საშვილოსნოს ანატომიური აგებულება და მდებარეობა ქალის რეპროდუქციულ სისტემაში

საშვილოსნო — ანატომია, ფუნქცია და შესაძლო პრობლემები

ირინა დათაშვილი
ირინა დათაშვილი - მთავარი რედაქტორი
9 წუთიანი წაკითხვა
#image_title
გაზიარებაFacebookLinkedInXTelegramWhatsApp

საშვილოსნო — მსხლის ფორმის კუნთოვანი ორგანო — უზრუნველყოფს ქალის რეპროდუქციული ჯანმრთელობის მთავარ ფუნქციებს. ის მდებარეობს მენჯის ღრუს ცენტრში, შარდის ბუშტსა და სწორ ნაწლავს შორის. მენსტრუალური ციკლის, ორსულობისა და მშობიარობის პროცესებში საშვილოსნო უმთავრეს როლს ასრულებს — სწორედ აქ იჭიმება ენდომეტრიუმის ლორწოვანი გარსი ყოველთვიურად, აქ ვითარდება ნაყოფი და აქედან იწყება მშობიარობის პროცესი.

ამ სტატიაში დეტალურად განვიხილავთ საშვილოსნოს ანატომიურ აგებულებას, მის ძირითად ფუნქციებს, შესაძლო მდებარეობებსა და ფორმებს, აგრეთვე ყველაზე გავრცელებულ პრობლემას, რომელთა შესახებაც ყოველ ქალს აქვს უფლება იცოდეს. სწორი ინფორმაცია ხელს გიწყობს დროულად მიმართო სპეციალისტს და დაიცვა შენი რეპროდუქციული ჯანმრთელობა.

საშვილოსნოს ანატომია — აგებულება და ქსოვილების შრეები

საშვილოსნო, როგორც წესი, ვაშლის ან შებრუნებული მსხლის ზომისაა, თუმცა ორსულობის დროს შეიძლება საზამთროს ზომამდე და მეტადაც გაიჭიმოს. ჯანსაღ მდგომარეობაში მისი სიგრძე დაახლოებით 7–8 სმ-ია, სიგანე — 5 სმ, სისქე კი — 2–3 სმ. გარკვეული პრობლემები — მათ შორის ჰორმონალური პრობლემები, ფიბრომა ან პოლიცისტური საკვერცხის სინდრომი — შეიძლება გამოიწვიოს საშვილოსნოს გადიდებას.

საშვილოსნოს კედელი შედგება სამი მთავარი ქსოვილის შრისგან, რომელთაგან თითოეული განსაკუთრებულ ფუნქციას ასრულებს. პერიმეტრიუმი არის გარე დამცავი შრე, რომელიც შედგება ეპითელური უჯრედებისგან. მიომეტრიუმი — შუა, კუნთოვანი ფენა — უზრუნველყოფს საშვილოსნოს შეკუმშვას მენსტრუალური სპაზმების, საშვილოსნოს გაწმენდისა და მშობიარობის დროს. ენდომეტრიუმი, საშვილოსნოს შიდა ლორწოვანი გარსი, არის ის შრე, რომელიც ყოველთვიურად ითხელება და, განაყოფიერების არარსებობის შემთხვევაში, ჩამოიფცქვნება მენსტრუაციის დროს.

- Advertisement -
Ad imageAd image

საშვილოსნოს ოთხი ძირითადი ნაწილი

საშვილოსნო ანატომიურად იყოფა ოთხ ძირითად ზონად. ფუნდუსი არის ზედა, ყველაზე ფართო ნაწილი, რომელიც ერთმანეთს უკავშირდება ფალოპის (საშვილოსნოს) მილებს. კორპუსი (სხეული) საშვილოსნოს ცენტრალური და ყველაზე დიდი სეგმენტია, რომელიც იწყება ფუნდუსის ქვემოთ და ნელ-ნელა ვიწროვდება. ისთმუსი — ვიწრო გარდამავალი ზონა კორპუსსა და ყელს შორის. და, ბოლოს, საშვილოსნოს ყელი — დაახლოებით 3–4 სმ სიგრძის მილისებრი სტრუქტურა, რომელიც უკავშირდება ვაგინას.

READ  ის, რაც ბავშვს გენეტიკურად მხოლოდ მამისგან გადაეცემა

საშვილოსნოს მდებარეობა და ფორმა — ინდივიდუალური ვარიანტები

საშვილოსნოს მდებარეობა ანატომიურად შეიძლება განსხვავებული იყოს — და ეს აბსოლუტური ნორმაა. მენჯის ღრუში ორგანოს ამაგრებს რამდენიმე მთავარი სტრუქტურა: მენჯის დიაფრაგმა, შუალედური მყესის ცენტრი და მრგვალი იოგები. ყველაზე გავრცელებული პოზიცია არის წინ დახრილი საშვილოსნო (anteversion) — ეს ნიშნავს, რომ ორგანო მსუბუქად წინ არის მიხრილი საშვილოსნოს ყელის მიმართ და მიმართულია მუცლისკენ.

დაახლოებით 20% ქალისთვის დამახასიათებელია უკან დახრილი საშვილოსნო (retroversion), რომელიც გადახრილია ხერხემლისკენ. ეს ასევე ნორმალური ანატომიური ვარიაციაა და იშვიათად იწვევს პრობლემებს. შუა ხაზზე მდებარე საშვილოსნო მდგომარეობს ვერტიკალურად, ზუსტად ნეიტრალურ პოზიციაში.

ზოგჯერ განსხვავებულია არა მთლიანი ორგანოს, არამედ მხოლოდ ფუნდუსის მდებარეობა. თუ ფუნდუსი წინ არის მიხრილი — ეს არის anteverted fundus, თუ უკან — retroverted. უკან დახრილი საშვილოსნოს ქონა ორსულობის დროს იშვიათად, მაგრამ მაინც შეიძლება გამოიწვიოს გართულებები — მაგალითად, საშვილოსნოს ჩაჭედვა (inkarceration). ასეთ შემთხვევაში აუცილებელია მუდმივი სამედიცინო მონიტორინგი.

საშვილოსნოს ოთხი მთავარი ფუნქცია

საშვილოსნო მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ოთხ ძირითად ბიოლოგიურ პროცესში: მენსტრუაცია, იმპლანტაცია (განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის ჩანერგვა), ორსულობა და მშობიარობა. ეს ფუნქციები უშუალოდ არის დაკავშირებული რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასთან და ქალის ორგანიზმის ჰორმონალურ ბალანსთან.

- Advertisement -
Ad imageAd image

მენსტრუალური ციკლი და ენდომეტრიუმის განახლება

ყოველთვიურად საშვილოსნოს შიდა ლორწოვანი გარსი, ენდომეტრიუმი, გადის ვასკულარიზაციის პროცესს — მცირე სისხლძარღვები იზრდებიან, ქსოვილი სქელდება და მდიდრდება სისხლით. ეს ხდება იმისთვის, რომ მოემზადოს შესაძლო განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის მისაღებად. თუ ამ ციკლის განმავლობაში განაყოფიერება არ მოხდა, ენდომეტრიუმის მზა ფენა ჩამოიშლება და გამოიდევნება — ამ

იხილეთ ასევე: უშვილობის პროგრამა 2024: ბენეფიციართა ფართო წრე და შესაძლებლობები

იხილეთ ასევე: ვარსკვლავები, რომლებიც რეალურად ორსულად იყვნენ ფილმებსა და სერიალებში

სკანირება
QR კოდი
shenisilamaze.ge
სტატიის ციტირება

შენი სილამაზე. (2026). საშვილოსნო — ანატომია, ფუნქცია და შესაძლო პრობლემები. 14 ნოემბერი, 2026. https://shenisilamaze.ge/%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%a8%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%a1%e1%83%9c%e1%83%9d-%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%90%e1%83%a2%e1%83%9d%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%90-%e1%83%a4%e1%83%a3/

გაზიარებაFacebookLinkedInXTelegramWhatsApp
© 2026 შენი სილამაზე · Public Health Institute of Georgia (PHIG)
გაუზიარეთ ეს სტატია
მთავარი რედაქტორი
მთავარი რედაქტორი — ქალის ჯანმრთელობა და სიახლეები. აშუქებს ჰორმონულ ჯანმრთელობას, ორსულობასა და პროფილაქტიკას, ინტერვიუებს ექიმებთან და ინდუსტრიის სიახლეებს.
კომენტარები ჯერ არ არის