ხუთშაბათი, აპრილი 18, 2024
- Advertisement -spot_img
მთავარისხვა-ამბები5 ინსტრუმენტი, რომლებიც ინფორმაციის გადამოწმებაში დაგეხმარება

5 ინსტრუმენტი, რომლებიც ინფორმაციის გადამოწმებაში დაგეხმარება

ინტერნეტის ეპოქაში, როცა მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს ინფორმაციის უწყვეტ ნაკადზე მიუწვდება ხელი, დეზინფორმაცია მზარდ გამოწვევად იქცა. დეზინფორმაციულ კამპანიებს ხელისუფლებები იყენებენ როგორც საკუთარი, ისე უცხო ქვეყნის მოსახლეობის წინააღმდეგ გარკვეული ჯგუფების ერთმანეთთან დასაპირისპირებლად, მომხრეთა მოსაზიდად, ოპონენტების დისკრედიტაციისთვის, პანიკის დასათესად და ა.შ.

ქართველი ხალხი ამ მიმართულებით ბევრად დიდი საფრთხეების წინაშე დგას. მცდარი, შეცდომაში შემყვანი ნარატივების გაჟღერებას საქართველოში გადაწყვეტილებებზე პასუხისმგებელი პირები თითქმის არასდროს ერიდებიან. ეს განსაკუთრებით ცხადი ხდება პოლიტიკური არასტაბილურობის, ფართომასშტაბიანი აქციების მიმდინარეობისას და მის შემდეგ, როცა პოლიტიკური მოწინააღმდეგეების გათიშვა და პროტესტის გაფანტვაა საჭირო.

გარდა ამ მხრივ არსებული პრობლემებისა, ქვეყნის რეალობაში ეროვნული უსაფრთხოების გამოწვევებიც დგას — დასავლეთთან ჰიბრიდულ ომში ჩართული რუსეთი თავისი პროპაგანდისტული არხებით ყველაფერს აკეთებს, რათა საქართველოში პროდასავლური განწყობა ჩააქროს და მოსახლეობა ევროკავშირისა და ნატოს მიმართ უნდობლად განაწყოს. სწორედ ამიტომ, ძალიან მნიშვნელოვანია ვფლობდეთ მარტივ საშუალებებს, რომლებიც ინფორმაციის გადამოწმებაში დაგვეხმარება. ეს სტატია სწორედ ამას შეეხება.

Tineye

პირველწყაროს გაგებას დეზინფორმაციასთან ბრძოლაში უდიდესი მნიშვნელობა აქვს. ყალბი ამბავი ხშირად სწორედ პირველწყაროზე მანიპულაციის შედეგია. ასევე, თავად პირველწყაროც შეიძლება იყოს დეზინფორმაციის გამავრცელებელი. მნიშვნელოვანია კონტექსტიც, რომელშიც ქვეყნდება კონკრეტული მასალა. მაგალითად, ხშირად იუმორისტული გვერდების მიერ გამოქვეყნებულ მასალას კონკრეტული აქტორები რეალურად ასაღებენ და ამით სხვადასხვა მიზანს აღწევენ. ასევე, ხშირად დეზინფორმატორები თარიღით მანიპულირებენ და ძველ ამბავს ახლად ასაღებენ — ერთი შეხედვით, შეიძლება ეს პრობლემად არ გვეჩვენებოდეს, თუმცა უნდა გვახსოვდეს, რომ კონკრეტული ისტორია შეიძლება 10 წლის წინ არ იყო მნიშვნელოვანი, თუმცა აწმყოში დიდი გაუგებრობა გამოიწვიოს.

Tineye.com არის პლატფორმა, რომელიც ფოტოს ატვირთვით, ან ლინკის ჩაწერით ყველა ამ ინფორმაციას მოგაწვდით.

ESRI | World Imagery Wayback

ხშირად დეზინფორმაცია ისტორიის რევიზიონიზმს ეფუძნება. ერთი შეხედვით, ნაკლებად რეალისტურად ჟღერს, თუმცა ხშირად ინფრასტრუქტურის/გარემოს ცვლილება კონკრეტულ მიზნებს ემსახურება. შესაბამისად, მნიშვნელოვანია გვქონდეს შესაძლებლობა, გადავამოწმოთ, თუ როგორ გამოიყურებოდა კონკრეტული გეოგრაფიული გარემო დროის სხვადასხვა მონაკვეთში. ამისათვის საუკეთესო საშუალება ESRI World Imagery Wayback-ია, რომელიც საშუალებას მოგცემთ, სხვადასხვა წელს გადაღებული სატელიტური ფოტოები ერთმანეთს შეადაროთ. ამ გზით თავს დაიცავთ სატელიტური ფოტოების გაყალბების გზით სხვა ნებისმიერი მანიპულაციისგანაც.

