ხუთშაბათი, აპრილი 23, 2026
- Advertisement -
Google search engine
მთავარი წაკითხვა გვერდი 42

თანხმობა — ის, რაც აუცილებლად უნდა ვიცოდეთ

მიერ
admin
-
0
#image_title

თანხმობა არის შეთანხმება ყველა იმ მხარეს შორის, რომელიც სექსუალური ტიპის აქტივობაში მონაწილეობს. ის გაცემული უნდა იყოს ცხადად და თავისუფლად, ყოველგვარი წნეხის გარეშე. თანხმობის სიტყვიერი და პოზიტიური გამოხატვა დაგეხმარებათ თქვენც და თქვენს პარტნიორსაც ერთმანეთის საზღვრების გააზრებასა და პატივისცემაში.

► გახსოვდეთ: ნებისმიერი სექსუალური აქტივობა — მათ შორის ორალური სექსი, გენიტალიებზე შეხება, ვაგინალური ან ანალური პენეტრაცია — თანხმობის გარეშე გაუპატიურება ან სექსუალური ძალადობაა!

სამწუხაროდ, დღესდღეობით საქართველოს კანონმდებლობა ამას არ აღიარებს და გაუპატიურებულ ქალებს აიძულებს, იყვნენ ნაცემებიც. თუკი ისინი არ გაუწევენ ფიზიკურ წინააღმდეგობას მოძალადეს თავიანთი სიცოცხლის საფრთხის ქვეშ დაყენების სანაცვლოდ, გაუპატიურება დაუსჯელი რჩება.

აუცილებელია, ზუსტად გვესმოდეს თანხმობის არსი, მისი მნიშვნელობა, ვხვდებოდეთ, რამდენად უსამართლოა კანონი ძალადობაგამოვლილი ქალების მიმართ, და ერთად მოვითხოვოთ კანონის ცვლილება.

როგორი უნდა იყოს თანხმობა?

თანხმობა უნდა იყოს:

  • თავისუფლად გაცემული — თანხმობა არჩევანია, რომელსაც წნეხის, მანიპულაციის ან ნივთიერებების ზეგავლენის გარეშე ვაკეთებთ.

  • შექცევადი — ყველას შეუძლია შეიცვალოს აზრი, ნებისმიერ დროს. მაშინაც კი, თუ იგივე ადამიანთან სქესობრივი კავშირი მანამდეც გქონიათ. მაშინაც კი, თუ საწოლში შიშვლები წევხართ.

  • ინფორმირებული — რაიმეზე დათანხმება მხოლოდ მაშინ შეგვიძლია, თუ სრული ინფორმაცია გვაქვს. მაგალითად, თუ პარტნიორი გეუბნებათ, რომ პრეზერვატივს გამოიყენებს და შემდგომ ამას არ აკეთებს, ეს სრული თანხმობა არ არის.

  • პოზიტიური — როცა საქმე სექსს ეხება, უნდა გააკეთოთ მხოლოდ ის, რაც გსურთ, და არა ის, რის გაკეთებასაც თქვენგან ელიან.

  • კონკრეტული/სპეციფიკური — ერთ რამეზე დათანხმება (მაგალითად, საძინებელში შესვლა და ერთმანეთის მოფერება) არ ნიშნავს, რომ სხვა რაღაცებსაც დათანხმდით (მაგალითად, სექსს).

როდესაც სექსუალური ხასიათის აქტივობაში ერთვებით, გახსოვდეთ, რომ ერთ აქტივობაზე თანხმობა, ერთჯერადად, არ ნიშნავს, რომ ადამიანი თანახმაა სხვა აქტივობებზეც ან სხვა დროსაც. მაგალითად, კოცნაზე დათანხმება არ ნიშნავს, რომ პარტნიორს უფლება აქვს, ტანსაცმელი გაგხადოთ. ან ფაქტი, რომ წარსულში ამ ადამიანთან სექსი გქონიათ, არ აძლევს მას ავტომატურ ნებართვას, რომ ისევ ჰქონდეს თქვენთან სექსი მომავალში. მნიშვნელოვანია, რომ განიხილოთ საზღვრები და მოლოდინები თქვენს პარტნიორთან, სანამ სექსუალური ხასიათის აქტივობებში ჩაერთვებით.

რას გულისხმობს პოზიტიური თანხმობა?

პოზიტიური თანხმობა თანხმობის არსის გააზრების მოდელია, რომელიც ფოკუსირდება პოზიტიურ გამოხატულებებზე. მარტივად რომ ვთქვათ, პოზიტიური გულისხმობს „კის“ არსებობის დადასტურებას და არა — „არას“ არარსებობის.

პოზიტიური თანხმობა შეიძლება გამოიხატოს არასიტყვიერი ფორმებითაც, მაგალითად, სხეულის პოზიტიური ენით — ღიმილით ან თვალებში ყურებით — იმ დამატებითი დეტალებით, რომლებმაც შეიძლება თანხმობის არსებობა გამოხატონ. თუმცა მაინც მნიშვნელოვანია, ვერბალური თანხმობა ითხოვოთ. ნებისმიერი ტიპის თანხმობასთან მიმართებით ყველაზე მთავარი პარტნიორთან რეგულარული გადამოწმება და იმაში დარწმუნებაა, რომ ორივეს გსურთ ამა თუ იმ აქტივობაში ჩართვა.

პოზიტიური თანხმობის მაგალითები შეიძლება იყოს:

  • ნებართვის აღება მანამ, სანამ შეცვლით სექსუალური აქტივობის დონეს ან ტიპს. მაგალითად, ასე: „ეს მოგწონს?”;

  • იმის დაზუსტება, რომ ორმხრივი სურვილი არსებობს მანამ, სანამ შეეხებით;

  • პარტნიორისთვის იმის თქმა, რომ ნებისმიერ დროს შეგიძლიათ გაჩერდეთ;

  • პერიოდულად გადამოწმება პარტნიორთან, მაგალითად, კითხვა: „ხომ ისევ მოგწონს?“;

  • პოზიტიური უკუკავშირის გაცემა როცა კომფორტულად გრძნობთ თავს აქტივობაში;

  • ცხადად დათანხმება კონკრეტულ აქტივობაზე ისეთი ფრაზებით, როგორიცაა „კი“ ან სხვა დამადასტურებელი ფრაზები, მაგალითად: „ღია ვარ მცდელობისთვის“;

  • ფიზიკური მინიშნებების გამოყენება, რათა გააგებინოთ ადამიანს, რომ თქვენთვის მისაღები და კომფორტულია სექსუალური აქტივობის შემდეგ საფეხურზე გადასვლა.

► გახსოვდეთ: სხეულის ფიზიოლოგიური რეაქციები, როგორიცაა ერექცია, ლუბრიკაცია, კლიტორის გამაგრება ან ორგაზმი არ არის ადამიანის სურვილზე დამოკიდებული. თქვენმა სხეულმა შეიძლება ასე ირეაგიროს მიუხედავად იმისა, აქტივობაზე თანახმა ხართ თუ არა. ზოგჯერ მოძალადეები ამ ფიზიოლოგიურ რეაქციებს იყენებენ იმისთვის, რომ დააკნინონ ან სულაც უარყონ ძალადობაგამოვლილი ადამიანის უარყოფითი და მძიმე გამოცდილება, ისეთი ფრაზებით, როგორიცაა: „შენც ძალიან კარგად იცი, რომ მოგეწონა“. არასდროს, არც ერთ შემთხვევაში, თქვენი ფიზიოლოგიური რეაქცია ავტომატურად არ გულისხმობს, რომ თქვენ თანახმა იყავით იმაზე, რაც მოხდა.

რა არ არის თანხმობა?

  • „არას“ მიღებაზე უარის თქმა;

  • პარტნიორი, რომელიც არ გამოხატავს ჩართულობას აქტივობაში, არ შემოდის კონტაქტში, ან შესამჩნევად აღელვებულია;

  • წინასწარგანწყობის, რომ კონკრეტული ტანსაცმლის ჩაცმა, ფლირტი ან კოცნა უფრო მეტზე თანხმობას ნიშნავს;

  • ადამიანი, რომელიც უუნარო ან უგონოა ნარკოტიკების ან ალკოჰოლის ზემოქმედებისგან;

  • შიშითა და მუქარით ადამიანის იძულება, ჩაერთოს სექსუალურ აქტივობაში;

  • წინასწარგანწყობა, რომ გაქვთ ნებართვა, ჩაერთოთ სექსუალურ აქტივობაში იმიტომ, რომ ეს ამ ადამიანთან მანამდეც გაგიკეთებიათ

► აუცილებელია, გახსოვდეთ, რომ ინფორმირებულ თანხმობას ვერ გასცემენ:

  • არასრულწლოვანები;

  • ნარკოტიკების ან ალკოჰოლისგან ინტოქსიკაციის ქვეშ მყოფნი;

  • ფსიქოსოციალური ან ინტელექტუალური შეზღუდვის მქონე ადამიანები;

  • მძინარეები ან უგონოდ მყოფები;

ასევე, ძალაუფლების უთანასწორო დინამიკა, როგორიცაა დამსაქმებელი და დასაქმებული ან ლექტორი და სტუდენტი, ასევე გულისხმობს რომ თანხმობა თავისუფლად ვერ გაიცემა.

გახსოვდეთ, თანხმობა გადამწყვეტია ყველა ტიპის სქესობრივ აქტივობაში და ერთ-ერთი მთავარი განმსაზღვრელია ჯანსაღი, პატივისცემაზე დაფუძნებული, თავისუფალი და ბედნიერი ურთიერთობებისთვის.

თანხმობის გარეშე სექსი გაუპატიურებაა და სასიცოცხლოდ აუცილებელია, რომ საქართველოს კანონმდებლობაც ასე განმარტავდეს ამ დანაშაულს.

სექსუალური შევიწროება სამსახურში — მისი ფორმები და თავის დაცვის გზები

მიერ
admin
-
0
#image_title

სექსუალური შევიწროება არის ნებისმიერი ფორმის არასასურველი სექსუალური ქმედება, რომელიც ადამიანს თავს დამცირებულად, დაშინებულად ან შეურაცხყოფილად აგრძნობინებს. მისი მსხვერპლი შეიძლება ნებისმიერი ადამიანი გახდეს, თუმცა საზოგადოებაში არსებული ტაბუების გამო მათ ხშირად უჭირს ამ თემაზე საუბარი. უმეტეს შემთხვევაში სექსუალური შევიწროების ჩამდენი პირი მსხვერპლზე გარკვეული სახის უპირატესობას ფლობს (მაგალითად, შეიძლება იყოს მასზე ფიზიკურად ძლიერი ან სოციალურ იერარქიაში მასზე მაღლა იდგეს).

სექსუალური შევიწროება შეიძლება იყოს ერთჯერადი ან ჰქონდეს განმეორებითი ხასიათი. ის შემდეგი სახით ვლინდება:

  • სექსუალური ხასიათის არასასურველი შეხება;

  • არასასურველი სექსუალური ხასიათის მზერა ან მიშტერება;

  • არასასურველი სექსუალური ხასიათის კომენტარები ან ხუმრობები;

  • სექსუალური ხასიათის სურათების/ვიდეოების გაგზავნა თანხმობის გარეშე;

  • სექსუალური ხასიათის ტექსტური შეტყობინებების გაგზავნა თანხმობის გარეშე;

  • სექსის მოთხოვნა;

  • მუდმივი კითხვები ადამიანის პირადი ცხოვრებისა თუ სხეულის შესახებ;

სექსუალური ხასიათის შეურაცხყოფა ან დაცინვა;

სექსუალური შევიწროების ცნება უცხო არ არის სამუშაო გარემოსთვისაც და ის, როგორც წესი, ვლინდება შემდეგი ადამიანების მიმართ:

  • თანამშრომლები;

  • კონტრაქტორები და თვითდასაქმებული პირები;

  • სამუშაოს მაძიებლები.

ხშირად სექსუალური შევიწროებისთვის დამახასიათებელ ქცევებს აღიქვამენ ხუმრობად და მათ არ ექცევა სათანადო ყურადღება, თუმცა უნდა იცოდეთ, რომ ქმედება სექსუალური შევიწროებაა მაშინ, როდესაც:

  • ქცევა სექსუალური ხასიათისაა;

  • არასასურველია;

  • ლახავს ადამიანის ღირსებას ან ქმნის დამაშინებელ, მტრულ, დამამცირებელ ან შეურაცხმყოფელ გარემოს.

სექსუალური შევიწროება უმეტესად მიმართულია კონკრეტული ინდივიდისკენ, თუმცა შეიძლება მოხდეს ისეც, რომ სამსახურში არსებობდეს იმგვარი გარემო, რომელშიც ამ ტიპის ხუმრობები თუ კომენტარები მიღებული და ნორმალიზებულია.

როგორ ვლინდება სექსუალური შევიწროება სამსახურში?

სექსუალური შევიწროება სამსახურში არ არის დაკავშირებული მხოლოდ სექსთან. ამ შემთხვევაში, შეიძლება განვიხილოთ მსხვერპლის მიმართ მტრული დამოკიდებულება ან მსხვერპლზე ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებაც. სტატისტიკურად, შემვიწროებლები უმეტესად კაცები არიან, ხოლო მსხვერპლის როლში ქალი გვევლინება. თუმცა, მსხვერპლი შეიძლება ასევე იყოს კაცი, ინტერსექსი, არაჰეტეროსექსუალი ან არასისგენდერი (ის, ვისი გენდერული იდენტობაც არ შეესაბამება მისთვის დაბადებისას მინიჭებულ სქესს) ადამიანი.

სამსახურში მსგავსი გარემოსა თუ ფაქტების არსებობა დასაქმებულ ადამიანებზე დიდ ზეგავლენას ახდენს. შეიძლება ზიანი მიადგეს ადამიანის მენტალურ ჯანმრთელობასა თუ კეთილდღეობას. გარდა ამისა, სამუშაო სივრცეში სექსუალური შევიწროების სამიზნე პიროვნებამ შეიძლება საერთოდ დატოვოს სამსახური ისე, რომ ამ ფაქტებზე საუბარი ვერც შეძლოს.

► დაიმახსოვრეთ: სექსუალურ შევიწროებაზე პასუხისმგებელი მხოლოდ მისი ჩამდენი პირია.

სამსახურში სექსუალური შევიწროების ფაქტები შეიძლება შემდეგი სახით გამოვლინდეს:

  • კოლეგისგან ან უფროსისგან არასასურველი კომენტარები თქვენი მიმართულებით;

  • შეხვედრის დაჟინებით მოთხოვნა;

  • შეურაცხმყოფელი ხუმრობები;

  • მუქარა ან შესაშინებლად გამიზნული ქმედებები;

  • სექსუალური შინაარსის კონტაქტის მოთხოვნა შეღავათის/დაწინაურების პირობით  ან მუქარით.

ამგვარ სიტუაციაში აღმოჩენილი ადამიანი ზოგჯერ სამუშაო სივრცეში მოხვედრას თავს არიდებს და ვეღარ ასრულებს დაკისრებულ მოვალეობებს.

იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ხელმძღვანელს უარი უთხარით მსგავს შემოთავაზებაზე, ამგვარი ფაქტი მაინც ითვლება სექსუალური შევიწროებად, რადგან დასაქმებული ადამიანი ასეთ დროს განიცდის ზეწოლას, დამცირებას და შიშს, მათ შორის სამსახურის დაკარგვის შიშს მხოლოდ იმის გამო, რომ არ სურს სექსუალური შინაარსის ურთიერთობა თავის ხელმძღვანელთან.

როგორ მოვიქცე, თუ სამსახურში სექსუალურად შემავიწროვეს?

იმ დროს, როცა ადამიანი სამუშაო გარემოში სექსუალური შევიწროების მსხვერპლია, რთულია შიშისა თუ დამცირების განცდის გადალახვა და ამ პრობლემის მოსაგვარებლად ნაბიჯების გადადგმა. თუმცა, თქვენივე კეთილდღეობისთვის უმჯობესია, თუკი საკუთარ თავში იპოვით ძალას და შემდეგ გზებს მიმართავთ:

  • უთხარით მოძალადეს, რომ გაჩერდეს! ასეთ დროს სასურველია, რომ მოძალადეს პირდაპირ უთხრათ იმის შესახებ, რომ ამგვარი ქმედებები თქვენთვის მიუღებელია და თავს შეურაცხყოფილად ან დამცირებულად გაგრძნობინებთ. რა თქმა უნდა, ეს ნაბიჯი არ არის მარტივად გადასადგმელი, თუმცა თუ თვლით, რომ შეგიძლიათ  საუბარი, აუცილებლად დაელაპარაკეთ იმ ადამიანს, რომელიც ასე გაგრძნობინებთ თავს.

  • სექსუალური შევიწროების ფაქტი შეატყობინეთ მენეჯერს ან ადამიანური რესურსების დეპარტამენტის თანამშრომელს (HR) და სთხოვეთ ჩარევა. მნიშვნელოვანია, ამგვარი ფაქტის შესახებ გადაწყვეტილების მიმღები პირი იყოს ინფორმირებული და თუ თქვენს სამსახურს აქვს სექსუალურ შევიწროებასთან გამკლავების პროტოკოლი, აუცილებლად უნდა მიჰყვეთ მას. იცოდეთ, რომ დამსაქმებელს აქვს ვალდებულება, იზრუნოს თანამშრომლებზე და შეუქმნას მათ ისეთი გარემო, რომელშიც თავს დაცულად და უსაფრთხოდ იგრძნობენ. აღნიშნულ თემასთან დაკავშირებულ საჩივარს კი დამსაქმებელი სერიოზულად უნდა მიუდგეს და წარმართოს პროცესი იმგვარად, რომ მსხვერპლს დამატებით უხერხულობა თუ პრობლემები აღარ შეუქმნას.

დამსაქმებელი ვალდებულია, რომ თანამშრომლები დაიცვას სექსუალური შევიწროებისგან და შეუქმნას მათ უსაფრთხო სამუშაო გარემო. ამ მიზნის მიღწევა კი შემდეგი ნაბიჯების გადადგმითაა შესაძლებელი:

  • უსაფრთხო ფიზიკური და ონლაინ სამუშაო სივრცის უზრუნველყოფა;

  • სამუშაო გარემოში სექსუალური შევიწროების შესახებ პრევენციისა და ამგვარი ფაქტების მოგვარების მნიშვნელობის შესახებ ინფორმაციის, ინსტრუქციების, ტრენინგებისა და მხარდაჭერის მიწოდება დასაქმებულთათვის;

  • არასასურველი ან შეურაცხმყოფელი ქცევის ადრეულ ეტაპზე გამოვლენა და შესაბამისი რეაგირება;

  • სექსუალური შევიწროების შესახებ შეტყობინების წახალისება თანამშრომლებში და საჩივარზე ეფექტურად რეაგირება.

სექსუალური შევიწროება და საქართველო

სექსუალური შევიწროება, სამწუხაროდ, ქართული რეალობისთვისაც არ არის უცხო. გაეროს ქალთა ორგანიზაციის მიერ 2017 წელს ჩატარებული კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ საქართველოში სექსუალური შევიწროება 5-იდან 1 ქალს ცხოვრების განმავლობაში ერთხელ მაინც გამოუცდია. მართალია, 2019 წელს საქართველოში მივიღეთ კანონი სექსუალური შევიწროების შესახებ, თუმცა რეალობა დიდწილად არ შეცვლილა. ნახსენები კანონი ამბობს:

„სექსუალურ შევიწროებად მიიჩნევა პირის მიმართ არასასურველი სექსუალური ხასიათის ქცევა, რომელიც მიზნად ისახავს ან/და იწვევს მისი ღირსების შელახვას და ქმნის მისთვის დამაშინებელ, მტრულ, დამამცირებელ, ღირსების შემლახველ ან შეურაცხმყოფელ გარემოს“.

კანონის მიღების შემდეგ, 2021 წელს, საჯარო სამსახურში სამუშაო ადგილზე სექსუალური შევიწროების თემაზე ჩატარდა კვლევა (კვლევაში 461 საჯარო მოხელე მონაწილეობდა). კვლევის შედეგად გამოვლინდა, რომ:

  • ქალების უმრავლესობას (93%) მიაჩნია, რომ სექსუალური შევიწროება სერიოზული პრობლემაა, ხოლო იმავეს კაცების მხოლოდ 43% ფიქრობს.

  • ქალები და 35 წელზე ნაკლები ასაკის საჯარო მოხელეები უფრო ხშირად ხდებიან სექსუალური შევიწროების მსხვერპლი. დამატებით, ქალების დაახლოებით 31% აღნიშნავს, რომ სექსუალური შევიწროების ერთზე მეტი ფორმა გამოუვლია.

აღსანიშნავია, რომ გამოკითხულ საჯარო მოხელეთა უმრავლესობა ეთანხმება იმ ფაქტს, რომ სამუშაო ადგილზე სექსუალურ შევიწროებას ხელმძღვანელები სერიოზულად უნდა მიუდგნენ (98%) და განმახორციელებელი პირები მკაცრად დაისაჯონ (95%).

ამავე კვლევიდან ვიგებთ, რომ შემავიწროებელი ხშირად ხელმძღვანელი პირია და ხშირად კაცია. ხოლო, სექსუალური შევიწროების სამიზნე, როგორც წესი, „კარგი გარეგნობის“, „კარგად ჩაცმული“ ახალგაზრდა ან განქორწინებული ქალები არიან, რომლებსაც საჯარო სამსახურში დაბალი პოზიცია უკავიათ.

► თუ გსურთ, გამოცადოთ თქვენი ცოდნა სექსუალური შევიწროების შესახებ, შეგიძლიათ სახალხო დამცველის აპარატის მიერ შემუშავებული 4-მოდულიანი ელექტრონული კურსი გაიაროთ.

გახსოვდეთ, რომ თუკი სექსუალური შევიწროების მსხვერპლი ხართ, შეგიძლიათ დახმარებისთვის მიმართოთ:

  • საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ცხელი ხაზი — 15 05

  • „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ (PHR) — 0322 33 13 56

  • უფლებადამცველი ორგანიზაცია „საფარი“ — 0322 30 76 03, 599 40 76 03

  • ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია („საია“)— 0322 93 61 01

სასმელში ნარკოტიკის გარევა, ე.წ. „სფაიქინგი“ — როგორ დავიცვათ თავი ბარებსა და კლუბებში?

მიერ
admin
-
0
#image_title

ე.წ. „სფაიქინგი“ (ინგლ. Spiking) ეწოდება შემთხვევას, როდესაც ვინმე ალკოჰოლს ან ნარკოტიკულ ნივთიერებას ურევს სხვის სასმელში (ან შეჰყავს პირდაპირ სხეულში) იმ ადამიანის ცოდნისა და/ან თანხმობის გარეშე.

არსებობს რამდენიმე მიზეზი, რატომაც შეიძლება ვინმემ ალკოჰოლით ან ნარკოტიკებით გააბრუოს სხვა ადამიანი. ეს შეიძლება იყოს „ხუმრობისთვის“ ან იმისთვის, რომ გამარტივდეს მასზე ძალადობა — განსაკუთრებით კი სექსუალური ძალადობა — მათ შორის:

  • გაუპატიურება ან სექსუალური შევიწროება

  • არაინტიმური ფიზიკური ძალადობა

  • ქურდობა

განურჩევლად მოტივისა, „სფაიქინგი“ არასდროსაა სახუმარო რამ. მან შეიძლება ადამიანი უკიდურესად მოწყვლად მდგომარეობაში ჩააგდოს ან ცუდად გახადოს, რასაც შეიძლება ხანგრძლივი უარყოფითი გავლენა ჰქონდეს მის ცხოვრებასა და კეთილდღეობაზე. ამ სტატიაში ვისაუბრებთ, როგორ ხდება „სფაიქინგი“ და როგორ დავიცვათ მისგან თავი, ასევე გაგიზიარებთ ორგანიზაცია „მანდალას“ რჩევებს „სფაიქინგთან“ დაკავშირებით.

► დაიმახსოვრეთ

► ვინმეს გაბრუება მასზე სექსუალური ძალადობის ჩასადენად სერიოზული დანაშაულია — განურჩევლად იმისა, მოხდა თუ არა რაიმე ფორმის სქესობრივი კავშირი.

► არ აქვს მნიშვნელობა, რა ეცვა მსხვერპლს ან რას აკეთებდა ის. არც იმას აქვს მნიშვნელობა, სვამდა თუ არა ის ალკოჰოლს ან მიღებული ჰქონდა თუ არა რაიმე ნარკოტიკული ნივთიერება, არც მიღებული ალკოჰოლისა და ნარკოტიკის რაოდენობას აქვს მნიშვნელობა — თანხმობის გარეშე ვინმესთვის სასმელში მათრობელა ნივთიერების გარევა და გაბრუება ძალადობაა.

► არავინ იმსახურებს ან ითხოვს, რომ მასზე იძალადონ რაიმე ფორმით, მათ შორის „სფაიქინგით“. მომხდარზე სრული პასუხისმგებლობა მოძალადეს ეკისრება.

რას ნიშნავს „პაემანზე გაუპატიურების ნარკოტიკი“?

ე.წ. „პაემანზე გაუპატიურება“ (ინგლ. Date rape) ნიშნავს გაუპატიურებას ან რამე სხვა ფორმით სექსუალურ ძალადობას მას შემდეგ, რაც ადამიანი ნარკოტიკით ან ალკოჰოლით გააბრუეს მისი თანხმობის გარეშე.

ტერმინი „პაემანზე გაუპატიურება“ უკავშირდება იმ ფაქტს, რომ მოძალადეები ხშირად თავიანთ მსხვერპლს პაემანზე ყოფნისას ან კლუბებში, ბარებსა თუ სხვადასხვა სივრცეში ღამით გასართობად გამოსულებს აბრუებენ.

თუმცა, „სფაიქინგი“ და სექსუალური ძალადობა შეიძლება უცნობმა ადამიანმაც ჩაიდინოს ან ისეთმა, რომელსაც მსხვერპლი მანამდე სხვანაირად იცნობდა. მაგალითად:

  • ყოფილმა პარტნიორმა

  • შორეულმა ნაცნობმა

  • მეგობარმა

  • კოლეგამ

  • ნათესავმა

► „პაემანზე გაუპატიურება“ არ არის სამართლებრივი ტერმინი. გაუპატიურების, სექსუალური ძალადობისა და სექსუალური შევიწროების ყველა ფორმა დანაშაულია და მკაცრად ისჯება.

► უმწეო მდგომარეობაში მყოფ ადამიანზე ძალადობა, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მიხედვით, პასუხისმგებლობის დამამძიმებელი გარემოებაა.

► იხილეთ აგრეთვე: ქალთა მიმართ ძალადობა და მისი გავრცელებული ფორმები

როგორ ხდება „სფაიქინგი“?

„სფაიქინგის“ ყველაზე ხშირი შემთხვევაა, როდესაც ვინმეს არაალკოჰოლურ სასმელში ალკოჰოლს უმატებენ, ან ალკოჰოლურ სასმელში ადამიანს დამატებით ალკოჰოლს უსხამენ მისი ცოდნისა და თანხმობის გარეშე.

თუმცა, ზოგჯერ მოძალადემ შეიძლება სასმელში გაურიოს ნარკოტიკები ან სხვა ნივთიერება, ან რამე სხვა გზით შეიყვანოს ის მსხვერპლის სხეულში. მაგალითად, მოძალადემ შეიძლება:

  • მისცეს ადამიანს ნარკოტიკი ან პრეპარატი, მაგრამ მოატყუოს დოზირება ან საერთოდაც ნივთიერების სახელი;

  • ინიექციის სახით შეიყვანოს ის სხვის სხეულში.

► გაითვალისწინეთ, რომ ეს მხოლოდ რამდენიმე გზაა, რომლითაც შეიძლება გააბრუონ ადამიანი მისი თანხმობის გარეშე, და არა — სრული სია.

ის ნივთიერებები, რომლებსაც მოძალადე გასაბრუებლად იყენებს:

  • შეიძლება ადამიანს ფიზიკურად ასუსტებდეს, „კონტროლის“ უნარს უქვეითებდეს ან, სულაც, გონებას აკარგვინებდეს;

  • შეიძლება იყოს უსუნო, უფერო და გემოს არმქონე — ამიტომაც რთულია იმის მიხვედრა, გაურიეს თუ არა რამე სასმელში;

  • მალევე ტოვებენ სხეულს, რის გამოც მათი აღმოჩენა რთულია;

  • შეიძლება გამოიწვიოს მეხსიერების დაკარგვა, შესაბამისად, ძალადობაგამოვლილ ადამიანს შეიძლება არ ახსოვდეს, ზუსტად რა დაემართა ან ვინ იძალადა მასზე.

„ამ მიზნით რამდენიმე სხვადასხვა სუბსტანცია შეიძლება იყოს გამოყენებული: როგორც არალეგალური ნარკოტიკი, ასევე ფსიქოტროპული წამლების კონკრეტული ნაირსახეობაც. მათ აერთიანებთ ის, რომ მიმღებს ადუნებს, გონებას უბინდავს, მოკლევადიან მეხსიერებას უქვეითებს ან/და ფიზიკურად ასუსტებს“ — მანდალა.

რა ხდება, როდესაც ვინმეს სასმელში ნარკოტიკს ურევენ?

„სფაიქინგით“ გაბრუების ეფექტი დამოკიდებულია რამდენიმე ფაქტორზე:

  • რა ნივთიერება გამოიყენა მოძალადემ;

  • რამდენად დიდი რაოდენობით გამოიყენა;

  • ჰქონდა თუ არა მსხვერპლს უკვე მიღებული ალკოჰოლი ან ნარკოტიკული საშუალებები და რა რაოდენობით;

  • როგორია მსხვერპლის სხეულის ზომა და წონა;

როგორც უკვე ვთქვით, ე.წ. „გაუპატიურების ნარკოტიკები“ ადამიანს ასუსტებს, „კონტროლის“ უნარს უქვეითებს ან გონებას აკარგვინებს. „სფაიქინგის“ სხვა სიმპტომებს შორის შეიძლება იყოს:

  • გულისრევის შეგრძნება ან ღებინება

  • სწრაფი და უეცარი თრობა, რომელიც მიღებული ალკოჰოლის არაპროპორციულია

  • დაბნეულობა ან დეზორიენტაცია — როდესაც ვერ ხვდებით, რა ხდება თქვენ გარშემო და სად ხართ

  • ძილის მოზღვავება

  • მხედველობის გაბუნდოვნება, შენელება ან ნორმალურად დანახვის შეუძლებლობა

  • წონასწორობის დაკარგვა, მოძრაობის გართულება ან სხეულის პარალიზება

  • ლაპარაკის გართულება

  • ჰალუცინაციები

  • ხარვეზული მეხსიერება

  • უცნაური ან ისეთი ქმედებების ჩადენა, რომლებიც თქვენთვის არ არის დამახასიათებელი

ეს სიმპტომები შეიძლება გაჩნდეს „სფაიქინგიდან“ 15 წუთის ინტერვალში — დრო დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა ნივთიერებით სცადა მოძალადემ თქვენი გაბრუება. სიმპტომები შეიძლება რამდენიმე საათის განმავლობაში შენარჩუნდეს.

წყარო: QMSU

როგორ დავეხმაროთ ვინმეს, ვინც გვგონია, რომ „სფაიქინგის“ მსხვერპლი გახდა?

იმ შემთხვევაში, თუ ვინმე ნარკოტიკით გააბრუეს ან ამის ეჭვი გაქვთ, მთავარი და ყველაზე მნიშვნელოვანი, რისი გაკეთებაც შეგიძლიათ, არის იმის უზრუნველყოფა, რომ მასთან ყოველთვის დარჩეს ვინმე სანდო ადამიანი, სანამ ის უსაფრთხოდ მივა სახლში და — თუკი შესაძლებელია — სიმპტომები არ გაუქრება.

► გაითვალისწინეთ, რომ გაბრუებული ადამიანის დახმარება შეიძლება რთული იყოს, განსაკუთრებით თუ ის თავად არ გისმენთ ან უარს ამბობს დახმარებაზე. მიუხედავად ამისა, ეცადეთ, არ დატოვოთ ის მარტო და უყურადღებოდ.

თუკი გაბრუებული ადამიანის სიმპტომები სერიოზული ჩანს და გგონიათ, რომ მას სასწრაფო სამედიცინო დახმარება სჭირდება, აუცილებლად დარეკეთ 112-ზე.

„საჭიროების შემთხვევაში, გამოიძახეთ სასწრაფო, თუმცა თავი აარიდეთ პოლიციასთან ინტენსიურ ჩართულობას — ეს საკმაოდ დიდი დამატებითი სტრესის წყარია მსხვერპლისთვის, მას შეიძლება არანაირი სურვილი და ძალა არ ჰქონდეს პოლიციასთან რამდენიმესაათიანი კომუნიკაციისთვის“ — მანდალა.

კიდევ რამდენიმე რამ, რისი გაკეთებაც შეგიძლიათ:

  • ეცადეთ, გაბრუებულმა ადამიანმა დამატებით აღარ მიიღოს ალკოჰოლი ან ნარკოტიკები;

  • ეცადეთ, არ გაუშვათ ეს ადამიანი სახლში ისეთ ადამიანთან ერთად, რომელსაც არ იცნობთ ან არ ენდობით;

  • თუკი ამ ადამიანს კარგად ან საერთოდ არ იცნობთ, ეცადეთ, იპოვოთ მისი მეგობრები ან ადამიანები, რომლებთან ერთადაც ის მოვიდა;

  • თუკი შემთხვევა ბარში, კლუბში ან სხვა დაწესებულებაში მოხდა, მიმართეთ დაწესებულების თანამშრომლებს.

  • „ამ დროს უმჯობესია მოუხმოთ პოტენციური მსხვერპლის მეგობარს ან სანდო პირს, რათა არ გავაუარესოთ მისი მენტალური მდგომარეობა. თუ მსგავსი ვერავინ იპოვეთ, მოუხმეთ თანამშრომლებს, დაცვის ან „მანდალას“ წევრს, რომელიც პოტენციური მსხვერპლის სქესისაა — ეს დეტალი მნიშვნელოვანია სექსუალური ძალადობის შემთხვევებში.

  • გადაიყვანეთ ის მშვიდ, უსაფრთხო გარემოში (მაგალითად, ეზოში, თანამშრომლების ოთახში და ა.შ.) და დააკვირდით მის ქცევას. „სფაიქინგის“ მსხვერპლის ამოცნობა გარე პირისთვის შეიძლება საკმაოდ რთული აღმოჩნდეს, ვინაიდან ეს მდგომარეობა ხშირად მძიმე თრობას ჰგავს.

  • დააკვირდით მის რეფლექსებს და შეამოწმეთ, რეაგირებს თუ არა ის თქვენს ნათქვამზე და ქცევაზე“ — მანდალა.

რა არის თანხმობა?

რაღაცაზე თანხმობა ნიშნავს საკუთარი სურვილით დათანხმებას იმ პირობებში, როდესაც ამ გადაწყვეტილების მისაღებად საჭირო თავისუფლება (მაგალითად, არ გრძნობ თავს ვალდებულად) და უნარი (მაგალითად, ხარ ფხიზელი) გაქვს.

ადამიანს არ შეუძლია, თანხმობა განაცხადოს ალკოჰოლის ან ნარკოტიკის მიღებაზე, თუკი:

  • მან არ იცის, რომ ალკოჰოლი ან ნარკოტიკი გაურიეს მის სასმელში ან ის რაიმე სხვა ფორმით შეიყვანეს მის სხეულში;

  • მას ატყუებენ, აშინებენ, მასზე ზეწოლას ახდენენ ან მისით მანიპულირებენ.

გარდა ამისა, თანხმობა გაცემული არ არის იმ შემთხვევაშიც, თუკი ადამიანი დაგთანხმდათ რაღაც ერთი ტიპის ნივთიერების/სასმლის მიღებაზე, თქვენ კი მას რაღაც სხვა მიეცით ან მიეცით სხვა დოზით.

თანხმობა სექსუალურ აქტივობაზე

როგორც ვიხილეთ, „სფაიქინგი“ შეიძლება მოძალადემ გამოიყენოს იმისთვის, რომ უფრო გამარტივდეს ადამიანზე რაიმე ფორმით სექსუალური ძალადობა. ნებისმიერი ტიპის სექსუალურ აქტივობაზე თანხმობა გულისხმობს მასზე საკუთარი სურვილით დათანხმებას, როდესაც ამ გადაწყვეტილების მისაღებად საჭირო თავისუფლება და უნარი გაქვს. ალკოჰოლით ან ნარკოტიკებით გაბრუება ადამიანს სექსუალურ აქტივობაზე დათანხმებისთვის საჭირო თავისუფლებასა და უნარს ართმევს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ: თუკი ვინმე „დაასფაიქეს“, მას არ შეუძლია არცერთი ფორმის სექსუალურ აქტივობაზე თანხმობის გამოცხადება.

► საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 137-ე მუხლის მიხედვით, გაუპატიურება — პირის სხეულში ნებისმიერი ფორმით სექსუალური ხასიათის შეღწევა სხეულის ნებისმიერი ნაწილის ან ნებისმიერი საგნის გამოყენებით — ჩადენილი ძალადობით, ძალადობის მუქარით ან დაზარალებულის უმწეობის გამოყენებით, ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ექვსიდან რვა წლამდე, ხოლო თუ ამას დაზარალებულის ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება ან სხვა მძიმე შედეგი მოჰყვა, სასჯელი იზრდება რვიდან ათ წლამდე.

► სამწუხაროდ, დღესდღეობით საქართველოს კანონმდებლობა „თანხმობას“ არ აღიარებს და გაუპატიურებულ ქალებს აიძულებს, იყვნენ ნაცემებიც — თუკი ისინი არ გაუწევენ ფიზიკურ წინააღმდეგობას მოძალადეს თავიანთი სიცოცხლის საფრთხის ქვეშ დაყენების სანაცვლოდ, გაუპატიურება დაუსჯელი რჩება.

► აუცილებელია, ზუსტად გვესმოდეს თანხმობის არსი, მისი მნიშვნელობა, ვხვდებოდეთ, რამდენად უსამართლოა კანონი ძალადობაგამოვლილი ქალების მიმართ, და ერთად მოვითხოვოთ კანონის ცვლილება.

► იხილეთ აგრეთვე: თანხმობა და სექსი — ზუსტად რას ნიშნავს გაუპატიურება?

„სფაიქინგი“ საქართველოში

„რთული სათქმელია, რამდენად ხშირია „სფაიქინგის“ ფაქტები ქართულ კლუბებში, რადგან ნებისმიერი ტიპის ძალადობის მსხვერპლისთვის ძალიან რთულია საკუთარ გამოცდილებაზე ლაპარაკი და დახმარების თხოვნა. ამის გამო მსგავსი შემთხვევების უდიდესი ნაწილი არ ხმაურდება. ჩვენამდე ბოლო თვეებში დაახლოებით 10 შემთხვევის ხმა მოვიდა, თუმცა აქედან მხოლოდ რამდენიმეა დადასტურებული, ვინაიდან მსგავსი ძალადობის დამტკიცება დღევანდელ იურიდიულ სამყაროში საკმაოდ რთულია“. — მანდალა.

როგორ დავიცვათ თავი „გაუპატიურების ნარკოტიკებისგან“?

უსაფრთხოებაზე ზრუნვა იმას არ გულისხმობს, რომ გართობა უნდა მოიკლოთ — უბრალოდ, საჭიროა გარკვეული უსაფრთხოების ზომების მიღება, როდესაც საქმე იმას ეხება, თუ რას სვამთ:

  • არ გამოართვათ სასმელი სხვა ადამიანებს;

  • თავად გახსენით ნებისმიერი სათავსო, რომლიდანაც რაიმეს მიღებას აპირებთ;

  • თვალი ადევნეთ ბართან თქვენი სასმლის ჩამოსხმის პროცესს, ეს სასმელი თავად გამოართვით ბარმენს და თქვენვე ატარეთ;

  • თუკი საპირფარეშოში ან ტუალეტში გიწევთ გასვლა, თან წაიღეთ თქვენი სასმელი. თუ ამის გაკეთება არ შეგიძლიათ, დაუტოვეთ ის მეგობარს, რომელსაც ენდობით;

  • არ დალიოთ არაფერი, რასაც უჩვეულო სუნი, გემო ან ბუშტუკები აქვს;

  • თუკი სასმელი უყურადღებოდ დაგრჩათ, გადააქციეთ;

  • თუკი ამჩნევთ, რომ ზედმეტად სწრაფად დაგეწყოთ თრობა მას შემდეგ, რაც მხოლოდ მცირე რაოდენობის ალკოჰოლი მიიღეთ (ან საერთოდ არ მიგიღიათ), აუცილებლად, მყისიერად მიმართეთ სხვებს დახმარებისთვის;

  • „შეეცადეთ არ დარჩეთ მარტო, ყოველთვის იყავით მეგობრის ან ნაცნობის სიახლოვეში;
  • ნუ მიიღებთ უცხო ადამიანისგან შემოთავაზებულ სასმელს ან ნარკოტიკს;
  • ყოველთვის იყავით ყურადღებით თქვენს სასმელ ჭურჭელთან (ყველაფერი შეიძლება მოხდეს თვალის ერთ დახამხამებაში)
  • გამოეცალეთ იმ გარემოს, სადაც თავს უსაფრთხოდ არ გრძნობთ
  • თუ ამჩნევთ, რომ მოსალოდნელზე უფრო მეტად არაფხიზლად ხართ — იპოვეთ საჯარო და უსაფრთხო ადგილი და დასახმარებლად მოუხმეთ დაცვას/თანამშრომელს ან დარეკეთ 112-ზე“ — მანდალა

გახსოვდეთ, რომ დიდი რაოდენობით ალკოჰოლმა ასევე შეიძლება ჩაგაგდოთ უგონო მდგომარეობაში და საკუთარი თავის დაცვის შესაძლებლობა დაგიქვეითოთ. გაუპატიურების ნარკოტიკების სიმპტომების ამოცნობა და არაფხიზელი მეგობრებისთვის თვალის დევნება ძალიან მნიშვნელოვანია უსაფრთხოდ გართობისთვის.

თუკი ფიქრობთ, რომ პაემანზე გაუპატიურების ან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ხართ, აუცილებლად და სწრაფად მიიღეთ საჭირო სამედიცინო დახმარება. წასვლამდე არ იბანაოთ და არ გამოიცვალოთ ტანსაცმელი, რათა საავადმყოფომ მოახერხოს მტკიცებულებების შეგროვება.

► თუ ხართ ძალადობის მსხვერპლი, ან იცით ვინმეს შესახებ, ვინც ძალადობის მსხვერპლია, აუცილებლად დაუკავშირდით:

  • საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და  სოციალური დაცვის სამინისტროს „ცხელ ხაზს“ — 15 05;

  • საგანგებო და გადაუდებელ დახმარებას — 112

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის (PHR)“ — 032 2 33 13 56

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „საფარი“ — 0322 30 76 03, 599 40 76 03

  • ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციას („საია“)— 0322 93 61 01

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Tribune

წყარო

პრეზერვატივის მოხსნა პარტნიორის თანხმობის გარეშე — რა უნდა ვიცოდეთ?

მიერ
admin
-
0
#image_title

სქესობრივი აქტის დროს პარტნიორის თანხმობის გარეშე პრეზერვატივის მოხსნა — ე.წ. „სთელსინგი“ (ინგლ. Stealthing) — სექსუალური ძალადობის ერთ-ერთი გავრცელებული, მაგრამ ხშირად არასერიოზულად აღქმული ფორმაა. ამ დროს მსხვერპლები სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისა და არასასურველი ორსულობის რისკის წინაშე დგებიან. სწორედ ამიტომ, ამ ტიპის ქმედება სექსუალური ძალადობა, ზოგჯერ კი რეპროდუქციული იძულების ფორმაა.

► 2023 წლის მონაცემებით, „სთელსინგი“, როგორც სექსუალური ძალადობა, დასჯადი ქმედებაა ავსტრალიაში, კანადაში, გერმანიაში, ნიდერლანდებში, ახალ ზელანდიაში, შვეიცარიაში, გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ში.

მიუხედავად იმისა, რომ ტერმინი თავდაპირველად მოიაზრებდა სისგენდერი კაცების მიერ პენეტრაციული ვაგინალური ან ანალური სექსის დროს პრეზერვატივის თანხმობის გარეშე მოხსნას, დღესდღეობით ის ასევე მოიაზრებს ნებისმიერი სახის ბარიერის მოხსნას ან დაზიანებას ნებისმიერი ხასიათის სექსუალური აქტივობის დროს, აქტივობაში ჩართული სხვა ადამიანების თანხმობის გარეშე. მაგალითად, პრეზერვატივის გახვრეტა ან სხვა ფორმით დაზიანება, სტომატოლოგიური კაშხლის გადაადგილება ორალური სექსის დროს და ა.შ.

იმის გასააზრებლად, თუ რატომაა „სთელსინგი“ ძალადობის ფორმა, უნდა გვესმოდეს თანხმობის არსი: თანხმობა უნდა იყოს ინფორმირებული, სპეციფიკური (დაკონკრეტებული), განგრძობითად დადასტურებული და ენთუზიაზმითა და ცხადი სურვილით გამოთქმული.

შესაბამისად, როცა ადამიანი თანხმდება სექსს მეორე ადამიანთან მხოლოდ იმ დათქმით, რომ აქტი პრეზერვატივის ან სხვა ტიპის ბარიერის გამოყენებით შედგება, ის არ არის თანახმა დაუცველ სექსზე.

რატომ მიმართავენ მოძალადეები „სთელსინგს“, ანუ პრეზერვატივის მოხსნას?

მოძალადეები, ვისაც სქესობრივი აქტის დროს პრეზერვატივი მოუხსნია, ხშირად მიზეზად იმას ასახელებენ, რომ პრეზერვატივის გარეშე პროცესი უფრო სასიამოვნოა. ამ დროს ასევე შეიძლება განიცდებოდეს ფსიქოლოგიური სიამოვნება დომინაციით, პარტნიორზე უპირატესობის ფლობით.

ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, „სთელსინგის“ ასეთ გავრცელებულობასა და ნორმალიზებულობას რამდენიმე სისტემური მიზეზი აქვს:

  1. სქესობრივი განათლების ნაკლებობა, განსაკუთრებით, თანხმობის არსის ირგვლივ.

  2. ფართოდ გავრცელებული წარმოდგენა, რომ პრეზერვატივი სქესობრივი აქტის ხარისხს აფუჭებს, განსაკუთრებით იმ პარტნიორისთვის, ვისაც პენისი აქვს.

  3. ბევრ ადამიანს ასწავლეს ადრეული ასაკიდანვე, რომ კაცის სიამოვნება და ბედნიერება ყველაზე და ყველაფერზე მნიშვნელოვანია.

სექსის დროს პრეზერვატივის მოხსნის რისკები

პრეზერვატივის გარეშე სქესობრივი აქტი ქალს შესაძლო ორსულობის რისკის წინაშე აყენებს, ასევე ამარტივებს აქტივობაში ჩართულ ადამიანებს შორის სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების გავრცელებას.

გარდა ამისა, „სთელსინგს“ მენტალურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული რისკებიც ახლავს. ქალები, რომლებსაც „სთელსინგი“ გამოუცდიათ, საუბრობენ უპატივცემულოდ მოპყრობის, დაბნეულობის, ბრაზისა და დაღალატების შეგრძნებებზე. „სთელსინგი“ ასევე ნდობისა და სხეულის ავტონომიის დარღვევაცაა. ამერიკის ოჯახის ექიმთა ასოციაციის (AAFP) მიხედვით, „სთელსინგის“ შემთხვევამ შეიძლება გამოიწვიოს ხანგრძლივი ფიზიკური, ემოციური და ფსიქოლოგიური ტრავმა.

წყარო: Chris Rogers / Getty Images

პრეზერვატივის მოხსნა, როგორც ძალადობის ფორმა

საბოლოოდ, იმას, თუ რა მიზეზით იხსნის ან აზიანებს ადამიანი პრეზერვატივს თუ სხვა ბარიერს, მნიშვნელობა არ აქვს, რადგან მიზეზი არ ცვლის იმ ეფექტს, რაც „სთელსინგს“ მსხვერპლზე შეიძლება ჰქონდეს. მეტიც, ზოგჯერ „სთელსინგის“ მიზანი სწორედ ამ ფიზიკური თუ ემოციური ზიანის მიყენებაც კი შეიძლება იყოს.

ზოგიერთი მოძალადე „სთელსინგს“ განზრახ სგგი-ების პარტნიორისთვის გადასადებად, ან მის დასაორსულებლად მიმართავს. სგგი-ების, ყველაზე ხშირად შიდსისა და აივ ინფექციის, განზრახ გადაცემა „სთელსინგის“ გზით განსაკუთრებით გავრცელებული პრაქტიკა გეი თემში.

რატომ? იმიტომ, რომ თეორიულად მას ამით მსხვერპლის „მახეში გაბმა“ შეუძლია: იმ შეგრძნების შექმნა, რომ მსხვერპლს ურთიერთობის დატოვება არ შეუძლია. ან რომ მას არავინ შეიყვარებს, რადგან ორსულადაა ან სგგი აქვს.

„სთელსინგის“ პრევენცია

გამომდინარე იქედან, რომ ერთადერთი ადამიანი, ვინც „სთელსინგზეა“ პასუხისმგებელი, მისი ჩამდენია, პრევენციაც ამაში მდგომარეობს: არასდროს, არცერთ სიტუაციაში, დაუცველ სექსზე პარტნიორის ნებართვის გარეშე არ მოიხსნათ ან დააზიანოთ თავდაცვითი ბარიერი!

თუ ბარიერის გამოყენება არ გსურთ, ეს თქვენი არჩევანია, მაგრამ ამაზე პარტნიორთან კომუნიკაცია სქესობრივ აქტივობამდე უნდა იქონიოთ და მხოლოდ მისი თანხმობის შემთხვევაში დაკავდეთ დაუცველი სექსით.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Brianna Gilmartin / Verywell Health

წყარო

მსხვერპლის დადანაშაულება — რატომ ვადანაშაულებთ და რა ზიანს ვაყენებთ ამით მსხვერპლს?

მიერ
admin
-
0
#image_title

მსხვერპლის დადანაშაულება არის ფენომენი, რომლის მიხედვითაც მომხდარზე პასუხისმგებლობას ტრაგედიის ან დანაშაულის მსხვერპლს ვაკისრებთ. მსხვერპლის დადანაშაულების პრაქტიკა ადამიანებს აძლევს შესაძლებლობას, დაიჯერონ, რომ თავად არასდროს გახდებიან მსხვერპლი. მსხვერპლის დადანაშაულებას განსაკუთრებით ხშირად ვხვდებით გაუპატიურებისა და სექსუალური ძალადობის დროს, როცა მსხვერპლები დადანაშაულებულნი არიან თავიანთი ქცევის ან ჩაცმულობის გამო.

რატომ არიან ადამიანები მსხვერპლის დადანაშაულებისკენ მიდრეკილნი?

პიროვნული მახასიათებლები, როგორც მთავარი ფაქტორი

ერთ-ერთი ფსიქოლოგიური ფაქტორი, რომელიც ამ ტენდენციას ხელს უწყობს ცნობილია, როგორც „შეცდომა ფუნდამენტურ მახასიათებლებში“.

ეს წარმოდგენა მოიცავს ამა თუ იმ შემთხვევის მხოლოდ შინაგან, პიროვნულ მახასიათებლებთან დაკავშირებას და გარე ძალებისა და მოვლენების უგულებელყოფას.

მაგალითად, როცა სხვა ტესტში ცუდ შედეგს მიიღებს, ამას ხშირად მის პიროვნულ მახასიათებლებს ვაბრალებთ. გვჯერა, რომ საკმარისად კარგად არ მოემზადა, საკმარისად ჭკვიანი არ არის ან, უბრალოდ, ზარმაცია.

ხოლო თუ ჩვენ დავწერთ ტესტს ცუდად, ამ დროს მიდრეკილნი ვართ, რომ ეს შედეგი გარე ფაქტორებს დავაბრალოთ. შესაძლოა, გავაპროტესტოთ, რომ ოთახში ძალიან ცხელოდა და კონცენტრირებას ვერ ვახერხებდით, შემფასებელმა უსამართლოდ დაგვიწერა ცუდი ნიშანი ან ზედმეტად ბევრი დამაბნეველი კითხვა იყო ტესტში.

წარსულში მომხდარის მიკერძოებული შეფასება აწმყოდან

როდესაც ვსაუბრობთ წარსულში მომხდარ მოვლენაზე, გვაქვს მიდრეკილება, ვიფიქროთ, რომ ჩვენ შევძლებდით იმ ნიშნების დანახვას, რომლებიც საფრთხეზე მიუთითებდნენ.

ეს დამოკიდებულება ქმნის განწყობას, თითქოს დანაშაულის, უბედური შემთხვევის ან უბრალო უიღბლობის მსხვერპლი წინასწარ უნდა მიმხვდარიყო, თუ რა დაემართებოდა და, შესაბამისად, უნდა აღეკვეთა საფრთხე.

მოკლედ რომ ვთქვათ, ასეთ დროს ადამიანებს ვავალდებულებთ, რომ წინასწარ სცოდნოდათ, რა შეიძლებოდა მომხდარიყო — მაშინ, როცა ეს შეუძლებელია.

გვინდა დავიჯეროთ, რომ ცხოვრება სამართლიანია, როცა ეს ასე არაა

მიდრეკილება მსხვერპლის დადანაშაულებისკენ ასევე მომდინარეობს ჩვენი საჭიროებიდან, რომ სამყაროს სამართლიანობის გვჯეროდეს. როცა რაღაც ცუდი ხდება სხვა ადამიანის თავს, ხშირად ვფიქრობთ, რომ მათ რაღაც ისეთი გააკეთეს, რითაც ეს დაიმსახურეს. სოციალური ფსიქოლოგები ამას „სამართლიანი სამყაროს ფენომენს“ უწოდებენ.

რატომ გვაქვს საჭიროება, რომ სამყაროს სამართლიანობის გვჯეროდეს? — იმიტომ, რომ თუ ვიფიქრებთ, რომ სამყარო არ არის სამართლიანი, მაშინ ისიც ცხადი გახდება, რომ ნებისმიერი ადამიანი შეიძლება გახდეს მსხვერპლი. დიახ, მათ შორის ჩვენც, ჩვენი მეგობრებიც, ჩვენი ოჯახიც და სხვა საყვარელი ადამიანებიც. არ აქვს მნიშვნელობა, რამდენად ფრთხილად ვიქნებით, ცუდი რაღაცები შეიძლება კარგ ადამიანებსაც დაემართოთ.

მსხვერპლის დადანაშაულება და სექსუალური ძალადობა

ერთი შეხედვით, შეიძლება გაგიჩნდეთ კითხვა, თუ რატომ შეიძლება სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ვინმემ დაადანაშაულოს? მაგრამ თუ მეტად დაფიქრდებით, შესაძლოა, აღმოაჩინოთ, რომ ყოფილა შემთხვევები, როცა თქვენც დაგიკისრებიათ პასუხისმგებლობა უფრო მეტად მსხვერპლზე, ვიდრე მოძალადეზე. სამწუხაროდ, ეს გავრცელებული პრაქტიკაა.

თუ თავად ყოფილხართ სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი, შესაძლოა, თავადაც დაგიდანაშაულებიათ საკუთარი თავი მომხდარში. შესაძლოა, თქვენს თავს დააჯერეთ, რომ როგორღაც თქვენ გააკეთეთ რაღაც არასწორად ან საკმარისი არ გააკეთეთ მოძალადის შესაჩერებლად.

რას მოიცავს მსხვერპლის დადანაშაულება?

► მსხვერპლის დადანაშაულების მაგალითებია:

  • „უნდა გცოდნოდა, რა შეიძლება მომხდარიყო, იმ ადამიანს სახლში რომ მიჰყვებოდი!“

  • „არ უნდა დაგელია…“

  • „ალბათ, გარკვევით არ უთხარი უარი“

  • „კარი ნამდვილად ჩაკეტილი გქონდა?“

  • „რა გეცვა?“

  • „რამდენად ეცადე მის შეჩერებას?“

  • „აქამდე რატომ არაფერი თქვი?“

ცხადია, ჩამოთვლილი მაგალითების გარდა კიდევ ბევრი ფორმა არსებობს მსხვერპლის პირდაპირი დადანაშაულების ან იმ მოსაზრების გამოხატვის, რომ მან საკმარისი არ გააკეთა მოძალადის შესაჩერებლად.

მსხვერპლის დადანაშაულების პრაქტიკას, სამწუხაროდ, ხშირად ვხვდებით სასამართლო დარბაზებში დაცვის მხარის ადვოკატებისგან. ზოგჯერ ამას მოსამართლეებიც აკეთებენ. მსხვერპლის დადანაშაულებისკენ აქვს მიდრეკილება მედიასაც.

წყარო: The Guardian

მსხვერპლის დადანაშაულება — კვლევა

არსებობს კლასიკური ფსიქოლოგიური ექსპერიმენტი, რომელიც 1966 წელს ჩატარდა და კარგად ხსნის მსხვერპლის დადანაშაულების ფენომენს. ფართომასშტაბიან კვლევაში ქალებს სთხოვდნენ, ეყურებინათ, როგორ იღებდა სხვა ქალი მტკივნეულ ელექტროშოკს. სინამდვილეში, ცდისპირი ქალი მსახიობი იყო და მასზე ელექტროშოკს რეალურად არ იყენებდნენ, მაგრამ მონაწილეებს უთხრეს, რომ ქალი დენის დარტყმას იღებდა ყოველ ჯერზე, როცა საზეპირო ტესტში არასწორად უპასუხებდა კითხვას.

ცხადია, მონაწილეები განიცდიდნენ ქალის წამებას. შემდეგ მათ შესთავაზეს მსხვერპლის დახმარება: მათ შეეძლოთ, ხმა მიეცათ მსხვერპლისთვის ტკივილის მიყენების შესაწყვეტად და სანაცვლოდ ფულადი ჯილდოთი დაესაჩუქრებინათ ყოველ ჯერზე, როცა სწორ პასუხს გასცემდა კითხვას.

მონაწილეთა მეორე ჯგუფს ეს არჩევანი არ მისცემია. ნაცვლად ამისა, ისინი იძულებულნი იყვნენ, ეყურებინათ ქალის წამებისთვის, სიტუაციის შეცვლის ყოველგვარი შესაძლებლობის გარეშე.

ექსპერიმენტის შემდეგ ყველა მონაწილეს სთხოვეს, გაეზიარებინათ თავიანთი აზრი მსხვერპლთან დაკავშირებით. შედეგები ძალიან საინტერესო და მრავლისმთქმელი აღმოჩნდა: ჯგუფი, რომელმაც მსხვერპლს ჯილდო მისცა, მას კარგ ადამიანად აღიქვამდა, მაშინ, როცა ისინი, ვინც იძულებულნი იყვნენ, ქალის წამებისთვის ეყურებინათ, მსხვერპლს ცუდ ადამიანად ხედავდნენ, რომელმაც სასჯელი დაიმსახურა.

კვლევის ავტორებმა შეჯამების სახით აღნიშნეს, რომ ჯგუფი, რომელსაც არ შეეძლო მსხვერპლის წამების შეჩერება, გრძნობდა საჭიროებას, რომ ის ცუდ ადამიანად აღექვა, რათა დაეცვა რწმენა, რომ სამყარო სამართლიანია.

თუ ისინი შეძლებდნენ და საკუთარ თავს დაარწმუნებდნენ, რომ მსხვერპლი ცუდი ადამიანია, ნაკლებად დაზიანდებოდნენ მისი წამების ყურებით.

ეს თავდაცვის ერთ-ერთი ფორმაა: როცა ადამიანს შეუძლია თქვას „მე იმ (სხვა) ადამიანისნაირი არ ვარ, შესაბამისად, ცუდი რაღაცები მე არ დამემართება“, ის აგრძელებს სამყაროს კარგ ადგილად აღქმას.

რატომ იდანაშაულებენ მსხვერპლები თავს?

ზოგჯერ მსხვერპლები სწორედ იმავე მიზეზებით იდანაშაულებენ თავს, რა მიზეზებითაც მათ სხვები ადანაშაულებენ. მათაც სურთ, სჯეროდეთ, რომ სამყარო სამართლიანია. საკუთარი თავის დადანაშაულება მათ უფრო უსაფრთხოდაც შეიძლება აგრძნობინებდეთ თავს.

ზოგჯერ უფრო იოლია, საკუთარ თავს დააჯერო, რომ „თუ უფრო მოკრძალებულად ჩავიცვამ, ეს მეორედ აღარ დამემართება“ ან „ამდენი რომ არ დამელია, უკეთ შევძლებდი მოძალადის თავიდან მოშორებას“.

► ასეთი ტოქსიკური თვითკრიტიკა არაჯანსაღია და მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს ადამიანის კეთილდღეობას. სექსუალური ძალადობა არასდროსაა მსხვერპლის ბრალი — ის ყოველთვის მოძალადის პასუხისმგებლობაა!

რატომ არის მსხვერპლის დადანაშაულება სახიფათო?

მსხვერპლის დადანაშაულება ართულებს ძალადობაზე ხმამაღლა საუბარსა და პოლიციისთვის მიმართვას. საზოგადოებრივ დონეზე ეს ნიშნავს, რომ უფრო ცოტა დამნაშავეა დასჯილი და მოძალადეები თავისუფლები არიან.

მსხვერპლის დადანაშაულება ასევე აძლიერებს მოძალადეობრივ მიმართებებს. ის აძლევს მოძალადეს საშუალებას, თავიდან აირიდოს პასუხისმგებლობა.

მსხვერპლის დადანაშაულებამ შეიძლება მსხვერპლები კიდევ უფრო დიდ ტანჯვამდე მიიყვანოს. მათ შეიძლება გამოცადონ დაცინვა და დამცირება მაშინ, როცა მათზე მოძალადეები სასჯელს ირიდებენ.

ამან ასევე შეიძლება გაზარდოს ისეთი დამაზიანებელი ემოციები, როგორებიცაა სირცხვილი და დანაშაულის გრძნობა, რაც ართულებს ძალადობაგამოვლილი ადამიანის რეაბილიტაციას.

მნიშვნელოვანია, ვხედავდეთ ჩვენს მიდრეკილებას მსხვერპლის დადანაშაულებისკენ, გვქონდეს მეტი ცოდნა ამის შესახებ და გამოვარკვიოთ, თუ რატომ ვაკეთებთ ამას. ეს ყველაფერი დაგვეხმარება მსხვერპლის დადანაშაულების შემთხვევების ამოცნობასა და თავიდან არიდებაში.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: JieLiou

წყარო

ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობა — რა უნდა ვიცოდეთ?

მიერ
admin
-
0
#image_title

ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული, მწვავე და საზიანო გამოწვევაა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია, გვესმოდეს, რას მოიცავს ბავშვზე სექსუალური ძალადობა, როგორ შეიძლება მისი პრევენცია და როგორ ამოვიცნოთ ძალადობის ნიშნები და დავიცვათ ბავშვი.

ამ სტატიაში ყველა იმ მნიშვნელოვან ასპექტს მიმოვიხილავთ, რომელთა შესახებაც ინფორმაციის ფლობა აუცილებელია.

რას გულისხმობს სექსუალური ძალადობა ბავშვზე?

ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობა ქმედებათა ფართო სპექტრს მოიცავს, მათ შორის:

  • სექსუალური მეტყველებით თუ შენიშვნებით დევნას;

  • სექსუალურ გარყვნას;

  • ეროტიკულ ალერსს;

  • ბავშვისთვის პორნოგრაფიული სურათების გადაღებას;

  • სექსუალური შინაარსის ფილმების ყურების ან პორნოგრაფიული ჟურნალების დათვალიერების ნებართვას ან ხელშეწყობას;

  • გაუპატიურებას ან გაუპატიურების მცდელობას;

  • სასქესო ორგანოების დემონსტრირებას;

  • ღია საუბრებს სექსზე ბავშვის შოკირების ან მისი ცნობისმოყვარეობის გაღვიძების მიზნით;

  • სისხლის აღრევას (ინცესტი);

  • სხეულით ვაჭრობის იძულებას.

► გახსოვდეთ: სექსუალური ძალადობის შემთხვევაში მნიშვნელობა არა აქვს იმას, ბავშვის თანხმობით მოხდა ეს თუ არა, რადგან ზრდასრულ ადამიანს მარტივად შეუძლია ბავშვის ნებაზე ზეგავლენის მოხდენა და ბავშვს არ შეუძლია ამ ქმედებათა მნიშვნელობის გაგება და მათი შეფასება. გარდა ამისა, მოძალადე თავისი მიზნის მისაღწევად ხშირად მიმართავს მუქარას ან შანტაჟს.

სექსუალური ძალადობის ფაქტი შეიძლება მოხდეს როგორც ოჯახში, ისე — მის გარეთ. ძალადობის მსხვერპლი შეიძლება გახდეს ნებისმიერი ასაკის ბავშვი, განურჩევლად სქესისა თუ გენდერისა. ხშირ შემთხვევებში ოჯახის გარეთ სექსუალური ძალადობა გაუპატიურების სახით ხდება, ფიზიკური თავდასხმითა და მუქარით. ამგვარი ძალადობის მსხვერპლნი უმეტესად მოზარდები არიან. ოჯახში სექსუალურ ძალადობას განმეორებითი ხასიათი აქვს და ზოგჯერ წლები გრძელდება. ბავშვის ჩათრევა ამ ქმედებებში თანდათანობით ხდება და, როგორც წესი, მსხვერპლი უფრო მცირე ასაკისაა, ვიდრე ოჯახის გარეთ ძალადობის შემთხვევაში.

► 2014-2020 წლებში სულ 1 092 არასრულწლოვანი ცნეს დაზარალებულად სექსუალური ძალადობისა და სექსუალური ექსპლუატაციების დანაშაულებზე.

ვინ ძალადობს ბავშვებზე?

ადამიანები, რომლებიც ბავშვებზე სექსუალურად ძალადობენ შესაძლოა იყვნენ ზრდასრულებიც, მოზარდებიც და თავად ბავშვებიც. მოძალადეთა უმეტესობა კაცია, მაგრამ ზოგჯერ ქალებიც ჩადიან ამ დანაშაულს.

  • ბავშვებზე სექსუალური ძალადობის შემთხვევათა დაახლოებით მესამედი ჩადენილია ძირითადად მსხვერპლზე უფროსი ბავშვის ან ახალგაზრდა ადამიანის მიერ.

  • სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი 10 ბავშვიდან 9 იცნობს ან ნათესაურ კავშირშია მოძალადესთან. ძალადობის შემთხვევები ხშირად ან ბავშვის სახლში ხდება, ან მოძალადის.

  • სექსუალური ძალადობის ფაქტი ზოგჯერ სახლის გარეთაც შეიძლება მოხდეს, მაგალითად, გართობისა და დასვენების ან სპორტულ ცენტრებში.

რომელი ბავშვები დგანან სექსუალური ძალადობის მაღალი რისკის წინაშე?

ბავშვები უფრო მოწყვლადნი არიან სექსუალური ძალადობის მიმართ, თუ მათ უკვე გამოუცდიათ ძალადობის რომელიმე ფორმა. ბავშვები, რომლებიც ცხოვრობენ ოჯახებში, სადაც მათი უგულებელყოფა ხდება, სექსუალური ძალადობის უფრო მაღალი რისკის წინაშე დგანან. სექსუალური ძალადობის ალბათობა იზრდება შშმ ბავშვებთან მიმართებითაც, განსაკუთრებით მაშინ, თუ მათ მეტყველებასთან დაკავშირებული შეზღუდვა აქვთ.

სექსუალური ძალადობის რისკს ზრდის ინტერნეტიც. სოციალური მედია, ე.წ. „სასაუბრო (ჩატ) ოთახები“ და ფორუმები ხშირად გამოიყენება მოძალადეების მიერ პოტენციურ მსხვერპლებთან დასაახლოებლად.

წყარო: Fight the new Drug

ნიშნები იმისა, რომ ბავშვი შეიძლება სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი იყოს

სექსუალური ძალადობის შემჩნევა მარტივი არ არის, რადგან მოძალადე ხშირად ახერხებს მისი ქმედებების კარგად დამალვას. თუმცა, ზოგიერთი ნიშანი შედარებით უფრო მარტივი შესამჩნევია. მაგალითად, მშობელმა ან ბავშვზე მზრუნველმა შეიძლება ისეთი დეტალები შენიშნოს, რომლებიც სამედიცინო ყურადღებას საჭიროებს. მოუსმინეთ თქვენს ინსტინქტებს. თუ ამჩნევთ, რომ რაღაც ისე ვერ არის ან ბავშვის ცხოვრებაში მყოფი რომელიმე ადამიანი დისკომფორტის შეგრძნებას გიქმნით — მაშინაც კი, თუ ზუსტად ვერ ასახელებთ, რატომ — მნიშვნელოვანია, ენდოთ თქვენს ინტუიციას და გააგრძელოთ ძალადობის ნიშნების ძიება. ასაკის შესაბამისი ენით გაესაუბრეთ ბავშვს, რომელიც შეიძლება სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი იყოს.

ყურადსაღები ნიშნები

ფიზიკური ნიშნები

  • სექსუალური გზით გადამდები ინფექციები (სგგი-ები);

  • ტრავმის კვალი გენიტალურ ზონაში, როგორიცაა აუხსნელი სისხლდენა, ჩალურჯება, სისხლი თეთრეულზე, ტრუსებზე ან სხვა ტანისამოსზე.

ქცევითი ნიშნები

  • გადამეტებული ლაპარაკი ან ცოდნა სექსთან დაკავშირებულ საკითხებზე;

  • საიდუმლოებების შენახვა, ნაკლები ლაპარაკი ვიდრე ჩვეულებრივ;

  • კონკრეტულ ადამიანებთან მარტო დარჩენაზე უარის თქმა ან მზრუნველებისგან შორს ყოფნის შიში, განსაკუთრებით, თუ ეს ახალი ქცევაა;

  • რეგრესული ქცევები ან ისეთი ქცევების ხელახლა გამოჩენა, რომლებიც გაზრდასთან ერთად შეწყდა, მაგალითად: ცერის წოვა ან ძილის დროს უნებლიე შარდვა;

  • ზედმეტად დამთმობი ქცევა, პროტესტის ან საპირისპირო აზრის არარსებობა/არგამოხატვა;

  • სექსუალური ქცევა, რომელიც შეუსაბამოა ბავშვის ასაკთან;

  • მარტო გატარებული უჩვეულოდ დიდი დრო;

  • ტანსაცმლის გამოცვლის ან ბანაობის თავიდან არიდების მცდელობა.

ემოციური ნიშნები

  • კვებითი ჩვევების ცვლილება;

  • ცვლილება ხასიათში ან პიროვნებაში, მაგალითად, გაზრდილი აგრესიულობა;

  • თავდაჯერებულობის ან თვითშეფასების დაქვეითება;

  • გადაჭარბებული ნერვიულობა ან შიში;

  • ჯანმრთელობის აუხსნელი პრობლემების გახშირება, მაგალითად, მუცლის ან თავის ტკივილის;

  • სკოლის, აქტივობებისა და მეგობრების მიმართ ინტერესის დაქვეითება ან სრულად დაკარგვა;

  • ღამით მარტო დარჩენის შიში ან კოშმარები;

  • თვითდაზიანება.

ეს ჩამონათვალი შეიძლება ძალიან გრძელი ჩანდეს საიმისოდ, რომ სულ გვახსოვდეს, ზოგიერთი ნიშანი კი შეიძლება ურთიერთსაპირისპიროც იყოს, მაგალითად, ზედმეტად დამთმობობა ან წინააღმდეგობა, რეგრესული ქცევები ან ზრდასრულისთვის შესაფერისი სექსუალური ქცევები.

► ყველაზე მნიშვნელოვანი, რაც უნდა გახსოვდეთ ბავშვთან მიმართებით სექსუალური ძალადობის ნიშნების ძიებისას, ისაა, რომ თვალი ადევნოთ უეცარ ცვლილებებს ქცევაში. ენდეთ თქვენს ინტუიციას და არ უგულებელყოთ თქვენი შეგრძნებები, თუ რაღაც რიგზე არ ჩანს. თუ ბავშვი გეუბნებათ რომ ვინმე თავს არაკომფორტულად აგრძნობინებს, მოუსმინეთ, მაშინაც კი, თუ კონკრეტულს ვერაფერს გეუბნებათ.

ნიშნები იმისა, რომ ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ბავშვს ზიანს აყენებდეს

ბავშვების უსაფრთხოებაზე ზრუნვა რთულია, რადგან ბევრი მოძალადე, რომელიც ბავშვზე სექსუალურად ძალადობს, ნდობით აღჭურვილი პირია. სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების 93% იცნობს მასზე მოძალადეს. ეს მოიცავს ოჯახის წევრებს, რელიგიურ პირებს, მწვრთნელებს, მასწავლებლებსა თუ სხვა დამხმარე პროფესიონალებს.

ფრთხილად შეარჩიეთ და ყურადღებით იყავით იმ ადამიანთან მიმართებით, რომელიც თქვენი ზრუნვის ქვეშ მყოფ ბავშვებთან დროს ატარებს და ამჟღავნებს შემდეგ ქცევებს:

  • არ სცემს პატივს საზღვრებს ან არ უსმენს სხვებს, როცა ისინი მას „არას“ ეუბნებიან;

  • აგრძელებს ისეთი ხასიათის შეხებას, რომელზეც ბავშვმა ან ბავშვზე მზრუნველმა/მშობლებმა დააფიქსირა, რომ არასასურველია;

  • ცდილობს, იყოს ბავშვის მეგობარი, ნაცვლად იმისა, რომ შეასრულოს ზრდასრულის როლი ბავშვის ცხოვრებაში;

  • შესამჩნევია, რომ არ აქვს ასაკთან შესაბამისი ურთიერთობები;

  • ესაუბრება ბავშვებს მის პირად პრობლემებზე ან ურთიერთობებზე;

  • მარტო ატარებს დროს ბავშვებთან მისი პროფესიული ან სხვა როლის გარეშე ან იგონებს მიზეზებს ბავშვთან მარტო დასარჩენად;

  • გამოხატავს უჩვეულო ინტერესს ბავშვის სექსუალურ განვითარებასთან დაკავშირებით, მაგალითად, აკეთებს კომენტარებს სექსუალურ მახასიათებლებზე ან ახდენს ნორმალური ქცევების სექსუალიზებას;

  • საჩუქრებს აჩუქებს ბავშვს რელევანტური გარემოებების ან მიზეზების გარეშე;

  • ზედმეტად ბევრ დროს ატარებს თქვენი ზრუნვის ქვეშ მყოფ ან თქვენთვის ნაცნობ სხვა ბავშვთან ერთად;

  • უკრძალავს ბავშვს სხვა ზრდასრულებთან კონტაქტს.

ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობის შედეგები

სექსუალური ძალადობის გამოცდილებას შეიძლება ეფექტი ჰქონდეს იმაზე, თუ როგორ ფიქრობს, მოქმედებს და გრძნობს თავს ადამიანი მთელი ცხოვრების განმავლობაში. ამას შეიძლება მოკლე და გრძელვადიანი ფიზიკური, მენტალური და ქცევითი შედეგები ჰქონდეს.

ფიზიკური შედეგები შეიძლება მოიცავდეს:

  • სექსუალური გზით გადამდებ ინფექციებს (სგგი-ებს);

  • ფიზიკურ დაზიანებებს;

  • ქრონიკულ დაავადებებს მოგვიანებით, მაგალითად, გულის დაავადებებს, სიმსუქნე და კიბოს.

მენტალურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული შედეგები შეიძლება მოიცავდეს:

  • დეპრესიას;

  • პოსტტრავმული სტრესის აშლილობას (PTSD);

  • შფოთვას.

ქცევითი შედეგები შეიძლება მოიცავდეს:

  • ნივთიერებებზე დამოკიდებულებას, მათ შორის ოპიოიდებზე (ნივთიერებები, რომლებსაც შეუძლია ოპიოიდურ რეცეპტორებთან დაკავშირება. ეს რეცეპტორები უშუალოდ ცენტრალურ ნერვულ სისტემასა და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში მდებარეობს);

  • რისკის შემცველი სექსუალური ხასიათის ქცევები (იგულისხმება მრავალი სექსუალური პარტნიორის ყოლა ან ქცევები, რომლებსაც შედეგად არასასურველი ორსულობა ან სგგი-ები შეიძლება მოჰყვეს);

  • სხვაზე სექსუალურად ძალადობის გაზრდილი რისკი;

  • სუიციდის ან სუიციდის მცდელობის გაზრდილი რისკი;

  • კვებითი აშლილობები.

ბავშვობაში სექსუალური ძალადობის გამოცდილება ზრდის ადამიანის სამომავლო ვიქტიმიზაციის (მსხვერპლობის) რისკს. მაგალითად, ბოლოდროინდელი კვლევებით გამოიკვეთა, რომ:

  • ქალები, რომლებსაც ბავშვობაში სექსუალური ძალადობა გამოუცდიათ, ზრდასრულ ასაკში სექსუალური ძალადობის გამოცდის 2-13-ჯერ უფრო გაზრდილი რისკის წინაშე არიან;

  • ადამიანები, რომლებსაც ბავშვობაში სექსუალური ძალადობა გამოუცდიათ, პარტნიორის მხრიდან არაინტიმური ძალადობის გამოცდის ორჯერ უფრო გაზრდილი რისკის წინაშე დგანან.

წყარო: Isabella Carapella/HuffPost

ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობა და ურთიერთობებთან დაკავშირებული გამოწვევები

ბავშვობაში სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ადამიანები ხშირად ურთიერთობებთან დაკავშირებული სირთულეების გაზრდილ მაჩვენებლებს აწყდებიან. გავრცელებული გამოწვევები მოიცავს:

  • უნდობლობას;

  • ინტიმურობის შიშს;

  • არასტაბილურ ურთიერთობებს;

  • განქორწინების მაღალ მაჩვენებელს.

ბავშვობაში გამოცდილმა სექსუალურმა ძალადობამ შეიძლება გავლენა იქონიოს როგორც რომანტიკულ და ინტიმურ ურთიერთობებზე, ისე მშობლობასა და ოჯახურ დინამიკაზე. კვლევები აჩვენებს, რომ ბავშვობაში სექსუალური ძალადობის მსხვერპლებს უფრო მეტად უჭირთ უსაფრთხო და ჯანსაღი ურთიერთობების ჩამოყალიბება და შენარჩუნება, ვიდრე მათ, ვისაც ეს გამოცდილება არ აქვთ.

ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობა და სექსუალური დისფუნქციები

ბავშვობაში სექსუალური ძალადობის გამოცდილების მქონე ზრდასრული ადამიანები მუდმივად საუბრობენ სექსუალურ დისფუნქციებთან დაკავშირებულ გამოწვევებზე. ძალადობაგამოვლილ ქალებს უფრო უჭირთ აღგზნება და აქვთ ნაკლები სურვილი სქესობრივი აქტივობების მიმართ.

როგორც ქალებისთვის, ისე კაცებისთვის, პოსტტრავმული სტრესის აშლილობის სიმპტომები აძლიერებს სექსის სურვილთან, აღგზნებასთან და პერფორმანსთან დაკავშირებულ გამოწვევებს.

ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობა და რევიქტიმიზაცია

რევიქტიმიზაცია გულისხმობს ერთი და იმავე დანაშაულის განმეორებით მსხვერპლობას. ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობის მსხვერპლები განმეორებითი ძალადობის მაღალი რისკის წინაშე არიან. ბავშვობაში სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა დაახლოებით 50% რევიქტიმიზაციას გამოცდის.

კვლევები ასევე აჩვენებს, რომ მოძალადეთა დაახლოებით 35% ბავშვობაში თავად იყო სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი. კაცები ძალადობრივ წრეში ჩაბმის გაცილებით მაღალი რისკის წინაშე დგანან, ვიდრე ქალები.

► თუ ხართ ძალადობის მსხვერპლი, იცნობთ ბავშვს ან მოზარდს, რომელიც სექსუალური ძალადობის მსხვერპლია ან იცით ასეთი ფაქტის შესახებ, მიმართეთ:

  • ბავშვთა დახმარების ცხელ ხაზს — 111

  • საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და  სოციალური დაცვის სამინისტროს „ცხელ ხაზს“ — 15 05;

  • ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა  საკონსულტაციო „ცხელ ხაზს“ — 116 006;

  • საგანგებო და გადაუდებელ დახმარებას — 112

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის (PHR)“ — 032 2 33 13 56

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „საფარი“ — 0322 30 76 03, 599 40 76 03

სექსუალური შევიწროება საგანმანათლებლო სივრცეებში — რა უნდა ვიცოდეთ?

მიერ
admin
-
0
#image_title

სექსუალური შევიწროება არის ნებისმიერი ფორმის არასასურველი სექსუალური ქმედება, რომელიც ადამიანს თავს დამცირებულად, დაშინებულად ან შეურაცხყოფილად აგრძნობინებს. მისი მსხვერპლი შეიძლება ნებისმიერი გახდეს, თუმცა საზოგადოება არსებული ტაბუების გამო მათ ხშირად უჭირთ ამ თემაზე საუბარი. უმეტეს შემთხვევაში სექსუალური შევიწროების ჩამდენი პირი მსხვერპლზე გარკვეული სახის უპირატესობას ფლობს (მაგალითად, შეიძლება იყოს მასზე ფიზიკურად ძლიერი ან სოციალურ იერარქიაში მასზე მაღლა იდგეს).

სექსუალური შევიწროება შეიძლება იყოს ერთჯერადი ან ჰქონდეს განმეორებითი ხასიათი. ის შემდეგი სახით ვლინდება:

  • სექსუალური ხასიათის არასასურველი შეხება;

  • სექსუალური ხასიათის არასასურველი მზერა ან მიშტერება;

  • სექსუალური ხასიათის არასასურველი კომენტარები ან ხუმრობები;

  • სექსუალური ხასიათის სურათების/ვიდეოების გაგზავნა თანხმობის გარეშე;

  • სექსუალური ხასიათის ტექსტური შეტყობინებების გაგზავნა თანხმობის გარეშე;

  • სექსის მოთხოვნა;

  • მუდმივი კითხვები ადამიანის პირადი ცხოვრებისა თუ სხეულის შესახებ;

  • სექსუალური ხასიათის შეურაცხყოფა ან დაცინვა.

სექსუალური შევიწროება და საგანმანათლებლო სივრცეები

სამწუხაროდ, სექსუალური შევიწროება არც საგანმანათლებლო სივრცეებისთვისაა უცხო და ის შეიძლება გამოვლინდეს ნებისმიერი ასაკობრივი კატეგორიისთვის განკუთვნილ დაწესებულებაში (მაგალითად, ბაღი, სკოლა, კოლეჯი, უნივერსიტეტი და ა.შ.), ძალადობის დიაპაზონი კი შეიძლება მერყეობდეს დამამცირებელი მეტსახელების შერქმევიდან გაუპატიურებამდე. ამგვარი ფაქტების არსებობა ხელს უწყობს საგანმანათლებლო სივრცეში მტრული და სახიფათო გარემოს შექმნას, რის შედეგადაც მსხვერპლისთვის რთულია ამ სივრცეში მისვლა და დაკისრებული ვალდებულების შესრულება (სწავლა). აღსანიშნავია, რომ თანატოლისა თუ მასწავლებლის მხრიდან სექსუალური შევიწროების ფაქტი შეიძლება დაფიქსირდეს როგორც სასწავლო დაწესებულებაში, ასევე მის გარეთაც.

დღესდღეობით საგანმანათლებლო სივრცეებთან დაკავშირებული სექსუალური შევიწროების უფრო და უფრო მეტი ფაქტი ვლინდება ონლაინ. თაობა, რომელსაც ინტერნეტთან წვდომა აქვს, ამგვარ დამაზიანებელ ქმედებას უმეტესად არა ფიზიკურად, არამედ ინტერნეტის საშუალებით სჩადის.

საგანმანათლებლო სივრცეებში დაფიქსირებული სექსუალური შევიწროებისა და ძალადობის ყველაზე გავრცელებული ტიპებია:

  • სექსუალური შინაარსის კომენტარები

  • სექსუალური შინაარსის „ხუმრობა“ ან დაცინვა

  • სექსუალური შევიწროება ონლაინ და კიბერბულინგი

  • ფიზიკური ძალადობა

  • გაუპატიურება

  • თავდასხმა

  • პიროვნების ჩართვა სქესობრივ აქტში მისი თანხმობის გარეშე

საგანმანათლებლო სივრცეებთან დაკავშირებულ სექსუალურ შევიწროებაზე საუბრისას უნდა აღინიშნოს, საუბარი უმეტესად მოზარდებზე გვაქვს, რომლებიც სექსუალურად სწორედ ამ პერიოდში „იღვიძებენ“. შესაძლოა, მოზარდი შევიწროების მსხვერპლი გახდეს თავისი ახლად აღმოჩენილი გენდერული იდენტობისა თუ სხეულის შეცვლილი ფორმების გამო. ერთმანეთისთვის სექსისტური თუ ჰომოფობიური მეტსახელების შერქმევაც პიროვნების დაშინებისა და დამცირებას ისახავს მიზნად.

როგორ უნდა დავიცვათ ძალადობის მსხვერპლი?

ნებისმიერ საგანმანათლებლო დაწესებულება ვალდებულია, რომ მოსწავლეს/სტუდენტს შეუქმნას უსაფრთხო გარემო და მყისიერი რეაგირება მოახდინოს ისეთ შემთხვევაში, როდესაც დაფიქსირდება სექსუალური შევიწროების ან ძალადობის ფაქტი.

მნიშვნელოვანია, საგანმანათლებლო დაწესებულებაში დასაქმებული პერსონალი ინფორმირებული იყოს სექსუალური შევიწროების ცნების შესახებ და შეეძლოს მსხვერპლის ადეკვატური დახმარება. თუმცა, ასევე მნიშვნელოვანია ზოგადი გარემოს შეცვლაც იმგვარად, რომ ნათელი იყოს ამგვარი ფაქტების მიუღებლობა. ამის მიღწევა რამდენიმე მარტივი ნაბიჯის გადადგმით შეიძლება:

  1. სექსუალური შევიწროების ფაქტების აღმოფხვრის დაპრიორიტეტება. გაზარდეთ ცნობიერება იმის შესახებ, თუ რა არის სექსუალური შევიწროება — მოიწვიეთ კომპეტენტური პირი პერსონალთან სასაუბროდ, ჩაატარეთ საინფორმაციო შეხვედრები სექსუალური შევიწროების შედეგების შესახებ და ა.შ.

  2. მოსწავლეებს/სტუდენტებს შორის აამაღლეთ ცნობიერება სექსუალური შევიწროების შესახებ. მნიშვნელოვანია, ბავშვებმა/მოზარდებმა მკვეთრად განასხვაონ ერთმანეთისგან მეგობრული ხუმრობა და ბულინგი, ფლირტი და შევიწროება. ქცევის ჩარჩო და მოლოდინი უნდა იყოს განსაზღვრული და გასაგები ყველასთვის.

  3. პროცესებში ჩართეთ მშობლები. მშობლების ჩართულობას გადამწყვეტი როლი ენიჭება ქცევის გრძელვადიან მოდიფიკაციაში. ხშირად მშობლებიც ვერ აიდენტიფიცირებენ კონკრეტულ ქცევას, როგორც სექსუალურ შევიწროებას, ამიტომ მათაც სჭირდებათ საჭირო ცოდნის მიღება, რათა შვილებს ადეკვატურად მიუდგნენ და სტრესული სიტუაცია კიდევ უფრო არ დაამძიმონ. როდესაც სექსუალური შევიწროების ფაქტი ფიქსირდება, მნიშვნელოვანია, პროცესში ჩართულნი იყვნენ როგორც მოძალადის, ასევე მსხვერპლის მშობლებიც, რათა ქცევის ცვლილება მალევე მოხდეს ან თუკი სიტუაცია მეტად მძიმეა, ბავშვი/მოზარდი მარტო არ დარჩეს ამ პროცესებში.

  4. ასწავლეთ მოსწავლეებს/სტუდენტებს, როგორ გაუმკლავდნენ სექსუალურ შევიწროებას. მსგავსი ფაქტების უგულებელყოფამ და შესაბამისი დახმარების ვერმიღებამ შეიძლება გრძელვადიანი ემოციური ტრავმა დატოვოს. მნიშვნელოვანია იმგვარ თემებზე ყურადღების გამახვილება, როგორებიცაა ონლაინ უსაფრთხოება ან პირადი საზღვრების დაცვა.

თუკი სექსუალურ შევიწროებას მრავალჯერადი ხასიათი აქვს, მაშინ ბავშვმა/მოზარდმა დახმარებისთვის აუცილებლად უნდა მიმართოს მშობელს ან საგანმანათლებლო სივრცეში მომუშავე ადამიანს. ამ ნაბიჯის გადადგმა არ არის მარტივი, თუმცა გახსოვდეთ, რომ თქვენ მიმართ განხორციელებული ძალადობა თქვენი ბრალი არაა და მასზე პასუხისმგებელი მხოლოდ მოძალადეა.

დამატებით, მნიშვნელოვანია ბავშვს/მოზარდს ჰქონდეს სანდოობის განცდა მასწავლებლისა თუ აღმზრდელის მიმართ, რათა შეძლოს ძალადობის ფაქტის დაფიქსირება. პირველ ყოვლისა, აუცილებელია, მსხვერპლმა ბოლომდე მოგითხროთ ისტორია და საუბრის პროცესი არ გააწყვეტინოთ კომენტარებითა თუ კითხვებით. ასეთ დროს შეიძლება ბავშვმა/მოზარდმა იფიქროს, რომ მას არ ენდობით და ცდილობთ მის ტყუილში გამოჭერას, რაც დამატებითი სტრესია მისთვის. შემდგომი ნაბიჯი უნდა იყოს ფაქტზე რეაგირება  შესაბამის პირებთან (იქნებიან ეს შიდა ინსპექტორები თუ სამართალდამცავი ორგანოები). ამ დროსაც ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს მხოლოდ ფაქტებს და არავითარ შემთხვევაში მონათხრობს არ უნდა დაემატოს პირადი შეხედულებები თუ დამოკიდებულებები.

გარდა ამისა, მსხვერპლმა უნდა იგრძნოს, რომ დაწესებულება ნამდვილად ცდილობს საჭირო ზომების მიღებას და ფაქტი არ დაიმალება, რათა სკანდალი ან ნებისმიერი სხვა სახის გართულებები აიცილოს თავიდან. დაწესებულების გადასაწყვეტია, როგორ მიუდგება საჩივარს — დაიწყებს შიდა გამოძიებას საკუთარი ძალებით თუ ჩართავს პოლიციას — თუმცა ორივე შემთხვევაში დაწესებულებას უნდა ჰქონდეს დაზარალებულის თანხმობა ყველა გადადგმულ ნაბიჯზე, რათა მაგალითად, ფაქტის დაუკითხავად გახმაურებამ დამატებითი ზიანი არ მიაყენოს ძალადობის მსხვერპლს.

სექსუალური შევიწროება მძიმე და ტრავმული გამოცდილებაა მსხვერპლისთვის, განსაკუთრებით ადრეულ ასაკში, ამიტომ აუცილებელია, ბავშვებს და მოზარდებს შევუქმნათ ისეთი გარემო, რომელშიც თავს დაცულად იგრძნობენ, ექნებათ თანადგომის განცდა და არ შეეშინდებათ მომხდარზე საუბრის.

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: Karine Azizyan / dribbble

წყარო

ოჯახში ძალადობა — გამომწვევი მიზეზები და თავდაცვის გზები

მიერ
admin
-
0
#image_title

ოჯახში ძალადობა (ან „ოჯახური ძალადობა“) არის ძალადობის, დაშინებისა თუ მუქარის გამოყენება ოჯახის წევრის, პარტნიორის ან ყოფილი პარტნიორის მანიპულაციის და კონტროლის მიზნით. ასეთ ურთიერთობაში არის ძალაუფლების დისბალანსი და ძალადობრივი ქცევა გამოიყენება სხვების სამართავად.

ოჯახში მოძალადეები ყოველთვის კაცები არ არიან, მაგრამ კვლევა აჩვენებს, რომ ოჯახურ ურთიერთობებში ძალადობის ჩამდენი ყველაზე ხშირად კაცები არიან, მსხვერპლები კი — ქალები და ბავშვები. მაგალითად, ავსტრალიაში ყოველი მესამე ქალს გამოუცდია ფიზიკური და/ან სექსუალური ძალადობა, რომელშიც მოძალადე მათი ნაცნობი კაცი იყო.

ოჯახში ძალადობა ნებისმიერი ტიპის ოჯახურ ურთიერთობაში შეიძლება მოხდეს, მათ შორის წყვილებს შორის, ოჯახის წევრებს შორის და ასაკოვანი ან შშმ პირების მიმართ.

მართალია, ოჯახში ძალადობა შეიძლება შეეხოს ნებისმიერს, განურჩევლად მისი სოციალური თუ ეკონომიკური სტატუსისა, მაგრამ ზოგი ადამიანი ოჯახში ძალადობის უფრო გაზრდილი რისკის ქვეშაა, მათ შორის:

  • რეგიონებში მცხოვრები ქალები;

  • ახალგაზრდა ქალები;

  • ქალები, რომლებიც კულტურულად ან ენობრივ უმცირესობას წარმოადგენენ;

  • ორსული ქალები;

  • ლგბტქ+ ადამიანები;

  • შშმ ქალები.

ოჯახში ძალადობის გამომწვევი ხშირი ფაქტორები

გენდერული უთანასწორობა კაცსა და ქალს შორის, მათ შორის მასკულინობაზე არსებული საზიანო წარმოდგენები, მნიშვნელოვანი ფაქტორია, რომელიც ურთიერთობებში კაცების მხრიდან ქალებზე ძალადობის მაღალ მაჩვენებელზეა პასუხისმგებელი.

მასკულინობა მოიცავს წყებას პრაქტიკებისა, მიმართებებისა და ქცევებისა, რომელთა შორისაცაა სოციალური ნორმები და „დაუწერელი კანონები“ იმაზე, თუ როგორ უნდა მოიქცეს კაცი საზოგადოებაში. სოციალური მოლოდინები იმაზე, თუ როგორები უნდა იყვნენ და როგორ იქცეოდნენ კაცები და ბიჭები, ყოველდღიურად ისწავლება და ინერგება საზოგადოებაში ინსტიტუციების, პრინციპებისა და კანონების გავლით.

ბევრი ნიშან-თვისება, რომელიც ხშირად ასოცირებულია კაცებთან და ბიჭებთან, ასევე ახასიათებთ სხვებსაც, მათ შორის ქალებს, გოგოებს, ტრანს, ინტერსექს, ქვიარ და არაბინარულ ადამიანებს.

ოჯახში ძალადობის კუთხით არ არსებობს „ტიპური“ მოძალადე, თუმცა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ოჯახში ძალადობის ჩამდენი პირები ხშირად:

  • ფიზიკურ და ემოციურ ძალადობას იყენებენ საიმისოდ, რომ აკონტროლონ ოჯახი და მისი წევრები;

  • ფიქრობენ, რომ მათ უფლება აქვთ, როგორც უნდათ, ისე მოიქცნენ, როცა საკუთარ სახლში არიან;

  • აქვთ გარკვეული წარმოდგნები მასკულინობაზე, მათ შორის ის, რომ „ნამდვილი მამაკაცი“ უნდა იყოს მტკიცე, ძლიერი და სახლის უფროსი. ისინი შეიძლება ფიქრობდნენ, რომ ოჯახში გადაწყვეტილებების უდიდესი ნაწილი მათ უნდა მიიღონ, მათ შორის ის, თუ როგორ და რაში უნდა დაიხარჯოს ფული;

  • სჯერათ, რომ კაცებს აქვთ უფლება, მიიღონ სექსი პარტნიორებისგან;

  • პასუხისმგებლობას არ იღებენ საკუთარ ქცევაზე და ფიქრობენ, რომ მათი ქცევა პროვოცირებული იყო საყვარელი ადამიანების ან გარემოებების მიერ;

  • ცდილობენ, გაამართლონ ჩადენილი ძალადობა — მაგალითად, დააბრალონ ის ალკოჰოლს ან სტრესს;

  • ამბობენ, რომ გაბრაზებისას „წყობილებიდან გამოდიან“ ოჯახში ყოფნისას, თუმცა მათ შეუძლიათ საკუთარი ბრაზის მართვა სხვა ადამიანების მიმართ. ისინი, ჩვეულებრივ, არ მიმართავენ ძალადობას სხვა სიტუაციებში, მაგალითად, მეგობრებთან, უფროსებთან, კოლეგებთან ან პოლიციასთან;

  • ცდილობენ, მოახდინონ ჩადენილი ძალადობის მინიმიზაცია, დააბრალონ ის სხვებს, გაამართლონ ან საერთოდაც უარყონ ძალადობა თუ მისი გავლენა ოჯახის წევრებზე

ოჯახში ძალადობის კონტექსტში იძულებითი კონტროლი კომპლექსურია და შეიძლება რთული აღსაწერი და განსასაზღვრი იყოს. მართალია, თითოეული მოძალადის და ძალადობაგამოვლილი ადამიანის ქცევების ტაქტიკები და კანონზომიერებები უნიკალურია, მაგრამ იძულებითი კონტროლი ოჯახში ძალადობის ყველა ფორმას ახასიათებს. ის მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ძალადობაგამოვლილი ადამიანების უსაფრთხოებაზე, ავტონომიაზე, ჯანმრთელობასა და კეთილდღეობაზე და ართმევს მათ იდენტობისა და თავისუფლების განცდას.

ზოგი ოჯახში მოძალადე თავადაც ძალადობრივ გარემოში გაიზარდა, თუმცა უმრავლესობა — არა.

ოჯახში ძალადობის ფორმები

ოჯახში ძალადობა მოიცავს ოჯახის წევრის მიმართ ჩადენილ:

  • ფიზიკურ ძალადობას — მაგალითად, ხელის კვრას ან დარტყმას;

  • სექსუალურ ძალადობას — მაგალითად, ადამიანის იძულებას, მონაწილეობა მიიღოს სექსუალურ აქტივობაში;

  • ემოციურ ან ფსიქოლოგიურ ძალადობას — მაგალითად, ადამიანისთვის შეურაცხმყოფელი სიტყვების დაძახებას და მისი ქცევის გაკონტროლების მცდელობას;

  • ეკონომიკურ ძალადობას — მაგალითად, ოჯახის წევრების საბანკო ანგარიშებისა და თანხების გაკონტროლებას მათი თანხმობის გარეშე;

  • უგულებელყოფას — ბავშვის ფიზიკური და ფსიქოლოგიური საჭიროებების დაუკმაყოფილებლობას, საბაზისო განათლების უფლების შეზღუდვას, საფრთხისაგან დაუცველობას, ასევე სამედიცინო და სხვა მომსახურებით სარგებლობისათვის საჭირო მოქმედებების განუხორციელებლობას, როცა მშობელს სათანადო ინფორმაცია და რესურსები აქვს.

  • ოჯახის წევრის საკუთრების განზრახ დაზიანებას</strong>;

  • ნებისმიერ სხვა ქცევას, რომელიც ოჯახის წევრს აგრძნობინებს, რომ მას, სხვა ადამიანს ან ცხოველს საფრთხე ემუქრება</strong>;

  • ზემოჩამოთვლილთაგან ნებისმიერის ჩადენის მუქარას.

ვარ თუ არა ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი?

გაეცით პასუხი შემდეგ კითხვებს:

  • თქვენი პარტნიორი ან ოჯახის წევრი ოდესმე დაგმუქრებიათ, რომ რამეს დაგიშავებდათ ან მოგკლავდათ?

  • თქვენი პარტნიორი გაყენებთ ფიზიკურ ზიანს, აზიანებს თქვენს საკუთრებას, გესვრით ნივთებს ან თავს საფრთხის ქვეშ გაგრძნობინებთ?

  • თქვენი პარტნიორი თავს ცუდად გაგრძნობინებთ ან გაფიქრებინებთ, თითქოს ვერაფერს ვერ აკეთებდეთ სწორად?

  • თქვენი პარტნიორი მუდმივად ცდილობს თქვენს დაკნინებას, თქვენი გარეგნობის გაკრიტიკებას ან თქვენთვის შეურაცხმყოფის მოყენებას?

  • გრძნობთ, რომ თქვენზე ზეწოლას ახდენენ ან გაიძულებენ, დაკავდეთ სექსით, მაშინაც კი, როცა ეს არ გსურთ?

  • თქვენს პარტნიორს თქვენთვის დაუძალებია რამე ისეთის გაკეთება, რაც თქვენთვის დამამცირებელი იყო?

  • ოჯახის ფინანსებს ან თქვენს თანხას პარტნიორი განაგებს (მაგალითად, თვითონ წყვეტს, არ მოგცეთ გული ან გააკონტროლოს, როგორ დახარჯავთ მას)?

  • როდესაც საპირისპირო სქესის ადამიანებს ესაუბრებით, თქვენ პარტნიორი უმიზეზოდ ეჭვიანობს ან გაბრალებთ, რომ ვინმეს ეფლირტავებით?

  • თქვენ პარტნიორი ცდილობს, რომ აკონტროლოს, გექნებათ თუ არა კონტაქტი თქვენს ოჯახთან და მეგობრებთან (მაგალითად, ამოწმებს თქვენს ზარებს ან მიმოწერებს), ან გიკრძალავთ მათ ნახვას?

  • თქვენი პარტნიორი მუდმივად მოითხოვს, რომ იცოდეს, სად ხართ ან სად იყავით?

  • თქვენი პარტნიორი ისე გექცევათ, თითქოს მისი საკუთრება იყოთ?

  • თქვენს პარტნიორს დაუძალებია თქვენთვის ისეთი რამის გაკეთება, რაც არ გინდოდათ?

  • თუკი თქვენი პარტნიორი აგრესიული ყოფილა, მას უცდია, რომ მისი ბრაზი და ძალმომრეობა თქვენთვის დაებრალებინა?

  • თქვენს პარტნიორს უცდია, რომ უარეყო ჩადენილი ძალადობა ან უთქვამს, რომ ის ისეთი მძიმე არ ყოფილა ან რომ ის თქვენ თავად გამოიწვიეთ?

  • რთულია, რომ თქვენს პარტნიორს „არა“ უთხრათ?

  • უცდია თუ არა თქვენს პარტნიორს თქვენთვის თვალთვალი ან თქვენი მუდმივად შევიწროება?

  • თუკი შვილები გყავთ, თქვენი პარტნიორი დაგმუქრებიათ თუ არა, რომ მათ წაგართმევდათ?

  • დაგმუქრებიათ თუ არა თქვენი პარტნიორი, რომ ის ზიანს მიაყენებდა თქვენს შვილებს, ოჯახს, მეგობრებს ან შინაურ ცხოველებს?

  • ეკითხება თუ არა თქვენი პარტნიორი თქვენს შვილებს, თუ სად იყავით და ვისთან?

  • წაუხალისებია თუ არა თქვენს პარტნიორის თქვენი შვილები, რომ მათ თქვენთვის შეურაცხყოფა მოეყენებინათ ან შეუფერებლად ესაუბრათ თქვენთან?

  • თქვენი შვილები ისმენენ ან ხედავენ ისეთ რაღაცებს, რაც შეიძლება მათთვის საზიანო იყოს?

  • გემუქრებათ თუ არა თქვენი პარტნიორი, რომ თავს მოიკლავს?

თუკი ჩამოთვლილთაგან რომელიმე შეკითხვას „კი“ უპასუხეთ, მაშინ, შესაძლოა, თქვენ ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი იყოთ — თუნდაც ეს მხოლოდ ერთხელ მომხდარიყოს.

► ოჯახის წევრი, რომელიც არღვევს ოჯახის სხვა წევრის კონსტიტუციურ უფლებებსა და თავისუფლებებს უგულებელყოფით ან/და ფიზიკური, ფსიქოლოგიური, სექსუალური ან ეკონომიკური ძალადობით ან იძულებით, არის მოძალადე და მომხდარზე პასუხისმგებლობა ეკისრება მხოლოდ მას.

► იხილეთ აგრეთვე:

წყარო: MamaMia

ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა სამართლებრივი დაცვის მექანიზმები

საქართველოში, თუკი ოჯახში ძალადობის შემთხვევა არ იწვევს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას, ძალადობის მსხვერპლთა დასაცავად და მოძალადეთა შესაზღუდად დროებითი ღონისძიების სახით გამოიყენება შემაკავებელი და დამცავი ორდერები.

შემაკავებელი ორდერი გაიცემა პოლიციის თანამშრომლის მიერ კონკრეტული ძალადობის ფაქტზე რეაგირების დროს, 1 თვემდე ვადით, ხოლო დამცავ ორდერს გამოსცემს პირველი ინსტანციის სასამართლო, 6 თვემდე ვადით. შემაკავებელი/დამცავი ორდერი შეიძლება ითვალისწინებდეს:

  • მოძალადის მსხვერპლის საცხოვრებელი სახლიდან გარიდების საკითხს (განურჩევლად იმისა, მოძალადე ამ სახლის მესაკუთრეა თუ არა);

  • მსხვერპლისა და მასზე დამოკიდებული პირის მოძალადისგან გარიდებისა და თავშესაფარში მოთავსების საკითხებს;

  • მოძალადისთვის თანასაკუთრებაში არსებული ქონების ერთპიროვნულად სარგებლობის აკრძალვას;

  • მოძალადის არასრულწლოვანისაგან განცალკევების საკითხს;

  • მსხვერპლთან, მის სამსახურთან და სხვა იმ ადგილებთან, სადაც მსხვერპლი იმყოფება, მოძალადის მიახლოების საკითხს;

  • მოძალადეზე ელექტრონული ზედამხედველობის განხორციელების საკითხს;

  • მოძალადისთვის იარაღით სარგებლობის უფლების შეზღუდვას ან აკრძალვას;

  • მოძალადის გაფრთხილებას ამ ორდერით გათვალისწინებული მოთხოვნებისა და ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში მისთვის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული პასუხისმგებლობის დაკისრების შესახებ;

  • სხვა საკითხებს, რომელთა გადაწყვეტაც აუცილებელია მსხვერპლის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.

შესაძლოა, ორდერის გამოცემისას ერთდროულად დადგეს ყველა სახის შეზღუდვა.

► შემაკავებელი ან დამცავი ორდერით გათვალისწინებული მოთხოვნებისა და ვალდებულებების შეუსრულებლობა ისჯება კანონით.

► თუკი ოჯახში ძალადობა შეიცავს ისეთ ნიშნებს, როგორებიცაა:  განზრახ მკვლელობა, სხეულის განზრახ მძიმე დაზიანება, გაუპატიურება, თავისუფლების უკანონო აღკვეთა, ცემა ან სხვაგვარი ძალადობა, რომელმაც გამოიწვია ჯანმრთელობის სერიოზული მოშლა ან შრომისუნარიანობის მნიშვნელოვანი დაქვეითება ან დაკარგვა და სხვა მსგავსი — ჩადენილი დანაშაული სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას იწვევს.

რა სახის დახმარებითა და უფლებებით შეიძლება ისარგებლოს ოჯახში ძალადობის მსხვერპლმა?

ოჯახში ძალადობის მსხვერპლს შეუძლია, მიმართოს შესაბამის სახელმწიფო ორგანოს:

  • დამცავი ორდერის ან შემაკავებელი ორდერის გამოცემის ან მისი დარღვევის ფაქტზე რეაგირების მოთხოვნით;

  • ძალადობის ფაქტის სიმძიმის გათვალისწინებით ან შემაკავებელი თუ დამცავი ორდერების პირობების დარღვევის შემთხვევაში სამართლებრივი მექანიზმების გამოყენების მოთხოვნით;

  • მისთვის მიყენებული ზიანის მოძალადის მიერ ანაზღაურების მოთხოვნით;

  • საქართველოში ყოფნისათვის დროებითი ბინადრობის ნებართვის მისაღებად, თუკი იგი უცხოელი ან მოქალაქეობის არმქონე პირია;

გარდა ამისა, მას შეუძლია:

  • ისარგებლოს თავშესაფრით/კრიზისული ცენტრით და იქ არსებული მომსახურებით;

  • თავშესაფარში/კრიზისულ ცენტრში განთავსებისას ისარგებლოს უფასო სამართლებრივი კონსულტაციით, უფასო პირველადი და გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურებითა და ფსიქოლოგიური დახმარებით;

  • თავშესაფარში/კრიზისულ ცენტრში ყოფნისას ისარგებლოს შრომითი ურთიერთობის შეჩერების უფლებით;

  • „იურიდიული დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით ისარგებლოს იურიდიული დახმარებით სახელმწიფოს ხარჯზე;

► ოჯახში ძალადობის შემთხვევაში მსხვერპლს შეუძლია ისარგებლოს სახელმწიფო თავშესაფრით ან კრიზისული ცენტრით, რომელშიც მისთვის უზრუნველყოფილი იქნება ფსიქოლოგიურ-სოციალური რეაბილიტაცია, ასევე იურიდიული და სამედიცინო დახმარება. ალტერნატიულად, შესაძლებელია მსხვერპლის საცხოვრებელ ადგილზე დროებით დარჩენა და მოძალადის განრიდება ამ საცხოვრებლისგან, თუნდაც საცხოვრებელი მოძალადის საკუთრებაში იყოს.

ოჯახში ძალადობის ნებისმიერ ფორმას შეიძლება გრძელვადიანი უარყოფითი ეფექტები ჰქონდეს თქვენს ჯანმრთელობასა და კეთილდღეობაზე. თუკი ძალადობა გამოგიცდიათ, გახსოვდეთ: ეს არ არის თქვენი ბრალი და თქვენ სიკეთეს, თანაგრძნობასა და პატივისცემას იმსახურებთ.

განურჩევლად იმისა, თუ დახმარების მიღების პროცესის რა საფეხურზე ხართ, გახსოვდეთ, რომ თქვენ არ ხართ მარტო — არსებობს ძალადობისგან თავის დაღწევის არაერთი გზა და უამრავი ადამიანი თუ ორგანიზაცია, რომელიც გვერდში დაგიდგებათ და დაგეხმარებათ.

► თუ ხართ ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი ან იცით ასეთი ფაქტის შესახებ, მიმართეთ:

  • საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და  სოციალური დაცვის სამინისტროს „ცხელ ხაზს“ — 15 05;

  • ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა  საკონსულტაციო „ცხელ ხაზს“ — 116 006;

  • საგანგებო და გადაუდებელ დახმარებას — 112

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის (PHR)“ — 032 2 33 13 56

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „საფარი“ — 0322 30 76 03, 599 40 76 03

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: ABC

წყარო

ოჯახში ძალადობა — მისი ფორმები და ამოცნობის გზები

მიერ
admin
-
0
#image_title

ოჯახში ძალადობა (ან „ოჯახური ძალადობა“) არის ძალადობის, დაშინებისა თუ მუქარის გამოყენება ოჯახის წევრის, პარტნიორის ან ყოფილი პარტნიორის მანიპულაციის და კონტროლის მიზნით. ასეთ ურთიერთობაში არის ძალაუფლების დისბალანსი და ძალადობრივი ქცევა გამოიყენება სხვების სამართავად.

თუმცა, ოჯახში ძალადობას შეიძლება ბევრი სხვადასხვა ფორმა ჰქონდეს და მისი ამოცნობა ყოველთვის მარტივი არ არის. მეტიც, ოჯახში ძალადობის აღმნიშვნელი სხვა ტერმინები, როგორებიცაა „ურთიერთობაში ძალადობა“ ან „ინტიმური პარტნიორის მხრიდან ძალადობა“ ხაზს უსვამს იმას, რომ ოჯახში ძალდობა ყოველთვის არ მოიცავს ფიზიკურ ძალადობას — ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი შეიძლება მაშინაც გახდეთ, როდესაც თქვენ და თქვენი პარტნიორი ან ოჯახის წევრი სხვადასხვა სახლში ცხოვრობთ.

ურთიერთობაში ძალადობა ძალიან ვრცელი კატეგორიაა, მაგრამ ის შეიძლება მოიცავდეს ნებისმიერ ქცევას, რომლის მიზანიცაა პარტნიორის იძულება, მანიპულაცია, მუქარა, დაშინება ან იზოლაცია.

კვლევა აჩვენებს, რომ ყოველი 4 ქალიდან 1-ს და ყოველი 9 კაციდან 1-ს გამოუცდია ამ ტიპის ძალადობა, თუმცა რეალური მაჩვენებელი, სავარაუდოდ, ბევრად უფრო მაღალი უნდა იყოს. აშშ-ში წელიწადში დაახლოებით 10 მილიონი ადამიანი ხდება ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი.

ამ სტატიაში გაიგებთ, რა ფორმები ახასიათებს ოაჯხში ძალადობას და როგორ ამოვიცნოთ მათი ნიშნები.

► თუკი მიგაჩნიათ, რომ ოჯახში ძალადობა გამოგიცდიათ, გახსოვდეთ, რომ თქვენ მარტო არ ხართ —  არსებობს ძალადობისგან თავის დაღწევის არაერთი გზა და უამრავი ადამიანი თუ ორგანიზაცია, რომელიც გვერდში დაგიდგებათ და დაგეხმარებათ.

► იხილეთ აგრეთვე: ქალთა მიმართ ძალადობა და მისი გავრცელებული ფორმები

ოჯახში ძალადობის ფორმები და ნიშნები

ოჯახში ძალადობის ფორმებს შორისაა:

სიტყვიერი ძალადობა

როდესაც ოჯახის წევრი ან პარტნიორი განზრახ გეუბნებათ ისეთ რამეებს, რისი მიზანიცაა თქვენი შეშინება, დამცირება ან თქვენი თვითშეფასების სხვა მხრივ დაზიანება, ეს სიტყვიერი ძალადობაა. სიტყვიერი ძალადობის მაგალითი შეიძლება იყოს:

  • რეგულარული ყვირილი და სიტყვიერი აგრესია თქვენ მიმართ;

  • თქვენი დამცირება სხვების თანდასწრებით ან მარტო;

  • თქვენთვის შეურაცხმყოფელი სიტყვების დაძახება, გინება ან სხვა ტიპის ბილწსიტყვაობა თქვენი სურვილის საწინააღმდეგოდ;

  • თქვენი გარეგნობის, სამუშაოს, ინტერესებისა და თქვენთან დაკავშირებული სხვა ასპექტების დაკნინება, დაცინვა ან არად ჩაგდება;

  • თქვენი, თქვენთვის ძვირფასი ადამიანების ან ცხოველების დაზიანების მუქარა;

  • მუქარა იმისა, რომ შვილებს წაგართმევთ და მათი ნახვის საშუალებას არ მოგცემთ.

ფიზიკური ძალადობა

ფიზიკური ძალადობა მოიცავს ყველა ტიპის არასასურველ ფიზიკურ შეხებას, რომლის მიზანიც თქვენი დაზიანება ან დაშინებაა. მაგალითად:

  • სილის გაწნა;

  • ხელის ან ფეხის დარტყმა;

  • ძალით დაჭერა და არგაშვება;

  • ხელის კვრა;

  • თმებში ხელის ჩავლება ან/და მოქაჩვა;

  • ყელში წაჭერა;

  • თქვენთვის ნივთების სროლა;

  • თქვენი სახის დაჭერა და იძულება, რომ თვალებში შეხედოთ;

  • კარის ან სხვა გასასვლელის გადაკეტვა, რათა ვერ მოახერხოთ გასვლა.

ემოციური (ფსიქოლოგიური) ძალადობა

ნებისმიერი ქცევა, რომლის მიზანიცაა ადამიანის კონტროლი ან მანიპულაცია, ან მისი ინდივიდუალურობისა და დამოუკიდებლობის დაკნინება, არის ემოციური (ფსიქოლოგიური) ძალადობა. მაგალითად:

  • იმის იძულება, რომ თავი დამნაშავედ იგრძნოთ;

  • ე.წ. „გასლაითინგი“ — იმის იძულება, რომ კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენოთ თქვენი წარმოდგენები და რეალობის აღქმა;

  • კომუნიკაციის გაწყვეტა (პასუხის არგაცემა) თქვენი დასჯის მიზნით;

  • იმის კონტროლი, თუ ვისთან ატარებთ დროს;

  • თქვენი იზოლაცია თქვენთვის ძვირფასი ადამიანებისგან;

  • მუქარა, რათა გაიძულოთ მისი სურვილის დაკმაყოფილება;

  • თქვენ შესახებ ჭორების გავრცელება;

  • თქვენი გრძნობების, საზღვრებისა და მიღწევების მნიშვნელობის დაკნინება;

  • ურთიერთობაში არსებული პრობლემების თქვენზე დაბრალება;

  • თქვენი მოწყობილობების (მაგ., მობილურის, ლეპტოპის და ა.შ.) თვალთვალი

სექსუალური ძალადობა

ზეწოლა ან პირდაპირი იძულება, ჩაერთოთ არასასურველ სექსუალურ აქტივობეში, ან თქვენი სექსუალური გამოცდილების ნებისმიერი ფორმით კონტროლის მცდელობა სექსუალური ძალადობაა. მისი ხშირი ნიშნებია:

  • არასასურველი შეხება ან კოცნა;

  • პრეზერვატივის ან სხვა ბარიერული კონტრაცეფციის გამოყენებაზე უარის თქმა;

  • ე.წ. „სთელსინგი“ — პრეზერვატივის მოხსნა სქესობრივი აქტის დროს თქვენი თანხმობის გარეშე;

  • თქვენთვის კონტრაცეფციაზე წვდომის შეზღუდვა;

  • არასასურველი უხეში სექსუალური აქტივობა;

  • იძულება, რომ ჩაერთოთ სექსუალურ აქტებში;

  • იძულება, რომ გადაიღოთ სექსუალური შინაარსის ფოტოები;

  • ზეწოლა, რომ გაუგზავნოთ მას შიშველი ან სექსუალური ფოტოები;

  • თქვენი სექსუალური შინაარსის ფოტოების გაზიარება თქვენი თანხმობის გარეშე;

  • იძულება, რომ უყუროთ სექსუალური შინაარსის მასალას;

  • თქვენთან სექსუალური აქტების განხორციელება მაშინ, როდესაც არ შეგიძლიათ „არას“ თქმა — მაგალითად, როდესაც გძინავთ ან გათიშული ხართ რაიმე ნივთიერების ზემოქმედების ქვეშ.

წყარო: Forbes

ეკონომიკური ძალადობა

ეკონომიკური ძალადობაა, როდესაც ადამიანი აკონტროლებს თქვენს წვდომას ფულზე ან გიზღუდავთ იმის უფლებას, რომ იშოვოთ შემოსავალი. ეკონომიკური ძალადობის მაგალითებს შორისაა:

  • თქვენთვის იმის თქმა, რომ სამსახურიდან წამოხვიდეთ, ან თქვენს უფროსთან დარეკვა და თქვენ ნაცვლად გათავისუფლება სამსახურიდან;

  • თქვენი მანქანის ან ოფისის გასაღების დამალვა, რათა სამსახურში ვერ წახვიდეთ;

  • თქვენ სამსახურში განმეორებითად გამოჩენა და თქვენთვის პრობლემების შექმნა, რომ სამსახური დაკარგოთ;

  • თქვენს საბანკო ანგარიშზე წვდომის შეზღუდვა;

  • თქვენი ფულის, ბარათის ან საფულის აღება თქვენი ნებართვის გარეშე;

  • თქვენი ფულის კონტროლი ან კონტროლის დაჟინება და თქვენთვის მხოლოდ ყოველკვირეული ან ყოველთვიური ფიქსირებული თანხის მოცემა;

  • თქვენი ან საერთო ანგარიშის გამოყენებით რაიმეს ყიდვა თქვენი ნებართვის გარეშე;

  • თქვენი საკუთრების გაყიდვა თქვენი ნებართვის გარეშე;

  • თქვენს სახელზე საკრედიტო ბარათების გახსნა ან იმის დაჟინება, რომ გახსნათ საკრედიტო ბარათი, რათა მან გამოიყენოს;

  • ალიმენტის გადახდაზე უარის თქმა;

  • თქვენთვის მეორე სამსახურის დაწყების მოთხოვნა, რათა თვითონ დაეთხოვოს სამსახურიდან;

  • თქვენი იძულება, რომ აჩვენოთ ქვითრები ყველა შენაძენისთვის, რომელსაც ახორციელებთ;

  • თქვენთვის იმის თქმა, თუ რისი ყიდვა შეგიძლიათ და არ შეგიძლიათ თქვენ მიერ მოპოვებული თანხით;

  • თქვენი თანხმობის გარეშე იმ ფინანსური გადაწყვეტილებების მიღება, რომლებიც თქვენც გეხებათ.

ოჯახში ძალადობის სხვა ფორმები

ოჯახში ძალადობის სხვა ფორმებს შორის შეიძლება ასევე იყოს:

  • სპირიტუალური (ან „სულიერი“) ძალადობა, მათ შორის:

    • ადამიანის რელიგიური და სპირიტუალური რწმენა-წარმოდგენების გამოყენება მისი მანიპულაციის მიზნით;

    • რელიგიური და სპირიტუალური რწმენა-წარმოდგენებისა და პრაქტიკების აკრძალვა ან დაცინვა;

    • ბავშვების იძულება, აღიზარდონ ისეთი სარწმუნოებით, რომელზეც პარტნიორი არ არის თანახმა.

  • სამართლებრივი ძალადობა — საოჯახო სამართლის სისტემის ექსპლუატაცია პარტნიორის ან ოჯახის წევრის დასაშინებლად, დასაუძლურებლად ან საკონტროლოდ;

  • თვალთვალი/ადევნება — ადამიანთან არასასურველი კონტაქტის განხორციელება, რომელიც მას აშინებს, ანერვიულებს, ავიწროებს ან საფრთხის შეგრძნებას უჩენს. ეს შეიძლება მოხდეს როგორც ონლაინ, ისე პირისპირ;

  • ბავშვის უგულებელყოფა — ბავშვის ფიზიკური და ფსიქოლოგიური საჭიროებების დაუკმაყოფილებლობა, საბაზისო განათლების უფლების შეზღუდვა, საფრთხისაგან დაუცველობა, ასევე სამედიცინო და სხვა მომსახურებით სარგებლობისათვის საჭირო მოქმედებების განუხორციელებლობა, როცა მშობელს სათანადო ინფორმაცია და რესურსები აქვს;

  • ზემოჩამოთვლილთაგან ნებისმიერის ჩადენის მუქარა.

ვარ თუ არა ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი?

გაეცით პასუხი შემდეგ კითხვებს:

  • თქვენი პარტნიორი ან ოჯახის წევრი ოდესმე დაგმუქრებიათ, რომ რამეს დაგიშავებდათ ან მოგკლავდათ?

  • თქვენი პარტნიორი გაყენებთ ფიზიკურ ზიანს, აზიანებს თქვენს საკუთრებას, გესვრით ნივთებს ან თავს საფრთხის ქვეშ გაგრძნობინებთ?

  • თქვენი პარტნიორი თავს ცუდად გაგრძნობინებთ ან გაფიქრებინებთ, თითქოს ვერაფერს ვერ აკეთებდეთ სწორად?

  • თქვენი პარტნიორი მუდმივად ცდილობს თქვენს დაკნინებას, თქვენი გარეგნობის გაკრიტიკებას ან თქვენთვის შეურაცხმყოფის მოყენებას?

  • გრძნობთ, რომ თქვენზე ზეწოლას ახდენენ ან გაიძულებენ, დაკავდეთ სექსით, მაშინაც კი, როცა ეს არ გსურთ?

  • თქვენს პარტნიორს თქვენთვის დაუძალებია რამე ისეთის გაკეთება, რაც თქვენთვის დამამცირებელი იყო?

  • ოჯახის ფინანსებს ან თქვენს თანხას პარტნიორი განაგებს (მაგალითად, თვითონ წყვეტს, არ მოგცეთ გული ან გააკონტროლოს, როგორ დახარჯავთ მას)?

  • როდესაც საპირისპირო სქესის ადამიანებს ესაუბრებით, თქვენ პარტნიორი უმიზეზოდ ეჭვიანობს ან გაბრალებთ, რომ ვინმეს ეფლირტავებით?

  • თქვენ პარტნიორი ცდილობს, რომ აკონტროლოს, გექნებათ თუ არა კონტაქტი თქვენს ოჯახთან და მეგობრებთან (მაგალითად, ამოწმებს თქვენს ზარებს ან მიმოწერებს), ან გიკრძალავთ მათ ნახვას?

  • თქვენი პარტნიორი მუდმივად მოითხოვს, რომ იცოდეს, სად ხართ ან სად იყავით?

  • თქვენი პარტნიორი ისე გექცევათ, თითქოს მისი საკუთრება იყოთ?

  • თქვენს პარტნიორს დაუძალებია თქვენთვის ისეთი რამის გაკეთება, რაც არ გინდოდათ?

  • თუკი თქვენი პარტნიორი აგრესიული ყოფილა, მას უცდია, რომ მისი ბრაზი და ძალმომრეობა თქვენთვის დაებრალებინა?

  • თქვენს პარტნიორს უცდია, რომ უარეყო ჩადენილი ძალადობა ან უთქვამს, რომ ის ისეთი მძიმე არ ყოფილა ან რომ ის თქვენ თავად გამოიწვიეთ?

  • რთულია, რომ თქვენს პარტნიორს „არა“ უთხრათ?

  • უცდია თუ არა თქვენს პარტნიორს თქვენთვის თვალთვალი ან თქვენი მუდმივად შევიწროება?

  • თუკი შვილები გყავთ, თქვენი პარტნიორი დაგმუქრებიათ თუ არა, რომ მათ წაგართმევდათ?

  • დაგმუქრებიათ თუ არა თქვენი პარტნიორი, რომ ის ზიანს მიაყენებდა თქვენს შვილებს, ოჯახს, მეგობრებს ან შინაურ ცხოველებს?

  • ეკითხება თუ არა თქვენი პარტნიორი თქვენს შვილებს, თუ სად იყავით და ვისთან?

  • წაუხალისებია თუ არა თქვენს პარტნიორის თქვენი შვილები, რომ მათ თქვენთვის შეურაცხყოფა მოეყენებინათ ან შეუფერებლად ესაუბრათ თქვენთან?

  • თქვენი შვილები ისმენენ ან ხედავენ ისეთ რაღაცებს, რაც შეიძლება მათთვის საზიანო იყოს?

  • გემუქრებათ თუ არა თქვენი პარტნიორი, რომ თავს მოიკლავს?

თუკი ჩამოთვლილთაგან რომელიმე შეკითხვას „კი“ უპასუხეთ, მაშინ, შესაძლოა, თქვენ ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი იყოთ — თუნდაც ეს მხოლოდ ერთხელ მომხდარიყოს.

► საქართველოში, თუკი ოჯახში ძალადობის შემთხვევა არ იწვევს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას, ძალადობის მსხვერპლთა დასაცავად და მოძალადეთა შესაზღუდად დროებითი ღონისძიების სახით გამოიყენება შემაკავებელი და დამცავი ორდერები.

► იხილეთ აგრეთვე: ოჯახში ძალადობა — გამომწვევი მიზეზები და თავდაცვის გზები

ოჯახში ძალადობის ნებისმიერ ფორმას შეიძლება გრძელვადიანი უარყოფითი ეფექტები ჰქონდეს თქვენს ჯანმრთელობასა და კეთილდღეობაზე. თუკი ძალადობა გამოგიცდიათ, გახსოვდეთ: ეს არ არის თქვენი ბრალი და თქვენ სიკეთეს, თანაგრძნობასა და პატივისცემას იმსახურებთ.

განურჩევლად იმისა, თუ დახმარების მიღების პროცესის რა საფეხურზე ხართ, გახსოვდეთ, რომ თქვენ არ ხართ მარტო — არსებობს ძალადობისგან თავის დაღწევის არაერთი გზა და უამრავი ადამიანი თუ ორგანიზაცია, რომელიც გვერდში დაგიდგებათ და დაგეხმარებათ.

► თუ ხართ ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი ან იცით ასეთი ფაქტის შესახებ, მიმართეთ:

  • საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და  სოციალური დაცვის სამინისტროს „ცხელ ხაზს“ — 15 05;

  • ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა  საკონსულტაციო „ცხელ ხაზს“ — 116 006;

  • საგანგებო და გადაუდებელ დახმარებას — 112

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის (PHR)“ — 032 2 33 13 56

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „საფარი“ — 0322 30 76 03, 599 40 76 03

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Domestic Shelters

წყარო

ოჯახში ძალადობა და ბავშვები — ფორმები, გავლენა და დახმარების გზები

მიერ
admin
-
0
#image_title

ოჯახში ძალადობა არის იმგვარი ქცევა, რომელიც ერთი ან რამდენიმე ადამიანის მხრიდან ოჯახის წევრის დამცირებას, დაშინებასა თუ კონტროლს ისახავს მიზნად. ოჯახში ძალადობა შეიძლება იყოს ფიზიკური, სექსუალური, ფსიქოლოგიური, ემოციური და ეკონომიკური ხასიათის და ის შეიძლება გამოვლინდეს როგორც სახლში ან სახლს გარეთ ოჯახის წევრის მიმართულებით, ისე მობილურით, სოციალური ქსელებითა თუ სხვა საკომუნიკაციო საშუალებებით.

ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი შეიძლება გახდეს ნებისმიერი ასაკის, სქესის, წარმომავლობის, სექსუალური ორიენტაციისა თუ გენდერული იდენტობის მქონე ადამიანი. რა თქმა უნდა, ამ ტიპის ძალადობას ძალიან დიდი გავლენა აქვს მსხვერპლზე და სამწუხაროდ, მსხვერპლის როლში ხშირად ბავშვებიც გვევლინებიან.

ბავშვის აღზრდის ძალადობრივი მეთოდები გამოუსწორებელ უარყოფით კვალს ტოვებს ბავშვზე და მოქმედებს მის შემდგომ განვითარებაზე, რადგან სწორედ ამ წლების განმავლობაში გადის ადამიანი პიროვნულად ჩამოყალიბების მნიშვნელოვან ეტაპებს და ამ დროს მნიშვნელოვანია მათთვის უსაფრთხო გარემოს შექმნა.

ბავშვებისთვის რთულია საკუთარი უფლებების დაცვა და მათ სჭირდებათ გვერდში მდგომი ზრდასრული ადამიანი, რომელიც დაიცავს მათ უფლებებს. მასწავლებლის, ფსიქოლოგის, პოლიციელისა თუ სოციალური მუშაკების მოვალეობაა, დროულად ამოიცნონ ბავშვის მიმართ ძალადობის შემთხვევები და იმოქმედონ შესაბამისად.

სტატიაში განვიხილავთ, რა გავლენა აქვს ოჯახში ძალადობას ბავშვებზე და როგორ უნდა დავეხმაროთ ძალადობაგამოვლილ ბავშვებს.

ბავშვზე ძალადობის ფორმები

ბავშვზე ძალადობა ბევრი ტიპის ქმედებას აერთიანებს, მათ შორისაა:

  • ბავშვის მიტოვება — მშობლ(ებ)ის მიერ ბავშვის მიტოვება, მიტოვების შესახებ განცხადების გაკეთება, ან მშობლობის მოვალეობების შესრულებისგან თავის არიდება;

  • ბავშვთა პორნოგრაფია — ნებისმიერი ვიზუალური ან აუდიომასალა, რომელშიც არასრულწლოვანი მონაწილეობს;

  • ბავშვის უგულებელყოფა — მშობელთა ან მზურველ პირთა მიერ ბავშვის ფიზიკური ან ემოციური საჭიროებების დაუკმაყოფილებლობა;

  • იძულება — ბავშვის ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური იძულება, მისი სურვილის წინააღმდეგ შეასრულოს ან არ შეასრულოს გარკვეული ქმედება;

  • მკაცრი აღზრდის მეთოდების გამოყენება — მკაცრად დასჯა, ბრძანება ან იძულება;

  • სექსუალური ძალადობა — ბავშვთან სქესობრივი კავშირი ძალადობით, ძალადობის მუქარით ან მსხვერპლის უმწეობის გამოყენებით;

  • სიტყვიერი დამცირება — ბავშვის განზრახ დამცირება უხამსი გამოთქმების გამოყენებით;

  • ფიზიკური ძალადობა — ცემა, წამება, ჯანმრთელობის დაზიანება, თავისუფლების უკანონო აღკვეთა ან სხვა ისეთი ქმედება, რომელიც იწვევს ფიზიკურ ტკივილს ან ტანჯვას;

  • ფიზიკური სასჯელი — ნებისმიერი სასჯელი, რომელიც ფიზიკური ძალის გამოყენებით ხორციელდება და მიზნად ისახავს ტკივილის მიყენებას ან დისკომფორტის შექმნას;

  • ფსიქოლოგიური და ემოციური ძალადობა — შეურაცხყოფა, შანტაჟი, დამცირება, მუქარა ან სხვა ისეთი ქმედება, რომელიც იწვევს ბავშვის პატივისა და ღირსების შელახვას;

  • ცემა — ცემა ან სხვა სახის ძალადობა, რომელმაც ბავშვის ფიზიკური ტკივილი გამოიწვია;

  • წყევლა — მოწოდება, რომ ბავშვს სიავე ან უბედურება დაატყდეს თავს;

სამწუხაროდ, ჩამოთვლილი ძალადობის ფორმები ბავშვის მისამართით ხშირად ოჯახურ გარემოშიც ვლინდება. ბავშვის მიმართ ძალადობრივი ქცევა შეიძლება იყოს როგორც ერთჯერადი — როგორიცაა, მაგალითად, ცემა — ასევე ბავშვთან ურთიერთობის მუდმივი ფორმა (მაგალითად, ემოციური ზეწოლა ან ზრუნვის არარსებობა).

ოჯახში ბავშვებზე ძალადობა და საქართველო

2013 წელს საქართველოში ჩატარებული კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ საქართველოში ბავშვთა მიმართ ძალადობა ფართოდაა გავრცელებული და ამ თემაზე არასწორი შეხედულებებიც საკმაოდ ხშირია:

  • ყოველი მეორე ქართველი მიიჩნევს, რომ დასჯის ძალადობრივი ფორმები უფრო ეფექტურია, ვიდრე არაძალადობრივი აღმზრდელობითი მეთოდები;

  • გამოკითხულთა 45% მიიჩნევს, რომ ბავშვთა მიმართ ძალადობა დისციპლინური ზომაა;

  • გამოკითხულთა 94% მიიჩნევს, რომ ბავშვისთვის საზიანოა ოჯახში ძალადობის ფაქტების შესწრება, თუმცა, მიიჩნევენ, რომ საზოგადოება ოჯახის „შიდა საქმეებში“ არ უნდა ჩაერიოს;

  • გამოკითხულთა 90%-ს არ სჯერა, რომ ბავშვებზე სექსუალური ძალადობის ჩამდენი პირები შეიძლება იყვნენ მშობლები ან ოჯახის წევრები.

საქართველოში ოჯახში ძალადობა ისჯება სისხლის სამართლის კოდექსით, თუმცა ამგვარ ფაქტებზე შესაბამისი რეაგირება კვლავ ძალიან დიდ პრობლემად რჩება. როგორც ჩატარებული კვლევა აჩვენებს, საზოგადოება უარს ამბობს საჭირო ზომების მიღებაზე, რადგან გავრცელებულია ის მოსაზრება, რომ ოჯახში ძალადობა მხოლოდ „ოჯახის საქმეა“, რაც, რა თქმა უნდა, სიმართლეს არ შეესაბამება.

გარდა ამისა, საქართველოში არსებობს ბავშვის უფლებათა კოდექსი, რომელიც ავალდებულებს სახელმწიფოს, დაიცვას ბავშვები ძალადობისა და მოძალადეებისგან, განურჩევლად იმისა, თუ რა კავშირი აქვს მოძალადეს ბავშვთან (იქნება ის ოჯახის წევრი თუ არა). მიუხედავად ამისა, ბავშვები სისტემური ძალადობის მსხვერპლები არიან და ხშირად სამართალდამცავებამდე არ მიდის ინფორმაცია მსგავსი ფაქტების შესახებ, სწორედ ზემოხსენებული არასწორი შეხედულებების გამო.

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს კანონმდებლობაში არსებობს საჭირო ჩანაწერები, რომლებიც ბავშთა დაცვას ისახავს მიზნად, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის მიერ ჩატარებული კვლევის შედეგად გამოვლინდა შემდეგი დარღვევები:

  • საქართველოს კონსტიტუციაში ბავშვის უფლებებთან დაკავშირებით არ არსებობს ცალკე ჩანაწერი;

  • ბავშვის მიმართ ძალადობის ფაქტების გახშირების გამო გადასახედია სანქციების გამკაცრების საკითხი;

  • კანონმდებლობა დასახვეწია ბავშვთა პორნოგრაფიის საკითხთან მიმართებით.

კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ ბავშვთა მიმართ ძალადობა ქართულ მედიაში არაეთიკურად შუქდება, ასევე საჭიროა გადამზადდეს პედკოლექტივი ბავშვის მიმართ ძალადობის საკითხებზე, როგორც ძალადობის მსხვერპლი ბავშვის დროული იდენტიფიცირების მიზნით, ასევე ბავშვის მიმართ ძალადობის თავიდან ასაცილებლად.

ოჯახში ძალადობის გავლენა ბავშვებზე

ოჯახში ძალადობას აქვს როგორც მოკლე, ასევე გრძელვადიანი შედეგები მსხვერპლზე. თუმცა, როდესაც ძალადობის მსხვერპლი ასაკით პატარაა, მოსალოდნელია, რომ უარყოფითი გავლენა უფრო რთულად გამკლავებადი და დაძლევადი იქნება. ოჯახში ძალადობამ შეიძლება გავლენა იქონიოს ბავშვების ფიზიკურ და მენტალურ ჯანმეთელობაზე და შეცვალოს მათი ქცევა.

ოჯახში ძალადობის მოკლევადიანი შედეგები ბავშვებზე

იმ გარემოში, რომელშიც ბავშვი ძალადობის მსხვერპლია, ის მუდმივად დაძაბულია და ელოდება ძალადობის შემდეგ ეპიზოდს. ეს კი სხვადასხვა ასაკში განსხვავებულად ვლინდება:

  • სკოლამდელი ასაკის ბავშვები — შეიძლება გამოვლინდეს უნებლიე შარდვა ძილში, გახშირებული ტირილი, ცერა თითის წოვა. მათ ასევე შეიძლება განუვითარდეთ ძილის პრობლემები, განშორებასთან დაკავშირებული შფოთვა, დამალვა და აგრესიულობა;

  • სკოლის ასაკის ბავშვები — ამ ასაკში შეიძლება ბავშვმა თავი დამნაშავედ იგრძნოს და მიიჩნიოს, რომ ძალადობა მისი ბრალია. ამგვარ გარემოში ყოფნა აზიანებს ბავშვის თვითშეფასებას და, შესაძლოა, ის გამოეთიშოს სასკოლო აქტივობებს, არ ჰყავდეს მეგობრები ან ექმნებოდეს დისციპლინასთან დაკავშირებული პრობლემები;

  • მოზარდები (თინეიჯერები) — მოზარდები, რომლებიც ოჯახში ძალადობის მსხვერპლები არიან, ყველაზე ხშირად დისციპლინის პრობლემებს ავლენენ. დამატებით, შესაძლოა, მათ მოიხმარონ ნარკოტიკები და ალკოჰოლი ან ჰქონდეთ დაუცველი სქესობრივი კავშირი. გარდა ამისა, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლ მოზარდებს უყალიბდებათ აგრესიული დამოკიდებულება და ქცევები, რომლებსაც უმეტესად თანატოლების მიმართ ავლენენ.

ოჯახში ძალადობის გრძელვადიანი შედეგები ბავშვებზე

სამწუხაროდ, სტატისტიკური მონაცემების თანახმად, ბავშვების საკმაოდ დიდ ნაწილს უწევს ოჯახში ძალადობის საკუთარ თავზე გამოცდა. მაგალითად, აშშ-ში 15 მილიონზე მეტი ბავშვი ცხოვრობს ისეთ სახლში, რომელშიც ოჯახში ძალადობა ერთხელ მაინც მომხდარა. მსგავსი გამოცდილების მქონე ბავშვებში დიდია იმისი ალბათობა, რომ ზრდასრულობისას თვითონაც გაიმეორონ ამგვარი ქცევა. მაგალითად, ის ბიჭები, რომლებიც ხედავდნენ, როგორ ძალადობდა მამა დედაზე, მომავალში 10-ჯერ უფრო ხშირად ძალადობენ პარტნიორზე, ხოლო გოგოები, რომლებმაც ოჯახში ძალადობა გამოიარეს, 6-ჯერ უფრო ხშირად ხდებიან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლები.

ამგვარ რეალობას განაპირობებს ის, რომ ოჯახში ძალადობა ბავშვებში ტოვებს პოსტტრავმულ სტრესტულ აშლილობას (PTSD), რომელსაც პოტენციურად შეუძლია ძალიან დააზიანოს ადამიანის ჯანმრთელობა და კეთილდღეობა.

გარდა განხილული მაგალითებისა, ბავშვისთვის განვითარებაზე გავლენა აქვს იმგვარ ფაქტებს, რომლებიც შეიძლება არ ხდებოდეს გაცნობიერებულად ან არ მიემართებოდეს უშუალოდ ბავშვს, მაგალითად:

  • უგულებელყოფა;

  • ძალადობის ფაქტის დაფიქსირება ოჯახში;

  • ოჯახის წევრის თვითმკვლელობის მცდელობა ან გარდაცვალება;

  • ოჯახის წევრი, რომელიც დამოკიდებულია სასმელზე ან ნარკოტიკებზე;

  • მშობლების დაშორება;

  • ოჯახის წევრის დაჭერა.

ცხადია, ეს მხოლოდ არასრული სიაა, თუმცა აღსანიშნავია, რომ რომელიმე ერთ შემთხვევასაც კი შეუძლია მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს ბავშვის ფიზიკურ თუ ფსიქოლოგიურ ჯანმრთელობაზე და შეუქმნას განვითარების პრობლემები.

როგორ დავეხმარო ბავშვს, რომელიც ოჯახში ძალადობის მსხვერპლია ან იყო?

თითოეული ბავშვი განსხვავებულად რეაგირებს ძალადობასა და ტრავმაზე. თუმცა, ზოგადად, ტრავმა საკმაოდ დიდ გავლენას ახდენს ბავშვზე და მნიშვნელოვანია, რომ ფიზიკური თუ ფსიქოლოგიური ზიანის შესამცირებლად მან რაც შეიძლება სწრაფად მიიღოს დახმარება.

ძალადობის მსხვერპლისთვის განსაკუთრებით რთულია იმაზე საუბარი, რაც მას გადახდა ან როგორ გარემოშიც უწევს ყოფნა. ბავშვებისთვის კი რთულია ძალადობის იდენტიფიცირება და მასზე საუბარი, როცა, შესაძლოა, სანდო ადამიანი გვერდით არ ეგულებოდეთ. თუკი, ბავშვი გიყვებათ მსგავსი ფატქების შესახებ:

  • მოუსმინეთ ყურადღებით და აგრძნობინეთ თანადგომა — მნიშვნელოვანია, ბავშვს შეუქმნათ უსაფრთხო და კომფორტული გარემო, რომელშიც შეძლებს, რომ ძალადობის ფაქტისა თუ ფაქტების შესახებ მოგითხროთ. გამოიყენეთ ისეთი ფრაზები, როგორებიცაა „ძალიან ვწუხვარ, რომ ამის გადატანა მოგიწია“ ან „მჯერა შენი“;

  • აჩვენეთ სერიოზული დამოკიდებულება იმ ამბის მიმართ, რომელსაც გიზიარებთ — საუბარი არ გააწყვეტინოთ და ბოლომდე მოუსმინეთ მის მონათხრობს;

  • აგრძნობინეთ, რომ სწორად იქცევა, როცა დახმარებას ითხოვს — უთხარით, რომ ძალიან მამაცია, როცა ამ თემაზე საუბრობს და დახმარებას ითხოვს;

  • არ უთხრათ, რომ დამნაშავეა — არავითარ შემთხვევაში არ უთხრათ ძალადობის მსხვერპლ ბავშვს, რომ რაიმეში თვითონ არის დამნაშავე ან რაიმე მოეჩვენა;

  • არ დაიცვათ დამნაშავე!

  • აუხსენით, რომ ეცდებით დახმარებას, და გაუზიარეთ ის ნაბიჯები, რომელთა გადადგმასაც გეგმავთ — დეტალურად განუმარტეთ, რას აპირებთ, და ხაზი გაუსვით იმ ფაქტს, რომ არ ყველაფერს მხოლოდ მათ დასახმარებლად და გადასარჩენად აკეთებთ;

  • შეატყობინეთ შესაბამის ორგანოებს/ორგანიზაციებს ძალადობის ფაქტის შესახებ — აუცილებლად შეატყობინეთ იმ ორგანიზაციებსა თუ სამართალდამცავებს, რომელთა ვალდებულებაცაა ამგვარ ფაქტებზე რეაგირება.

შესაძლოა, მოხდეს ისეც, რომ ბავშვს უჭირდეს მომხდარზე საუბარი. ამ დროს შეიძლება თხოვოთ, რომ დახატოს ან დაწეროს თავს გადამხდარი ძალადობის შემთხვევა, თუკი ეს თავს უფრო კომფორტულად აგრძნობინებს.

გარდა ამისა, სასურველია, ბავშვებს პატარა ასაკიდანვე ვესაუბროთ ჯანსაღი ურთიერთობებისა და საზღვრების შესახებ. ბავშვისთვის რთული გასარჩევია ის, თუ რომელი ქცევაა მისაღები და რომელი საზიანო. სწორედ ამიტომ, უმჯობესია, თუკი მას პატარა ასაკიდანვე ეცოდინება, რა სახის ქცევებია დასაშვები მის მიმართ.

ხშირია პრაქტიკა, როდესაც ოჯახში ძალადობა მუდმივად გრძელდება, რადგან რომელიმე პარტნიორს სჯერა, რომ ოჯახის შენარჩუნება ბავშვისთვის უკეთესია. რაც არ არის სიმართლე! გარემო, რომელშიც ბავშვი მუდმივ სტრესსა და შფოთვას განიცდის, მასზე მხოლოდ უარყოფითად მოქმედებს.

მნიშვნელოვანია, გავიაზროთ, რომ ოჯახში ძალადობას შეუძლია ხანგრძლივი გავლენა მოახდინოს ბავშვის მენტალურ, ფიზიკურ და გონებრივ ჯანმრთელობაზე, შემდგომ კი — მთლიან ცხოვრებაზე, ამიტომ ძალიან მნიშვნელოვანია, ისინი დროულად და სათანადოდ დავიცვათ ძალადობისგან.

► თუ ხართ ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი, იცნობთ ბავშვს ან მოზარდს, რომელიც ოჯახში ძალადობის მსხვერპლია ან იცით ასეთი ფაქტის შესახებ, მიმართეთ:

  • ბავშვთა დახმარების ცხელ ხაზს — 111

  • საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და  სოციალური დაცვის სამინისტროს „ცხელ ხაზს“ — 15 05

  • ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა  საკონსულტაციო „ცხელ ხაზს“ — 116 006;

  • საგანგებო და გადაუდებელ დახმარებას — 112

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის (PHR)“ — 032 2 33 13 56

  • ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციას — 032 2 99 50 76

  • უფლებადამცველ ორგანიზაციას „საფარი“ — 0322 30 76 03, 599 40 76 03

1...414243...680გვერდი 42 of 680

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia