როგორ ამოვიცნოთ ძალადობა ურთიერთობებში

როგორ ამოვიცნოთ ძალადობა ურთიერთობებში? ეს კითხვა დღეს ისევე აქტუალურია, როგორც ათწლეულების წინ, რადგან გლობალური სტატისტიკა გვიჩვენებს, რომ მსოფლიოში ყოველ მესამე ქალზე ერთხელ მაინც უძალადიათ სექსუალურად. ამ მსხვერპლებს უფრო ხშირად განიცდიან დეპრესიას, შფოთვას, აწუხებთ დაუგეგმავი ორსულობა და სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები.

სამწუხაროდ, საქართველოშიც, როგორც მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში, გაუპატიურების მოძველებული სამართლებრივი განმარტება არსებობს. ჩვენი კანონმდებლობა ძალადობას მხოლოდ მაშინ აღიარებს, როცა „სქესობრივ აქტს თან ახლავს ძალადობა, მუქარა და უმწეო მდგომარეობის გამოყენება”. ასეთი ვიწრო დეფინიციის გამო მრავალი მსხვერპლი იურიდიულ დაცვას ვერ იღებს, ხოლო მოძალადეები დაუსჯელები რჩებიან.

რას ნიშნავს ძალადობა და თანხმობა რეალურად

არსებული კანონმდებლობის პრობლემა ის არის, რომ იგი ძალადობას მხოლოდ ფიზიკური იძულების კონტექსტში განიხილავს. რეალურ ცხოვრებაში კი „უცნობი თავდამსხმელის” სტერეოტიპი იშვიათია — მსხვერპლ ქალთა 86%-ს მიმდინარე ან ყოფილი ქმრები და პარტნიორები აძალადებენ. ბევრი ქალი შოკის ან შიშის გამო გაყინულია და ვერ ავლენს ფიზიკურ წინააღმდეგობას, რაც არ ნიშნავს თანხმობას.

სინამდვილეში ყველაფერი უფრო მარტივად ჟღერს: სექსი თანხმობის გარეშე არის გაუპატიურება. წერტილი. ეს კი ნიშნავს, რომ ძალადობა ასევე განხორციელებულია მაშინაც კი, როცა ადამიანი ნასვამია, „გამომწვევად” არის ჩაცმული, ვინმეს სახლში მიყვება ან აშკარად არ თქვამს „არა”.

- Advertisement -

სწორედ ამ თანამედროვე განმარტებას მოითხოვს სტამბულის კონვენციის 36-ე მუხლი (რომელიც საქართველოში რატიფიცირებულია) და ყველა ორგანიზაცია, რომელიც ადამიანის უფლებებისთვის იბრძვის. მაღალი ემოციური ინტელექტი გვეხმარება, ჯანსაღი საზღვრების დასახვასა და ასეთი სიტუაციების ამოცნობაში.

თანხმობის კრიტერიუმები: რა უნდა ვიცოდეთ

თანხმობა სამართლებრივი ტერმინია და ეხება ყოველი სიტუაციას — იქნება ეს ნახატის სახლში წაღება თუ სამედიცინო პროცედურის ჩატარება. სექსუალურ სფეროშიც ზუსტად იგივე პრინციპები მოქმედებს: თანხმობა უნდა გამოიხატებოდეს ნათლად — როგორც სიტყვებით, ისე სხეულის ენით.

როგორ ამოვიცნოთ თანხმობა და მისი არარსებობა

სხეულის ენა ბევრს ჰყვება. დააკვირდით: ადამიანი თქვენკენ იწევს თუ შორდება? არაკომფორტულად გამოიყურება თუ ძაბული? არის თუ არა იგი გაყინული ან გაშეშებული? ჩართულია თუ პასიურია? ის ყველაფერი, რაც შეიძლება მიუთითებდეს დისკომფორტზე, უნდა აღვიქვათ სერიოზულად.

გასათვალისწინებელია, რომ თუ ერთხელ გამოვიღეთ თანხმობა, ეს არ ნიშნავს ავტომატურ თანხმობას მომავალში ან სხვადასხვა აქტზე. თანხმობა შეიძლება ნებისმიერ დროს გაუქმდეს — და ეს აბსოლუტური უფლებაა. ფსიქიკური და ფიზიკური ჯანმრთელობის დაცვა ერთმანეთთან მჭიდროდ კავშირშია, რადგან სტრესი და შფოთვა პირდაპირ აისახება ორგანიზმზე.

რა კრიტერიუმები უნდა აკმაყოფილდეს

• გაცნობიერებული არჩევანი: ყველა მონაწილეს ზუსტად უნდა ესმოდეს, რაზე აძლევს თანხმობას. თუ, მაგალითად, შეპირდნენ პრეზერვატივის გამოყენებას, მაგრამ არ გამოიყენეს — ეს არის მანიპულაცია და თანხმობის დარღვევა.
• ენთუზიაზმი: თანხმობა უნდა იყოს ნამდვილი სურვილი, არა თანხმობა იძულებით ან ვალდებულების გრძნობით.
• უარის თქმის უნარი: ყველაზე მნიშვნელოვანი — ადამიანს უნდა შეეძლოს უარის თქმა. ალკოჰოლისგან დაკარგული ცნობიერება, წნეხი, სამსახურებრივი დამოკიდებულება თუ სინდისის ქენჯნა ართმევს ამ შესაძლებლობას.

ძალაუფლების დინამიკა: როცა “დიახ” არ არის “დიახ”

პატრიარქალურ საზოგადოებებში, სადაც გაუპატიურების მსხვერპლთა აბსოლუტური უმეტესობა ქალია, ძალიან იშვიათად საუბრობენ იმ ნიანსებზე, რომლებიც თანხმობას შეუძლებელს ხდის. სამწუხაროდ, კაცებთან და მოზარდ ბიჭებთან ეს თემები დღესაც ნაკლებად გადის. შედეგად, გავრცელებულია არაინფორმირებული, არასენსიტიური მიდგომები და მსხვერპლის დადანაშაულება, დარცხვენა ან დადუმება.

- Advertisement -

მოძრაობა #MeToo (#მეც), რომელმაც რამდენიმე წლის წინ მსოფლიო მოიცვა, ნათლად ასახავს ერთ-ერთ მთავარ პრობლემას: ძალაუფლების და სამსახურებრივი იერარქიის როლს სექსუალურ ურთიერთობებში. ამერიკელმა კომიკოსმა ლუი სი ქეიმ, რომელიც რამდენიმე ქალს მათ წინ მასტურბირებაში ამხილეს, თავად აღიარა: „ჩემს თავს ვეუბნებოდი, რომ ჩემი საქციელი მისაღები იყო, რადგან ნებართვა მქონდა. მაგრამ მოგვიანებით გავიაზრე, რომ როცა ადამიანზე ძალაუფლება გაქვს, ამას არ ა

იხილეთ ასევე: როგორ დაიკლოთ წონა უსაფრთხოდ და ეფექტურად