობაზე, კონტრაცეფციაზე, თანხმობასა და სხვა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან საკითხებზე.

სამწუხაროდ, შშმ პირები ხშირად „მოკვეთილები“ არიან ამ საკითხებზე საუბრიდან. მრავალი მათგანი განათლებას სახლში იღებს, ბევრი სხვადასხვა მიზეზის გამო, და მხოლოდ მათ მშობლებზეა დამოკიდებული, რომ მიიღონ საბაზისო სექსუალური განათლება, სხვა ყველაფერთან ერთად. მიუხედავად ამისა, მრავალი მშობელი თავს არიდებს სექსუალობაზე საუბარს საკუთარ შვილებთან, განურჩევლად იმისა, შშმ იქნება ის თუ ტიპური განვითარების მქონე. ზოგ მშობელს ეშინია მოზარდობის პერიოდის, რადგან ამ დროს მათი შვილები წყვეტენ ბავშვად ყოფნას და მათ სექსისა და ინტიმური ურთიერთობების მოთხოვნილება უჩნდება. სხვები სექსუალობაზე საუბარს თავს იმიტომ არიდებენ, რადგან მათ ასწავლეს, რომ ეს საბაზისო ადამიანური საჭიროება ცოდვაა, ბევრს კი, უბრალოდ, თვითონაც არ მიუღია სექსუალური განათლება და საკმარისი ცოდნა არ აქვს მასზე და მის აუცილებლობაზე.

თუკი შშმ ბავშვი სკოლაში ივლის, მას შეიძლება სხეულის ცვლილებებთან დაკავშირებით მოწოდებულ ინფორმაციასთან თავის გაიგივება გაუჭირდეს, რადგან სქესობრივ მომწიფებაზე საუბრისას სასკოლო განათლება არ მოიცავს სხეულის ტიპების მრავალფეროვნებას.

► საგანმანათლებლო რესურსებში, როგორც წესი, მხოლოდ საშუალოსტატისტიკური სხეულებია წარმოჩენილი, რაც არ ასახავს ბევრი ბავშვის გამოცდილებას.

იმ მოზარდები, რომლებსაც არ ჰყავთ ადამიანები, რომლებსაც საკუთარი სხეულის ცვლილებებსა და ახალ გამოცდილებებზე ესაუბრებიან, შეიძლება, უფრო ნაკლებად თავდაჯერებულნი იყვნენ თავიანთ სექსუალობაში და უფრო მოწყვლადები — სექსუალური ძალადობის, ჯანმრთელობის პრობლემების, დაუგეგმავი ორსულობებისა და სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების (სგგი) მიმართ.

სექსუალური და ფიზიკური ძალადობა

შშმ პირები სექსუალური და ფიზიკური ძალადობის უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან. მათთვის სამჯერ უფრო მაღალია იმის ალბათობა, რომ ისინი რაიმე ფორმის ძალადობის მსხვერპლი გახდებიან. განსაკუთრებით მოწყვლადები განვითარებასთან დაკავშირებული შეზღუდულობის მქონე ადამიანები არიან. მეტიც, განვითარებასთან დაკავშირებული შეზღუდულობის მქონე ქალების 80% ერთხელ მაინც გამხდარა სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი.

თუკი ადამიანი ვერ ხვდება, რა ხდება მის თავს, უფრო ნაკლებია იმის ალბათობა, რომ ის გაქცევას მოახერხებს ან ვინმეს დახმარებისთვის დაუძახებს. მოძალადეების უმეტესობა საკმაოდ ახლოს არიან თავიანთ მსხვერპლთან; ისინი შეიძლება იყვნენ ოჯახის წევრები, მომვლელები, სამედიცინო პერსონალი ან პირადი ასისტენტები. ის შშმ პირები, რომლებზეც ძალადობენ, ხშირად დამოკიდებულნი არიან თავიანთ მოძალადეზე და არ ჰყავთ ადამიანი, რომელსაც დახმარებას სთხოვენ, და თუნდაც მათ სამართალდამცავ ორგანოებს მიმართონ, ისინი ხშირად უგულებელყოფენ საჩივარს.

გარემოს არაადაპტირებულობა

ბევრ ადამიანს თავიანთი სექსუალურ-რეპროდუქციული ჯანმრთელობის შესახებ საჭირო ინფორმაციის მიღება ფიზიკური ბარიერების გამო არ შეუძლია. ცუდად დაგეგმარებული და მოძველებული ინფრასტრუქტურა, განსაკუთრებით ქალაქგარეთ, შეიძლება ძალიან დიდი გამოწვევა აღმოჩნდეს გადაადგილების პრობლემის მქონე ადამიანებისთვის. ეს ზრდის დაავადებების მკურნალობის გარეშე დატოვებისა და სექსუალურ-რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული გართულებების რისკს, მაგალითად, სგგი-ებისა და არასასურველი ორსულობების.

ზოგიერთ დაწესებულებაში სამედიცინო პერსონალს აკლია ცოდნა, მომზადება და რესურსები შშმ პირების მომსახურების კუთხით, ამიტომაც მათი საჭიროებები შეიძლება უგულებელყონ ან არასერიოზულად მიიჩნიონ. ზოგიერთ კლინიკაში არასწორი წარმოდგენები აქვთ, როცა შშმ პირისთვის სექსუალური ჯანმრთელობის რესურსებით უზრუნველყოფაზე დგება საქმე. კლინიკებში მუშაკები ზღუდავენ ამ სერვისებზე წვდომას ან უარყოფენ ახალგაზრდა ადამიანის ოცნებას, დაორსულდეს ან გაზარდოს შვილები, რადგან მათთვის სექსუალური ქცევა ნორმალური არ არის ისეთი ადამიანისთვის, რომელთა სხეულიც არ შეესაბამება ნორმას.

წყარო: WomanLog

სტერეოტიპები

ბევრ საზოგადოებაში შშმ პირები სექსუალობის მქონე ადამიანებად არ განიხილებიან. ეს მათთვის პარტნიორების პოვნას და ჯანსაღი ურთიერთობებისა და სასიამოვნო სექსუალური გამოცდილებების ქონას ძალიან ართულებს.

ასეთი წინასწარგანწყობა იმ ადამიანებს, რომლებიც ამ გამოწვევებთან ერთად ცხოვრობენ, აცლის მათ ფუნდამენტურ უფლებებსა და თავისუფლებებს. სტერეოტიპები ყოფს ადამიანებს ჯგუფებად, ისე რომ არ ინტერესდება წვრილმანებითა თუ გარემოებებით. გამარტივებულ მსჯელობას ადამიანები ბევრი სხვადასხვა მიზეზით ვიყენებთ ყოველდღიურად, მაგრამ როდესაც ის ადამიანის ღირსების საკითხებს ეხება, უმჯობესია, ორჯერ დავფიქრდეთ.

შშმ პირების არყოფნა გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში

შშმ პირები ხშირად არ მონაწილეობენ იმ გადაწყვეტილებების მიღებაში, რომლებიც პირდაპირ ახდენს გავლენას მათ უფლებებსა და კეთილდღეობაზე. ბევრის წარმოდგენით, შშმ პირები ის ადამიანები არიან, რომლებიც სერვისებს იღებენ, და არა ისინი, ვისაც აქტიურად შეუძლია საკუთარი პრობლემების გადაჭრაში მონაწილეობა, საკუთარი თვალთახედვის გაზიარება და პოტენციური მოგვარების გზების შემოთავაზება. ინფორმაციის ყველაზე რელევანტური წყაროს გაცხრილვით იმ ადამიანებს, რომლებსაც შშმ პირების დახმარება სურთ, არ შეუძლიათ თავიანთი კეთილი განზრახვები სასარგებლო შედეგებად გარდაქმნან.

მხარდაჭერის ნაკლებობა

კიდევ ერთი გავრცელებული სტერეოტიპია, რომ შშმ პირებს არ შეუძლიათ იყვნენ კარგი მშობლები. როდესაც შშმ ადამიანები გადაწყვეტენ, რომ გახდნენ მშობლები, მათ ხშირად არასერიოზულად აღიქვამენ და ისინი მოკლებულნი არიან იმ მხარდაჭერას, რომელიც, ჩვეულებრივ, სხვების მიმართ არსებობს ხოლმე. სიმართლე ისაა, რომ შშმ ქალების უმეტესობას — მათ შორის მენტალური შეზღუდულობის მქონე ქალებსაც — შესანიშნავად შეუძლია თავის შვილებზე ზრუნვა.

მართალია, მათ შეიძლება დასჭირდეთ რაღაც მოდიფიცირებული ხელსაწყოები და სხვა ადაპტაციები, მაგრამ მათ შეუძლიათ, შექმნან ოჯახი და აღზარდონ შვილები. მიუხედავად ამისა, ისინი მშობლის უფლების დაკარგვის გაცილებით უფრო დიდი რისკის ქვეშ არიან. სოციალური სერვისები სამედიცინო საზოგადოებაში ფესვგადგმული ეიბლიზმის გამო უფრო დიდი ალბათობით ართმევენ ბავშვს ასეთ ოჯახებს, ზოგჯერ მტკიცებულებების გარეშეც კი.

ორსულობის, მშობიარობისა და პორსპარტუმ (მშობიარობისშემდგომი) პერიოდი შეიძლება რთული იყოს ნებისმიერი ადამიანისთვის, განსაკუთრებით მათთვის, ვისაც შეზღუდული შესაძლებლობები აქვს. რესურსებსა და კლინიკებთან წვდომის პრობლემები ასევე ნიშნავს გართულებების უფრო მაღალ რისკს დაგვიანებული სამედიცინო დახმარების მიღების გამო.

როგორ გავხადოთ სექსუალურ-რეპროდუქციული ჯანმრთელობა უფრო ხელმისაწვდომი?

შშმ პირების სექსუალურ-რეპროდუქციულ ჯანმრთელობას ამჟამად საკმარისი ყურადღება არ ეთმობა. აქ მოყვანილი რამდენიმე გზა, თუ როგორ შეგვიძლია შშმ ადამიანების გამოცდილება უფრო დადებითი გავხადოთ.

ცნობიერების ამაღლება

იმის ფონზე, რომ მსოფლიო მოსახლეობის 10% რაიმე ფორმის შეზღუდული შესაძლებლობით ცხოვრობს, ძალიან მნიშვნელოვანია ხალხის განათლება იმის თაობაზე, თუ როგორია ცხოვრება შეზღუდულ შესაძლებლობებთან ერთად. არსებული სტიგმის დასანგრევად აუცილებელია იმაზე ცნობიერების ამაღლება, რომ ადამიანების უმეტესობას შეუძლია ბედნიერი და ჯანსაღი ცხოვრების ქონა გამოწვევების მიუხედავად.

სამედიცინო პერსონალის გაწვრთნა შეზღუდულ შესაძლებლობებთან ერთად ცხოვრების სოციალური ასპექტების შესახებ კიდევ ერთი გზაა საიმისოდ, რომ ინფორმაცია და სხვა რესურსები უფრო ხელმისაწვდომი გახდეს შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ადამიანებისთვის.

გადაწყვეტილების მიღების პროცესის გამრავალფეროვნება

ინკლუზიური გადაწყვეტილებების მიღება ნიშნავს იმის უზრუნველყოფას, რომ ყველა ადამიანის გამოცდილება იქნას გათვალისწინებული. შშმ პირებს ხშირად ისე უყურებენ, თითქოს მათ არ შეუძლიათ საკუთარი თავის ადვოკატირება და ამიტომაც მათ არ რთავენ იმ გადაწყვეტილებების მიღებაში, რომლებიც პირდაპირ ახდენს გავლენას მათ ცხოვრებაზე.

იდეალურ შემთხვევაში, გადაწყვეტილებები უნდა მიიღონ მათ, ვისაც უწევს ამ გადაწყვეტილებებთან ერთად ცხოვრება, და მნიშვნელოვანია სპეციალისტების რჩევების გათვალისწინება. ამგვარად, ჩვენ შეგვიძლია, თბილი სიტყვები ისეთ საქმედ გარდავქმნათ, რომელიც მართლა შეცვლის რეალობას.

განათლება

რეპროდუქციული და სექსუალური განათლება საქართველოში ძალიან დიდი პრობლემაა ყველასთვის, მაგრამ ის განსაკუთრებით მიუწვდომელი და შეუსაბამოა შშმ პირებისა და მათი გამოცდილებებისთვის. საგანმანათლებლო კურიკულუმში შეზღუდული გადაადგილების, ჯანმრთელობის პრობლემებისა და ინტელექტუალური შეზღუდულობის მქონე ადამიანების წარმოჩენა ხელს შეუწყობს მათი ხილვადობის გაზრდას და ყველა სხვასაც დაეხმარება იმის გააზრებაში, თუ როგორ მუშაობს სექსუალობა და რეპროდუქცია უფრო მრავალფეროვან პირობებში.

ხილვადობა მნიშვნელოვანია. ინფორმაციის გარეშე ადამიანებს, როგორც წესი, უჩნდებათ შიშის გრძნობა და ექმნებათ მცდარი წარმოდგენები. ინფორმაციის გამრავალფეროვნება და მასში სხვადასხვა ტიპის სხეულებისა და გამოცდილებების ჩართვა დაგვეხმარება, უკეთ გავიგოთ ერთმანეთის პრობლემები და დავამსხვრიოთ სტიგმა.

უკეთესი ინფრასტრუქტურა და ადაპტირებულობა

სპეციალიზებული ტრანსპორტი, ინკლუზიური ინფრასტრუქტურა და საზოგადოების ღიაობა აუცილებელია შშმ პირებისთვის ღირსეული და თანასწორი გამოცდილების შესაქმნელად. საავადმყოფოებმა და სამედიცინო კლინიკებმა, საჯარო და კომერციულმა შენობებმა უნდა უზრუნველყონ ეტლით გადაადგილებისთვის საჭირო ასასვლელები და ლიფტები, რათა გადაადგილების პრობლემის მქონე ადამიანებს ჰქონდეთ წვდომა მათ სერვისებზე, ასევე შშმ პირებს მორგებული ტუალეტები და დანადგარები

თანასწორობის უზრუნველსაყოფად ასევე ძალიან მნიშვნელოვანი ფაქტორია ფინანსური ხელმისაწვდომობა. ვინაიდან ბევრი შშმ ადამიანი სიღარიბეში ცხოვრობს, მნიშვნელოვანია სპეციალიზებული სატრანსპორტო სერვისის არსებობა ან მგზავრობის კომპენსაცია, რათა რესურსებზე წვდომაც თანასწორი იყოს.

► განურჩევლად იმისა, ხართ თუ არა შშმ პირი, საზოგადოებაში სერვისების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება საზოგადოების ყველა წევრის ცხოვრებას აუმჯობესებს. თანასწორობა მანამ ვერ მიიღწევა, სანამ შშმ პირების საჭიროებები უგულებელყოფილია.

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

ვიდეო — 5 მითი მენსტრუაციაზე

0
#image_title

ტექსტი:

იმის მიუხედავად, რომ მენსტრუაცია დედამიწის მოსახლეობის ნახევარს აქვს, ეს თემა ტაბუდადებულია და მას არაერთი მითი უკავშირდება.

ამ ვიდეოში 5 ყველაზე გავრცელებულ მითზე მოგიყვებით:

1. მენსტრუალური ტკივილი გაზვიადებულია

ეს ტყუილია. ხშირია შემთხვევები, როდესაც ადამიანებს მენსტრუალური ტკივილის გამო საწოლიდან ადგომაც კი არ შეუძლიათ. ასეთ მტკივნეულ მენსტრუაციას თავისი სამედიცინო სახელიც კი აქვს — დისმენორეა.

2. მენსტრუაციის სისხლი ბინძური სისხლია

მენსტრუაციის დროს სხეულიდან გამოსული სისხლი არ შეიცავს ტოქსინებს და არ არის საშიში. მისი სიბინძურე მხოლოდ მითია და არავითარი კავშირი არ აქვს რეალობასთან.

3. მენსტრუაციის დროს ვერ დაორსულდები

მართალია, მენსტრუაციის დროს დაორსულების რისკი დაბალია, თუმცა ის მაინც არსებობს! სხეულში სპერმას დარჩენა და გადარჩენა 5-7 დღის განმავლობაში შეუძლია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მას შეუძლია ცოცხალი გადარჩეს მენსტრუაციის დღეების განმავლობაში და მისი დასრულების შემდეგაც.

4. პრემენსტრუალური სინდრომი (PMS) არ არის რეალური

პიემესი სავსებით რეალურია და შეიძლება გამოიხატოს მხოლოდ ხასიათის ცვლილებით, ან იმდენად ძლიერი ტკივილის გამომწვევი იყოს, რომ გეგმების შეცვლაც კი მოგიხდეთ.

5. მენსტრუაცია მხოლოდ ქალებს აქვთ

შესაძლებელია, რომ მენსტრუაცია ტრანსგენდერ კაცს ან არაბინარულ ადამიანს ჰქონდეს. უნდა გვახსოვდეს ის ფაქტი, რომ მენსტრუაცია არ არის ქალებისთვის დამახასიათებელი მოვლენა, არამედ ეს ადამიანებისთვის ჩვეული ყოველთვიური მოვლენაა!

სცენარის ავტორი: ვერო მელუა

გრაფიკული დიზაინერი: ანო ნეფარიძე

მოუშენ დიზაინერი: იერვანდ მურადიანი

წყარო

რა არის ენდომეტრიოზი? — სიმპტომები, გამომწვევი მიზეზები და მკურნალობა

0
#image_title

ენდომეტრიოზი არის გინეკოლოგიური დაავადება, რომელიც საშვილოსნოს გარეთ ენდომეტრიუმის — საშვილოსნოს კედლის შიგნითა ლორწოვანი შრის — უჯრედების არსებობითაა გამოწვეული. სამწუხაროდ, ენდომეტრიოზისგან სრულად განკურნების გზა ნაპოვნი არ არის, თუმცა სიმპტომების შემსუბუქება სხვადასხვა გზითაა შესაძლებელი.

ენდომეტრიოზი შეიძლება საკმაოდ ძლიერი ფიზიკური ტკივილის მიზეზი გახდეს და ის მსოფლიოს გარშემო მილიონობით ქალს აწუხებს. მიუხედავად ამისა, ენდომეტრიოზის შესახებ ფართო საზოგადოებაში ინფორმაციის ნაკლებობაა და ზუსტი დიაგნოზის დასმას შეიძლება გინეკოლოგთან მრავალი კონსულტაცია დასჭირდეს. მსგავს რეალობას ნაწილობრივ განაპირობებს ისიც, რომ მენსტრუალური ციკლის დროს ტკივილი ნორმალიზებულია და ადამიანები, რომლებსაც მენსტრუაცია აქვთ, ამ ტიპის ტკივილს სათანადო ყურადღებას არ აქცევენ.

ყოველთვიურად საშვილოსნოს ლორწოვანი გარსი — ენდომეტრიუმი — სქელდება, რათა პოტენციური ორსულობისთვის უფრო ხელსაყრელი გარემო შექმნას. განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის არარსებობის შემთხვევაში, ეს გარსი ჩამოიფცქვნება და სხეულიდან მენსტრუალური სისხლის სახით გამოიყოფა. ენდომეტრიოზით დაავადებული ადამიანების შემთხვევაში კი, საშვილოსნოს გარეთ ენდომეტრიუმის მსგავსი ქსოვილი იზრდება. მსგავსი ქსოვილი მოქმედებს, როგორც ენდომეტრიუმის ქსოვილი — სქელდება და იშლება ყოველი მენსტრუალური ციკლის დროს. ამ შემთხვევაში განმასხვავებელია ის ფაქტი, რომ საშვილოსნოს გარეთ ჩამოშლილ ენდომეტრიუმის ქსოვილს სხეულიდან გამოსასვლელი გზა არ გააჩნია და „ხაფანგშია“ მომწყვდეული. ამგვარი დაგროვებული ენდომეტრიუმის ქსოვილი იწვევს დაზიანებებს, კვანძებსა და კისტებს.

ენდომეტრიოზი უმეტესად ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანებს ემართებათ, თუმცა იშვიათად ის კაცის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანებშიც გვხვდება — არსებობს მინიმუმ ოცი დაფიქსირებული შემთხვევა, რომლის დროსაც პათოლოგიური ქსოვილი ძირითადად მიმაგრებულია მუცლის ქვედა კედელზე და საზარდულის მიდამოში.

ენდომეტრიოზის სიმპტომები

ენდომეტრიოზს რამდენიმე სიმპტომი ახასიათებს, თუმცა ამ სიმპტომების სიმძიმე არ განაპირობებს დაავადების სიმძიმესაც.

ენდომეტრიოზის ყველა გავრცელებული სიმპტომია ტკივილი, რომელიც მოიცავს:

  • მენსტრუალურ სპაზმურ ტკივილს, მუცლისა და წელის ტკივილს, რომელიც ხშირად მენსტრუაციის პერიოდს ახლავს თან — ის შეიძლება კიდევ უფრო გაძლიერდეს დროთა განმავლობაში;

  • ქრონიკულ ტკივილს მენჯის არეში;

  • ტკივილს სექსის დროს ან მის შემდეგ. როგორც წესი, ენდომეტრიოზით გამოწვეულ ამ სახის ტკივილს უფრო „ღრმა“ ტკივილად მოიხსენიებენ, რადგან ის განსხვავდება ვაგინაში პენეტრაციის დროს გამოწვეული შესაძლო ტკივილისგან;

  • ნაწლავის ტკივილს;

  • ტკივილს შარდვის დროს. იშვიათ შემთხვევაში, შესაძლებელია სისხლის აღმოჩენა შარდში ან განავალში.

ენდომეტრიოზის სხვა სიმპტომებია:

  • საჭმლის მონელების პრობლემა — ფაღარათი, შეკრულობა, შებერილობა ან გულისრევა, განსაკუთრებით მენსტრუაციის დროს;

  • ძლიერი სისხლდენა — ჭარბი სისხლდენა მენსტრუაციის დროს ან ლაქები მენსტრუაციებს შორის;

  • უნაყოფობა — ზოგჯერ ენდომეტრიოზის დიაგნოზი უნაყოფობის მიზეზის პოვნის დროს ისმევა.

► გაითვალისწინეთ, რომ ეს სიმპტომები შეიძლება გამოწვეული იყოს სხვა გინეკოლოგიური პრობლემებით (მაგალითად, მენჯის ანთებითი დაავადებით) და აუცილებლად ენდომეტრიოზზე არ მიუთითებს.

ენდომეტრიოზის გამომწვევი ფაქტორები

მიუხედავად იმისა, რომ ენდომეტრიოზი გავრცელებული პრობლემაა, ზუსტად არ არის დადგენილი მისი გამომწვევი მიზეზები. ზოგიერთი ქალი აღნიშნავს, რომ სიმპტომების გამოვლენისას ტკივილი სერიოზულად არ აღიქმება, რადგან მსგავსი ტკივილი მენსტრუალური ციკლის დროს ნორმალიზებულია. ეს კი იწვევს დაგვიანებულ დიაგნოსტირებას და მუდმივ ტანჯვას.

წყარო: WomanLog

ენდომეტრიოზის გამომწვევი სავარაუდო ფაქტორებს შორისაა:

  • პერიტონეუმის უჯრედების ტრანსფორმაცია. ჰორმონებმა ან იმუნურმა ფაქტორებმა შეიძლება ხელი შეუწყონ პერიტონეუმის უჯრედების — მუცლის შიდა ლორწოვანი გარსის — ენდომეტრიუმის მსგავს უჯრედებად ტრანსფორმაციას.

  • ემბრიონული უჯრედების ტრანსფორმაცია. ისეთ ჰორმონებს, როგორიცაა ესტროგენი, შეუძლიათ ემბრიონული უჯრედები — უჯრედები განვითარების ადრეულ ეტაპებზე — ენდომეტრიუმის მსგავს უჯრედულ იმპლანტად გარდაქმნას.

  • ქირურგიული ოპერაცია. ქირურგიული ჩარევის დროს, როგორიცაა ჰისტერექტომია ან საკეისრო კვეთა, ენდომეტრიუმის უჯრედები შეიძლება შემთხვევით ტრანსპორტირდეს და ქირურგიულ ჭრილობას დაერთოს.

  • ენდომეტრიუმის უჯრედების გადაადგილება. სისხლძარღვებმა ან ლიმფურმა სისტემამ შეიძლება ენდომეტრიუმის უჯრედები სხეულის სხვა ნაწილში გადაიტანოს.

  • გენეტიკური ფაქტორები. თუკი თქვენი ოჯახის წევრს ჰქონდა ან აქვს ენდომეტრიოზი, მაშინ თქვენც გაზრდილი რისკის ქვეშ ხართ.

  • ჰორმონები. როგორც დადგინდა, ჰორმონი ესტროგენი ხელს უწყობს ენდომეტრიოზის განვითარებას. აქტიურად მიმდინარეობს კვლევები, რათა გარიკვეს, რამდენად ზრდის ენდომეტრიოზის გაჩენის შანსს ჰორმონალური პრობლემები.

► იმ შემთხვევებში, როდესაც ენდომეტრიოზი კაცებში გამოვლინდა, გამომწვევი მიზეზი ხანგრძლივი ჰორმონალური თერაპია ან ღვიძლის პრობლემები იყო (მაგალითად, ციროზი ან ღვიძლის უკმარისობა). დაფიქსირებულია ისეთი შემთხვევაც, როდესაც კაცს ენდომეტრიოზის დიაგნოზი მას შემდეგ დაესვა, რაც პროსტატის კიბოს მკურნალობის კურსი გაიარა, მკურნალობის ეს კურსი კი ჰორმონ ესტროგენის მიღებას მოიცავდა.

ენდომეტრიოზი ვითარდება მენსტრუალური ციკლის დაწყებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ. ითვლება, რომ ენდომეტრიოზის განვითარების მაღალი რისკის ქვეშ არიან ის ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ის ადამიანები, რომლებსაც მენსტრუალური ციკლი საკმაოდ ადრეულ ასაკში დაეწყოთ.

არსებობს ფაქტორები, რომლებიც ასუსტებენ ან აძლიერებენ ენდომეტრიოზის სიმპტომების გამოვლენას. მაგალითად, დასუსტებულმა იმუნურმა სისტემამ შეიძლება ვერ შეძლოს საშვილოსნოს გარეთ მზარდი ენდომეტრიუმის ქსოვილის ამოცნობა და მისი განადგურება, რის გამოც ის ზრდას განაგრძობს და სამომავლოდ პრობლემებს გამოიწვევს.

მეორე მხრივ, ორსულობის დროს ენდომეტრიოზის სიმპტომები სუსტდება. გარდა ამისა, მენოპაუზის შემდგომ ასაკში (60-65 წელი) ენდომეტრიოზის განვითარების შანსი იზრდება, რადგან სხეული ესტროგენს კვლავ გამოიმუშავებს, თუმცა ცნობილი ფაქტია, რომ მენოპაუზის შემდეგ ენდომეტრიოზის სიმპტომები ბოლომდე ქრება.

ენდომეტრიოზის სავარაუდო გართულებები

ენდომეტრიოზის ყველაზე გავრცელებული გვერდითი მოვლენა არის უნაყოფობა, რაც შეიძლება მრავალი გზით გამოვლინდეს:

  • ფალოპის მილების დაზიანება

  • ჰორმონალური ცვლილებები

  • მენჯის ანთება

  • ადჰეზიები (შეხორცება)

  • იმუნური სისტემის დაქვეითება

  • კვერცხუჯრედების დაზიანება

მიუხედავად ამისა, ენდომეტრიოზის დიაგნოზი უნაყოფობას არ ნიშნავს! იმის გათვალისწინებით, რომ ასაკის მატებასთან ერთად ენდომეტრიოზი შეიძლება გართულდეს, ამ დაავადების მქონე ქალებს ურჩევენ, რომ შვილი ახალგაზრდა ასაკში გააჩინონ.

გარდა ამისა, მართალია, რომ ენდომეტრიოზი თავისთავად კეთილთვისებიანია, თუმცა დაფიქსირდა რამდენიმე შემთხვევა, როდესაც ენდომეტრიოზსა და საკვერცხის კიბოს შორის კავშირი დადგინდა. მართალია, იშვიათად, მაგრამ ცხოვრების გვიანდელ ეტაპზე შეიძლება განვითარდეს ენდომეტრიოზთან დაკავშირებული ადენოკარცინომები.

წყარო: WomanLog

ენდომეტრიოზის დიაგნოზის დასმა

სავსებით შესაძლებელია, რომ წლების განმავლობაში ექიმმა ვერ დაგისვათ ენდომეტრიოზის დიაგნოზი. არსებობს რამდენიმე ტესტი/პროცედურა, რომელთა დახმარებითაც ენდომეტრიოზის დიაგნოზი შედარებით მარტივად ისმევა:

მენჯის ღრუს გინეკოლოგიური გამოკვლევები. მენჯის ღრუს გამოკვლევის დროს ექიმი ამოწმებს ისეთ დარღვევებს, როგორებიცაა ნაწიბურები ან კისტები. ხშირად ენდომეტრიოზის მცირე უბნები შეუმჩნეველი რჩება, თუკი მათ კისტა არ გამოიწვიეს.

მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია. მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია დაგეხმარებათ ენდომეტრიული იმპლანტების ადგილმდებარეობისა და ზომის განსაზღვრაში და, დამატებით, ქირურგიული ჩარევის დაგეგმვაშიც.

ლაპაროსკოპია. ლაპაროსკოპია არის ქირურგიის სახეობა, რომლის დროსაც ქირურგი ჭიპის გვერდით პატარა ჭრილობას აკეთებს, რომელშიც წვრილ ინსტრუმენტს დგამს (ლაპაროსკოპს), რომლითაც ის მარტივად ამჩნევს საშვილოსნოს გარეთ მყოფი ენდომეტრიუმის ქსოვილის არსებობას ან მათ ნიშნებს.

ლაპაროსკოპიას შეუძლია ენდომეტრიუმის იმპლანტების ზომა, მოცულობა და მდებარეობა აჩვენოს. ამ პროცედურის დროს ქირურგს შეუძლია ქსოვილის აღება შემდგომი ტესტირებისთვის. ხშირად, სწორი ქირურგიული დაგეგმვით, ლაპაროსკოპიის დროს შესაძლებელია ენდომეტრიოზის სრულად ამოკვეთა.

ენდომეტრიოზის მკურნალობა

ენდომეტრიოზის სიმპტომების შემსუბუქებისთვის გადამწყვეტი როლი ენიჭება ჯანსაღი ცხოვრების წესს. მენჯის ქრონიკული ტკივილის მქონე ადამიანებისთვის ხშირად შვებისმომგვრელია რეგულარული ფიზიკური აქტივობა.

ზოგიერთი საკვები ენდომეტრიოზის სიმპტომებს აძლიერებს:

  • შემწვარი ან მაღალდამუშავებული საკვები

  • წითელი ხორცი

  • გლუტენი

ენდომეტრიოზის სიმპტომების შესამსუბუქებლად გამოიყენება ისეთი ტკივილგამაყუჩებელი მედიკამენტები, როგორებიცაა იბუპროფენი ან ნაპროქსენი.

► ყურადღება! არ მიიღოთ მედიკამენტები ექიმის დანიშნულების გარეშე.

სიმპტომებთან გასამკლავებლად კიდევ ერთი ვარიანტია ჰორმონოთერაპია.

მენსტრუაციის დროს ჰორმონების დონის კლება ან მატება ენდომეტრიუმის ქსოვილის გასქელებას, გაშლას და გათავისუფლებას იწვევს. ჰორმონალურმა მედიკამენტებმა შეიძლება შეანელონ ენდომეტრიუმის ქსოვილის ზრდა ან ხელი შეუშალონ ახლის წარმოქმნას. თუმცა, მსგავსი თერაპია არ არის მუდმივი გამოსავალი და მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ ენდომეტრიოზისთვის დამახასიათებელი ტკივილი ისევ დაბრუნდება.

მედიკამენტებისა და ჰორმონოთერაპიის კომბინაცია შეიძლება ეფექტური იყოს ენდომეტრიოზის ტკივილთან გასამკლავებლად. თუმცა, მსგავსი მედიკამენტების მიღება არ არის სასურველი იმ შემთხვევა, თუკი დაორსულებას ცდილობთ.

ჰორმონალური კონტრაცეპტივის მიღება (მაგალითად, ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები) ხელს უწყობს ენდომეტრიუმის ქსოვილის დაგროვებაზე პასუხისმგებელი ჰორმონის კონტროლს. ბევრი ქალი აღნიშნავს იმ ფაქტს, რომ ჰორმონალური კონტრაცეპტივის მიღების დროს მენსტრუაცია უფრო მსუბუქი იყო.

ისეთი მედიკამენტებისა თუ თერაპიის საშუალებების გამოყენება, რომლებიც მენსტრუაციას აჩერებენ (მაგალითად, გონადოტროპინის ჰორმონის გამომყოფი მედიკამენტები, რომლებიც ხელოვნურად იწვევენ მენოპაუზას, ან პროგესტერონის თერაპია, რომელიც აჩერებს მენსტრუაციას) გამოიყენება ენდომეტრიოზის სიმპტომებისგან თავის დასაღწევად.

არომატაზას ინჰიბიტორები მიეკუთვნებიან მედიკამენტების ისეთ კლასს, რომლებიც ორგანიზმში ესტროგენის რაოდენობას ამცირებენ. ექიმმა შეიძლება ენდომეტრიოზის სამკურნალოდ გირჩიოთ არომატაზას ინჰიბიტორის გამოყენება პროგესტინთან ან კომბინირებულ ჰორმონალურ კონტრაცეპტივთან ერთად.

იმ შემთხვევაში, თუკი ენდომეტრიოზის მძიმე სიმპტომები ტკივილგამაყუჩებლებით არ სუსტდება ან ადამიანს ამ მედიკამენტების მიღება არ შეუძლია, ინიშნება ოპერაცია. უფრო მწვავე შემთხვევებში, როდესაც, მაგალითად, ენდომეტრიოზი გავლენას ახდენს ნაწლავებზე, შარდის ბუშტზე, შარდსაწვეთზე ან მენჯის ნერვზე, როგორც წესი, ოპერაცია რეკომენდებულიც კია.

► ოპერაციის შემდეგ ყველა არ იკურნება ენდომეტრიოზისგან. ვინაიდან მისი გამომწვევი ზუსტი მიზეზი ამ დრომდე დაუდგენელია, ენდომეტრიოზი შეიძლება წარმატებული ოპერაციის შემდეგაც დაბრუნდეს.

როგორც ჯანმრთელობის ყველა სხვა პრობლემის შემთხვევაში, ენდომეტრიოზისგან გამოჯანმრთელების შანსსაც ადრეული დიაგნოსტირება ზრდის. ამაში დაგეხმარებათ ხშირი შემოწმება და ექიმთან გეგმური ვიზიტის ჩანიშვნა. ენდომეტრიოზი ზოგჯერ რთული სამართავია და თქვენზე მორგებული მკურნალობის კურსის პოვნას შეიძლება დრო დასჭირდეს, თუმცა იმის გამორკვევა, თუ რა საშუალებებით შეგიძლიათ ენდომეტრიოზთან ბრძოლა, პირველი ნაბიჯია გამოჯანმრთელების გზაზე.

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

ქალის სხეული და რეპროდუქციული ანატომია — რა უნდა ვიცოდეთ?

0
#image_title

ქალისა და კაცის სხეულების ვიზუალურად შედარება ბევრ მსგავსებას ავლენს, თუმცა განსხვავებებიც მყისიერადაა თვალშისაცემი. ყველაზე აშკარა განსხვავებებია რეპროდუქციული ორგანოები — იმ ქრომოსომების ფიზიკური გამოხატულება, რომლებიც განსაზღვრავს ბიოლოგიურ სქესს.

ქალებისთვის სპეციფიკური ანატომია დაკავშირებულია სექსუალურ ფუნქციასთან, რეპროდუქციასა და ჰორმონების რეგულაციასთან, და ის მოიცავს გარეთა სასქესო ორგანოებს — ვულვას — და შიდა რეპროდუქციულ ორგანოებს — საშვილოსნოსა და საკვერცხეებს.

ძუძუები „დამხმარე“ რეპროდუქციულ ორგანოებად მიიჩნევა, რადგან მათი მთავარი ფუნქცია ლაქტაციაა — ახალშობილი ბავშვის რძით უზრუნველყოფა.

ჩვენი საწყისები საშვილოსნოში — ადამიანის სქესობრივი ანატომია და სასქესო ნიშნები

ქალებისა და კაცების სქესობრივი ანატომია განსხვავდება, თუმცა ყველა სასქესო ორგანო (გენიტალია) უჯრედების ერთი და იგივე ნაკრებიდან ვითარდება. მუცლადყოფნის განვითარების დროს ეს უჯრედები სახეს იცვლის იმ სპეციფიკური ჰორმონალური გარემოს მიხედვით, რომელშიც არიან.

ბავშვის ბიოლოგიური სქესი განისაზღვრება იმ მომენტში, როდესაც მამის სპერმატოზოიდი ხვდება დედის კვერცხუჯრედს. ამას შესაძლებელს ხდის ჩვენი გენები და ის ქრომოსომები, რომლებსაც ისინი გადააქვს.

იმ 23 ქრომოსომული წყვილიდან, რომელიც ადამიანის გასამრავლებლად საჭირო ყველანაირ გენეტიკურ ინფორმაციას ატარებს, მხოლოდ ერთი წყვილია, რომელიც განსაზღვრავს სქესს — X ქრომოსომა, რომელსაც დედის კვერცხუჯრედი შეიცავს, და X ან Y ქრომოსომა, რომელსაც მამის სპერმატოზოიდი შეიცავს.

► განაყოფიერების დროს ამ ორი სასქესო ქრომოსომის შერწყმას მოჰყვება ან მამრობითი (XY) ან მდედრობითი (XX) ემბრიონის ჩამოყალიბება.

სასქესო ქრომოსომები ატარებენ გენებს, რომლებიც პასუხისმგებელია სქესობრივ დიფერენციაციაზე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია SRY გენი (ინგლ. Sex-determining Region of the Y chromosome — Y ქრომოსომის სქესის განმსაზღვრელი რეგიონი), რადგან ის აწარმოებს სპეციფიკურ სქესის განმსაზღვრელ ცილას, რომელიც ნაყოფს ავითარებინებს მამრობით გონადებს, ანუ სასქესო ჯირკვლებს (სათესლე ჯირკვლებს). მოქმედი SRY გენის გარეშე ემბრიონი ავტომატურად ვითარდება გოგოდ.

