ხუთშაბათი, ივნისი 25, 2026
- Advertisement -
Google search engine
მთავარი წაკითხვა გვერდი 81

ვაგინიზმი — მისი გავლენა, სიმპტომები და მკურნალობა

მიერ
admin
-
0
#image_title

ვაგინიზმი სექსუალური დარღვევაა, რომლის დროსაც ვაგინის კუნთები უნებლიეთ იკუმშება, რაც ნებისმიერი სახის პენეტრაციას — ვაგინაში შეღწევის მცდელობას — ქალისთვის ძალიან მტკივნეულს ხდის.

ვაგინიზმი ხელს არ უშლის სექსუალურ აღგზნებას, თუმცა მის გამო ქალებს ხშირად უჭირთ სექსუალური ურთიერთობების დამყარება. ისინი შეიძლება ფიქრობდნენ, რომ დისფუნქციურები არიან ან რომ პარტნიორისთვის საკმარისს ვერ გაიღებენ. ვაგინიზმი ძლიერ ზემოქმედებს ქალის ფსიქიკაზე და პარტნიორის მხრიდან მიმღებლობასა და მხარდაჭერას მნიშვნელოვანი დადებითი ეფექტი აქვს.

სექსუალური დისფუნქციები ქალებსაც აწუხებთ და კაცებსაც და მათი მკურნალობა, ჩვეულებრივ, შესაძლებელია. გახსოვდეთ, რომ ეს თქვენი ბრალი არ არის და სასირცხვილო არაფერია.

ექსპერტებმა არ იციან, ზუსტად რამდენ ქალს აწუხებს ვაგინიზმი, თუმცა მიიჩნევა, რომ ის საკმაოდ იშვიათი დარღვევაა.

ვაგინიზმის გავლენა ქალის ცხოვრებაზე

თუკი ვაგინიზმი გაწუხებთ, პენეტრაცია ძლიერ ტკივილს იწვევს, იქნება ეს სექსი, ტამპონის ან მენსტრუალური ჭიქის გამოყენება თუ თითებით ან სექს-სათამაშოთი მასტურბაცია.

ვაგინიზმი ორი ტიპის არსებობს: პირველადი და მეორადი. პირველადია ვაგინიზმი, თუკი ის ქალს ყოველთვის ჰქონდა, ხოლო მეორადია, თუკი ერთ დროს მას კომფორტულად შეეძლო პენეტრაციული სექსი, მაგრამ ახლა აღარ შეუძლია. ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ვაგინიზმი ბევრი სხვადასხვა ფორმით ვლინდება, ამიტომაც ეს დაყოფა შეიძლება არასრული და შემზღუდველი იყოს. მსგავსი სიმპტომები ზოგჯერ სხვა პრობლემებზე მეტყველებს და თუ ტკივილს ან დისკომფორტს გრძნობთ, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

სურათი: HelloBetter

ზოგ ქალს ვაგინიზმი მენოპაუზის შემდეგ ემართება. როდესაც სხეულში ესტროგენის დონე ეცემა, ვაგინის სისველისა და ელასტიკურობის ნაკლებობამ შეიძლება ზოგჯერ ვაგინიზმი გამოიწვიოს და სექსი მტკივნეული, სტრესული ან შეუძლებელი გახდეს.

► ვაგინიზმის მქონე ქალების უმეტესობისთვის ორგაზმის მიღწევა პრობლემას არ წარმოადგენს და ის კლიტორის სტიმულაციითაა შესაძლებელი, თუმცა არის ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც აღგზნებას თან ახლავს კუნთების შეკუმშვა, რაც იწვევს აღგზნების დროებით შეწყვეტას და განწყობის გაფუჭებას.

რაც არ უნდა შემაწუხებელი იყოს ვაგინიზმი, ის ქალის სექსუალობის განაჩენი ნამდვილად არ არის. პრობლემები მაშინ წარმოიქმნება, როდესაც პარტნიორებს აუსრულებელი ან შეუთანხმებელი მოლოდინები აქვთ, ან როდესაც ქალმა ეს მდგომარეობა შიშისა თუ რამე სხვა მიზეზის გამო წინასწარ არ გაამხილა. წყვილებს შეუძლიათ ამ პრობლემასთან გამკლავება კომუნიკაციისა და ისეთი სექსუალური სტიმულაციის მეშვეობით, რომელიც პენეტრაციას არ მოიცავს — მაგალითად, ორალური სექსით, მასაჟით, მასტურბაციით.

ვაგინიზმის გამომწვევი მიზეზები და სიმპტომები

ვაგინიზმი შეიძლება დაკავშირებული იყოს სექსუალური ძალადობის გამოცდილებასთან ან ტრავმასთან, ასევე წარსულში მომხდარ მტკივნეულ სექსუალურ გამოცდილებასთან ან ემოციურ ფაქტორებთან, თუმცა ხშირ შემთხვევაში ვაგინიზმის გამომწვევი მიზეზები უცნობია.

დიაგნოზის დასასმელად ექიმი ფიზიკურ შემოწმებას ჩაგიტარებთ და თქვენს სამედიცინო და სექსუალურ ისტორიას გამოგკითხავთ. ამან შეიძლება მას მიანიშნოს თქვენი პრობლემის გამომწვევ მიზეზებზე.

ვაგინიზმის ფიზიკურ სიმპტომებს შორისაა ვაგინის კუნთების უნებლიე შეკუმშვა; წვა, ჩხვლეტა და დაჭიმულობა სექსის დროს; განგრძობითი სექსუალური ტკივილი რამე აშკარა მიზეზის გარეშე; განგრძობითი სექსუალური დისკომფორტი ან ტკივილი მშობიარობის ან მენოპაუზის შემდეგ, ასევე სოკოვანი/საშარდე ინფექციების, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისა და სხვა პრობლემების შემდეგ.

ფსიქოლოგიურ სიმპტომებს შორისაა სირცხვილი, თავდაჯერების ნაკლებობა, სექსის შიში ან მისგან თავის არიდება, სექსუალური ინტერესის დაკარგვა, სექსის შესახებ პარტნიორის მოტყუების ვალდებულების შეგრძნება და დისკომფორტი იმ თემების გარშემო, რომლებიც პენეტრაციას უკავშირდება.

ექიმთან ვიზიტი და დიაგნოზის დასმა

ვაგინიზმის დიაგნოსტირება, როგორც წესი, თქვენი სიმპტომების აღწერით იწყება. ექიმმა შეიძლება გკითხოთ:

  • როდის შეამჩნიეთ ეს პრობლემა პირველად
  • რამდენად ხშირია ის
  • თქვენი დაკვირვებით, რა გარემოებები აღძრავს მას

ჩვეულებრივ, ექიმი ასევე გამოგკითხავთ თქვენს სექსუალურ წარსულს, რაც შეიძლება მოიცავდეს შეკითხვებს სექსუალური ტრავმებისა და ძალადობის შესახებ.

ზოგადად, ვაგინიზმის დიაგნოსტირებასა და მკურნალობას გინეკოლოგიური შემოწმება სჭირდება. შეიძლება, ამან შეგაშინოთ, თუმცა ეს ბუნებრივია და ნუ მოგერიდებათ ექიმთან საუბარი. აუცილებლად გააჟღერეთ თქვენი შიშები, რათა ექიმმა შემოწმება მაქსიმალურად კომფორტული გახადოს.

როდესაც ექიმს ვაგინიზმზე აქვს ეჭვი, ის უფრო ფრთხილად ჩაატარებს შემოწმებას. შემოწმების დროს ის ინფექციისა და დაზიანებების ნიშნების პოვნას შეეცდება. ზოგ ქალს ურჩევნია, გინეკოლოგიური სავარძლის ფეხის დამჭერები არ გამოიყენოს და შემოწმებისთვის რამე სხვა პოზა სცადოს. გარდა ამისა, შეგიძლიათ, პროცედურის დროს ექიმს სთხოვოთ, რომ შემოწმების თითოეული ეტაპი აგიხსნათ. ასევე შეიძლება, უფრო მყუდროდ იგრძნოთ თავი, თუ სარკის გამოყენებით თავად მიადევნებთ თვალს შემოწმებას.

ვაგინიზმის დროს ვაგინის კუნთების შეკუმშვას არავითარი ფიზიკური მიზეზი არ გააჩნია. ეს იმას ნიშნავს, რომ თუკი ვაგინიზმი გაქვთ, ექიმი ამ სიმპტომების გამომწვევ სხვა მიზეზს ვერ იპოვის.

სურათი: WomanLog

ვაგინიზმის უყურადღებოდ დატოვების საფრთხეები

ჯანმრთელობის პრობლემის წინაშე დადგომას ზოგჯერ შიშები ახლავს. საკუთარ თავთან პრობლემის არსებობის აღიარება იმის აღიარებასაც ნიშნავს, რომ მას რაღაც შედეგები მოჰყვება, რის გამოც ბევრი ადამიანი წლობით იტანჯება და არ ცდილობს იმის გარკვევას, თუ რაშია საქმე. დისპარეუნია ერთ-ერთი ისეთი პრობლემაა, რომელსაც ყველაზე ხშირად ტოვებენ უყურადღებოდ, რადგან ის ძალიან პირადია.

► დისპარეუნია სამედიცინო ტერმინია და ის „მტკივნეულ სქესობრივ კავშირს“ აღნიშნავს. დისპარეუნიაში იგულისხმება ნებისმიერი ტიპის სექსუალური ტკივილი გენიტალიის არეში. ვაგინიზმი დისპარეუნიის ერთ-ერთი ფორმაა. თუმცა დისპარეუნია ასევე შეიძლება გამოიწვიოს კისტამ, მენჯის ანთებითმა დაავადებამ, ვაგინალურმა ატროფიამ და სხვა მიზეზებმა.

უყურადღებოდ დატოვებული ვაგინიზმი ურთიერთობებს აზიანებს, განსაკუთრებით თუ მას საიდუმლოდ ინახავთ. შეიძლება წარმოიშვას უნდობლობა ან პარტნიორმა არასწორი დასკვნები გამოიტანოს სექსის ნაკლებობასთან დაკავშირებით. ტკივილის მიუხედავად პენეტრაციის ძალით განხორციელება დიდი ალბათობით დაზიანებას გამოიწვევს. ვაგინიზმი ისეთი პრობლემა არ არის, რომელიც შეიძლება უგულებელყო, მკურნალობას კი დრო და მოთმინება სჭირდება.

სიმპტომების მართვა და მკურნალობა

ვაგინიზმისგან განკურნება შესაძლებელია. მკურნალობის პროცესი შეიძლება ემოციურად დამღლელი იყოს, თუკი ამ პრობლემასთან დაკავშირებით უარყოფითი გამოცდილებები გქონიათ. ტრავმამ შეიძლება წარმოშვას ფსიქოლოგიური ბარიერები, რომლებიც მოდუნების მცდელობებს გაართულებს, როდესაც საქმე პენეტრაციას შეეხება.

► უყურადღებოდ დატოვებული ვაგინიზმი თავისით არ განიკურნება. ჯანსაღ ცხოვრების სტილზე გადასვლას შეიძლება დადებითი ეფექტი ჰქონდეს — მაგალითად, სტრესის გამომწვევი მიზეზების მოშორებას, ვაგინიზმის გააზრებასა და მიღებას, გამგები პარტნიორის ყოლას — თუმცა გაცნობიერებული და მიზანმიმართული მკურნალობა გაცილებით ეფექტურია.

ვაგინიზმის მკურნალობა, როგორც წესი, ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან რამდენიმეს კომბინაციას მოიცავს:

♦ ფსიქოთერაპია. ექიმმა შეიძლება გადაგამისამართოთ ფსიქოთერაპევტთან, რათა აღმოაჩინოთ და გადაჭრათ ნებისმიერი გამომწვევი ფსიქოლოგიური პრობლემები, ასევე საზიანო წარმოდგენები, რომლებიც შეიძლება სექსის შესახებ გქონდეთ

♦ დაცულ გარემოში მოდუნება და საკუთარი სხეულის შესწავლა (მარტო ან პარტნიორთან ერთად), რათა უკეთ გაიგოთ სხეულის ანატომია და სექსუალური აღგზნების დროს მიმდინარე პროცესები, უფრო მყუდროდ იგრძნოთ თავი საკუთარ სხეულსა და საკუთარ სექსუალობასთან და დაამყაროთ ინტიმური კავშირი გადაჭარბებული მოლოდინების გარეშე

♦ კუნთების ვარჯიშები, რომლებიც საკუთარ სხეულზე კონტროლის დაბრუნებაში დაგეხმარებათ. მაგალითად, მენჯის ფსკერის კუნთების ვარჯიშები ან პროგრესული რელაქსაცია — თქვენი კუნთების დაჭიმვა და მოდუნება განსაზღვრული თანმიმდევრობით

♦ თანდათანობითი გაფართოება. ეს შეიძლება მოხდეს თითებით ან სპეციალური ხელსაწყოებით, მაგალითად, ვაგინის ტრენაჟორებით — სხვადასხვა ზომის გლუვი კონუსებით, რომლებიც პენეტრაციასთან შესაჩვევად გამოიყენება, თქვენზე მორგებული ტემპით

თუ მკურნალობა ყურადღებით და თანმიმდევრულად წარიმართება, დიდი ალბათობით, სრულად (და სამუდამოდ) განიკურნებით, განურჩევლად იმისა, თუ რამდენ ხანს გაწუხებდათ ტკივილები: თვეების, წლებისა თუ ათწლეულების განმავლობაში.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

სტრესის გავლენა ქალის სექსუალურ-რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაზე

მიერ
admin
-
0
#image_title

სტრესი ჩვენი ცხოვრების ბუნებრივი ნაწილია. დადებითი სტრესი წინაღობების დაძლევასა და საფრთხეებთან გამკლავებაში გვეხმარება. როდესაც სხეული დიდი რაოდენობით ადრენალინს გამოყოფს, იზრდება გულისცემის სიჩქარე, სისხლის წნევა და ენერგიის მარაგი. მიუხედავად ამისა, ქრონიკული სტრესი შეიძლება საზიანო იყოს ორგანიზმისთვის და უარყოფითად იმოქმედოს ქალის სხეულზე, განსაკუთრებით როდესაც საქმე მის სექსუალურ და რეპროდუქციულ ჯანმრთელობას ეხება. ჯანსაღი ცხოვრების სტილი და სტრესის კარგად მართვა ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენი სხეულის გამართულად მუშაობისთვის.

სტრესი და შფოთვა, დიდი ალბათობით, თქვენს ფიზიკურ და მენტალურ ჯანმრთელობაზე იმოქმედებს. ხშირად პირველი სიმპტომები რეპროდუქციულ სისტემაში ჩნდება. გრძელვადიანმა ან ქრონიკულმა სტრესმა შეიძლება სხეული „დააბნიოს“ და არიოს ჰორმონების პროდუქცია, რაც გამოიწვევს არარეგულარულ მენსტრუაციას, დაორსულების გართულებას და დაბალ ლიბიდოსაც კი.

ქრონიკული სტრესის გავლენა სხეულზე

სტრესი სხეულის ბუნებრივი რეაქციაა საფრთხის შემცველ ან საპასუხისმგებლო, დასაძლევ სიტუაციებზე. ის პრობლემების ამოცნობასა და საფრთხისგან თავის დაცვაში გვეხმარება. ძველად „შეებრძოლე ან გაიქეცი“ ინსტინქტი ადამიანებს გადარჩენაში ეხმარებოდა, თუმცა დღეს უკვე სტრესი და შფოთვა მაშინაც გვაწუხებს, როდესაც საქმე სიკვდილ-სიცოცხლეს სულაც არ ეხება. დაძაბულობას განვიცდით სამსახურში, სოციალურ სიტუაციებში და ოჯახში. როდესაც რეგულარულად ვერ ვახერხებთ სტრესისგან გათავისუფლებას, ის შეიძლება ქრონიკულ მდგომარეობაში გადაიზარდოს.

როდესაც სტრესის ქვეშ ვართ, ჩვენი ტვინი გამოყოფს ჰორმონს, სახელად კორტიზოლს. კორტიზოლი იწვევს ხელისგულის გაოფლიანებას, გულის აჩქარებას და სუნთქვის გახშირებას. ქრონიკული სტრესის დროს ორგანიზმში კორტიზოლის დონე მუდმივად მაღალია და სხეული უწყვეტად ფსიქოლოგიური აღგზნების მდგომარეობაშია. ეს უამრავ არასასიამოვნო სიმპტომს წარმოშობს, მათ შორის ადვილად გაღიზიანებადობას, თავისტკივილს, გულძმარვას, უძილობასა და დაღლილობას.

თუკი ქრონიკულ სტრესს ყურადღება არ მიექცა, მან შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი პრობლემები, როგორებიცაა:

♦ მაღალი წნევა და შაქრის მაღალი დონე სისხლში

♦ კუჭ-ნაწლავის პრობლემები

♦ დეპრესიის რისკის გაზრდა

♦ გულის შეტევები

♦ ანთებითი პროცესების გახშირება

♦ ფერტილურობის (ნაყოფიერების) შემცირება

► ქრონიკული სტრესის მქონე ქალებისთვის ხშირად უფრო რთულია დაორსულება, მათ აწუხებთ არარეგულარული მენსტრუაცია/ოვულაცია, ზოგჯერ კი, სულაც, ამენორეა — მენსტრუაციის არქონა. სტრესის გამო სხეულში კორტიზოლის დონის ზრდა ლიბიდოსაც აქვეითებს.

სტრესი და მენსტრუალური ციკლი

სტრესის ჰორმონებმა შეიძლება ხელი შეუშალოს რეპროდუქციულ ჰორმონებს, რომლებიც ქალის სხეულში მენსტრუალური ციკლის დროს წარმოიქმნება. ჰორმონულმა დისბალანსმა შეიძლება არიოს თქვენი ციკლი — გახადოს უფრო ხანგრძლივი, ხანმოკლე, არარეგულარული ან საერთოდ შეწყვიტოს — რაც კიდევ უფრო მეტ სტრესს იწვევს.

სტრესმა ასევე შეიძლება გააძლიეროს პრემენსტრუალური სინდრომის (პიემესის) სიმპტომები. შეიძლება შეგაწუხოთ უფრო ძლიერმა ტკივილმა ან გუნება-განწყობის უფრო მძაფრმა ცვლილებებმა. კორტიზოლი თქვენს მადაზეც მოქმედებს. სტრესისა და პიემესის კომბინაციამ შეიძლება უფრო მოგაშიოთ და შაქრისა და ცხიმის მაღალი შემცველობის საკვები მოგანდომოთ.

სურათი: WomanLog

COVID-19-ის პანდემია ყველა ჩვენგანზე მოქმედებს. ამ ახალი და პოტენციურად საშიში ვირუსის გავრცელება საკმაოდ სტრესული მოვლენაა. პანდემიის დროს ბევრ ქალს შეენიშნა ცვლილებები მენსტრუალურ ციკლში.

ორსულობა, ძუძუთი კვება და სტრესი

ორსულობის დროს ქალის სხეულში ბევრი რამ იცვლება — როგორც ფიზიკურად, ისე მენტალურად. ეს თავისთავადაც იწვევს გარკვეულ სტრესს, რომელსაც ემატება ყოველდღიური საქმეები და ბავშვის ამქვეყნად მოვლინებისთვის მზადება. მართალია, სხეული ამ დროს მზადაა, მწვავე, ხანმოკლე სტრესს გაუმკლავდეს — რომელიც, დიდი ალბათობით, ორსულობაზე არ იმოქმედებს — მაგრამ ქრონიკულმა სტრესმა შეიძლება ნაადრევი მშობიარობა გამოიწვიოს, ყველაზე მძიმე შემთხვევებში კი ჩვილის განვითარებაც შეაფერხოს.

სანამ ნაყოფი საშვილოსნოშია, მას გარს არტყამს ამნიონური სითხე — მოყვითალო სითხე, რომელიც იცავს ნაყოფს და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მისი სიცოცხლისუნარიანობის შენარჩუნებაში. ამნიონურ სითხეში კორტიზოლის მუდმივმა მაღალმა შემცველობამ შეიძლება ნაადრევი მშობიარობა ან თანდაყოლილი მანკები გამოიწვიოს. ციურიხის უნივერსიტეტში ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ თუ ორსულობისას დედას ქრონიკული სტრესი აწუხებს, უფრო მაღალია იმის ალბათობა, რომ მის შვილს მოგვიანებით განუვითარდება ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის სინდრომი (ADHD) და გულ-სისხლძარღვთა დაავადება.

სტრესი ასევე დაკავშირებულია ძუძუს რძის მუდმივობის ცვლილებებსა და რძის მარაგის შემცირებასთან. კორტიზოლი შეიძლება ძუძუს რძით გადაიცეს, კორტიზოლის ქრონიკულად მაღალმა დონემ კი ჩვილებში შეიძლება გაზარდოს სტრესული რეაქციები ცხოვრების განმავლობაში, მაგალითად, მაღალი წნევა და აჩქარებული გულისცემა.

