ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, ზევსმა პრომეთე ადამიანებისთვის ცეცხლის მიცემისთვის დასაჯა. მთაზე ჯაჭვით მიაბა და არწივი დაასვა, რომელიც მის ღვიძლს ჭამდა. ღვიძლი ყოველღამე ხელახლა იზრდებოდა და არწივი მის საჭმელად ბრუნდებოდა. საინტერესოა, შესაძლებელია თუ არა რეალობაში ღვიძლი ხელახლა გაიზარდოს?
მეცნიერებმა კიბოს „სუსტ წერტილს“ მიაგნეს – ახალი მიდგომა კიბოს შესაჩერებლად
მეცნიერებმა იპოვეს წამლის ეფექტიანობის გაზრდის საშუალება. ეს ყველაფერი სიმსივნის შიგნით არსებულ „ენერგეტიკულ ქარხნებს“ უკავშირდება.
ყველა ცოცხალი უჯრედი იკვებება სპეციალური „განყოფილებებით“, რომელსაც ეწოდება მიტოქონდრია და რომელიც გამოიმუშავებს ენერგიას.
ექსპერტებმა დაადგინეს, რომ მიტოქონდრიული დნმ-ის „გადატვირთვის“ შედეგად, მათ შეუძლიათ, ორ-ნახევარჯერ გააძლიერონ სიმსივნეზე წამლების რეაგირება.
მათ ეს გააკეთეს საერთო იმუნოთერაპიის პრეპარატზე, სახელწოდებით ნივოლუმაბი, რომელიც გამოიყენება ისეთი დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიცაა მელანომა, ფილტვის კიბო, ღვიძლის კიბო და კოლორექტალური კიბო.
ექსპერიმენტებმა აჩვენა, რომ ნივოლუმაბი ორ-ნახევარჯერ უფრო ეფექტიანი იყო, როდესაც სიმსივნეებს ჰქონდათ მიტოქონდრიული დნმ-ის მუტაციების მაღალი დონე.
შოტლანდიისა და გლაზგოს უნივერსიტეტის კიბოს კვლევის ჯგუფის ლიდერმა, დოქტორ Payam Gammage-მა თქვა: „კიბო ჩვენი სხეულის დაავადებაა. იმის გამო, რომ კიბოს უჯრედები გარეგნულად ჯანმრთელ უჯრედებს ჰგავს, იმუნური სისტემის ამოცნობა და განადგურება რთული ამოცანაა.
„კიბოს უჯრედების ნახევარზე მეტს აქვს მუტაციები მიტოქონდრიულ დნმ-ში, მაგრამ როდესაც ჩვენ ლაბორატორიაში შევქმენით ეს მუტაციები, აღმოვაჩინეთ, რომ უჯრედები ყველაზე მუტაციური მიტოქონდრიული დნმ-ით იყო ბევრად უფრო მგრძნობიარე იმუნოთერაპიის მიმართ.
„გვაქვს მძლავრი ინსტრუმენტი, რომელიც გვაძლევს სრულიად ახალ მიდგომას კიბოს შესაჩერებლად“. – თქვა მან.
დოქტორ იან ფოლკესმა, CRUK-ის კვლევისა და ინოვაციების აღმასრულებელმა დირექტორმა, თქვა: „ერთწლიანი შრომატევადი ლაბორატორიული კვლევის შემდეგ, ჩვენ გამოვავლინეთ კიბოს მნიშვნელოვანი სუსტი წერტილი.
მიტოქონდრიული დნმ-ის მუტაციები კიბოს საერთო ნაწილია და ამ გასაოცარ აღმოჩენას უსაზღვრო პოტენციალი აქვს“.
კვლევაზე ასევე მუშაობდა დოქტორი ედ რეზნიკი Memorial Sloan-Kettering Cancer Center-იდან, – ეს კვლევა ხსნის მთელ სამყაროს, სადაც ჩვენ შეგვიძლია შევცვალოთ სიმსივნეების ენერგიის წყაროები, რათა დავამარცხოთ კიბო უფრო სწრაფად,” – დასძინა მან.
შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალ Nature Cancer-ში.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
ასაკთან ერთად, რატომ პატარავდება სხეული – ხანდაზმულ ასაკში ადამიანთა სიმაღლე მცირდება
ხანდაზმულ ასაკში ადამიანთა სიმაღლე მცირდება. ამას სხვადასხვა მიზეზი შეიძლება ჰქონდეს.
დაპატარავებას ხშირად ხერხემლის პრობლემები იწვევს. როცა სხეულის ზედა ნაწილში მისი მრუდი იზრდება, რასაც კიფოზი ეწოდება. ეს იმიტომ ხდება, რომ ორგანიზმში არსებული კუნთების ბოჭკოები წლების მატების პარალელურად უწინდელ ფორმას ვეღარ ინარჩუნებს, ამიტომ ხერხემლის დამხმარე კუნთები სუსტდება.
შედეგად, გრავიტაციას ისე ვეღარ ვეწინააღმდეგებით და წელში ბოლომდე გასწორება გვიჭირს. ამის თავიდან ასაცილებლად სპეციალისტები ფიზიკურ აქტიურობას გვირჩევენ. ვარჯიში არა მხოლოდ კიფოზის რისკის შემცირებაში, არამედ უკვე ხანდაზმულობაში მდგომარეობის გამოსასწორებლადაც რეკომენდებულია.
სხვა მიზეზი, რომლის გამოც ჩვენი სხეული პატარავდება, ძვლების სიმკვრივის დაკარგვაა. ამას საფუძვლად სასქესო ჰორმონების, ესტროგენისა და ტესტოსტერონის, ასაკობრივი შემცირება ედება. ხშირად აღნიშნულ პროცესს D ვიტამინის ნაკლებობა და თირკმლის მიერ ნაკლები კალციუმის შთანთქმა აჩქარებს და შესაძლოა, ოსტეოპოროზიცგანაპირობოს, რაც ძვლის დაავადებაა.
ძვლის სტრუქტურის ცვლილება ოსტეოპოროზის დროს.
როცა ადამიანის ძვლები სუსტდება და უფრო ფოროვანი სტრუქტურის ხდება, ხერხემალი ორგანიზმის წონას ვეღარ უძლებს და ზიანდება. როგორც წესი, მსგავს დაზიანებებს ტკივილი არ ახლავს თან, ამიტომ ის შეუმჩნეველი რჩება, ხერხემალი კი ნელ-ნელა უფრო და უფრო მჭიდროვდება.
ეს ხშირად ხერხემლის დისკების ცვლილებას იწვევს. ისინი 30-40 წლის ასაკიდან გამოშრობას იწყებს და წყალთან ერთად სიმტკიცესაც კარგავს. მათი რაოდენობა სულ 23-ია, ამიტომ თუნდაც ზოგიერთ მათგანში მიმდინარე ამგვარი პროცესები სიმაღლის რამდენიმე მილიმეტრით შემცირებას განაპირობებს.
კარგია რეგულარული ვარჯიში, რადგან ის სხეულს ტონუსში ამყოფებს, კუნთებს მასას უნარჩუნებს და ძვლების სიმყარეს უზრუნველყოფს. ასევე, რეკომენდებულია D ვიტამინითა და კალციუმით მდიდარი საკვების მიღება.
პირველ რიგში, კონსულტაცია ექიმთან უნდა გაიაროთ.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
რა გავლენა აქვს სეზონურ ვირუსებს ბავშვის ნერვულ სისტემაზე?
საქართველოს პირველი არხის გადაცემა „პირადი ექიმი – მარი მალაზონია“
რა გავლენა აქვს სეზონურ ვირუსებს ბავშვის ნერვულ სისტემაზე?
საუბრობს ბავშვთა ნევროლოგი თამარ ედიბერიძე:
„სეზონური ვირუსებით ზამთარიც და შემდეგ გაზაფხულიც საკმაოდ დატვირთულია. სხვადასხვა კატეგორიის ვირუსები არსებობს.
არის ვირუსები, რომლებიც, ადამიანზე შედარებით ნაკლებად მოქმედებს. ზოგადად, რა თქმა უნდა, ნებისმიერი ტიპის ვირუსული ინფექცია, ნებისმიერი ავადობა გამოწვევაა. მათ შორის, ნერვული სისტემისათვის. იმუნური სისტემის მესაჭეც შესაბამისი ცენტრებია, რომლებიც ნერვულ სისტემაშია ლოკალიზებული. განსაკუთრებით აგრესიული და მძაფრი გავლენის მქონე ვირუსების დროს, მათთან ბრძოლის შემთხვევაში, ჩვენს ორგანიზმში გარკვეული ტოქსიკური ნივთიერებები გამოიყოფა, რომელთა მიმართაც, შესაძლოა, მეორადად, ნერვული სისტემა მგრძნობიარე იყოს. განსაკუთრებით ბავშვის, მას გამოცდილებაც ნაკლები აქვს, რესურსიც და ვირუსების მცირე დოზა, რაც ჩვენთვის შესაძლოა, ნაკლებად დრამატული იყოს, ბავშვისთვის უკვე საკმარისია, რომ სერიოზული პრობლემები გამოიწვიოს. მეორე მხრივ, ზუსტად იმ მცირე დოზიდან გამომდინარე, საქმეც ნაკლები აქვს, შესაძლოა, შესაძლოა, მალეც გამოჯანმრთელდეს, ვიდრე ზრდასრული.
ბევრი ფაქტორი მუშაობს. ინდივიდუალური რესურსი, ინდივიდუალური ამტანობა, სხვა ქრონიკული მდგომარეობა, – ალერგიული ფონი, ცისტური ფიბროზი, ბრონქული ასთმა, თუ სხვა, რომლებმაც შესაძლოა, ორგანიზმი დაასუსტოს და გამოწვევად იქცეს. ნებისმიერ ვირუსულ ინფექციას გარკვეული აგზნების ფაზა აქვს, პირველი მძაფრი რეაქციაა, რომელიც ქცევასა და ემოციას უკავშირდება. ბავშვები უფრო მტირალა, ჭირვეულები ხდებიან. როდესაც ცხელებაც ემატება, აჟიტირებაც შეიძლება დაერთოს, ან დროში გახანგრძლივებისა და დოზის გახანგრძლივების შემთხვევაში, პირიქით, მოდუნება, მივარდნა გამოიწვიოს. სპეციალისტები ამას მიჩვეულები ვართ და ეს ჩვენთვის ლოგიკური მოლოდინებია.
სპეციალისტებს მივარდნილი, მოდუნებული, უმოძრაო ბავშვის უფრო გვეშინია, ვიდრე აჟიტირებული, აგზნებული, გაღიზიანებული ბავშვის, რამდენადაც შემაწუხებელი არ უნდა იყოს მშობლისთვის.
მწვავე პერიოდში ეს გამოწვევები და აჟიტირება, ქცევის დარღვევა და ნერვული სისტემის რეაგირება და მეორეა გამოჯანმრთელების პერიოდში. 2-3 კვირა ნაავადმყოფარ ბავშვს რუტინაში დაბრუნება უჭირს, ფიზიკური დატვირთვისა, თუ სხვადასხვა დატვირთვის მიმართ, თითქოს, შედარებით შემცირებულია. 2-3 კვირა ნაავადმყოფარ პერიოდში ეს უხეშ პრობლემად არ ითვლება, მით უმეტეს, თუ ეს აღდგენადია. ანუ, ვატყობთ, რომ დროში გაუმჯობესებისაკენ მივდივართ. უშუალოდ მწვავე პერიოდიც, ვირუსის შემთხვევაში ვიცით, რომ 5-6 დღე ნორმალურია. არის ვირუსები, რომლებიც შესაძლოა, 10 დღემდეც გახანგრძლივდეს. უბრალოდ, 3-4-5 დღის შემდეგ სასიგნალო სისტემა გვერთვება იმ თვალსაზრისით, რომ, მაგალითად ბაქტერიული ტიპის გართულებები, ან სხვა ასოცირებული მდგომარეობები არ გაგვეპაროს.
