უცნობი ნივთიერების მოხმარება დღეს უპრეცედენტო საფრთხეს უქმნის ახალგაზრდებს. ცნობილი ნარკოლოგი ზურა სიხარულიძე საგანგაშო მიმართვით გამოვიდა, რომელიც ყველა მშობელს, მასწავლებელს და თავად ახალგაზრდებს უნდა წაიკითხონ – ეს არის სიცოცხლისა და სიკვდილის საკითხი.
თანამედროვე სინთეტიკური ნარკოტიკების ეპოქაში ვითარება განსაკუთრებით მძიმეა. ის ნივთიერებები, რომლებიც დღეს უკანონო ბაზარზე ტრიალებს, არის უცნობი შემადგენლობის, მაღალი კონცენტრაციის და განსაკუთრებული საშიშროების. ერთი ყლუპავაც კი შეიძლება სასიცოცხლო საფრთხეს გამოიწვიოს.
რატომ არის უცნობი ნივთიერება სასიკვდილო საფრთხე
„არ ვიცი რით გარდაიცვალა ის ბავშვი… ვიზიარებ ოჯახის მწუხარებას. ფენტანილზე დავწერე 100-ჯერ და ახალს ვერაფერს ვიტყვი – არ მოიხმაროთ უცნობი ნივთიერება!” – წერს დოქტორი სიხარულიძე თავის განცხადებაში.
სინთეტიკური ნარკოტიკების თანამედროვე ტალღა განსხვავდება ყველაფრისგან, რაც ადრე იყო. ფენტანილი და სხვა მძლავრი სინთეტიკები არის 50-100-ჯერ უფრო ძლიერი ვიდრე ჰეროინი. მათი მოხმარება არ იძლევა “მეორე შანსს” – ერთი მოხმარებაც შეიძლება სიკვდილით დამთავრდეს.
როგორც ნარკოლოგები აფრთხილებენ, სინთეტიკური ნარკოტიკების საფრთხე საერთაშორისოდ იზრდება. ქვეყანაში შავ ბაზარზე არსებული ნარკოტიკების შემადგენლობა უცნობია – არავინ იცის, რა კონცენტრაციისაა აქტიური ნივთიერება, რით არის შერეული ან რა შემცვლელი კომპონენტებია გამოყენებული.
რა უნდა შეიცვალოს სისტემაში
დოქტორი სიხარულიძის გაფრთხილება მიმართულია არა მხოლოდ ახალგაზრდებისკენ, არამედ ჯანდაცვის სისტემისა და საზოგადოების მიმართ. „შეცვალეთ კანონი! მომხმარებელსა და დამოკიდებულ ადამიანებს კი ნუ დასდევთ და უმწარებთ ცხოვრებას, არამედ დაეხმარეთ და იზრუნეთ მათზე” – ხაზს უსვამს ექსპერტი.
ზიანის შემცირების პრინციპი უკვე დამკვიდრებულია მსოფლიოს წამყვან ქვეყნებში. ეს ნიშნავს, რომ დამოკიდებულება განიხილება როგორც ჯანმრთელობის პრობლემა, არა დანაშაული. ასეთ პირობებში ადამიანები არ გეშინიათ 112-ის დარეკვა გადაუდებელი სიტუაციის დროს და დროულად იღებენ დახმარებას.
აუცილებელი სისტემური ცვლილებები
ნარკოლოგის მითითებით, ქვეყანაში გადაუდებლად საჭიროა ადრეული შეტყობინების სისტემის შექმნა. ეს მოიცავს რეგულარულ კვლევას იმის შესახებ, რა ნარკოტიკები ტრიალებს შავ ბაზარზე, რა კონცენტრაციისაა ისინი და რა გართულებებს იწვევს.
საჭიროა ინტოქსიკაციური ფსიქოზების მწვავე განყოფილებების გახსნა დიდ ქალაქებში, სადაც რეანიმატოლოგები, ფსიქიატრები და ნარკოლოგები ერთად იმუშავებენ. აგრეთვე სასწრაფო დახმარების სამსახურების ტრენინგი ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერებებით გამოწვეული კრიზისული მდგომარეობის მართვაში.
როგორ დავიცვათ ახალგაზრდები
დაცვის პირველი ხაზი არის ინფორმირება. ახალგაზრდებმა უნდა იცოდნენ, რა სახის ნარკოტიკები არსებობს, რა საფრთხე ელოდებათ და რა სიმპტომებს იწვევს ინტოქსიკაცია. როგორც ნარკოლოგები აფრთხილებენ, ფსიქოზის რისკი განსაკუთრებით მაღალია სინთეტიკური ნარკოტიკების მოხმარებისას.
მშობლებმა და პედაგოგებმა უნდა ისაუბრონ ახალგაზრდებთან ღიად – არა დასჯის, არამედ გააზრების ტონით. მნიშვნელოვანია არ იყოს სტიგმატიზაცია – ადამიანს, რომელსაც ეჭვი გაქვს დამოკიდებულების თაობაზე, სჭირდება დახმარება, არა შეურაცხყოფა.
პრაქტიკული რჩევები მშობლებისა და ახალგაზრდებისთვის
- არასოდეს მიიღოთ უცნობი ნივთიერება – არანაირი “პილულა”, “ფხვნილი” თუ “ბალახი” მეგობრებისგან, თუნდაც ენდოთ მათ. შემადგენლობა უცნობია და საფრთხე განსაკუთრებული.
- გადაუდებელ სიტუაციაში არ გეშინოდეთ 112-ის დარეკვა – თუ ვინმეს უძნელდება, კრუნჩხვები აქვს, არ იგონებს – დაუყოვნებლივ დარეკეთ. უკეთესია ცოცხალი მეგობარი, ვიდრე დაგვიანებული სინანული.
- ყურადღება მიაქციეთ ქცევის ცვლილებებს – მკვეთრი განწყობის ცვლილება, საღამოობით გაქრობები, ფულის პრობლემები, იზოლაცია შეიძლება იყოს საგანგაშო ნიშნები.
- გაეცანით გადაუდებელი მდგომარეობის ნიშნებს – შეუსუსტებული სუნთქვა
სკანირება
QR კოდიshenisilamaze.geსტატიის ციტირებაშენი სილამაზე. (2026). უცნობი ნივთიერება და ახალგაზრდების სიცოცხლის რისკი: ნარკოლოგის გაფრთხილება. 9 ოქტომბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/%e1%83%90%e1%83%a0-%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%aa%e1%83%98-%e1%83%a0%e1%83%98%e1%83%97-%e1%83%92%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%aa%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%90/
© 2026 შენი სილამაზე · Public Health Institute of Georgia (PHIG)