ჩამოყალიბებიდან მალევე სათესლე ჯირკვლები ტესტოსტერონის გამოყოფას იწყებენ. ამ ჰორმონთან შეხების შედეგად ის ქსოვილები, რომლებსაც ჯერ არ გაუვლიათ დიფერენციაციის (სახეცვლის) პროცესი, პენისის თავად ჩამოყალიბებას იწყებენ. ტესტოსტერონის თანაობის გარეშე იგივე ქსოვილები კლიტორად ჩამოყალიბდებოდნენ.

სხვა რეპროდუქციული ორგანოები მსგავსად ყალიბდებიან. ჰორმონების გავლენით კაცებში ყალიბდება სათესლე პარკი, სათესლე ჯირკვლები, ეპიდიდიმისი (სათესლის დანამატი), თესლის სადინარი (vas deferens), პროსტატა, სათესლე ბუშტუკები, შარდსადენი და პენისი, ხოლო ქალებში — საკვერცხეები, ფალოპის მილები, საშვილოსნო, საშვილოსნოს ყელი, ვაგინალური არხი, ბართოლინის ჯირკვლები, ვაგინა, კლიტორი და კლიტორის ჩუჩა. იმ სასქესო ორგანოებს, რომლითაც ადამიანი იბადება, ეწოდება პირველადი სასქესო ნიშნები.

შემდგომი სქესობრივი განვითარება დაბადებიდან დიდი ხნის შემდეგ ხდება — სქესობრივი მომწიფების დროს. კიდევ ერთხელ, სასქესო ჰორმონების გავლენით ადამიანის სხეული მწიფდება და ორივე გენდერში ჩნდება მეორეული (მეორადი) სასქესო ნიშნები.

ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანებში:

  • ძუძუები იზრდება ზომაში;

  • ჩნდება თმა იღლიებსა და ბოქვენის არეში;

  • ბარძაყები ხდება უფრო განიერი;

  • ვულვის მცირე სასქესო ბაგეები (ე.წ. „ლაბია მინორა“) შეიძლება უფრო გარეთ გამოიწიოს და გამუქდეს.

კაცის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანებში:

  • ჩნდება თმა იღლიებში, გულმკერდსა და მუცელზე, ასევე ბოქვენის არეში;

  • ზრდას იწყებს წვერი;

  • ზომაში მატულობს ლარინქსი, ანუ ხორხი (ე.წ. „ადამის ვაშლი“);

  • ბოხდება ხმა.

ვულვა — ქალის გარე სასქესო ორგანოები

ქალის ანატომიის გარე სასქესო ორგანოები მოიცავს ბოქვენს, დიდ სასქესო ბაგეებს (ე.წ. „ლაბია მაჟორას“) და მცირე სასქესო ბაგეებს (ე.წ. „ლაბია მინორას“), საშოს კარიბჭეს, კლიტორსა და პერინეუმს (შორისს).

ერთად მართ ვულვა ეწოდებათ (ლათინური სიტყვიდან, რომელიც საფარს ან შესახვევს ნიშნავს).

წყარო: WomanLog

გარეგანი სასქესო ორგანოები სამ ძირითად როლს ასრულებენ. ისინი:

  • სპერმას (თესლს) საშუალებას აძლევს, შეაღწიოს სხეულში

  • ინფექციისგან იცავს შინაგან რეპროდუქციულ ორგანოებს

  • მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ სექსუალურ აღგზნებაში

ბოქვენი არის მომრგვალო ფორმის ხორცის უბანი, რომელსაც ქმნის ცხიმოვანი ქსოვილი, რომელიც ფარავს ბოქვენის ძვალს. ის სქესობრივი მომწიფებიდან დაწყებული დაფარულია თმით. მართალია, „მოკლე და ხუჭუჭა“ თმა თავის მიზანს ასრულებს — ამცირებს ხახუნს სექსის დროს და ხელს უშლის ბაქტერიებისა და სხვა პათოგენების გავრცელებას — ზოგ ადამიანს ურჩევნია, ის შეიჭრას, გაიპარსოს ან ცვილით მოიშოროს. ის, თუ რას უზამთ თქვენს ბოქვენის თმას, მხოლოდ თქვენი გადასაწყვეტია.

იღლიებსა და ბოქვენზე არსებული თმის ფოლიკულები ასევე დაკავშირებულია აპოკინულ ოფლის ჯირკვლებთან. ეს ჯირკვლები გამოყოფენ ფერომონებს, რომლებიც მიიჩნევა, რომ გარკვეულ როლს ასრულებენ სექსუალურ მიზიდულობაში, თუმცა ამ საკითხთან დაკავშირებით ჯერ კიდევ ბევრი კითხვა პასუხგაუცემელია.

დიდი სასქესო ბაგეები, ე.წ. „ლაბია მაჟორა“ (Labia majora), არის საშოს შესასვლელის ორივე გვერდითა მხარეს არსებული გარე ბაგეები. ისინი გარს არტყამენ და იცავენ სხვა გარეგან სასქესო ორგანოებს და შეიცავენ ოფლისა და ქონის ჯირკვლებს, რომლებიც გამოყოფენ ლუბრიკაციას. სქესობრივი მომწიფების შემდეგ ლაბია მაჟორას გარე ზედაპირი ფერს იცვლის და იფარება თმით, ხოლო შიდა ზედაპირი გლუვი და ვარდისფერია.

მცირე სასქესო ბაგეები, ე.წ. „ლაბია მინორა“ (Labia minora), არის შიდა ბაგეები, რომლებიც დიდ სასქესო ბაგეებს შორისაა მოქცეული. ისინი გლუვი და ვარდისფერია და ზომებში მნიშვნელოვნად განსხვავდება ადამიანებს შორის. მაგალითად, ზოგი ადამიანის სხეულზე მცირე სასქესო ბაგეები დიდ სასქესო ბაგეებზე უფრო შორსაა გამოშვერილი, ხოლო სხვებში ის ძალიან პატარა ზომისაა.

ეს უბანი სისხლძარღვებითაა მდიდარი, რის გამო ლაბია მინორას მოვარდისფრო ფერი აქვს. სექსუალური აღგზნების დროს ეს სისხლძარღვები სისხლით ივსება, რის შედეგადაც მცირე სასქესო ბაგეები ზომაში მატულობს და ძალიან მგრძნობიარე ხდება.

კლიტორი (სავნებო). მცირე სასქესო ბაგეები ერთიანდება ვულვის ზედა ნაწილში და გარს ერტყმის კლიტორის თავს, რომელიც, ჩვეულებრივ, ბარდის მარცვლისხელაა, თუმცა ზომა შეიძლება განსხვავდებოდეს ადამიანებს შორის. სინამდვილეში, გარედან მოჩანს მხოლოდ კლიტორის თავი, კლიტორის დანარჩენი ნაწილი კი, ღერო და ორი „ფესვი“ (სავნებოს ფეხები), სხეულის შიგნით, 12-13 სმ-ის სიგრძეზე იშლება. კლიტორის თავი ძალიან ბევრ ნერვულ დაბოლოებას შეიცავს, რის გამოც ის გამორჩეულად მგრძნობიარე ეროგენული ზონაა, რეაგირებს შეხებით სტიმულაციაზე, რა დროსაც ის ზომაში იზრდება და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს აღგზნებასა და სიამოვნებაში.

კლიტორის ჩუჩა. კლიტორის ჩუჩა არის კანის ფენა, რომელიც გარს არტყამს კლიტორის თავს. ის კლიტორს ხახუნისგან იცავს.

დიდი და მცირე სასქესო ბაგეები და კლიტორი ერექტილური ქსოვილისგან შედგება, რომელიც სტიმულაციის დროს სისხლით ივსება და იბერება.

წყარო: WomanLog

საშოს კარიბჭე. მცირე სასქესო ბაგეების შიგნით მდებარეობს საშოს კარიბჭე, სადაც თავს იყრის ქალის ანატომიის შინაგანი სასქესო ორგანოები:

  • შარდსადენის მილი. შარდსადენის მილი საშოს შესასვლელის ზემოთ მდებარეობს. შარდსადენი არის მილი, რომელიც შარდს შარდის ბუშტიდან გამოსვლის საშუალებას აძლევს.

  • საშოს (ვაგინის) წიაღი. საშო (ვაგინა) არის კუნთოვანი არხი, რომელიც დაფარულია ლორწოვანი მემბრანით და გადაჭიმულია ვულვადან საშვილოსნომდე.

► სიტყვა „ვაგინა“ ლათინური სიტყვაა და ნიშნავს „ქარქაშს“, რომელშიც ხმალი იდება.

ვაგინის ზომა ცვალებადია, თუმცა საშუალოდ მისი სიგრძე 7 სანტიმეტრია. ის აღგზნების დროს ზომაში იზრდება.

თუკი თქვენს ვაგინაში თითს შეყოფთ და ნაკეცებსა და ნაოჭებს იგრძნობთ, ეს აბსოლუტურად ნორმალურია — ვაგინა გლუვი არც უნდა იყოს. ეს ნაკეცები და ნაოჭები იშლება და იკუმშება, რათა მოერგოს სხვადასხვა ზომის ობიექტებს, დაწყებული თითიდან თუ ტამპონიდან, დამთავრებული 3.5 კგ-ის ან უფრო დიდი ზომის ბავშვებით.

საქალწულე აპკი. საქალწულე აპკი არის ქსოვილის მემბრანა, რომელიც ფარავს ვაგინის შესასვლელს. თუმცა, საქალწულე აპკი ვაგინის მქონე ყველა ადამიანს არ აქვს, ხოლო მათ, ვისაც აქვს, როგორც წესი, ნაწილობრივი აპკი აქვთ და არც კი იციან, რომ ის იქაა.

საქალწულე აპკი შეიძლება გაიხეს მენჯის დაზიანებით, სპორტული აქტივობით, გინეკოლოგიური შემოწმებით, სექსით ან მშობიარობით. აპკის არარსებობა ან დაზიანება არ ნიშნავს, რომ ადამიანი სექსუალურად აქტიური იყო.

ბართოლინის ჯირკვლები. ისინი საშოს შესასვლელის გვერდებზე მდებარეობს და გამოყოფს მოსქო სითხეს, რომელიც ასველებს ვაგინას სექსის დროს.

ვაგინალური არხის სიღრმეში ასევე არის:

საშვილოსნოს ყელი არის დაახლოებით 2-3 სმ-ის ზომის მომრგვალო, ამოზნექილი ელიფსისმაგვარი სტრუქტურა ვაგინალური არხის შიდა ფუძეში. სწორედ აქ იწყება საშვილოსნო. მის ცენტრში არის პატარა გასასვლელი, რომელიც აკავშირებს საშვილოსნოს ყელს ვაგინასთან. საშვილოსნოს ყელი ცხოვრების განმავლობაში იცვლის ფორმასა და პოზიციას ჰორმონების გავლენით და მენსტრუაციისა და ორსულობის დროს.

მშობიარობის დროს საშვილოსნოს ყელი 10 სმ-მდე ფართოვდება და ბავშვს საშუალებას აძლევს, საშვილოსნოდან გამოვიდეს ვაგინალურ არხში, შემდეგ კი სხეულს გარეთ.

საშვილოსნო არის კუნთოვანი ტომარა, რომელიც იკავებს ნაყოფს ორსულობის დროს. ის მენჯის ღრუს ცენტრში მდებარეობს.

მენსტრუალური ციკლის დროს საშვილოსნოს ლორწოვანი გარსი სქელდება სისხლით, რათა მოემზადოს ერთ-ერთი საკვერცხიდან კვერცხუჯრედის გამოსათავისუფლებლად. ეს საჭიროა იმისთვის, რომ მომზადდეს საკვები ნივთიერებებით მდიდარი გარემო ნაყოფისთვის, თუკი ორსულობა დადგება.

თუკი ასე არ მოხდა, საშვილოსნოს გარსი ჩამოიფცქვნება და გამოიდევნება ვაგინიდან. ამას მენსტრუაცია ეწოდება, ის დაახლოებით 5-7 დღე გრძელდება და მეორდება დაახლოებით ყოველ 28 დღეში. მენსტრუალური ციკლის სიგრძე განსხვავდება ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანებს შორის.

საშვილოსნოს ზედა ნაწილის ორივე მხრიდან გამოდის ორი საშვილოსნოს მილი, იგივე ფალოპის მილი (ან ფალოპის ლულა), რომლებიც საშვილოსნოსთან აკავშირებენ საკვერცხეებს.

საკვერცხეები პატარა, ნუშის ფორმის ორგანოებია, რომლებიც საშვილოსნოს ორივე მხარეს მდებარეობს. ისინი დაკიდებულია იოგებზე, რომლებიც ფალოპის მილებსა და საშვილოსნოს კედელს უკავშირდება.

დაბადებისას საკვერცხე შეიცავს დაახლოებით 1 მილიონ ოოციტს, ანუ კვერცხუჯრედს. როდესაც ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანი სქესობრივ მომწიფებას გადის, მისი კვერცხუჯრედები მომწიფებას იწყებს, როგორც წესი, ერთ ჯერზე თითო (თუმცა ზოგჯერ ერთდროულად რამდენიმეც მწიფდება), და ერთ-ერთი საკვერცხიდან გამოთავისუფლდება შესაბამის ფალოპის მილში, რომლითაც ის საშვილოსნოსკენ მიემართება პოტენციური განაყოფიერებისთვის. ამ პროცესს ოვულაცია ეწოდება. მთელი ცხოვრების განმავლობაში მხოლოდ დაახლოებით 500 კვერცხუჯრედი განიცდის ოვულაციას, სხვები კი მოუმწიფებელი რჩება.

კვერცხუჯრედები ასევე აწარმოებენ ჰორმონებს — ესტროგენსა და პროგესტერონს. ეს ჰორმონები საკვანძო როლს ასრულებენ რეპროდუქციული სისტემისა და მენსტრუალური ციკლის რეგულაციაში.

ჩვეულებრივ, განაყოფიერებული კვერცხუჯრედი ფალოპის მილის გავლით მიდის საშვილოსნოში, სადაც ის საშვილოსნოს კედელში მაგრდება, რათა განვითარდეს. როდესაც განაყოფიერებული კვერცხუჯრედი შეცდომით ფალოპის მილშივე მაგრდება, ამას ექტოპიური (საშვილისნოსგარე) ორსულობა ეწოდება.

► საშვილოსნოსგარე ორსულობა ძალიან სახიფათოა — ფალოპის მილი შეიძლება გასკდეს, რასაც მოჰყვება შინაგანი სისხლდენა, შოკი და სისხლის სერიოზული დანაკარგი. ამ დროს ვერც მშობელს და ვერც ნაყოფის გადარჩენა ვერ ხერხდება.

პერინეუმი (შორისი). პერინეუმი არის უბანი ვაგინის შესასვლელსა და ანუსს შორის.

წყარო: WomanLog

ძუძუები

მშობიარობის შემდეგ იწყება ლაქტაცია — ძუძუებიდან რძის გამოყოფა ახალშობილისთვის.

  • ძუძუსთავი (კერტი). ძუძუსთავი არის ამოზნექილი, მომრგვალო უბანი ძუძუს ზედაპირზე, სადაც მდებარეობს რძის სადინარის ბოლო. ძუძუსთავებს ბევრი ნერვული დაბოლოება აქვთ, რაც ნიშნავს, რომ ისინი ასევე ეროგენული — სექსუალური აღგზნების მომტანი — უბნებია. ძუძუსთავები ყოველთვის ამოშვერილი არ არის. ზოგ ადამიანს ჩაბრუნებული ან ბრტყელი ძუძუსთავები აქვს.

  • არეოლა. არეოლა არის წრიული, პიგმენტირებული (შეფერადებული) უბანი, რომელიც ძუძუსთავს არტყია გარს. მისი ზომები განსხვავდება ადამიანებს შორის. არეოლა შეიცავს პატარა ჯირკვლებს — მონტგომერის ჯირკვლებს — რომლებიც გამოყოფენ ლუბრიკაციას (სისველეს), რათა ძუძუსთავი არ გამოშრეს, განსაკუთრებით ძუძუთი კვების დროს.

  • ძუძუ. თვითონ ძუძუ შედგება ცხიმისგან, კუნთისგან და იოგებისგან, ასევე სისხლძარღვებისა და ჯირკვლების ჩახლართული ქსელისგან. ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანებში ეს სტრუქტურები სპეციალიზებულია ძუძუთი კვებისთვის.

ძუძუები დიდწილად ცხიმისგან შედგება; ცხიმის რაოდენობა (სხეულის მასისა და გენეტიკის კომბინაცია) განსაზღვრავს ძუძუს ზომას. მიუხედავად ამისა, ძუძუს ზომას არ აქვს კავშირი იმასთან, თუ რა რაოდენობის რძის წარმოება შეუძლია ადამიანს.

► ძუძუებს არ აქვთ კუნთოვანი ქსოვილი. კუნთები ძუძუების ქვემოთაა და მათ ნეკნებისგან გამოყოფს.

ქალის რეპროდუქციული სისტემის მქონე ადამიანების ძუძუს ქსოვილი მგრძნობიარეა ჰორმონალური დონეების ციკლური ცვლილებების მიმართ და უმეტესობისთვის ძუძუს ქსოვილი ასაკთან ერთად იცვლება.

თითოეულ ძუძუში არის სექციები, წილაკები, რომლებიც ძუძუსთავიდან გამოდის. თითოეული წილაკი შეიცავს რამდენიმე ციცქნა ღრუ ტომსიკას, იგივე ალვეოლს, რომლებშიც წარმოიქმნება რძე. ალვეოლები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ციცქნა, წვრილი მილების, სადინარების, ქსელით. ძუძუთი კვების დროს ამ სადინარებს რძე ალვეოლებიდან არეოლისკენ გადააქვს, სადაც ისინი უფრო დიდი ზომის სადინარებში ერთიანდება და ძუძუსთავიდან გამოდის. როდესაც ბავშვი ძუძუს წოვს, ეს ასევე ასტიმულირებს სისხლში პროლაქტინის დონეს, რომელიც, თავის მხრივ, ასტიმულირებს რძის წარმოებას ალვეოლებში.

► ყურადღება! ქალის ანატომიის მქონე ყველა ადამიანმა რეგულარულად უნდა გაიაროს შემოწმება ძუძუებზე, რათა დაფიქსირდეს ყველა ცვლილება, რომლებიც პოტენციურად შეიძლება კიბოს ადრეული სიმპტომები იყოს. თქვენს ექიმსა თუ გინეკოლოგს შეუძლია გაჩვენოთ, როგორ უნდა გააკეთოთ ძუძუს თვითშემოწმება, რათა ეს თქვენი ჯანმრთელობის რუტინაში დანერგოთ!

► იხილეთ აგრეთვე: ძუძუს კიბო — გამომწვევი მიზეზები, სიმპტომები და მკურნალობა

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

ვიზიტი გინეკოლოგთან — რა უნდა ვიცოდეთ?

0
#image_title

გინეკოლოგთან ვიზიტი შეიძლება გარკვეულ უსიამოვნო შეგრძნებებთან ან შიშთანაც კი იყოს დაკავშირებული, მით უფრო მაშინ, თუკი ეს თქვენი პირველი ვიზიტია ან წარსულში უარყოფითი გამოცდილება მიგიღიათ. საშიში არაფერია! რეპროდუქციული ჯანმრთელობა თქვენი ზოგადი ჯანმრთელობის შემადგენელი უმნიშვნელოვანესი ასპექტია და, რაც მთავარია, თქვენ თავად ირჩევთ გინეკოლოგს და სურვილისამებრ წარმართავთ მთელ პროცესს.

გინეკოლოგია არის მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის ქალის ორგანიზმის ანატომიურ-ფიზიოლოგიურ, ფიზიკურ და ფსიქიკურ თავისებურებებს, ასევე მათ დარღვევებს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, გინეკოლოგია არის მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ქალის სასქესო ორგანოების ფიზიოლოგიას და პათოლოგიას, გინეკოლოგიურ დაავადებათა პროფილაქტიკასა და მკურნალობას. გინეკოლოგთან ვიზიტი მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ მკურნალობის, არამედ რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული სხვადასხვა დაავადების პრევენციის მიზნით და თქვენი სხეულის უკეთ შესასწავლად.

არ დაგენანოთ დრო თქვენთვის შესაფერისი გინეკოლოგის მოსაძებნად. თქვენ მიერ არჩეული გინეკოლოგი უნდა იყოს ადამიანი, რომლის პროფესიონალიზმსაც ენდობით და რომელთანაც ინტიმურ საკითხებზე საუბრისას თავს კომფორტულად იგრძნობთ. ვიზიტამდე კარგად მოიკვლიეთ თქვენს რეგიონში არსებული გინეკოლოგები — წაიკითხეთ შეფასებები, სთხოვეთ რეკომენდაციები მეგობრებსა და ოჯახის წევრებს, რომლებსაც უკვე ჰქონიათ გინეკოლოგებთან ვიზიტის გამოცდილება, და მხოლოდ ამის შემდეგ მიიღეთ გადაწყვეტილება.

ზოგადად, რეკომენდებულია, რომ ადრეული მოზარდობის პერიოდიდან (13-15 წლის ასაკში) დაიწყოთ გინეკოლოგთან რეგულარული ვიზიტი. ამ ასაკში ვიზიტის ხანგრძლივობა დაახლოებით 20-30 წუთს მოიცავს და ძირითადად ემსახურება მოზარდისთვის მნიშვნელოვან შეკითხვებზე პასუხის გაცემას მისი ანატომიისა და რეპროდუქციული ჯანმრთელობის შესახებ.

არ აქვს მნიშვნელობა, ეს თქვენი მერამდენე ვიზიტია გინეკოლოგთან, შეეცადეთ, რომ მასთან ინფორმირებული მიხვიდეთ და წინასწარვე გქონდეთ მომზადებული შეკითხვები. არ შეიზღუდოთ თავი, რადგან ნებისმიერი შეკითხვა, რომელიც თქვენს რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასა თუ თქვენს სხეულთან დაკავშირებით გიჩნდებათ, ნორმალური და ადეკვატურია. რაც მთავარია, გახსოვდეთ, რომ გინეკოლოგი დარგის სპეციალისტია, რომელსაც მსგავსი შეკითხვები არაერთხელ მოუსმენია. ამასთან, რაც არ უნდა ბევრი ინფორმაცია არსებობდეს ინტერნეტ სივრცეში თქვენს შეკითხვებზე, გინეკოლოგის პასუხები უფრო ზუსტი, ინდივიდუალური და სარწმუნო იქნება. თქვენც თავს უფრო მშვიდად იგრძნობთ. გარდა ამისა, გინეკოლოგი მოგაწვდით სრულ ინფორმაციას თქვენი რეპროდუქციული ორგანოების, სასქესო ორგანოების, ქალის ჰიგიენისა თუ სქესობრივი ცხოვრების საჭირო დეტალების შესახებ. ის ასევე გასწავლით, თუ როგორ შეგიძლიათ თქვენი სარძევე ჯირკვლების თვითგამოკვლევა ძუძუს კიბოს ნებისმიერი ნიშნის აღმოსაჩენად.

თუ თქვენ არ ხართ სექსუალურად აქტიური, ასეთ შემთხვევაში, როგორც წესი, თქვენ არ გჭირდებათ წელს ქვემოთ გახდა. ასეთ დროს პროცედურა მხოლოდ მკერდის გამოკვლევით შემოიფარგლება. შესაბამისად, თუკი გინეკოლოგმა მაინც მოგთხოვათ გახდა, აუცილებლად დასვით შეკითხვა, რა მიზანს ემსახურება ეს პროცესი და მხოლოდ ადეკვატური პასუხის შემდეგ მიჰყევით მის მითითებებს.

თუ სექსუალურად აქტიური ხართ, სავარაუდოდ, ჩაგიტარდებათ მენჯის ღრუს გამოკვლევა ან/და ე.წ. პაპ ტესტი, ასაკის მიუხედავად. პაპ ტესტი (იგივე პაპანიკოლაუს, ანუ ციტოლოგიური ტესტი), არის საშვილოსნოს ყელის კიბოს ადრეულ სტადიაზე გამოვლენის ერთ-ერთი საშუალება.  საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგი უტარდებათ 21-იდან 65 წლამდე ასაკის ქალებს. ყველა ქალს, რომელიც სქესობრივ ცხოვრებას ეწევა, გინეკოლოგიური გამოკვლევა უნდა ჩაუტარდეს წელიწადში ერთხელ, განსაკუთრებით თუ აღმოაჩნდა მაღალი ონკოგენური რისკის მქონე ადამიანის პაპილომავირუსი ან ცვლილებები ლორწოვან გარსში. შემდგომ ექიმი განსაზღვრავს, როგორი სიხშირით განმეორდეს გამოკვლევა.

თუ გაქვთ მენსტრუაციასთან დაკავშირებული გართულებები ან დარღვევები, გინეკოლოგმა შეიძლება გირჩიოთ დამატებითი პროცედურები. გაითვალისწინეთ, თუ ხართ ორსულად ან გეგმავთ დაორსულებას, უნდა მიმართოთ მეან-გინეკოლოგს. მეან-გინეკოლოგი არის ექიმი სპეციალისტი, რომელიც სწავლობს ქალის ორგანიზმში მიმდინარე ფიზიოლოგიურ და პათოლოგიურ პროცესებს და სრულყოფილად ფლობს პათოლოგიურ პროცესთა პროფილაქტიკის, დიაგნოსტიკის, პრევენციისა და მკურნალობის მეთოდებს.

გაითვალისწინეთ, გინეკოლოგთან ვიზიტის დროს აუცილებელია, იყოთ გულწრფელი თქვენი სქესობრივი ცხოვრების შესახებ. ასევე გახსოვდეთ, რომ ნორმალური და ბუნებრივია, თუკი თქვენ ხართ სექსუალურად აქტიური და ასევე ნორმალური და ბუნებრივია, თუკი თქვენ არ ხართ სექსუალურად აქტიური. თუ ჯერ ისევ მშობლებთან ერთად ცხოვრობთ და გიჭირთ მათთან ამ თემებზე საუბარი, ეწვიეთ გინეკოლოგს მარტო ან მეგობართან ერთად. ნებისმიერ შემთხვევაში, უნდა იცოდეთ, რომ ვიზიტის დროს ოთახში უნდა იმყოფებოდეთ მხოლოდ თქვენ და თქვენი გინეკოლოგი.

ავტორი: თიკო ბარათაშვილი, ფემეას ილუსტრატორების კონკურსის გამარჯვებული

როდის უნდა დავგეგმოთ გინეკოლოგთან ვიზიტი?

თუ არ ხართ სექსუალურად აქტიური, გინეკოლოგთან ვიზიტი უფრო თქვენი სხეულის, ანატომიის გაცნობას ემსახურება და ნებისმიერ დროს შეგიძლიათ ამ მიზნით ვიზიტის ჩანიშვნა. თუმცა, აუცილებელია ვიზიტი, თუ:

  • უკვე ხართ სექსუალურად აქტიური ან უახლოეს პერიოდში გეგმავთ;

  • ხართ 16-17 წლის და არ დაგწყებიათ მენსტრუაცია;

  • გაქვთ მტკივნეული მენსტრუაცია;

  • მენსტრუალური გამონადენი გრძელდება ძალიან დიდხანს ან წყდება ძალიან მალე;

  • გაქვთ ვაგინალური სისხლდენა, რომელიც არ ემთხვევა მენსტრუაციის პერიოდს;

  • შენიშნეთ ცვლილებები მკერდის არეში;

  • გაწუხებთ ტკივილი ან უსიამოვნო შეგრძნებები, რაც დაკავშირებულია რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან.

როგორ მოვემზადოთ გინეკოლოგთან ვიზიტისთვის?

უმჯობესია, თუ გინეკოლოგთან ვიზიტს მენსტრუაციიდან ერთი კვირის განმავლობაში დანიშნავთ, თუმცა ამას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს. გინეკოლოგთან ვიზიტი შესაძლებელია მენსტრუაციის პერიოდშიც. თუმცა, თუკი მენსტრუალური გამონადენი ბევრია, შესაძლოა, ამან ზოგიერთი ტესტის პასუხზე გავლენა იქონიოს. ნებისმიერ შემთხვევაში, უნდა იცოდეთ, რომ თუკი თავს არაკომფორტულად გრძნობთ, ყოველთვის შეგიძლიათ ვიზიტის სხვა დროისთვის გადადება.

სანამ გინეკოლოგთან წახვალთ, აუცილებლად გქონდეთ პასუხები შემდეგ შეკითხვებზე: რა ასაკში დაგეწყოთ მენსტრუაცია? როდის გქონდათ ბოლო მენსტრუაცია? როგორია მისი ხანგრძლივობა? არის თუ არა ის რეგულარული? რა სიმპტომები გაქვთ მენსტრუაციის დროს? გაწუხებთ თუ არა ძლიერი ტკივილები? გაქვთ თუ არა განწყობის ძლიერი ცვალებადობა მენსტრუაციის დროს და ა.შ.

შეაგროვეთ ოჯახის სამედიცინო ისტორია, თუ ეს შესაძლებელია. გაარკვიეთ, ხომ არ აქვს ან ჰქონია ოჯახის რომელიმე წევრს რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული რომელიმე დაავადება, როგორიცაა, მაგალითად, საკვერცხის კიბო, ენდომეტრიოზი ან პოლიკისტოზური საკვერცხეების სინდრომი. ამ ტიპის ინფორმაცია გინეკოლოგს დაეხმარება, მოგცეთ სწორი მითითებები მსგავსი დაავადებების პრევენციის მიზნით.

მენჯის ღრუს გამოკვლევა და პაპ ტესტი

გინეკოლოგიური ვიზიტის დროს, ერთი შეხედვით, ყველაზე საშიშ ნაწილად მენჯის ღრუს გამოკვლევა მიიჩნევა. ეს პროცედურა ფილმებშიც ბევრჯერ გექნებათ ნანახი. გამოკვლევა ტარდება სპეციალურ სკამზე/სავარძელზე, რომელიც შექმნილია იმისთვის, რომ ექიმმა მარტივად შეძლოს რეპროდუქციული ორგანოებისა და მენჯის არის შემოწმება. ეს არის, უბრალოდ, სპეციალური რბილი სკამი/სავარძელი, რომლის სიმაღლის დარეგულირება შესაძლებელია და რომელსაც აქვს საყრდენები, რომლებზეც უნდა განალაგოთ ფეხები აწეულ მდგომარეობაში. თავიდან შეიძლება თავი უცნაურად იგრძნოთ, მაგრამ პროფესიონალმა ექიმმა უნდა აგიხსნათ პროცესის საჭიროება, მიზანი, უპასუხოს თქვენს შეკითხვებს და დაგეხმაროთ, რომ თავი მშვიდად და უსაფრთხოდ იგრძნოთ.

ამ ყველაფრის შემდეგ გინეკოლოგი დაიწყებს თქვენი სასქესო ორგანოების — სასქესო ბაგეების, ვულვის, კლიტორისა და ანუსის — ვიზუალურ გამოკვლევას ინფექციის ან სხვა პათოლოგიური ნიშნების დასადგენად. პროცესში ზოგიერთი გინეკოლოგი იყენებს სარკეს, რათა უკეთ ჩაგრთოთ პროცესში და გაჩვენოთ, რასაც თავად ხედავენ. ვიზუალური დათვალიერების შემდეგ გამოკვლევის შემდეგი ნაწილისთვის გინეკოლოგი იყენებს ხელსაწყოს, რომელსაც ჰქვია სპეკულუმი. ეს არის პლასტმასის ან უჟანგავი ფოლადისგან დამზადებული მოწყობილობა, რომელიც იხვის ნისკარტს წააგავს. ამ მოწყობილობის საშოში შეყვანით ექიმი უკეთ ხედავს სიღრმეში საშოსა და საშვილოსნოს ყელს. სპეკულუმის საშოში შეყვანას სულ რამდენიმე წამი სჭირდება და შეიძლება თან ახლდეს ოდნავ არასასიამოვნო შეგრძნება. მნიშვნელოვანია, რომ ამ დროს მაქსიმალურად მოადუნოთ მენჯის კუნთები. თქვენი გინეკოლოგი, სავარაუდოდ, გამოიყენებს წყალზე დამზადებულ ლუბრიკანტს ხელსაწყოს საშოში შეყვანის გასაადვილებლად. თუ სპეკულუმი დამზადებულია ფოლადისგან, შესაძლებელია ასევე მისი წინასწარ გათბობა.

რაც შეეხება პაპ ტესტისთვის ნაცხის აღებას, ამ დროს გროვდება თქვენი საშვილოსნოს ყელის უჯრედის ნიმუში სპეციალური ბამბის ჩხირის მეშვეობით სპეკულუმის დაფიქსირების შემდეგ. ეს პროცედურა შეიძლება არასასიამოვნო იყოს, მაგრამ ის ძალიან ხანმოკლეა.

პროცესის დასკვნით ნაწილში გინეკოლოგი უკვე ხელით ჩაგიტარებთ გამოკვლევას. ხელთათმანიანი თითებით ის შევა თქვენს საშოში, რათა საშოს კედლის გასწვრივ და საშვილოსნოს შიგნით იგრძნოს სიმსივნური წარმონაქმნები ან სხვა ანომალიები. ის ასევე გარედან ხელით შეამოწმებს მუცლის ქვედა ნაწილს.

► გახსოვდეთ: ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ პროცესის განმავლობაში თავი კომფორტულად და მშვიდად იგრძნოთ. თუკი ამ პროცესების დროს გაგიჩნდებათ შეკითხვები, ან გაგიჩნდებათ ეჭვები და თავს არაკომფორტულად იგრძნობთ, თქვენ გაქვთ უფლება, ნებისმიერ დროს დასვათ ნებისმიერი შეკითხვა და მხოლოდ პასუხის მიღების შემდეგ გააგრძელოთ პროცესი.

სხვა ტესტები

პაპ ტესტისთვის შეგროვებული უჯრედის ნიმუშის შესწავლა ხდება მხოლოდ საშვილოსნოს ყელის კიბოს ნიშნების გამოსაკვლევად. შესაბამისად, სხვა დაავადებებისა თუ ინფექციების გამოსავლენად არსებობს სხვა ტესტები. მაგალითად, შეგიძლიათ გაიკეთოთ ტესტი HPV-ზე (ადამიანის პაპილომავირუსი) და სქესობრივი გზით გადამდებ სხვა ინფექციებზე (სგგი). არსებობს ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა, რომლის გაკეთება მნიშვნელოვანია პრევენციის მიზნით. ასევე, თუ გაქვთ გარკვეული ეჭვები და გჭირდებათ ტესტი კონკრეტულ სგგი-ზე, შეგიძლიათ, ეს საკითხი განიხილოთ გინეკოლოგთან ვიზიტის დროს.

არის შემთხვევები, როცა გინეკოლოგი თითით შედის სწორ ნაწლავში კუნთების ჯანმრთელობისა და სიმსივნური წარმონაქმნების შესამოწმებლად. მიუხედავად იმისა, რომ ეს პროცესი შეიძლება საკმაოდ არასასიამოვნო იყოს, გახსოვდეთ, რომ მსგავსი პროცესების მიზანია, მაქსიმალურად გამოირიცხოს დაავადებები თუ ინფექციები.

წყარო: WomanLog

გინეკოლოგები, საჭიროების შემთხვევაში, იყენებენ ულტრაბგერით აპარატს რეპროდუქციული სტრუქტურების გამოსაკვლევად, საშვილოსნოს ცისტების მოსაძებნად ან ორსულობის მონიტორინგისთვის. ეს მოწყობილობა იყენებს ხმის ტალღებს თქვენი შინაგანი ორგანოებისა და რბილი ქსოვილების გამოსახულების შესაქმნელად.

კონტრაცეფცია და ოჯახის დაგეგმვა

მნიშვნელოვანია გინეკოლოგთან ვიზიტი, თუ ხართ სექსუალურად აქტიური და არ გსურთ დაორსულება. გინეკოლოგი დაგეხმარებათ, აირჩიოთ კონტრაცეფციის თქვენთვის ყველაზე სასურველი მეთოდი. შესაძლოა, ექიმმა გამოგიწეროთ ჩასახვის საწინააღმდეგო ჰორმონალური აბები (რომელიც ზოგჯერ მენსტრუალური ციკლის დასარეგულირებლადაც ინიშნება). თუკი ჰორმონალური კონტრაცეფცია არ არის თქვენთვის სასურველი მეთოდი, გინეკოლოგი შემოგთავაზებთ არაჰორმონალურ კონტრაცეპტივებს, რომელთა რაოდენობაც დღესდღეობით საკმაოდ ბევრია. თუ ისეთ მეთოდს აირჩევთ, როგორიცაა, მაგალითად, სპილენძის საშვილოსნოსშიდა მოწყობილობა, იგივე „სპირალი“, მას ჩაგიდგამთ თავად გინეკოლოგი და მოგცემთ შესაბამის მითითებებს შემდგომი მონიტორინგისთვის.

ასევე მნიშვნელოვანია გინეკოლოგთან ვიზიტი, თუკი თქვენ გეგმავთ დაორსულებას, რადგან მოგცემთ საჭირო რჩევებს, თუ რა ნაბიჯები უნდა გადადგათ დაორსულების შანსების გასაზრდელად და ზოგადად იმისათვის, რომ მთელმა პროცესმა მშვიდად და გართულებების გარეშე ჩაიაროს.

ნებისმიერ შემთხვევაში, გახსოვდეთ, რომ ეს თქვენი სხეულია და გაქვთ სრული უფლება, გქონდეთ სრული ინფორმაცია გინეკოლოგის ნებისმიერი ქმედების საჭიროებისა და მიზნების შესახებ. ასევე, თუკი რომელიმე გინეკოლოგთან ვიზიტი თქვენთვის უსიამოვნოდ ჩაივლის ან არ იგრძნობთ თავს თავისუფლად მასთან ამ საკითხებზე საუბრის დროს, იცოდეთ, რომ ყოველთვის შეგიძლიათ მისი შეცვლა, რადგან გინეკოლოგთან ვიზიტის მიზანი საკუთარ ჯანმრთელობაზე ზრუნვაა და არა — სტრესის გამოწვევა.

გამოყენებული წყარო:

სტატიის მთარგმნელი: ინგა ღოღობერიძე

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.