მშობლებსა და ოჯახის წევრებს ვანუგეშებთ იმ თვალსაზრისით, რომ მწვავე პერიოდში, 5-6 დღიანი ქცევითი, თუ ემოციური დარღვევები, ისევე, როგორც ნაავადმყოფარ პერიოდში, 2-3-კვირიანი შლეიფი, ეს მეტ-ნაკლებად ნორმალურია. მაგრამ, რა თქმა უნდა არის გარკვეული რეკომენდაციები, რომლებიც უნდა გავითვალისწინოთ.
ყველაფრის თავი და თავი წყალია. დიდი რაოდენობით სითხეებით დატვირთვა, სუფთა წყალი, შინაურული კომპოტებით დატვირთვა მნიშვნელოვანია. მოვერიდოთ გაზიან, ემულგატორებით დატვირთულ სასმელებს. თუმცა, გადაუდებელ შემთხვევაში, მცირე რაოდენობით ესეც შესაძლებელია. სითხე ნაწლავური ინფექციის შემთხვევაში, ნაწლავების სანაციასაც უზრუნველყოფს, სისხლში შეიწოვება და ის ტოქსიკური მეტაბოლიტები, რომლებიც ვირუსთან, თუ ბაქტერიასთან ბრძოლის პროცესში გამომუშავდება და შესაძლოა, იმ მედიკამენტების გავლენაც იყოს, რომელიც ამ პერიოდში გვჭირდება, ორგანიზმიდან გამოიტანს. დიდი დოზით სითხე ფილტრაციის პროცესსაც აჩქარებს, შარდვის პროცესსაც და უფრო უმტკივნეულოდ, სწრაფად, ეფექტურად გამოიდევნება ტოქსიკური მეტაბოლიტები. სითხის დეფიციტზე ნერვული სისტემა ძალიან მგრძნობიარეა. მივარდნილი, მოდუნებული ბავშვის შემთხვევაში, გაუწყლოების პრობლემა შეიძლება იყოს. ვირუსების დროს გაუწყლოება ძალიან ადვილად დგება. მიღებული და გამოყოფილი სითხის რაოდენობა აუცილებლად უნდა ვაკონტროლოთ. ბავშვი, რომელიც ბევრ სითხეს სვამს, ბევრს უნდა შარდავდეს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, სხვა სასიგნალო სისტემა ჩაერთოს. ეს ძალიან მნიშვნელოვანი გაფრთხილებაა.“
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
„ჩვენს კლინიკაში 50 ვაკანტური სამუშაო ადგილი გამოთავისუფლდა“ – ლევან რატიანი
„ჩვენს კლინიკაში 50 ვაკანტური სამუშო ადგილი გამოთავისუფლდა,- ამის შესახებ, პირველი საუნივერსიტეტო კლინიკის დირექტორმა ლევან რატიანმა განაცხადა.
„50 ვაკანტური სამუშაო ადგილი გამოთავისუფლდა ჩვენს კლინიკაში, სადაც შესაძლებელია დასაქმდეს როგორც ექიმი, ასევე ექთანი და სანიტარი. აუცილებლად მათთან მოხდება აუდიენცია, გასაუბრება, პირობების შეთავაზება და თანხმობის შემთხვევაში სამსახურში აყვანა“,- აღნიშნა რატიანმა.
მთავრობის გადაწყვეტილებით, რესპუბლიკური საავადმყოფოს ბაზაზე ახალი საავადმყოფო აშენდება.
საქართველოს პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილის ხელმძღვანელობით მთავრობის სხდომა გაიმართა. მინისტრთა კაბინეტის წევრებმა დღის წესრიგით გათვალისწინებული 4 საკითხი განიხილეს.
