ინფექციური დაავადებები საქართველოში დღესაც რჩება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად, თუმცა უკანასკნელი წლების პროგრესი იმედისმომცემია. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდიუმის სხდომაზე პროფესორმა თენგიზ ცერცვაძემ, ინფექციური პათოლოგიისა და შიდსის ცენტრის დირექტორმა, წარმოადგინა ქვეყანაში არსებული მდგომარეობა და წარმატებული პროგრამები.
ჰეპატიტი C-დან აივ/შიდსის პრევენციამდე, COVID-19-ის მართვიდან ანტიმიკრობული რეზისტენტობის პრობლემებამდე – თითოეული მიმართულება მოითხოვს კომპლექსურ, მეცნიერულად დასაბუთებულ მიდგომას. ჩვენი ქვეყანა უკვე მნიშვნელოვან ნაბიჯებს დგამს ამ გამოწვევების დასაძლევად.
C ჰეპატიტის ელიმინაცია – უპრეცედენტო პროგრამა
საქართველოში ხორციელდება C ჰეპატიტის ელიმინაციის მსოფლიოში უპრეცედენტო პროგრამა, რომელიც ტრანსფორმაციას უკეთებს გლობალურ ჯანდაცვას. პირველად მედიცინის ისტორიაში მიმდინარეობს ქრონიკული ინფექციური დაავადების ელიმინაცია არა ვაქცინით, არამედ მედიკამენტოზური თერაპიით. ეს თავისთავად წარმოადგენს სამედიცინო მიღწევას, რომელიც საერთაშორისო ყურადღების ცენტრშია.
პროგრამის ფარგლებში უკვე განკურნებულია 85 ათასამდე ქრონიკული C ჰეპატიტით დაავადებული პაციენტი. ექსპერტების თქმით, საქართველოში არ განხორციელებულა სხვა ჯანდაცვითი პროგრამა, რომელსაც ამდენი ადამიანის სიცოცხლე გადაერჩინოს. თერაპია არა მხოლოდ აღკვეთს დაავადების პროგრესირებას, არამედ ამცირებს ღვიძლის ციროზისა და კიბოს რისკს.
პროგრამის წარმატება დამოკიდებულია ადრეული დიაგნოსტიკის ხელმისაწვდომობაზე და მოსახლეობის ინფორმირებაზე. თუ შენ არ გაქვს ჩატარებული ჰეპატიტების ტესტირება ბოლო 2-3 წლის განმავლობაში, გირჩევთ შეამოწმო შენი მდგომარეობა რეგულარული სამედიცინო შემოწმების დროს.
აივ/შიდსის პრევენცია და მკურნალობის თანამედროვე მიდგომები
თანამედროვე მედიცინა აივ/შიდსის მართვაში რადიკალურად განსხვავებულ პრინციპებს გვთავაზობს. 2025 წლისთვის საქართველოში იგეგმება აივ/შიდსის ეპიდემიის დაძლევა, რაც გულისხმობს ახალი შემთხვევების მინიმუმამდე დაყვანას. ეს მიზანი მიღწევადია თანამედროვე ანტირეტროვირუსული თერაპიის, პრევენციული პროგრამებისა და აივ/შიდსის პრევენციისა და მკურნალობის კომპლექსური სტრატეგიის დახმარებით.
დღეს აივ-ინფიცირებული პაციენტები, რომლებიც რეგულარულად იღებენ თერაპიას, ცხოვრობენ სრულფასოვან ცხოვრებას. ვირუსული დატვირთვის არარეგისტრირებად დონემდე დაყვანა პრაქტიკულად გამორიცხავს ინფექციის გადაცემის რისკს. ეს არის უმნიშვნელოვანესი მიღწევა, რომელიც ცვლის აივ/შიდსის შესახებ შეხედულებებს მთელ მსოფლიოში.
პრევენციის თანამედროვე მეთოდები
ადრეული გამოვლენა, რეგულარული ტესტირება და პრე-ექსპოზიციური პროფილაქტიკა (PrEP) წარმოადგენს აივ/შიდსის პრევენციის სამ ძირითად კომპონენტს. მნიშვნელოვანია, რომ ქალები რისკის ჯგუფებიდან – ისინი, ვისაც აქვს მრავალი სექსუალური პარტნიორი ან პარტნიორი უცნობი სტატუსით – რეგულარულად გაიარონ ტესტირება.
COVID-19 და რესპირაციული ინფექციები
საქართველომ ერთ-ერთმა პირველმა მსოფლიოში, ჯერ კიდევ 2022 წლის მაისიდან, მოახერხა COVID-19 გადაექცია ფატალური ინფექციიდან ერთ-ერთ რიგით რესპირაციულ ინფექციად. ეს ნიშნავს, რომ მისგან გამოწვეული ლეტალობა აღარ აღემატება ან მცირედით აღემატება გრიპისა და სხვა რესპირაციული ინფექციების მაჩვენებლებს. როგორც გლობალური COVID-19-ის სიტუაცია გვიჩვენებს, პანდემიის დინამიკა განსხვავებულია სხვადასხვა ქვეყანაში.
COVID-19 დღეს აღარ ახდენს კრიტიკულ ნეგატიურ გავლენას ადამიანების ცხოვრების ხარისხსა და ქვეყნის ეკონომიკურ მდგომარეობაზე. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ უნდა დავივიწყოთ ძირითადი პრევენციის წესები – ვაქცინაცია, ჰიგიენა და სიმპტომების არსებობისას სამედიცინო დახმარების მოძიება კვლავ აქტუალურია.
განსაკუთრებული ყურადღება საჭიროა ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელების მსგავს განსაკუთრებით საშიშ ინფექციებთან მიმართებაშიც. საქართველოში მიღწეულია ამ დაავადებით დაავადებულთა სიკვდილიანობის ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი მსოფლიოში, რაც ადასტურებს ინფექციური პათოლოგიის სპეციალისტების მაღალ კვალიფიკაციას.
ჰოსპიტალური ინფექციები და ანტიმიკრობული რეზისტენტობა
ქვეყანაში სერიოზულ პრობლემად რჩება ჰოსპიტალური ინფექციები და ანტიმიკრობული რეზისტენტობა. ეს არის გლობალური გამოწვევა, რომელ
იხილეთ ასევე: სტერილიზაციის მნიშვნელობა სილამაზის სალონებში
QR კოდიshenisilamaze.ge
შენი სილამაზე. (2026). ინფექციური დაავადებები საქართველოში – გამოწვევები და გადაჭრის გზები. 3 ოქტომბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%a4%e1%83%94%e1%83%a5%e1%83%aa%e1%83%98%e1%83%a3%e1%83%a0%e1%83%98-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98-%e1%83%a1/
