ბავშვის დასამშვიდებლად მობილური ტელეფონის ან პლანშეტის ეკრანის ჩართვა ბევრმა დედამ და მამამ შეიძლება გამოსცადოს – მეთოდი მართლაც მუშაობს, ტირილი და კაპრიზები წამიერად ჩერდება. ახალი კვლევა, რომელშიც 422 მშობელი და 3-5 წლის ბავშვი მონაწილეობდა, თუმცა დამაფიქრებელ დასკვნამდე მივიდა: რეგულარულად ასე დამშვიდება ზიანს აყენებს ბავშვის ემოციურ განვითარებას.
2018-2020 წლებში ჩატარებულმა კვლევამ ნათლად გამოავლინა, რომ ელექტრონული მოწყობილობების დამშვიდების ინსტრუმენტად სისტემატური გამოყენება ბავშვებში ემოციურ რეაქტიულობასთან და დისრეგულაციასთან უკავშირდება. სხვა სიტყვებით, მობილური ან პლანშეტი ბლოკავს ბავშვს საშუალებას, თვითონ ჩამოაყალიბოს საკუთარი განცდების მართვის უნარი.
რა ხდება ბავშვის ფსიქიკაში, როცა გაჯეტით ვამშვიდებთ
მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ბავშვები, რომლებიც რეგულარულად მობილურით ან პლანშეტით დამშვიდდნენ, გამოირჩევიან სწრაფად ცვალებადი ხასიათით და გაზრდილი იმპულსურობით. ეს სიმპტომები განსაკუთრებით თვალსაჩინოა ბავშვებში, რომლებიც ისედაც ჰიპერაქტიურები, იმპულსურები და მოუსვენრები არიან.
პროფესორ ჯენი რადესკის, პედიატრის მიჩიგანის უნივერსიტეტიდან, განმარტებით: “ბავშვის დასამშვიდებლად მობილურის გამოყენება, ერთი შეხედვით, უვნებელი ჩანს, მაგრამ ხანგრძლივი პერსპექტივით რეალურ ზიანს აყენებს. განსაკუთრებით ადრეულ ასაკში, მოწყობილობა ბავშვს აკარგვინებს შანსს, თვითონ შეიმუშაოს თვითრეგულაციის მექანიზმები.”
როგორ მუშაობს ემოციების რეგულაცია
ბუნებრივი თვითრეგულაციის პროცესი ვითარდება თანდათან: ბავშვი გრძნობს დაძაბულობას ან უკმაყოფილებას, ეძებს გამოსავალს, ცდილობს, უკმარისად თუ წარმატებით, ეგუებება და ასწავლის საკუთარ თავს. ეს უნარი მომავალში საფუძვლად უდევს გონებრივ შესაძლებლობებს და ემოციურ ინტელექტს. მაგრამ როცა ყოველ ტირილზე ეკრანს ვანთებთ, ეს ბუნებრივი პროცესი წყდება.
რატომ გვგონია, რომ მობილური უშლის ზიანს
მშობლები, რომლებიც ამ მეთოდს ხშირად მიმართავენ, შეშფოთებული და დაღლილი არიან. ბავშვი კი, განსაკუთრებით თუ სახელმწიფო დაწესებულებაში თუ საზოგადოებრივ ადგილას ტირის, დაუყოვნებლივ უნდა დამშვიდდეს. ეს დაპირისპირება მშობელში შფოთვას, მორცხვს და უძლურების შეგრძნებას ბადებს.
“აღმზრდელები შვებას გრძნობენ, როცა მოწყობილობა ბავშვს სწრაფად აჩერებს,” – ხსნის დოქტორი რადესკი. “ეს თითქოს ორმხრივი გამარჯვებაა. რაც იძლევა მოტივაციას, რომ პრაქტიკა გაგრძელდეს. თუმცა პარალელურად იზრდება ბავშვის მოთხოვნაც – რაც უფრო ხშირად ვმიმართავთ მოწყობილობას, მით ნაკლები დრო რჩება ალტერნატიული, ნაკლებად საზიანო მეთოდების საცდელად.”
მოკლევადიანი სიმშვიდე, გრძელვადიანი შედეგები
კვლევის ავტორები აფრთხილებენ: ის, რაც ერთ წუთში მშვიდობს, შეიძლება გრძელვადიან ემოციური კონტროლის პრობლემებს გამოიწვიოს. ბავშვები, რომლებსაც არ შეუქმნიათ საკუთარი რეგულაციის მექანიზმები, უფრო აგრესიულები, რეაქტიულები და შფოთვადი ხდებიან.
როგორ დავეხმაროთ ბავშვს ემოციების რეგულაციაში – ალტერნატიული გზები
კარგი ამბავი ის არის, რომ გაჯეტების გარეშეც არსებობს მუშა და ჯანსაღი მეთოდები, რომლებიც ავითარებს ემოციურ ინტელექტს და ბავშვს დამოუკიდებლობის უნარს აძლევს. მნიშვნელოვანია, რომ ეს მეთოდები მშობლებმა ბავშვებს მშვიდ მდგომარეობაში აუხსნან და ერთად გამოსცადონ.
სენსორული და ფიზიკური აქტივობა
- პლასტელინის ძერწვა – სენსორული გამოცდილება ამშვიდებს ნერვულ სისტემას.
- ბატუტზე ხტომა ან რბენა – ფიზიკური აქტივობა ათავისუფლებს დაგროვილ ენერგიას.
- ღრმა სუნთქვა ერთად – შეასწავლეთ ბავშვს “სუნთქე მუცლიდან” ან “ბერტყელი ბერტყლით ჰაერი ააფრინე” თამაში.
ემოციების იდენტიფიკაცია
ბავშვს შეგიძლიათ ასწავლოთ ემოციების ფერებთან დაკავშირება: წითელი – ბრაზი, ლურჯი – სევდა, ყვითელი – სიხარული. როცა ემოციას სახელს დაარქმევს, ბავშვი იწყებს მის გააზრებას და შეგიძლიათ ერთად მოიძიოთ, როგორ დაეხმაროთ. სახელმწიფო პროგრამები ბავშვთა ჯანმრთელობისთვის ხელს უწყობს ფიზიკური და ფსიქოლოგიური კეთილდღეობის განვითარებას.
ქცევის ჩანაცვლება
თუ ბავშვი გაბრაზებულია, შესთავაზეთ “უსაფრთხო ადგილი” ბრაზის გამოხატვისთვის: ბალიშზე ხელის დაკვრა, ხმამაღალი მღერა ან ძლიერად კბილების შეკვრა და მოხსნა. ეს აგრესიას ალტერნატიულ, უსაფრთხო საწყისში ყრის და ბავშვს არ
იხილეთ ასევე: პიროტექნიკის ტრავმა ბავშვებში: რა ხდება ორგანიზმში და როგორ დავიცვათ ოჯახი
QR კოდიshenisilamaze.ge
შენი სილამაზე. (2026). ბავშვის დასამშვიდებლად მობილურის გამოყენება: რატომ არის საზიანო. 28 სექტემბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/%e1%83%91%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%a8%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%9b%e1%83%a8%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%93%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%93-%e1%83%9b/