განსახილველ საკითხებს შორის იყო საქართველოს მთავრობის განკარგულების პროექტი ,,შპს აკადემიკოს ნიკოლოზ ყიფშიძის სახელობის ცენტრალური საუნივერსიტეტო კლინიკის ახალ პროექტთან დაკავშირებით რიგი საკითხების განსახორციელებელ ღონისძიებათა შესახებ“. როგორც მთავრობის სხდომაზე პრემიერმა აღნიშნა, სპეციალისტების დასკვნით, იმისთვის, რომ კლინიკამ საერთაშორისო სტანდარტები დააკმაყოფილოს, შენობის რეკონსტრუქცია ძირითად შემთხვევაში შეუძლებელი და არარენტაბელურია, შესაბამისად, იგეგმება ძველი შენობის დემონტაჟი და რესპუბლიკური საავადმყოფოს ბაზაზე აშენდება მრავალპროფილური, მაღალტექნოლოგიური სამედიცინო დაწესებულება, ახალი რესპუბლიკური საავადმყოფო.
„სამინისტრომ ძალიან ბევრი იმუშავა ამ საკითხზე − შეისწავლა საფუძვლიანად რესპუბლიკური საავადმყოფოს მდგომარეობა როგორც ფინანსური, ასევე ინფრასტრუქტურული; შეისწავლა, თუ რამდენად პასუხობს კლინიკა უსაფრთხოების ნორმებსა და საერთაშორისო მოთხოვნებს. პროცესში ჩართულები იყვნენ როგორც ქართველი, ასევე საერთაშორისო ექსპერტები; ჩატარდა 5 სხვადასხვა ექსპერტული კვლევა; მომზადდა შესაბამისი დასკვნები, რომლებმაც კლინიკაში არსებული რთული ვითარება მკაფიოდ წარმოაჩინა. სპეციალისტების დასკვნით, იმისთვის, რომ კლინიკამ საერთაშორისო სტანდარტები დააკმაყოფილოს, შენობის რეკონსტრუქცია ძირითად შემთხვევაში შეუძლებელი და არარენტაბელურია. შესაბამისად, იგეგმება ძველი შენობის დემონტაჟი და რესპუბლიკური საავადმყოფოს ბაზაზე აშენდება მრავალპროფილური, მაღალტექნოლოგიური სამედიცინო დაწესებულება, ახალი რესპუბლიკური საავადმყოფო. ეს იქნება საერთაშორისო სტანდარტების ახალი რესპუბლიკური საავადმყოფო. პირადად მინისტრის კოორდინაციით რესპუბლიკური საავადმყოფოს თანამშრომელთა ნაწილი სხვადასხვა სახელმწიფო კლინიკაში უკვე დასაქმდა, ნაწილი დასაქმდება და გვინდა ხაზგასმით აღვნიშნოთ, რომ არცერთი თანამშრომელი არ დარჩება სამსახურის გარეშე და ყველა იქნება უზრუნველყოფილი დასაქმების ალტერნატიული შეთავაზებით თუ უპრეცედენტო ღირსეული კომპენსაციით“, – განაცხადა ირაკლი ღარიბაშვილმა.
თბილისის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ბაზაზე ახალი, თანამედროვე, საერთაშორისო სტანდარტების სახელმწიფო კლინიკა აშენდება. მრავალპროფილური, მაღალტექნოლოგიური სამედიცინო დაწესებულება ყველა ძირითად სამედიცინო მიმართულებას დაფარავს. ჯანდაცვის სამინისტრო შენობის სადემონტაჟო პროექტისა და კლინიკის საპროექტო სამუშაოების შესყიდვის პროცედურებს იწყებს.
საპროექტო სამუშაოების შესყიდვები მსოფლიო ბანკის პროცედურების სრული დაცვით განხორციელდება, რაც საერთაშორისო კომპანიებს პროცესში მონაწილეობის შესაძლებლობას მისცემს.
ახალი რესპუბლიკური საავადმყოფო მულტიფუნქციური, საერთაშორისო სტანდარტების სახელმწიფო კლინიკა 500-ზე მეტ საწოლზე იქნება გათვლილი. ამასთან, მოეწყობა ამბულატორია და 100-ზე მეტ საწოლზე გათვლილი დღის სტაციონარი. კლინიკაში განთავსდება ბავშვთა ონკო-ჰემატოლოგიური ცენტრი; გაიხსნება თანამედროვე სტანდარტების ცენტრალური სისხლის ბანკი; ტერიტორიაზე მოეწყობა GDP სტანდარტის აფთიაქი, სასწავლო სივრცეები, სამედიცინო ბიბლიოთეკა, ტელემედიცინის სივრცეები და სხვა. ასევე რესპუბლიკური საავადმყოფო შეინარჩუნებს საუნივერსიტეტო კლინიკის სტატუსს, რაც კლინიკურ აქტივობებში მომავალი მედიკოსების სრულ ინტეგრაციასა და შესაბამისი ინფრასტრუქტურის უზრუნველყოფას გულისხმობს.
აღსანიშნავია, რომ კლინიკაში დასაქმებული სამედიცინო პერსონალის უფლებები სრულიად დაცული იქნება. თანამშრომელთა ნაწილი, ჯანდაცვის სამინისტროს ჩართულობით, სხვადასხვა სახელმწიფო კლინიკაში უკვე დასაქმდა, ნაწილისთვის კი სპეციალური ანაზღაურების პაკეტი მომზადდა, რაც კლინიკის თითოეული თანამშრომლისთვის იქნება შეთავაზებული. პროცესს უშუალო მეთვალყურეობას გაუწევს შრომის ინსპექციის სამსახური.
ახასიათებს თუ არა ღვიძლს ტკივილის შეგრძნება?
საქართველოს პირველი არხის გადაცემა „პირადი ექიმი – მარი მალაზონია“
ახასიათებს თუ არა ღვიძლს ტკივილის შეგრძნება?
ელზა ვაშაკიძე – ინფექციონისტი, თსსუ პროფესორი
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
„ჯანდაცვის სამინისტრო კომპენსაციებთან დაკავშირებით რესპუბლიკური საავადმყოფოს თანამშრომლების ვინაობასა და გადაწყვეტილებას კონფიდენციალურს ტოვებს“-ილია ღუდუშაური
ჯანდაცვის სამინისტრო, კლინიკასთან და მის თანამშრომლებთან დაკავშირებით, ამომწურავი და დეტალური ინფორმაციის მიწოდების მიზნით, რესპუბლიკური საავადმყოფოს პერსონალთან შეხვედრებს განაგრძობს.
„რესპუბლიკური საავადმყოფოს თანამშრომელთა ნაწილმა, სასურველი კომპენსაციის პაკეტი უკვე აირჩია და მათთან, შესაბამისი დოკუმენტი, იურიდიულად გაფორმდა.
პატივს ვცემთ, კლინიკის თანამშრომლების სურვილს, კოლეგების ნაწილისგან, ზეწოლის თავიდან ასარიდებლად, მათი ვინაობა და გადაწყვეტილება, კომპენსაციებთან დაკავშირებით, დარჩეს კონფიდენციალური. შესაბამისად, აღნიშნული ინფორმაცია უწყების მიერ არ გასაჯაროვდება“, – განაცხადა ილია ღუდუშაურმა.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
როცა ხელები ხშირად გიცივდებათ – კიდევ რა მიგვანიშნებს სისხლის მიმოქცევის პრობლემაზე
რა სიმპტომები მიგვანიშნებს სისხლის მიმოქცევის პრობლემაზე? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ „ბაუ საერთაშორისო ჰოსპიტლის” სისხლძარღვთა ქირურგს, არჩილ სიგუას ესაუბრა. მისი თქმით, ჯანმრთელობის ამ პრობლემასთან გასამკლავებლად საწყის ეტაპზე ფიზიკური აქტივობა და ჯანსაღი კვებაც შესაძლოა საკმარისი აღმოჩნდეს, სიმპტომები კი საკმაოდ მარტივი ამოსაცნობია.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
ბრაზილია: Covid-ის შემთხვევები 70%-ზე მეტით გაიზარდა
ბრაზილია: მატო გროსოში Covid-ის შემთხვევები წლის დასაწყისიდან 70%-ზე მეტით გაიზარდა.
„შტატში და დედაქალაქში იანვარის თვეში 2023 წლის დეკემბრის თვესთან შედარებუთ მეტი შემთხვევაა “
Brazil: Covid cases in Mato Grosso increase by more than 70% since the beginning of the year
“In the state and in the Capital, January already has more cases than the entire month of December 2023”
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi