ზამთარში სიკვდილიანობა მნიშვნელოვნად უფრო მაღალია, ვიდრე თბილ სეზონზე, რაც სხვადასხვა ქვეყანაში ჩატარებულ კვლევებში დასტურდება. განსაკუთრებით საგანგაშოა ის ფაქტი, რომ შობა-ახალი წლის დღესასწაულო პერიოდში რისკი კიდევ უფრო იზრდება, ხოლო მიზეზთა 95% გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს უკავშირდება.
ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ სადღესასწაულო დღეებში ხშირი ქეიფი, გადატვირთული გრაფიკი და ჯანსაღი ცხოვრების წესის დარღვევა დამატებით ჯანმრთელობის რისკებს ქმნის. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ყურადღება მივაქციოთ იმ ფაქტორებს, რომლებიც ზამთარში ჩვენს ორგანიზმზე უარყოფით გავლენას ახდენს.
რა ასახელებენ მსოფლიო კვლევები ზამთრის რისკების შესახებ
1973-2001 წლებში შეერთებულ შტატებში ჩატარებულმა ფართომასშტაბიანმა კვლევამ გამოავლინა ე.წ. “დღესასწაულის ეფექტი”. შობა-ახალი წლის პერიოდში სიკვდილიანობა 5%-ით იზრდება, ხოლო ეს მაჩვენებელი ყველაზე მაღალია კარდიოვასკულური დაავადებების ფონზე. შვედეთის ნაციონალური კორონარული განყოფილების რეესტრის მონაცემებით, საშობაო არდადეგების დროს მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტის შემთხვევები 15%-ით მატულობს.
ცენტრალურ ნორვეგიაში ჩატარებულმა კვლევამ დაადგინა, რომ წელიწადის ყველაზე სარისკო პერიოდი 22 დეკემბრიდან 11 იანვრამდე მიმდინარე დღესასწაულო არდადეგებს ემთხვევა. ეს მონაცემები კარგ საფუძველს იძლევა, რომ სერიოზულად მივიღოთ პრევენციული ღონისძიებები და განსაკუთრებული ყურადღება მივაქციოთ ჯანმრთელობას სწორედ ამ კრიტიკულ დროს.
ინტერვენციული კარდიოლოგი სპარტაკ ლეკვეიშვილი ხაზს უსვამს, რომ საქართველოში, სადაც შობა-ახალი წლების დღესასწაულებზე სუფრასთან ქეიფი თითქმის მთელ თვეს გრძელდება, კარდიოვასკულური რისკები განსაკუთრებით მაღალია. განათლებული მიდგომა საკუთარი ჯანმრთელობის მიმართ ამ პერიოდში სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.
რა ფაქტორები ზრდის კარდიოვასკულურ რისკებს ზამთარში
გარემო ფაქტორები და ფიზიოლოგიური ცვლილებები
დაბალი ტემპერატურა, დღის სინათლის შემცირება და ინფექციების გავრცელება ზამთარში ორგანიზმზე კომპლექსურ დატვირთვას ქმნის. ცივ ამინდში სისხლძარღვები ვიწროვდება, რაც არტერიული წნევის მომატებას იწვევს. გულის სიხშირეც მატულობს, რადგან ორგანიზმი ცდილობს სხეულის ნორმალური ტემპერატურა შეინარჩუნოს.
ფიზიკური აქტივობის შემცირება, რაც ზამთრის თვეებისთვის დამახასიათებელია, დამატებით ხელს უწყობს არტერიული წნევის ცვალებადობას და კარდიოვასკულური რისკის ზრდას. სხეულის წონა და ქოლესტერინის დონე ამ პერიოდში, როგორც წესი, მატულობს, რაც გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე დამატებით დატვირთვას ქმნის.
დღესასწაულო პერიოდის სპეციფიკური საფრთხეები
საშობაო არდადეგების დროს ადამიანები ნაკლებად მიმართავენ ექიმს და ხშირად უგულებელყოფენ საგანგაშო სიმპტომებს. მაღალკალორიული საკვები, ალკოჰოლის მომატებული მოხმარება და არაჯანსაღი კვების რეჟიმი მნიშვნელოვნად აუარესებს სისხლძარღვების ენდოთელიუმის ფუნქციას, რაც ათეროსკლეროზის და თრომბოზის რისკს ზრდის.
ემოციური სტრესი, ძილის დეფიციტი და გადატვირთული სოციალური ღონისძიებები დამატებით ფაქტორებია, რომლებიც გულის მუშაობას ართულებენ. ამ პერიოდში ორგანიზმის მთლიანი მდგომარეობა საჭიროებს გამაძლიერებელ მხარდაჭერას და დაბალანსებულ მიდგომას, განსაკუთრებით იმ ადამიანების შემთხვევაში, ვინც უკვე გულ-სისხლძარღვთა დაავადების რისკ-ჯგუფშია.
როგორ დავიცვათ ჯანმრთელობა ზამთრის პერიოდში
პრევენცია და გონივრული მიდგომა საკუთარი ჯანმრთელობის მიმართ შეიძლება მნიშვნელოვნად შეამციროს რისკები. მედიკამენტების რეგულარული მიღება და ექიმის რჩევების დაცვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ პაციენტებისთვის, ვისაც უკვე დიაგნოსტირებული აქვს გულ-სისხლძარღვთა დაავადება ან დიაბეტი.
კვების რაციონში ყურადღება უნდა მიაქციოთ ვიტამინების, ანტიოქსიდანტებისა და ოჰ-3 ცხიმოვანი მჟავების ადეკვატურ მიღებას. ზომიერად დაჯავშნილი ფიზიკური აქტივობა, თუნდაც 30 წუთი დღეში, სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა. მედიცინის თანამედროვე კვლევები ადასტურებს, რომ ქრონიკული დაავადებების დროული მართვა ხელს უშლის სერიოზული გართულებების განვითარებას და ორგანიზმს უკეთეს მდგომარეობაში ინარჩუნებს.
პრაქტიკული რჩევები ზამთრის უსაფრთხოებისთვის</h
სკანირება
QR კოდიshenisilamaze.geსტატიის ციტირებაშენი სილამაზე. (2026). ზამთარში სიკვდილიანობა უფრო მაღალია – რა იწვევს რისკის მატებას. 3 ოქტომბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/%e1%83%96%e1%83%90%e1%83%9b%e1%83%97%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%a8%e1%83%98-%e1%83%a1%e1%83%98%e1%83%99%e1%83%95%e1%83%93%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%9d%e1%83%91%e1%83%90/
© 2026 შენი სილამაზე · Public Health Institute of Georgia (PHIG)
QR კოდიshenisilamaze.ge
შენი სილამაზე. (2026). ზამთარში სიკვდილიანობა უფრო მაღალია – რა იწვევს რისკის მატებას. 3 ოქტომბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/%e1%83%96%e1%83%90%e1%83%9b%e1%83%97%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%a8%e1%83%98-%e1%83%a1%e1%83%98%e1%83%99%e1%83%95%e1%83%93%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%9d%e1%83%91%e1%83%90/
