ოჯახური ძალადობა და ბავშვების ფსიქოლოგიური დაცვის გზები

ოჯახური ძალადობა და ბავშვები: გავლენა და დახმარება

ირინა დათაშვილი
ირინა დათაშვილი - მთავარი რედაქტორი
12 წუთიანი წაკითხვა
#image_title
გაზიარებაFacebookLinkedInXTelegramWhatsApp

ოჯახური ძალადობა და ბავშვები — ეს თემა სამწუხაროდ კვლავ აქტუალურია საქართველოში და მთელ მსოფლიოში. ოჯახურ გარემოში ძალადობა არის ქცევა, რომელიც ერთი ან რამდენიმე ადამიანის მხრიდან ოჯახის წევრის დამცირებას, დაშინებას ან კონტროლს ისახავს მიზნად. ის შეიძლება იყოს ფიზიკური, სექსუალური, ფსიქოლოგიური, ემოციური თუ ეკონომიკური ხასიათის და გამოვლინდეს როგორც სახლში, ისე საკომუნიკაციო საშუალებებით.

როცა ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი ბავშვია, შედეგები განსაკუთრებით მძიმეა. სწორედ ბავშვობის წლებში გადის ადამიანი პიროვნული ჩამოყალიბების ყველაზე მნიშვნელოვან ეტაპებს, და უსაფრთხო, მხარდამჭერი გარემოს გარეშე რთულია ჯანსაღი განვითარება. ბავშვებისთვის რთულია საკუთარი უფლებების დაცვა და მათ სჭირდებათ გვერდში ზრდასრული, რომელიც დაიცავს მათ ინტერესებს.

ბავშვზე ძალადობის ფორმები და რეალობა საქართველოში

ბავშვზე ძალადობა მრავალფეროვანი ქმედებების ფართო სპექტრს მოიცავს. ფიზიკურ ძალადობასთან ერთად არსებობს მთელი რიგი სხვა ფორმებიც: ბავშვის მიტოვება, უგულებელყოფა მისი ფიზიკური ან ემოციური საჭიროებებისა, სექსუალური ძალადობა, ფსიქოლოგიური და ემოციური ძალადობა (შეურაცხყოფა, შანტაჟი, დამცირება, მუქარა), იძულება, მკაცრი აღზრდის მეთოდები, სიტყვიერი დამცირება, წყევლა და ბავშვთა პორნოგრაფია. ეს ძალადობის ფორმები შეიძლება იყოს ერთჯერადი, მაგრამ ხშირად ხდება ბავშვთან ურთიერთობის მუდმივი მოდელი.

2013 წელს საქართველოში ჩატარებული კვლევის შედეგები საგანგაშოა: ყოველი მეორე ქართველი მიიჩნევს, რომ დასჯის ძალადობრივი ფორმები უფრო ეფექტურია; გამოკითხულთა 45% ძალადობას დისციპლინურ ზომად აღიქვამს; 94% თვლის, რომ ბავშვისთვის საზიანოა ოჯახში ძალადობის ფაქტების შესწრება, მაგრამ ამავდროულად მიიჩნევს, რომ საზოგადოება ოჯახის “შიდა საქმეებში” არ უნდა ჩაერიოს. გამოკითხულთა 90% არ სჯერა, რომ ბავშვებზე სექსუალური ძალადობის ჩამდენი შეიძლება იყოს მშობელი ან ოჯახის წევრი.

- Advertisement -
Ad imageAd image

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში ოჯახურ ძალადობას ისჯება სისხლის სამართლის კოდექსით და არსებობს ბავშვის უფლებათა კოდექსი, რომელიც ავალდებულებს სახელმწიფოს დაიცვას ბავშვები ძალადობისგან, რეალობა არის ის, რომ ბავშვები კვლავ რჩებიან სისტემური ძალადობის მსხვერპლებად. ინფორმაცია ხშირად არ აღწევს სამართალდამცავებამდე არასწორი შეხედულებების გამო.

READ  სქესი, გენდერი და გენდერული იდენტობა — რა განსხვავებაა მათ შორის?

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის კვლევამ გამოავლინა მთელი რიგი ხარვეზები: კონსტიტუციაში არ არსებობს ცალკე ჩანაწერი ბავშვის უფლებებთან დაკავშირებით; საჭიროა სანქციების გამკაცრება; კანონმდებლობა დასახვეწია ბავშვთა პორნოგრაფიის საკითხებში. კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ სჭირდება პედკოლექტივის გადამზადება, მედიის ეთიკური მიდგომები და ბავშვთა დაცვის მექანიზმების გაუმჯობესება. სამი ნიშანი 18 თვემდე ბავშვებში აუტიზმის ადრეული ამოსაცნობად ან სხვა განვითარების პრობლემების შემჩნევა ხშირად რთული ხდება, როცა ბავშვი ძალადობრივ გარემოშია და სპეციალისტებთან კონტაქტი შეზღუდული.

ოჯახურ ძალადობის მოკლევადიანი გავლენა ბავშვზე

ოჯახში ძალადობის გარემოში ბავშვი მუდმივად დაძაბულია და ელოდება ძალადობის შემდეგ ეპიზოდს. ეს სტრესი სხვადასხვა ასაკში განსხვავებულად ვლინდება და პირდაპირ ზიანს აყენებს ბავშვის ფიზიკურ და ემოციურ განვითარებას.

სკოლამდელი ასაკის ბავშვები

პატარებში შეიძლება გამოვლინდეს უნებლიე შარდვა ძილში, გახშირებული ტირილი, თითის წოვა. მათ ასევე ხშირად ავლენენ ძილის პრობლემებს, განშორებასთან დაკავშირებულ შფოთვას, მალვის ან აგრესიული ქცევის სურვილს.

სკოლის ასაკის ბავშვები

ამ ასაკში ბავშვს შეიძლება განუვითარდეს დამნაშავის კომპლექსი — მიიჩნევს, რომ ძალადობა მისი ბრალია. დაბალი თვითშეფასება, სოციალური იზოლაცია, სასკოლო აქტივობებისგან გაუთიშავობა და დისციპლინის პრობლემები ტიპიურია ამ ასაკში.

- Advertisement -
Ad imageAd image

მოზარდები (თინეიჯერები)

მოზარდები, რომლებიც ოჯახურ ძალადობას განიცდიან, ყველაზე ხშირად ავლენენ სერიოზულ ქცევით პრობლემებს. მათში გავრცელებულია ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლის მოხმარება, დაუცველი სქესობრივი კავშირები და აგრესიული ქცევა თანატოლების მიმართ.

ძალადობის გრძელვადიანი შედეგები ზრდასრულობაში

სტატისტიკა აჩვენებს, რომ აშშ-ში მხოლოდ 15 მილიონზე მეტი ბავშვი ცხოვრობს სახლში, სადაც ოჯახურ ძალადობა მინიმუმ ერთხელ მაინც მოხდა. საქართველოში, სადაც თემის შესახებ ღია საუბარი კვლავ ტაბუუდ რჩება, რიცხვები შეიძლება იყოს კიდევ უფრო მაღალი.

ბიჭები, რომლებიც ხედავდნენ, როგორ ძალადობდა მამა დედაზე, მომავალში 10-ჯერ უფრო ხშ

იხილეთ ასევე: იმუნიტეტი ძუძუთი კვებისას: გადაეცემა თუ არა დედისგან შვილზე?

იხილეთ ასევე: სტაფილოს სუპი – პედიატრ ერნესტ მოროს ეს რეცეპტი ათასობით ბავშვის სიცოცხლის ხსნაში დაეხმარა.

სკანირება
QR კოდი
shenisilamaze.ge
სტატიის ციტირება

შენი სილამაზე. (2026). ოჯახური ძალადობა და ბავშვები: გავლენა და დახმარება. 15 ნოემბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/%e1%83%9d%e1%83%af%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%a8%e1%83%98-%e1%83%ab%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%9d%e1%83%91%e1%83%90-%e1%83%93%e1%83%90-%e1%83%91%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%a8%e1%83%95/

გაზიარებაFacebookLinkedInXTelegramWhatsApp
© 2026 შენი სილამაზე · Public Health Institute of Georgia (PHIG)
გაუზიარეთ ეს სტატია
მთავარი რედაქტორი
მთავარი რედაქტორი — ქალის ჯანმრთელობა და სიახლეები. აშუქებს ჰორმონულ ჯანმრთელობას, ორსულობასა და პროფილაქტიკას, ინტერვიუებს ექიმებთან და ინდუსტრიის სიახლეებს.
კომენტარები ჯერ არ არის