Google Fact Check Explorer

ციფრულმა ეპოქამ ფაქტჩექერების მნიშვნელობაც ძალიან გაზარდა. ინტერნეტში ყოველდღიურად უდიდესი რაოდენობის სიახლე ჩნდება, რომელთა ნაწილიც აუცილებლად შეიცავს დეზინფორმაციის ნიშნებს, ეს პრობლემა კი გაკონტროლებას მოითხოვს. როგორც წესი, კონკრეტულ მედიასაშუალებებს ჰყავთ საკუთარი ფაქტჩექერები, რომლებიც ამ კომპანიებისთვის მუშაობენ. ეს კონკრეტული ინფორმაციის გადამოწმებას ძალიან ართულებს, რადგან, ცალკეული მედია დეზინფორმაციის მთელ სპექტრს ვერ ფარავს. Google Fact Check Explorer არის ცენტრალიზებული პლატფორმა, სადაც სხვადასხვა გამოცემის გადამოწმებული ინფორმაციისა და ვერდიქტის ხილვაა შესაძლებელი, საკმარისი მხოლოდ საძიებო სიტყვის ჩაწერაა.

წაიკითხედ სრულად

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

მასალის გამოყენების პირობები
მსგავსი სიახლეები
“შენი ჰოროსკოპი” უკვე რადიო “პოზიტივზე” – გაეცანი Fm104.3 -ზე ყოველ სამუშაო დღეს შენს ჰოროსკოპს

“შენი ჰოროსკოპი” უკვე რადიო “პოზიტივზე” – გაეცანი Fm104.3 -ზე ყოველ სამუშაო დღეს შენს ჰოროსკოპს

17 აპრილი 2024
„გაიზარდა მტრედი“; „დახატული გოგო“ – დათო ხუჯაძის უსაყვარლესი ქალიშვილის ახალი ფოტო, რომელიც მამამ გამოაქვეყნა

„გაიზარდა მტრედი“; „დახატული გოგო“ – დათო ხუჯაძის უსაყვარლესი ქალიშვილის ახალი ფოტო, რომელიც მამამ გამოაქვეყნა

17 აპრილი 2024
ტაბიძის ქუჩაზე სროლა იყო – დაჭრილია 3 ადამიანი

ტაბიძის ქუჩაზე სროლა იყო – დაჭრილია 3 ადამიანი

17 აპრილი 2024
როგორ დავეხმაროთ, პატარებს სიბნელის შიშის დაძლევაში? რატომ ეშინიათ პატარებს სიბნელის?

როგორ დავეხმაროთ, პატარებს სიბნელის შიშის დაძლევაში? რატომ ეშინიათ პატარებს სიბნელის?

აპრილი 17, 2024
გიორგი ფხაკაძის ორგანიზაციების იურიდიული დეპარტამენტის უფროსად ნინო ენდელაძე დაინიშნა

გიორგი ფხაკაძის ორგანიზაციების იურიდიული დეპარტამენტის უფროსად ნინო ენდელაძე დაინიშნა

აპრილი 17, 2024
„სახსრების ენდოპროთეზირების“ პროგრამით 196 ბენეფიციარი, „500-ლარიანი მედიკამენტების დაფინანსების“ პროგრამის ფარგლებში კი 125 966 მომართვა დაფინანსდა

„სახსრების ენდოპროთეზირების“ პროგრამით 196 ბენეფიციარი, „500-ლარიანი მედიკამენტების დაფინანსების“ პროგრამის ფარგლებში კი 125 966 მომართვა დაფინანსდა

აპრილი 17, 2024
როგორ  შევარჩიოთ კომფორტული საწოლი ჩვენი საძინებლისთვის

როგორ შევარჩიოთ კომფორტული საწოლი ჩვენი საძინებლისთვის

აპრილი 17, 2024
რჩევები, რომლებიც დივნის შეძენამდე უნდა გაითვალისწინოთ

რჩევები, რომლებიც დივნის შეძენამდე უნდა გაითვალისწინოთ

აპრილი 17, 2024
ფერადი და ინტერაქტიული გუგლის ახალი ოფისი თელ-ავივში

ფერადი და ინტერაქტიული გუგლის ახალი ოფისი თელ-ავივში

აპრილი 17, 2024
გაიცანით ქუთაისის სავიზიტო ბარათებად ქცეული ქანდაკებების ავტორი – გიორგი კიკვაძე

გაიცანით ქუთაისის სავიზიტო ბარათებად ქცეული ქანდაკებების ავტორი – გიორგი კიკვაძე

აპრილი 17, 2024
გულით დაავადებულებს ურჩევენ ლიმონის წვენის მიღებას

გულით დაავადებულებს ურჩევენ ლიმონის წვენის მიღებას

აპრილი 17, 2024
ეს სამი უძვირფასესი ბუჩქოვანი კულტურა არა მარტო დაამშვენებს თქვენს კარ-მიდამოს, არამედ გაგახარებთ უხვი მოსავლიანობით და შეავსებს თქვენს ორგანიზმს  ძვირფა­სი ნივთიერებებით…

ეს სამი უძვირფასესი ბუჩქოვანი კულტურა არა მარტო დაამშვენებს თქვენს კარ-მიდამოს, არამედ გაგახარებთ უხვი მოსავლიანობით და შეავსებს თქვენს ორგანიზმს ძვირფა­სი ნივთიერებებით…

აპრილი 17, 2024
როგორი მამაა ბუდუ ზივზივაძე მიუხედავად მისი დატვირთული რეჟიმისა

როგორი მამაა ბუდუ ზივზივაძე მიუხედავად მისი დატვირთული რეჟიმისა

17 აპრილი 2024
რატომ ერჩივნა გაბრიელ გარსია მარკესს რომ მისი ნაწერები მხოლოდ გარდაცვალების შემდეგ აღმოეჩინათ

რატომ ერჩივნა გაბრიელ გარსია მარკესს რომ მისი ნაწერები მხოლოდ გარდაცვალების შემდეგ აღმოეჩინათ

17 აპრილი 2024
„საქართველოს გზა ევროპაშია. ევროპული გზა გვაერთიანებს!“ – ხვიჩა კვარაცხელია

„საქართველოს გზა ევროპაშია. ევროპული გზა გვაერთიანებს!“ – ხვიჩა კვარაცხელია

17 აპრილი 2024
პარიზის წიგნის ფესტივალზე საქართველოს მწერალთა სახლი ეროვნული სტენდით პირველად არის წარმოდგენილი

პარიზის წიგნის ფესტივალზე საქართველოს მწერალთა სახლი ეროვნული სტენდით პირველად არის წარმოდგენილი

აპრილი 17, 2024
კრაკოვის ეროვნული მუზეუმი საქართველოსადმი მიძღვნილ მასშტაბურ გამოფენას უმასპინძლებს

კრაკოვის ეროვნული მუზეუმი საქართველოსადმი მიძღვნილ მასშტაბურ გამოფენას უმასპინძლებს

აპრილი 17, 2024
ჭაჭუნას ეროვნული პარკი ვიზიტორებს სალაშქრო, საგანმანათლებლო და ფრინველებზე დაკვირვების ტურებს სთავაზობს

ჭაჭუნას ეროვნული პარკი ვიზიტორებს სალაშქრო, საგანმანათლებლო და ფრინველებზე დაკვირვების ტურებს სთავაზობს

აპრილი 17, 2024
21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 21, 2024
18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 18, 2024
18 აპრილის ასტროლოგიური პროგნოზი

18 აპრილის ასტროლოგიური პროგნოზი

აპრილი 18, 2024
მოსალოდნელია ძალიან ძლიერი მაგნიტური ქარიშხლები – აპრილის მძიმე დღეები

მოსალოდნელია ძალიან ძლიერი მაგნიტური ქარიშხლები – აპრილის მძიმე დღეები

აპრილი 17, 2024
საკრალური დღეა! სწორედ დღეს გააერთიანებენ საკუთარ ენერგიებს გამარჯვების მმართველი პლანეტა – ცაგარელის პროგნოზი

საკრალური დღეა! სწორედ დღეს გააერთიანებენ საკუთარ ენერგიებს გამარჯვების მმართველი პლანეტა – ცაგარელის პროგნოზი

აპრილი 17, 2024
ტენილი ყველი და მისი მომზადების ტექნოლოგია

ტენილი ყველი და მისი მომზადების ტექნოლოგია

აპრილი 17, 2024
დამბალხაჭო – ყველის სახეობა, რომელიც ქართულ არამატერიალურ ძეგლთა სიაშია

დამბალხაჭო – ყველის სახეობა, რომელიც ქართულ არამატერიალურ ძეგლთა სიაშია

აპრილი 17, 2024
როგორ შევინახოთ კიტრი და პომიდორი სწორად

როგორ შევინახოთ კიტრი და პომიდორი სწორად

აპრილი 17, 2024
ფერადი და ინტერაქტიული გუგლის ახალი ოფისი თელ-ავივში

ფერადი და ინტერაქტიული გუგლის ახალი ოფისი თელ-ავივში

17 აპრილი 2024
მსოფლიოს 8 საუკეთესო საცხოვრებელი ადგილი

მსოფლიოს 8 საუკეთესო საცხოვრებელი ადგილი

16 აპრილი 2024
Avenue Rapp ნამდვილი არქიტექტორული მარგალიტი პარიზში

Avenue Rapp ნამდვილი არქიტექტორული მარგალიტი პარიზში

16 აპრილი 2024
spot_img

ბოლო სიახლეები