სტრესი და სექსუალობა

მარტივია, რომ სამსახურებრივმა და საშინაო პასუხისმგებლობებმა ჩვენი ცხოვრება „დატბოროს“. როდესაც ყველაფერი რთულდება, სექსუალური ცხოვრება უკანა პლანზე იწევს. ამის მიზეზი მხოლოდ სტრესით გამოწვეული დაღლილობა არ არის — ლიბიდოს, ანუ სქესობრივი ლტოლვის, დაქვეითება კორტიზოლის მაღალი დონის ერთ-ერთი გვერდითი მოვლენაა. გარდა ამისა, ბევრი სტრესის ქვეშ მყოფ ადამიანებს დეპრესიის უფრო მაღალი რისკიც აქვთ, ანტიდეპრესანტები კი ზოგჯერ ლიბიდოზე მოქმედებს.

როგორც უკვე აღვნიშნეთ, სტრესი ჰორმონალურ ბალანსს არღვევს. შფოთვა ცლის თქვენს ენერგიას, რის გამოც შეიძლება სექსისადმი ინტერესი შეგიმცირდეთ. ამასთანავე, დაძაბულობა უფრო ართულებს მოდუნებას, სტრესმა კი შეიძლება ქალებს ბუნებრივი ლუბრიკაციის — სისველის — გამოყოფა გაურთულოს, რაც ასევე უსიამოვნოს ხდის სექსს.

ისევე, როგორც სექსთან დაკავშირებული შემთხვევების უმეტესობაში, აქაც პრობლემა და მისი მოგვარების გზები მარტივი არ არის. მიუხედავად ამისა, დასაწყისისთვის კარგი იქნება, თუ რაღაც პასუხისმგებლობებს ჩამოიშორებთ და ძილის რეჟიმსა და ხანგრძლივობას მოაწესრიგებთ.

სურათი: WomanLog

სტრესთან გამკლავება

აუცილებელი არაა, რომ სტრესმა თქვენი ცხოვრება მართოს. ჯანმრთელობა, მათ შორის სექსუალური ჯანმრთელობა, მხოლოდ დაავადებების არქონას არ ნიშნავს — მნიშვნელოვანია, თავს კარგად გრძნობდეთ. ქვემოთ მოცემულია რამდენიმე მეთოდი, რომელიც სტრესულ სიტუაციებთან გამკლავებაში დაგეხმარებათ.

შეამცირეთ სტრესის გამომწვევი ფაქტორები. იპოვეთ წყნარი ადგილი და იფიქრეთ, რა გსტრესავთ და რატომ? რა გიჩქარებთ გულისცემას? საჯაროდ საუბარი? სოციალური ღონისძიებები? ცუდი ამბები ამჟამინდელ ეკონომიკურ სიტუაციაზე? გახსოვდეთ, რომ მსოფლიოს მასშტაბით არსებული პრობლემების მართვა არ შეგიძლიათ, მაგრამ მხოლოდ თქვენზეა დამოკიდებული იმ ნაბიჯების გადადგმა, რომლებიც თქვენს კეთილდღეობას განაპირობებს. სტრესის გამომწვევი ფაქტორების ჩამოშორებას მყისიერი დადებითი ეფექტი ექნება.

მაგალითად, თუკი ცუდი ამბების მოსმენა გხდით ცუდად, დროებით მოშორდით საინფორმაციო საშუალებებს ან, სულაც, ყოველდღიურად ცოტა ხნით გამორთეთ ყველანაირი ტექნიკა და დაისვენეთ. Facebook-ის თვალიერებისა და ახალი ამბების სათაურების კითხვის ჩანაცვლება ბევრი სხვადასხვა აქტივობით შეგიძლიათ — ალბათ, რამდენიმე უკვე თავადაც გაგახსენდათ.

თუ სოციალური სიტუაციები გაწუხებთ — ცოტა შეანელეთ. ადამიანებს, რომლებსაც სოციალური შფოთვა აწუხებთ, ჰგონიათ, რომ მათ მუდმივად აკვირდებიან ან განსჯიან, თუმცა, სინამდვილეში, ადამიანების უმეტესობას საკუთარი თავი უფრო ადარდებს, ვიდრე ვინმე სხვა. შეგიძლიათ, დღიურში ჩაინიშნოთ ის სიტუაციები, რომლებიც გსტრესავთ, შემდეგ კი მათ არიდებას ან მათთან გამკლავების გზების პოვნას შეეცადოთ.

დაიცავით ჯანსაღი დიეტა. კორტიზოლი ასტიმულირებს თქვენს მადას. ხანგრძლივი სამუშაო დღის შემდეგ, როგორც წესი, სალათის ჭამა არ გვინდება ხოლმე. სტრესის დროს ადამიანები ხშირად იმატებენ წონაში. სტრესმა შეიძლება გიბიძგოთ ალკოჰოლისკენ, სიგარეტისა და ნარკოტიკებისკენ. მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ ორივე ტიპის — მასტიმულირებელი და დამამშვიდებელი — ნივთიერებები თქვენს განწყობას ხანმოკლედ აუმჯობესებს, თუმცა გრძელვადიან პერიოდში ამცირებს სტრესთან გამკლავების უნარს.

ჯანსაღი, სასარგებლო ნივთიერებებით მდიდარი დიეტა სირთულეებთან გამკლავების უნარს გაგიუმჯობესებთ. სტრესის შემსუბუქებაში ხელშემწყობი საკვები ნივთიერებების სიაშია ავოკადო, ცხიმიანი თევზი, კაკალი, ციტრუსი და შავი შოკოლადი. ავოკადო და ცხიმიანი თევზი, მაგალითად, ორაგული, ომეგა-3 ცხიმოვან მჟავებს შეიცავს, რომლებიც გუნება-განწყობასა და ჰორმონალურ ბალანსს აუმჯობესებს. ციტრუსები მდიდარია C ვიტამინით, რომელიც იმუნური სისტემის გაძლიერებას უწყობს ხელს.

იმოძრავეთ. ფიზიკური აქტივობები არა მხოლოდ გონების გასუფთავებაში დაგეხმარებათ, არამედ დადებითად იმოქმედებს თქვენს ნერვულ სისტემაზეც, პარალელურად კი ძალასა და ენერგიას შეგმატებთ. მოძრაობისას ტვინი „ბედნიერების ჰორმონებს“ გამოყოფს, მაგალითად, სეროტონინსა და დოფამინს.

კორტიზოლის ქრონიკულად მაღალი დონეები აზიანებს თქვენს მენტალურ ჯანმრთელობას და ზრდის დეპრესიისა და შფოთვითი აშლილობების გაჩენის რისკს. ისეთი აქტივობებით დაკავება, რომლებიც ტვინში სეროტონინისა და დოფამინის გამოყოფას ზრდის, თქვენს ორგანიზმში კორტიზოლის დონეს შეამცირებს და უკეთ გაგრძნობინებთ თავს.

ნუ მოგერიდებათ დახმარების თხოვნა. ფიზიკური ჯანმრთელობა საკუთარ თავზე ზრუნვის მხოლოდ ერთ-ერთი ნაწილია. თუკი სტრესს ვერ უმკლავდებით და მარტივი საქმეების შესრულება უფრო და უფრო რთული ხდება, დროა, დახმარება ითხოვოთ. დახმარება მეგობრებსა და ოჯახის წევრებსაც შეუძლიათ, თუმცა არც იმაშია რამე სამარცხვინო, რომ პროფესიონალს მიმართოთ — ბოლოს და ბოლოს, ისინი სწორედ ამისთვის არსებობენ.

სურათი: Stanford Neuroscience

ზოგიერთ გამაღიზიანებელ ფაქტორზე ჩვენი რეაქცია წარსულის ტრავმებითაა გამოწვეული. უფრო ღრმა პრობლემებთან გამკლავება სტრესის შემცირებასა და ჯანსაღი ჩვევების გაჩენაში დაგეხმარებათ. ამის თქმა უფრო მარტივია, ვიდრე გაკეთება, და შეიძლება სასურველზე მეტი დროც დაგჭირდეთ, თუმცა ცდა აუცილებლად ღირს.

ისიამოვნეთ სარელაქსაციო მასაჟით. თუკი კისერი და მხრები კომპიუტერთან გატარებული ხანგრძლივი დროის შემდეგ დაჭიმულია, ან თუ ფიზიკურად მუშაობის შემდეგ კუნთები გტკივათ, საკუთარ თავს პატარა საჩუქარი გაუკეთეთ და რამდენიმე საათით სპა-სალონს ესტუმრეთ ან პარტნიორს სთხოვეთ, ნაზად გაგიკეთოთ მასაჟი. სტრესის შემცირებასთან ერთად ეს ძალიან კარგი გზაა ინტიმურობის გასაზრდელად. ისეთი მარტივი რამეც კი, როგორიც ზურგის დაზელაა, ხსნის დაძაბულობას და ამცირებს კორტიზოლის დონეს.

შეინარჩუნეთ რეგულარული ძილის რეჟიმი. სტრესი უძილობასა და ძილთან დაკავშირებულ სხვა პრობლემებს იწვევს. თუმცა ძილი აუცილებელია სტრესთან გასამკლავებლად. იზრუნეთ საკუთარ თავზე და დაუთმეთ დრო ძილის ჯანსაღი რუტინის შემუშავებას, რათა თქვენმა სხეულმა მოდუნება და დასვენება შეძლოს.

► ადამიანებს, რომლებსაც დღე-ღამეში 6 საათზე ნაკლები სძინავთ ან არარეგულარული ძილის რეჟიმი აქვთ, ორგანიზმში კორტიზოლის უფრო მაღალი დონე აქვთ.

სცადეთ თვითგაცნობიერების ტექნიკები. თვითგაცნობიერების (Mindfulness) პრაქტიკები, როგორებიცაა მედიტაცია, სუნთქვა და იოგა საოცრებებს ახდენს სტრესის მართვასა და ემოციურ სტაბილურობაში. სტრესთან გამკლავებაში სუნთქვის მარტივი 5-წუთიანი სესიაც კი დაგეხმარებათ.

თვითგაცნობიერების ტექნიკები სექსის დროს სხეულის მოდუნებაში დაგეხმარებათ, რათა სიამოვნება უფრო მძაფრად მიიღოთ. ტანტრულ იოგას აქვს არაერთი ვარჯიში, რომელიც სექსუალურ სიამოვნებას ზრდის.

სამყაროში იმაზე მეტი ხდება, ვიდრე ერთ ადამიანს შეუძლია, რომ „გადახარშოს“. მნიშვნელოვანია, ერთმანეთისგან გამიჯნოთ, რა არის და რა არ არის თქვენზე დამოკიდებული. საჭიროა, რომ ჯერ საკუთარ თავზე ვიზრუნოთ, სანამ სხვებზე დავიწყებდეთ ზრუნვას, რთული პერიოდების დროს კი პრობლემების დასაძლევად ერთმანეთი გვჭირდება.

ქალების სექსუალურ-რეპროდუქციული ჯანმრთელობა მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ თითოეული ქალისთვის, არამედ ასევე ბავშვებისა და ოჯახების კეთილდღეობისთვის. იზრუნეთ საკუთარ თავზე და უფრო მეტი დრო დაუთმეთ იმ ყველაფერს, რაც ძალასა და ბედნიერებას გმატებთ.

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

ლიბიდო, ანუ სქესობრივი ლტოლვა — ყველაფერი, რაც უნდა იცოდეთ

მიერ
admin
-
0
#image_title

ლიბიდო — ე.წ. „სექს-დრაივი“ — სექსის მიმართ ბუნებრივი ლტოლვაა. სექსის სურვილზე შეიძლება იმოქმედოს ისეთმა ფაქტორებმა, როგორებიცაა ჯანმრთელობა, მედიკამენტები, ცხოვრების სტილი, განწყობა და პარტნიორთან ემოციური კავშირი.

არ არსებობს ლიბიდოს ერთი ჯანსაღი სტანდარტი. მისი საზღვრები და ცალკეული დეტალები თითოეული ადამიანისთვის ძალიან ინდივიდუალურია. ზოგ ადამიანს შეიძლება ყოველდღე უნდოდეს სექსი, სხვებს კი — მხოლოდ წელიწადში ერთი-ორჯერ ან საერთოდაც არ. ბუნებრივად მაღალი და ბუნებრივად დაბალი სქესობრივი ლტოლვა — ორივე აბსოლუტურად ნორმალურია. გარდა ამისა, ლიბიდო შეიძლება დროთა განმავლობაში შეიცვალოს კიდეც — როგორც ჯანსაღი, ისე არაჯანსაღი მიზეზების გამო.

ადამიანების აღგზნება მენტალურადაც ხდება და ფიზიკურადაც და მათ სექსის დაწყების განსხვავებული გზები აქვთ. ზოგადად, სქესობრივი ლტოლვა ორი სახის არსებობს: თვითნებური — როდესაც სექსზე ფიქრობთ და ფიზიკურად აღიგზნებით — და საპასუხო — როდესაც ფიზიკურ სტიმულაციაში ერთვებით და ამის შედეგად გიჩნდებათ სურვილი. ადამიანების უმეტესობა ფიზიკური და მენტალური აღგზნების კომბინაციაზე რეაგირებს ხოლმე.

აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ზოგ ადამიანს ურჩევნია, თავად წამოიწყოს სექსი და „გაუძღვეს მას“, ზოგისთვის უფრო კომფორტულია, სხვის ინიციატივას უპასუხოს, ზოგისთვის კი ორივე მისაღებია. განურჩევლად იმისა, თუ რა უფრო მოგწონთ, ეს თქვენს მაღალ ან დაბალ ლიბიდოზე არ მეტყველებს — ადამიანები, უბრალოდ, ლტოლვასა და სიამოვნებას განსხვავებული გზებით განიცდიან. პარტნიორები, რომლებიც დროს უთმობენ იმის გარკვევას, თუ რა აღაგზნებთ მათ, უფრო აღრმავებენ თავიანთ ურთიერთობას და აძლიერებენ სექსუალური კმაყოფილების პოტენციალს.

ლტოლვა აუცილებელი წინაპირობაა შეთანხმებული სექსისთვის. პარტნიორებს შეიძლება უფრო მეტად ან ნაკლებად შეთავსებადი ლიბიდოები ჰქონდეთ და ასეთ დროს ორმხრივი კმაყოფილებისთვის ზოგჯერ რაღაცების დათმობაა საჭირო. თუკი მაღალი სექს-დრაივის მქონე ადამიანის პარტნიორს დაბალი სექს-დრაივი აქვს, სურვილის დასაკმაყოფილებლად კარგი გზაა მასტურბაცია, რათა პარტნიორს არასასურველი ყურადღების ვალდებულება არ დააწვეს.

► სექსუალურ ინტიმურობას განაპირობებს მასში ჩართული ადამიანების ემოციური და ფიზიკური ხელმისაწვდომობა, ასევე მონაწილეობის სურვილი.

არსებობს ფიზიკური აღგზნების ოთხი ფაზა:

1. აღგზნება, ანუ სექსუალური მღელვარება — სხეული ემზადება სექსისთვის და სისხლი მიედინება გენიტალიებისკენ (სასქესო ორგანოებისკენ), ძუძუსთავები მაგრდება და გულისცემა ჩქარდება;

2. პლატო — სტიმულაცია უფრო და უფრო სასიამოვნო ხდება, მასზე რეაქცია კი უფრო მძაფრი;

3. ორგაზმი — კულმინაცია, ე.წ. „გათავება“, რომელსაც კუნთების უნებლიე შეკუმშვები მოსდევს;

4. დაცხრომა — სტიმულირების შეჩერების შემდეგ კუნთები დუნდება და მღელვარება ცხრება, რა დროსაც შეიძლება სიმშვიდე და ნეტარება იგრძნოთ.

რაც უფრო შეთანხმებულად პროგრესირებენ პარტნიორები ამ ფაზებს შორის, მით უფრო ბუნებრივია ეს გამოცდილება, სექსი კი — უფრო სასიამოვნო. თითქმის შეუძლებელია, რომ სრულ თანხვედრაში იყოთ პარტნიორთან, ამიტომ ყურადღება მიაქციეთ, რას გრძნობს ამ დროს ის, და სრულიად სამართლიანია, მისგანაც იმავეს მოლოდინი თუ გექნებათ.

სურათი: WomanLog

პრობლემები სექსის დროს

ლიბიდო საკმაოდ კომპლექსური რამაა. ყველას გვაქვს ჩვენ-ჩვენი კარგი და ცუდი პერიოდები ცხოვრებაში, თუმცა ზოგჯერ სქესობრივი ლტოლვის სიმცირე პირდაპირაა დაკავშირებული ემოციურ და ფსიქოლოგიურ პრობლემასთან. სექს-დრაივსა და ინტიმურობაზე რამდენიმე გავრცელებული პრობლემა მოქმედებს:

  • ბევრ ადამიანს აწუხებს დაბალი თვითშეფასება და იმაზე შფოთვა, თუ რამდენად კარგები იქნებიან სექსში. იმაზე დარდმა, თუ როგორ გამოიყურება თქვენი სხეული ან როგორ რეაგირებს ის, და პარტნიორის მხრიდან განსჯის შიშმა შეიძლება განწყობა გაგიფუჭოთ. მართალია, სექსში პერფორმანსზე შფოთვა უფრო ხშირად კაცებს აწუხებთ ხოლმე, თუმცა სექსუალური ინტიმურობით დასატკბობად ქალებსაც და კაცებსაც მოდუნება და პარტნიორთან კომფორტულად ყოფნა სჭირდებათ. ნუ განსჯით საკუთარ თავს ასე მკაცრად — ასეთ ინტიმურ გარემოში თავდაჯერებულად ყოფნას ბევრი დრო და გამოცდილება სჭირდება.

  • არარეალისტური მოლოდინები ასევე წარმოადგენს პრობლემას და ისინი შეიძლება იმით იყოს გამოწვეული, რომ მედიაში ხშირად ვხედავთ განსაზღვრულ ქცევებს. მაგალითად, პორნოგრაფია აქცენტს იმაზე აკეთებს, რაც კამერაში ჩანს კარგად, და არა იმაზე, თუ რა არის სასიამოვნო სცენაში მონაწილე ხალხისთვის. ეს სექსის არარეალისტურ სურათს ქმნის. აუცილებელია, მეტი შეისწავლოთ სექსის შესახებ (სანდო წყაროებიდან) — არა მხოლოდ იმისთვის, რომ აღმოაჩინოთ, თუ რა განიჭებთ სიამოვნებას, არამედ იმისთვისაც, რომ გაიგოთ, როგორ უნდა აირიდოთ სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები (სგგი-ები) და არასასურველი ორსულობა.

  • ბევრ ადამიანს არასწორი წარმოდგენები აქვს სექსზე და იმაზე, თუ როგორ უნდა მოიქცნენ კაცები და ქალები რომანტიკულ და ინტიმურ ურთიერთობებში. მასობრივი მედია, რეკლამები და არასწორი აზროვნების სკოლები მუდმივად „გვბომბავს“ სტერეოტიპებით, რომლებიც შავ-თეთრად ყოფს სამყაროს, რაც არ ასახავს ადამიანის ინდივიდუალური გამოცდილების უნიკალურობას. ასეთი მცდარი წარმოდგენების ქონამ შეიძლება განაპირობოს სექსის დროს კრეატიულობის სიმცირე, საკუთარი სურვილების გამოხატვის სირთულე, სექსუალობის მიმართ კონსერვატიული წარმოდგენები ან შეუთავსებელი ინტერესები.

  • კიდევ ერთი ხშირი პრობლემაა სექსუალურ პარტნიორთან კომუნიკაციის სიმცირე. შეიძლება, რომანტიკული გეჩვენებოდეთ „ერთი ნახვით შეყვარების“ იდეა და გსურდეთ, რომ ყველაფერი „თავისით მოხდეს“, მაგრამ თუ წარმოდგენა არ გაქვთ, რა მოსწონს თქვენს პარტნიორს, და არც მან იცის თქვენი სურვილები, მოვლენათა ასეთი განვითარება არარეალისტურია. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ბუნებრივი ინტიმურობა შეუძლებელია — უბრალოდ, ამის მისაღწევად საჭიროა მუშაობა, გაგება და მოთმინება. დასხედით პარტნიორთან ერთად და გულწრფელად ისაუბრეთ სექსზე და ერთმანეთის სურვილებზე — ამან შეიძლება თქვენი სექსუალური გამოცდილება მნიშვნელოვნად გააუმჯობესოს.

სექსი ისეთი რამ არაა, რასაც შეიძლება გულგრილად მიუდგე, თუმცა ასევე მნიშვნელოვანია, რომ პროცესით იხალისოთ! მალევე დარწმუნდებით, რომ სექსი ნაკლებადაა დამოკიდებული უნარ-ჩვევებზე და ტექნიკების ცოდნაზე — გაცილებით დიდი მნიშვნელობა აქვს, გრძნობთ თუ არა თავს კომფორტულად იმ ადამიანთან, ვისთანაც სექსი გაქვთ.

სიახლოვე პარტნიორთან

პარტნიორთან ერთად დადებითი ასოციაციების შეთანხმება ძალიან მნიშვნელოვანია გრძელვადიანი ურთიერთობისთვის. სითბოს გამომხატველი ქცევები, როგორებიცაა ჩახუტება და კოცნა, ორგანიზმში დოფამინს, ოქსიტოცინსა და სეროტონინს (ე.წ. „ბედნიერების ჰორმონებს“, რომლებიც ხელს უწყობს პარტნიორთან სიახლოვეს) გამოყოფს და ამცირებს კორტიზოლის დონეს (რაც, თავის მხრივ, ამცირებს სტრესსა და შფოთვას), ეს ყველაფერი კი სითბოსა და სიახლოვის შეგრძნებას აძლიერებს. მსგავსად ამისა, სექსუალური ინტიმურობა ზრდის უფრო მეტი სექსუალური ინტიმურობის სურვილს.

სურათი: WomanLog

გრძელვადიანი ჯანსაღი ლიბიდოს შესანარჩუნებლად მნიშვნელოვანია ორივე პარტნიორის ემოციური და სექსუალური კმაყოფილება, რადგან სწორედ ამაზე დგას ჯანსაღი ინტიმური ურთიერთობა. დაბალი ან შემცირებული სექსუალური ენერგია შეიძლება პრობლემად იქცეს, თუკი ერთ-ერთი პარტნიორი მუდმივად უგულებელყოფს მეორე პარტნიორის მცდელობებს, დაიწყოს სექსი.

♦ დემისექსუალი — ადამიანი, რომელსაც სექსით დაინტერესებისთვის პარტნიორთან ძლიერი ემოციური კავშირის ქონა სჭირდება

♦ ასექსუალი — ადამიანი, რომელსაც სქესობრივი ლტოლვა არ აქვს სხვების მიმართ, მაგრამ შეიძლება აინტერესებდეს ან სურდეს რომანტიკული ურთიერთობები

♦ არომანტიკული — ადამიანი, რომელსაც არ აინტერესებს ან არ სურს რომანტიკული ურთიერთობები, მაგრამ შეიძლება ჰქონდეს სქესობრივი ლტოლვა სხვების მიმართ

ლტოლვის დაკარგვა და შესაძლო მიზეზები

შესაძლოა, დაბალი ლიბიდო საერთოდ არ იყოს დაკავშირებული თქვენს ახლანდელ პარტნიორთან. სოციოლოგიური გამოკითხვები და კვლევები აჩვენებს, რომ ლიბიდო დროთა განმავლობაში იკლებს. ეს პროცესი, როგორც წესი, ქალებისთვის უფრო ადრე იწყება, ვიდრე კაცებისთვის, რადგან სასქესო ჰორმონების რაოდენობის კლება განსხვავებული გზებითა და ტემპებით ხდება სხვადასხვა გენდერში.

ლიბიდოს სრული არარსებობა შეიძლება მენტალური აშლილობის ნიშანი იყოს, მაგალითად, სექსუალური ავერსიის (SAD) ან ჰიპოაქტიური სქესობრივი ლტოლვის აშლილობის (HSDD).

► გონების არაჯანმრთელმა მდგომარეობამ შეიძლება „დაბლოკოს“ სქესობრივი ლტოლვა.

ადამიანი, რომელსაც სქესობრივი ლტოლვა არ აქვს, ზოგჯერ ამ მდგომარეობას თავადვე უწყობს ხელს ცნობიერად ან არაცნობიერად. შეიძლება, უფრო უსაფრთხო გადაწყვეტილებად გვეჩვენებოდეს საკუთარი თავის იზოლირება ისეთი ემოციებისგან, რომლებმაც შეიძლება გული გვატკინოს. პრობლემის ასეთ დროებით გადაჭრას, დიდი ალბათობით, შეიძლება უარყოფითი შედეგები მოჰყვეს, თუმცა მისი დამოუკიდებლად მოგვარება არც ისე მარტივია. ამ თემაზე ახლო მეგობართან საუბარი ან ფსიქოლოგთან თუ სექსოლოგთან კონსულტაცია ძალიან დაგეხმარებათ.

სურათი: Getty Images

► თერაპევტი, რომელიც სექსუალურ პრობლემებში სპეციალიზდება, თქვენ (და თქვენს პარტნიორს, თუკი ერთად გადაწყვეტთ სესიებზე სიარულს) სქესობრივი ლტოლვის ნაკლებობის ემოციური მიზეზების ამოცნობაში დაგეხმარებათ. მან ასევე შეიძლება პრაქტიკული რჩევები მოგცეთ, რომლებიც სექსის დროს ლტოლვისა და სიამოვნების გაძლიერებაში შეგიწყობთ ხელს.

თვითშეფასების, მოლოდინებისა და კომუნიკაციის პრობლემების გარდა, სქესობრივი ლტოლვის შემცირების მიზეზი შეიძლება იყოს დაღლილობა, დროის უქონლობა და განმარტოების ნაკლებობა, დეპრესია, სტრესი, ზედმეტი ვარჯიში ან ტრავმული გამოცდილება (მაგალითად, სექსუალური შევიწროება ან ძალადობა). ლიბიდოზე ასევე შეიძლება იმოქმედოს მედიკამენტებმა, მაგალითად, ანტიდეპრესანტებმა. ზოგი ქალი გრძნობს, რომ სექსისადმი ინტერესი უმცირდება ჰორმონების შემცველი კონტრაცეპტივების — მაგალითად, აბების — მიღებისას.

გარდა ამისა, სექს-დრაივის შემცირება შეიძლება გამოიწვიოს ისეთმა დაავადებებმა, როგორებიცაა ანემია, თირკმლის უკმარისობა, ართრიტი, დიაბეტი, ჰიპოთირეოზი. ქალების სქესობრივ ლტოლვაზე მოქმედ სხვა ჯანმრთელობის საკითხებს შორისაა მენოპაუზა, დისპარეუნია (მტკივნეული სექსი), ვაგინიზმი (ვაგინის შეუღწევადობა), ორსულობა, მშობიარობა და ძუძუთი კვება (ორგანიზმში მიმდინარე ჰორმონალური ცვლილებების გამო), ტესტოსტერონის ან ესტროგენის დაბალი დონე, ალკოჰოლი ან ნარკოტიკები, ინფექციები (მაგალითად, კანდიდოზი ან საშარდე გზების ინფექციები) და ორგაზმის მიღწევის პრობლემები (მაგალითად, ანორგაზმია).

ფიზიკურ და სექსუალურ ჯანმრთელობაზე ზრუნვა ძალიან მნიშვნელოვანია თქვენი კეთილდღეობისთვის და თუკი ფიქრობთ, რომ რაიმე გაწუხებთ, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს. შემცირებული სექს-დრაივის მკურნალობის გზა მის გამომწვევ მიზეზებზეა დამოკიდებული, თუმცა ის შეიძლება მოიცავდეს ჰორმონალურ თერაპიას, სტრესის მენეჯმენტს, ფსიქოთერაპიას ან უშუალოდ პრობლემის გამომწვევი დაავადების მკურნალობას.

სქესობრივი ლტოლვის დაბრუნების გზები

თქვენს ცხოვრების სტილს დიდი გავლენა აქვს ჰორმონების მოქმედებაზე. საკუთარ თავზე ზრუნვა აუცილებელია, თუკი გსურთ, რომ ფიზიკურად, მენტალურად და სექსუალურად ჯანმრთელი იყოთ.

  • გამოიძინეთ კარგად და რეგულარულად. ძილი ძალების აღსადგენად ძალიან მნიშვნელოვანია. ის საჭიროა როგორც ფიზიკური, ისე მენტალური მზაობისთვის. ძილი აგრეთვე გვიცავს ანთებითი პროცესებისგან, უჯრედების დაზიანებისგან, დიაბეტისგან, გულის დაავადებებისგან, ინსულტისა და დეპრესიისგან.

  • იკვებეთ ჯანსაღად. საკვები ნივთიერებებით მდიდარი დიეტა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ჩვენი სხეულის თითოეული სისტემის გამართულად მუშაობისთვის. დარწმუნდით, რომ იღებთ საკმარისი რაოდენობის ცილებს, საკვებ ბოჭკოებსა და ჯანსაღ ცხიმებს. შეეცადეთ, რომ ზედმეტი ან არასაკმარისი არ ჭამოთ, შაქარი და რაფინირებული ნახშირწყლები კი ზომიერ მინიმუმამდე დაიყვანოთ. ჯანსაღ კვებაზე გადასვლა შეიძლება თავდაპირველად გაგიჭირდეთ, თუმცა დროთა განმავლობაში ეს თქვენს ყოველდღიურ ჩვევად იქცევა.

  • ივარჯიშეთ რეგულარულად. ფიზიკური აქტიურობა თქვენს ორგანიზმს ინსულინის მართვაში ეხმარება, ამცირებს შფოთვასა და დეპრესიას, ზრდის ენდორფინის წარმოებას, ენერგიულობასა და დასვენების ხარისხს, ასევე ხელს უწყობს კუნთების, ძვლებისა და კანის ჯანმრთელობის შენარჩუნებას. ყოველდღიურად თუნდაც მცირე ხნით ვარჯიშსაც კი ძალიან შესამჩნევი სარგებელი მოაქვს.

  • მართეთ სტრესი. სტრესის ჰორმონები — კორტიზოლი და ადრენალინი — მნიშვნელოვან ფუნქციებს ასრულებს, თუმცა ისინი ზოგჯერ პრობლემებთან გამკლავების არაჯანსაღ ჩვევებსაც აჩენს, მაგალითად, ორგანიზმში ამ ჰორმონების ქრონიკულად მაღალმა დონემ შეიძლება საკვების ჭარბი რაოდენობით მიღებისკენ გიბიძგოთ. შეეცადეთ, მცირეოდენი დრო საკუთარ თავს დაუთმოთ, მოდუნდეთ და დაისვენოთ, განსაკუთრებით თუ დაკავებული ადამიანი ხართ.

დაბალი ლიბიდო აუცილებლად ცუდი რამ არ არის. ზოგი ადამიანი განზრახ თრგუნავს თავის სურვილებს სპირიტუალური ან რელიგიური მიზეზებით. სხვები ასექსუალებად იდენტიფიცირდებიან და მათ შეიძლება ჰქონდეთ რომანტიკული მიზიდულობა, მაგრამ არა — სქესობრივი ლტოლვა.

გახსოვდეთ, რომ საკუთარი სექსუალობით დასატკბობად ყველაზე მნიშვნელოვანია, რომ კარგად შეიცნოთ საკუთარი თავი და მიიღოთ ისეთად, როგორიც ხართ.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Mile High Psychotherapy

წყარო

რა არის დეპრესია? — მისი სიმპტომები და გამომწვევი მიზეზები

მიერ
admin
-
0
#image_title

მართალია, ხანდახან ყველანი ვართ უხასიათოდ, ცუდ განწყობაზე ან მოწყენილები, თუმცა ზოგ ადამიანს ეს გრძნობები ინტენსიურად აქვს, დროის ხანგრძლივი პერიოდების — კვირების, თვეების ან, სულაც, წლების — განმავლობაში, თანაც ზოგჯერ აშკარა მიზეზის გარეშე. დეპრესია უბრალოდ უხასიათობა არ არის — ის სერიოზული პრობლემაა, რომელიც მოქმედებს როგორც ფიზიკურ, ისე მენტალურ ჯანმრთელობაზე.

დეპრესია საკმაოდ ხშირია, განსაკუთრებით ქალებში — ის ცხოვრების გარკვეულ ეტაპზე ყოველი ექვსი ქალიდან ერთს და ყოველი რვა კაციდან ერთს მაინც აწუხებს. კარგი ამბავი ისაა, რომ დეპრესია იკურნება, მათ შორის ყველაზე მძიმე შემთხვევებშიც კი, და ეფექტური მკურნალობის გზები ხელმისაწვდომია. რაც უფრო მალე დაიწყებს დეპრესიის მქონე ადამიანი მკურნალობას, მით უფრო მალე შეეძლება გამოჯანმრთელება.

დეპრესიის სიმპტომები

დეპრესია მოქმედებს ადამიანის ფიქრებზე, გრძნობებსა და ქცევებზე. ის ართულებს ყოველდღიურ ცხოვრებას და ხელს უშლის სწავლას, მუშაობასა და ურთიერთობებს. ადამიანს შეიძლება დეპრესია აწუხებდეს, თუკი ის ორ კვირაზე მეტხანს დროის უმეტესი ნაწილი სევდიანად, უხასიათოდ ან უბედურად გრძნობს თავს, თუ ჩვეული აქტივობები აღარ აინტერესებს ან აღარ გვრის სიამოვნებას და თუკი ქვემოთ ჩამოთვლილი კატეგორიებიდან მინიმუმ სამში აღწერილი სიმპტომები შეენიშნება.

► უნდა აღინიშნოს, რომ ეს სიმპტომები დროდადრო ყველას აწუხებს და ისინი აუცილებლად დეპრესიაზე არ მეტყველებს. ამავენაირად, დეპრესიის მქონე ყველა ადამიანს შეიძლება არ ჰქონდეს თითოეული ეს სიმპტომი.

გრძნობები, რომლებსაც დეპრესია აჩენს

  • სევდა

  • უბედურება

  • უხალისობა

  • ადვილად გაღიზიანებადობა

  • ემოციური გადატვირთულობა

  • დანაშაულის გრძნობა

  • იმედგაცრუება

  • სასოწარკვეთა

  • თავდაჯერების ნაკლებობა

  • ორჭოფობა

  • ყურადღების გაფანტულობა

ფიქრები, რომლებსაც დეპრესია აჩენს

  • „ვერაფერს მივაღწიე“

  • „უსარგებლო ვარ“

  • „ჩემი ბრალია“

  • „ჩემს თავს არაფერი კარგი არ ხდება“

  • „არაფერი არ მაბედნიერებს“

  • „ეს არასდროს შეიცვლება“

  • „სიცოცხლეს აზრი არ აქვს“

  • „უჩემოდ ყველა უკეთ იქნება“

დეპრესიის ქცევითი სიმპტომები

  • ოჯახის წევრებისა და მეგობრებისგან ჩამოშორება

  • მუდმივად სახლში დარჩენა

  • საყვარელი აქტივობების შეწყვეტა

  • სამსახურის საქმეების ან სკოლის დავალებების შეუსრულებლობა

  • ალკოჰოლისა და დამამშვიდებლების იმედად ყოფნა

დეპრესიის ფიზიკური სიმპტომები

  • მუდმივი დაღლილობა და ენერგიის ნაკლებობა

  • შეუძლოდ ყოფნა

  • მუცლის, თავის ან კუნთების ხშირი ტკივილი

  • გულისრევის შეგრძნება

  • ძილის პრობლემები

  • მადის დაკარგვა ან ცვლილება

  • წონის მნიშვნელოვანი მატება ან კლება

სურათი: Vitals

დეპრესიის გამომწვევი მიზეზები

მართალია, დეპრესიის გამომწვევი ზუსტი მიზეზი უცნობია, მაგრამ მის დაწყებასთან შეიძლება რამდენიმე რამ იყოს დაკავშირებული. ზოგადად, დეპრესიას იწვევს არა ერთი ცალკეული მოვლენა, არამედ ბიოლოგიური, ფსიქოლოგიური, სოციალური და ცხოვრების წესთან დაკავშირებული ფაქტორები.

პიროვნული ფაქტორები, რომლებმაც შეიძლება დეპრესია გამოიწვიოს

  • ოჯახის ისტორია — ადამიანი შეიძლება გენეტიკურად იყოს მიდრეკილი დეპრესიისკენ. თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ მას ავტომატურად ექნება დეპრესია, თუკი ის მის მშობელს ან ახლო ნათესავს აწუხებდა;

  • პიროვნული თვისებები — ზოგი ადამიანი დეპრესიის უფრო დიდი რისკის ქვეშაა მისი პიროვნული თვისებების გამო, განსაკუთრებით თუ მას ახასიათებს ზედმეტი ნერვიულობა, დაბალი თვითშეფასება, პერფექციონიზმი, კრიტიკისადმი მგრძნობელობა, თვითკრიტიკულობა ან პესიმიზმი;

  • სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემები — მათ შეიძლება ან პირდაპირ გამოიწვიონ დეპრესია, ან ირიბად, მაგალითად, ავადმყოფობით განპირობებული სტრესისა და ნერვიულობის გამო, განსაკუთრებით თუ ეს გრძელვადიანია და ემოციურ ან ქრონიკულ ფიზიკურ ტკივილთანაა დაკავშირებული;

 ► დეპრესია ბევრ ჯანმრთელობის პრობლემასთანაა დაკავშირებული. მათ შორისაა უძილობა, ჭარბწონიანობა, გულის პრობლემები, პარკინსონის დაავადება, ინსულტი, ინფარქტი და სიმსივნე.

  • ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლის მოხმარება — ორივემ შეიძლება გამოიწვიოს დეპრესია. ამასთანავე, დეპრესიის მქონე ბევრ ადამიანს ხშირად აქვს ადიქციის პრობლემები;

  • ჰორმონალური დონეები — დეპრესიის რისკი შეიძლება გაზარდოს სხვადასხვა პერიოდის (მაგალითად, მენსტრუალური ციკლის, მშობიარობისშემდგომი პერიოდის, პერიმენოპაუზისა და მენოპაუზის) დროს ქალის სხეულში ესტროგენისა და პროგესტერონის დონეების ცვლილებებმა;

ცხოვრებისეული მოვლენები და დეპრესია

განგრძობითი სირთულეები, მაგალითად, ხანგრძლივი უმუშევრობა, ძალადობრივ ან ცივ ურთიერთობაში ყოფნა, მარტოობა ან სამსახურებრივი სტრესი ზრდის დეპრესიის რისკს.

დეპრესია შეიძლება გამოიწვიოს მნიშვნელოვანმა უარყოფითმა ცხოვრებისეულმა ცვლილებებმაც, მაგალითად, სამსახურის დაკარგვამ, განქორწინებამ, ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემის აღმოჩენამ — განსაკუთრებით იმ ადამიანებში, რომლებიც გენეტიკურად თუ სხვა მიზეზებით უკვე იყვნენ დეპრესიის მაღალი რისკის ქვეშ.

გარდა ამისა, დეპრესია შეიძლება დაკავშირებული იყოს ბავშვობის ტრავმასთან, ფინანსურ პრობლემებსა და დაბალ სოციალურ სტატუსთან, ასევე გენდერულ იდენტობასთან — 2018 წლის კვლევის მიხედვით, ტრანსგენდერ ადამიანებში დეპრესიის რისკი თითქმის 4-ჯერ უფრო მაღალია, ვიდრე სისგენდერებში.

სურათი: Healthline

► დეპრესია ზოგჯერ სეზონურ ცვლილებებსაც უკავშირდება. ზამთარში დღის შემოკლებასა და მზის სინათლის შემცირებასთან ერთად ბევრ ადამიანს შეენიშნება დაღლილობა, ენერგიის ნაკლებობა და ყოველდღიური აქტივობებისადმი ინტერესის დაკარგვა. ეს შეიძლება დეპრესიის სეზონურ ფორმაზე — სეზონურ აფექტურ აშლილობაზე (SAD) — მიანიშნებდეს. ასეთი დეპრესია, როგორც წესი, დღეების დაგრძელებასთან ერთად სრულდება.

ცვლილებები ტვინში

უამრავი კვლევის მიუხედავად, ამ თემაზე ჯერ კიდევ ბევრი რამ არ ვიცით. დეპრესია მარტოოდენ ქიმიური დისბალანსის შედეგი არ არის, მაგალითად, კონკრეტული ნივთიერების სიჭარბის ან არასაკმარისობის, თუმცა მიიჩნევა, რომ ტვინის ნერვულ უჯრედებს შორის ქიმიური შეტყობინებების გადაცემის პროცესების დარღვევა დეპრესიას უწყობს ხელს.

ტვინში გუნება-განწყობის არასწორი რეგულაციის გამომწვევ ფაქტორებს შორისაა:

  • გენეტიკური მოწყვლადობა

  • სერიოზული სტრესის გამომწვევი ფაქტორები

  • გარკვეული მედიკამენტების, ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლის მიღება

  • ზოგიერთი ჯანმრთელობის პრობლემა

► თანამედროვე ანტიდეპრესანტების უმეტესობა მოქმედებს ნეიროტრანსმიტერებზე, კერძოდ სეროტონინსა და ნორადრენალინზე, რომლებიც ტვინის უჯრედებს შორის შეტყობინებების გადაცემაში მონაწილეობენ.

ძლიერი დეპრესიის დროს ზოგჯერ ექიმები ასევე რეკომენდაციას უწევენ ტრანსკრანიალურ მაგნიტურ სტიმულაციასა (TMS) და ელექტროკონვულსიურ თერაპიას (ECT), რომლებიც ტვინის სტიმულაციას ახდენს, თუკი დეპრესიისგან განკურნება ვერ მოხერხდა ცხოვრების სტილის შეცვლით, სოციალური მხარდაჭერით, ფსიქოლოგიური თერაპიითა და მედიკამენტებით.

დეპრესიის მკურნალობა

დეპრესია ხშირად შეუმჩნეველი რჩება და უყურადღებოდ დატოვების შემთხვევაში შეიძლება თვეების ან წლების განმავლობაშიც გაგრძელდეს. მნიშვნელოვანია, რომ დახმარებას რაც შეიძლება ადრე მიმართოთ — რაც უფრო ადრეულ ეტაპზე იწყება დეპრესიის მკურნალობა, მით უფრო სწრაფადაა შესაძლებელი გამოჯანმრთელება.

დეპრესიის უგულებელყოფას შეიძლება უამრავი უარყოფითი ეფექტი ჰქონდეს ადამიანის ცხოვრებაზე, მათ შორის სერიოზული პრობლემები ურთიერთობებსა და ოჯახში, სამსახურის პოვნისა და ერთ სამსახურში დიდხანს გაჩერების სირთულე, ასევე ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლის მოხმარების პრობლემები და სუიციდური ფიქრები.

სურათი: Stanford Neuroscience

არ არსებობს დეპრესიისგან განკურნების ერთი კონკრეტული და უტყუარი გზა. მიუხედავად ამისა, არსებობს უამრავი სხვადასხვა ეფექტური მკურნალობის საშუალება და არსებობენ პროფესიონალები — მაგალითად, ფსიქოლოგები, ფსიქიატრები, ფსიქოთერაპევტები — რომლებსაც დეპრესიის მქონე ხალხის დახმარება შეუძლიათ.

გარდა ამისა, დეპრესიის მქონე ადამიანებს ბევრი სხვადასხვა გზით შეუძლიათ საკუთარი თავის დახმარება, რაც გამოჯანმრთელებაში შეუწყობთ ხელს. ყველაზე მნიშვნელოვანია ისეთი მკურნალობის გზისა და მენტალური ჯანმრთელობის პროფესიონალის პოვნა, რომელიც პაციენტის ინდივიდუალურ საჭიროებებს მოერგება.

დეპრესიასთან გამკლავება და მისი მკურნალობის გზები

მიერ
admin
-
0
#image_title

დეპრესია საკმაოდ ხშირია, განსაკუთრებით ქალებში — ის ცხოვრების გარკვეულ ეტაპზე ყოველი ექვსი ქალიდან ერთს და ყოველი რვა კაციდან ერთს მაინც აწუხებს. კარგი ამბავი ისაა, რომ დეპრესია იკურნება, მათ შორის ყველაზე მძიმე შემთხვევებშიც კი, და ეფექტური მკურნალობის გზები ხელმისაწვდომია. რაც უფრო მალე დაიწყებს დეპრესიის მქონე ადამიანი მკურნალობას, მით უფრო მალე შეეძლება მას გამოჯანმრთელება.

არ არსებობს დეპრესიისგან განკურნების ერთი კონკრეტული და უტყუარი გზა. მიუხედავად ამისა, არსებობს უამრავი სხვადასხვა ეფექტური მკურნალობის საშუალება და არსებობენ პროფესიონალები, რომლებსაც დეპრესიის მქონე ხალხის დახმარება შეუძლიათ. ყველა ადამიანმა მკურნალობის ის მეთოდი უნდა იპოვოს, რომელიც მისთვისაა შესაფერისი, რასაც შეიძლება ბევრი დრო და მოთმინება დასჭირდეს.

დეპრესიის მკურნალობის გზები

ნაკლებად სავარაუდოა, რომ დეპრესია თავისით განიკურნება. უყურადღებოდ დატოვების შემთხვევაში ის შეიძლება თვეების, ზოგჯერ კი წლების განმავლობაშიც გაგრძელდეს და მრავალი უარყოფითი ეფექტი ჰქონდეს ადამიანის ცხოვრებაზე. დეპრესიის მქონე ადამიანებს ზოგჯერ დახმარების მისაღებად პირველი ნაბიჯის გადადგმა უჭირთ, რაშიც მათ შეიძლება ოჯახის წევრებისა და მეგობრების მხარდაჭერა დასჭირდეთ.

► დეპრესიის მსუბუქ სიმპტომებთან გამკლავება შესაძლებელია ამ პრობლემაზე უფრო მეტი ცოდნის მიღებით, ცხოვრების სტილის ცვლილებით (მაგალითად, ვარჯიშის დაწყებით) და ფსიქოთერაპიით. საშუალო ან უფრო მძიმე დეპრესიის შემთხვევაში შეიძლება მედიკამენტური მკურნალობაც გახდეს საჭირო.

დეპრესიის მკურნალობა ექიმთან ვიზიტით უნდა დაიწყოს. გაიარეთ კონსულტაცია თქვენს პირად ექიმთან ან ფსიქოთერაპევტთან, სადაც განიხილავთ თქვენს სიმპტომებს და მკურნალობის გზებს. ექიმმა შეიძლება დაგისვათ თქვენს ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული კითხვები ან ჩაგიტაროთ ტესტები, რათა ჯანმრთელობის სხვა პრობლემები გამოირიცხოს.

დეპრესიის დადასტურების შემთხვევაში ექიმმა შეიძლება გადაგამისამართოთ სოციალურ მუშაკთან, ფსიქოლოგთან ან ფსიქიატრთან.

სურათი: Everyday Health

დეპრესიის მკურნალობა ფსიქოლოგიურად — ფსიქოთერაპია

ფსიქოლოგიური მკურნალობა — ანუ ფსიქოთერაპია — დეპრესიის დაძლევის ეფექტური გზაა. ის შეიძლება დაგეხმაროთ ფიქრის პროცესის შეცვლაში და პრობლემასთან გამკლავების უნარების განვითარებაში, რათა უკეთ ვიყოთ მომზადებულები  სტრესისა და კონფლიქტებისთვის ცხოვრებაში.

► დეპრესიის მკურნალობაში ხელშეწყობასთან ერთად ფსიქოთერაპია მავნე ფიქრებისა და ჩვევების ამოცნობასა და შეცვლაშიც დაგეხმარებათ.

ფსიქოთერაპიაში ბევრი სხვადასხვა მიდგომა არსებობს. დეპრესიის სამკურნალოდ ბევრი თერაპევტი სპეციალიზდება თერაპიის კონკრეტულ ტიპში, თუმცა ზოგჯერ ისინი რამდენიმე მეთოდს აერთიანებენ და უფრო მეტად პაციენტსა და მის საჭიროებებზე მორგებულ თერაპიას მიმართავენ. გავრცელებულ მეთოდებს შორისაა:

♦ კოგნიტიურ-ბიჰევიორული თერაპია (CBT) — საუბარზე დაფუძნებული თერაპიის ფორმა, რომელიც იმ უარყოფითი ფიქრებისა და ჩვევების შეცვლაში დაგეხმარებათ, რომლებიც შეიძლება განაპირობებდეს ან აძლიერებდეს დეპრესიას. ის, როგორც წესი, ფოკუსირდება პაციენტის ამჟამინდელ პრობლემებზე და მათთან გასამკლავებლად საჭირო ახალი უნარ-ჩვევების გამომუშავებაზე. CBT ფსიქოთერაპიის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ფორმაა.

♦ ინტერპერსონალური თერაპია (IPT) — ეს მიდგომა იმ იდეას ეფუძნება, რომ დეპრესია შეიძლება ჩვენს ურთიერთობებთან იყოს დაკავშირებული. შესაბამისად, ამ ტიპის თერაპიის მიზანია, გააუმჯობესოს პაციენტის ის უნარ-ჩვევები, რომლებიც მას ადამიანებთან ურთიერთობების დამყარებაში დაეხმარება, მაგალითად, კომუნიკაცია და კონფლიქტების მოგვარება.

♦ ფსიქოდინამიკური თერაპია, იგივე ფსიქოანალიტიკური ფსიქოთერაპია — ეს თერაპიის ის ტიპია, რომელსაც ხშირად ვხედავთ ფილმებსა და პოპ-კულტურაში. ამგვარი თერაპიის სესიებზე გაიგებთ, როგორ შეიძლება თქვენი დეპრესია დაკავშირებული იყოს წარსულის გამოცდილებებთან, მოუგვარებელ კონფლიქტებსა თუ შეუხორცებელ ჭრილობებთან. ფსიქოლოგი ამ პრობლემების მოგვარებაში დაგეხმარებათ, რათა მათგან თავისუფლად გააგრძელოთ ცხოვრება.

► თერაპია ასევე შეიძლება უბრალოდ მოსმენაზე ფოკუსირდებოდეს, სადაც შეგეძლებათ ღიად ისაუბროთ თქვენს პრობლემებზე, ფსიქოლოგისგან კი გაგება და მხარდაჭერა მიიღოთ.

♦ ქცევითი აქტივაცია (BA) — ეს მეთოდი მიზნების დასახვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში უფრო სასიამოვნო აქტივობების შემოღებას გასწავლით. ამ ტიპის თერაპიის მიზანია, დაძლიოს ხალხისგან იზოლაცია და გაზარდოს დადებითი ინტერაქციები გარემოსთან, რადგან მეტმა აქტიურობამ შეიძლება დეპრესიის სიმპტომების შემცირებას შეუწყოს ხელი.

♦ პრობლემების გადაჭრაზე ორიენტირებული თერაპია გამოკვეთს ყველაზე მნიშვნელოვან პრობლემებს, შემდეგ კი მათი გადაჭრის გზების პოვნაში და მათგან თქვენთვის საუკეთესოს არჩევაში გეხმარებათ.

♦ ოჯახური ან წყვილების თერაპია შეიძლება მაშინ იყოს საჭირო, როდესაც დეპრესია ოჯახის სხვა წევრებზეც ახდენს გავლენას. ამ ტიპის თერაპიისას გამოიკვეთება ერთმანეთის როლები და მოლოდინები და თქვენთვის ძვირფასი ადამიანები იგებენ, რა არის დეპრესია და როგორ მოქმედებს ის თქვენზე.

დეპრესიის მკურნალობა მედიკამენტურად — ანტიდეპრესანტები

როდესაც ადამიანს საშუალო ან მძიმე ფორმის დეპრესია აწუხებს, ფსიქოთერაპიასთან ერთად მას შეიძლება მედიკამენტური მკურნალობაც დაენიშნოს. ის შეიძლება მოიცავდეს გუნება-განწყობის სტაბილიზატორებს, ანტიფსიქოტურ პრეპარატებსა და ანტიდეპრესანტებს.

ანტიდეპრესანტები მრავალი სხვადასხვა ტიპის არსებობს და ექიმი კონსულტაციისა და საგულდაგულო შეფასების შემდეგ თქვენთვის ყველაზე შესაფერისს დაგინიშნავთ. ეფექტის მოსახდენად ანტიდეპრესანტებს, როგორც წესი, მინიმუმ ორი კვირა მაინც სჭირდება. გარდა ამისა, ექიმს შეიძლება თქვენთვის შესაფერისი მედიკამენტების და დოზირების დასადგენად გარკვეული დრო დასჭირდეს.

სურათი: HuffPost / Getty Images

ანტიდეპრესანტებს შეუძლია, ადამიანს უკეთ აგრძნობინოს თავი, თუმცა ისინი არ ცვლის მის პიროვნულ თვისებებს, არც მუდმივი ბედნიერების განცდას არ აჩენს. ისევე, როგორც ნებისმიერი სხვა მედიკამენტის შემთხვევაში, ანტიდეპრესანტებსაც აქვს გვერდითი მოვლენები. მათგან ყველაზე ხშირია:

  • გულისრევა

  • თავისტკივილი

  • შფოთვა

  • მღელვარება

  • ოფლიანობა

  • თავბრუსხვევა

  • წონის მატება

  • პირის სიმშრალე

  • სექსუალური პრობლემები (მაგალითად, აღგზნების სირთულე)

ზოგიერთი ეს სიმპტომი საკმაოდ ხანმოკლეა, თუმცა ნებისმიერი გვერდითი მოვლენის შემთხვევაში გაესაუბრეთ ექიმს, რადგან არსებობს მათი შემცირების გზები. კონკრეტული გვერდითი მოვლენის ალბათობა ადამიანზე და მედიკამენტზეა დამოკიდებული.

ანტიდეპრესანტების მიღების ხანგრძლივობა დეპრესიის სიმძიმეზე და მკურნალობის ეფექტურობაზეა დამოკიდებული. ისინი უსაფრთხო და ეფექტურია და არ იწვევს დამოკიდებულებას, თუმცა მედიკამენტების მიღების შეწყვეტა უნდა მოხდეს თანდათანობით, ექიმის რეკომენდაციითა და ზედამხედველობით.

► თითოეულმა ადამიანმა უნდა იპოვოს მკურნალობის ის მეთოდი, რომელიც მას შეეფერება. მხოლოდ ის ფაქტი, რომ რომელიმე მეთოდი მეცნიერულად დამტკიცებულია, არ ნიშნავს, რომ ის თანაბრად ეფექტური იქნება თითოეული ადამიანისთვის. ზოგ ადამიანს ექნება გართულებები, გვერდითი მოვლენები ან მკურნალობის გზა მათი ცხოვრების სტილისთვის შეუფერებელი იქნება. თქვენთვის შესაფერისი მკურნალობის მეთოდის პოვნას შეიძლება ბევრი დრო და მოთმინება დასჭირდეს.

პროფესიონალთან კონსულტაციის გავლის შემდეგ უმჯობესია, სცადოთ მკურნალობის ის მეთოდი, რომელიც თქვენთვის უფრო კომფორტულია. თუკი საკმარისად სწრაფად არ გამოკეთდებით ან თუ მკურნალობისას პრობლემებს წააწყდებით, ესაუბრეთ ამაზე ექიმს და განიხილეთ სხვა მეთოდის გამოყენება.

► ზოგჯერ, თუკი მკურნალობის სხვა ფორმები უშედეგო აღმოჩნდა, მიმართავენ პროცედურული მკურნალობის გზებსაც, რომლებიც ტვინის სტიმულაციას ახდენს. მათ შორისაა ელექტროკონვულსიური თერაპია (ECT), ტრანსკრანიალური მაგნიტური სტიმულაცია (TMS) და ცდომილი ნერვის სტიმულაცია (ცნს).

დეპრესიასთან გამკლავება — რჩევები

მართალია, ფსიქოთერაპია და მედიკამენტური მკურნალობა დეპრესიისგან გამოჯანმრთელებას ხელს უწყობს, მაგრამ არსებობს სხვა გზებიც, რომელთა მეშვეობითაც ადამიანებს საკუთარი თავის დახმარება შეუძლიათ. დეპრესიის დასაძლევად ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ პროფესიონალური დახმარების მიღებასთან ერთად თქვენც იზრუნოთ საკუთარ თავზე.

♦ დაკავდით აქტივობებით. დეპრესიისას ზოგჯერ აღარ გვსიამოვნებს ის აქტივობები, რომლებიც ერთ დროს გვიყვარდა. ზოგჯერ შეიძლება გეგონოთ, რომ რაღაც აქტივობა არ იქნება სასიამოვნო, თუმცა, რეალურად, ის მოსალოდნელზე უკეთესი გამოდგეს. თუკი აქტივობებით დაკავებას არ ცდით, დეპრესიასთან გამკლავების გზებიც შეგიმცირდებათ. შეგიძლიათ, ჩამოწეროთ აქტივობები, რომლებიც გიყვარდათ, დაგეგმოთ ისინი მაქსიმალურად ხშირად და თითოეულის შემდეგ დაფიქრდეთ, რა მოგეწონათ და რა — არა.

♦ ივარჯიშეთ. ვარჯიშს შეუძლია სხეულში ენდორფინის წარმოება გაზარდოს, რომელიც გუნება-განწყობის გაუმჯობესებაზე მოქმედებს. შეეცადეთ, დღეში 30 წუთი მაინც დაუთმოთ ფიზიკურ აქტივობებს, კვირაში 3-5 დღე;

სურათი: dribbble / ranganath krishnamani

♦ მოერიდეთ ალკოჰოლსა და ნარკოტიკებს. მართალია, ალკოჰოლი და ნარკოტიკები ზოგჯერ მოკლე დროით ადამიანს თავს უკეთ აგრძნობინებს, მაგრამ გრძელვადიან პერსპექტივაში ისინი დეპრესიისა და შფოთვის სიმპტომებს აუარესებს.

♦ ისწავლეთ ზღვრების დაწესება. საკუთარ თავზე ზედმეტის აღება აუარესებს შფოთვისა და დეპრესიის სიმპტომებს. პროფესიონალურ და პირად ცხოვრებაში ზღვრების დაწესება სტრესის შემსუბუქებაში დაგეხმარებათ.

♦ იზრუნეთ ძილის რეჟიმზე. დეპრესია ხშირად რევს ძილის რეჟიმს, თუმცა სრული გამოჯანმრთელებისთვის რეგულარული ძილი აუცილებელია. შეეცადეთ, ყოველდღიურად ერთსა და იმავე დროს დაიძინოთ. თუკი სწავლობთ ან მუშაობთ, დაძინებამდე ცოტა დაისვენეთ, ნახევარი საათით მაინც. ასევე გირჩევთ, დაძინებამდე ერთი საათით ადრე ონლაინ აქტივობებისგან, მაგალითად, სოციალური ქსელებისგან შესვენება აიღოთ.

♦ მოიშორეთ უარყოფითი ფიქრები. დარდი და უარყოფითი ფიქრები საკმაოდ ხშირია დეპრესიის დროს. ისინი ხელს უშლის გამოჯანმრთელების პროცესს და უარყოფითი ემოციებისადმი უფრო მოწყვლადს გხდით. ჩამოწერეთ, რა ფიქრები გაწუხებთ — რამდენად რეალისტურია თითოეული მათგანი? ფოკუსირდით აწმყოზე, განიხილეთ ალტერნატივები და მოგვარების გზები. შეეცადეთ, ასეთ დროს თქვენი ცხოვრების შესახებ მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები არ მიიღოთ.

♦ ნუ გადადებთ საქმეებს. ეს ზრდის დანაშაულის გრძნობას, მღელვარებასა და სტრესს, რაც აძლიერებს დეპრესიას. დაისახეთ მოკლევადიანი მიზნები და ჯერ ყველაზე მნიშვნელოვანი საქმეების მოგვარებას შეეცადეთ.

♦  ესაუბრეთ თქვენთვის ძვირფას ადამიანებს. დეპრესიასთან გასამკლავებლად ძალიან მნიშვნელოვანია მხარდაჭერის არსებობა. გააძლიერეთ ურთიერთობა თქვენს მეგობრებსა და ოჯახის წევრებთან. იმის ცოდნა, რომ საჭიროების შემთხვევაში თქვენთვის ძვირფასი ადამიანების იმედად ყოფნა შეგიძლიათ, დეპრესიასთან გამკლავებაში ძალიან დაგეხმარებათ.

შეხების წყურვილი — პანდემიის გვერდითი მოვლენა

მიერ
admin
-
0
#image_title

ადამიანებს სოციალური ინტერაქციების ბუნებრივი მოთხოვნილება გვაქვს, მათ შორის ფიზიკური შეხების. შეხება ძალიან მნიშვნელოვანია ადამიანის კეთილდღეობისთვის. თუმცა, ვინაიდან COVID-19-ის პანდემია სოციალური დისტანციის დაცვას გვავალდებულებს, ბევრ ჩვენგანს შეხების წყურვილი აწუხებს. რა შედეგები მოყვება ამას და შესაძლებელია თუ არა შეხების ნაკლებობის ანაზღაურება?

ხელის ჩამორთმევით დაწყებული და ჩახუტებით დამთავრებული, სხვებთან კომუნიკაციის უამრავი გზა არსებობს, რომლითაც გაუაზრებლად ვიკმაყოფილებთ შეხების საჭიროებას. ახლა კი კორონავირუსის გავრცელების შესამცირებლად ჩვენი ყოველდღიური ჩვევების შეცვლა გვიწევს. მიუხედავად ამისა, ფიზიკური კონტაქტი ადამიანის ერთ-ერთი მთავარი საჭიროებაა და მის გარეშე კიდევ უფრო უარესდება ის იზოლირებულობა, რომელსაც ბევრი ჩვენგანი უკვე გრძნობს.

მეცნიერება გვეხმარება იმის გააზრებაში, თუ რატომ არის სოციალური მხარდაჭერა და ადამიანებთან კონტაქტი საკვანძო ჩვენი ფიზიკური და მენტალური ჯანმრთელობისთვის, განსაკუთრებით სტრესისა და გაურკვევლობის დროს.

► შეხება შეგრძნებებს შორის ყველაზე პრიმიტიულია. ის პირველი გრძნობაა, რომელიც გვიჩნდება, და ორსულობის მერვე კვირიდან უკვე არსებობს.

სამეცნიერო კვლევები აჩვენებს, რამდენად მნიშვნელოვანია ფიზიკური კონტაქტი ბავშვობაში, რაც, სხვა ფაქტორებთან ერთად, ხელს უწყობს:

  • კოგნიტიური და ფიზიკური უნარების გაუმჯობესებას

  • იმუნური სისტემის გაძლიერებას

  • აგრესიის შემცირებას

► მნიშვნელოვანია, გვესმოდეს, რომ შეხება სხვის პირად სივრცეში შესვლას გულისხმობს, რაც არასდროს არ უნდა გავაკეთოთ ადამიანის თანხმობის გარეშე.

შეხების დადებითი ეფექტები

სოციალურ მხარდაჭერას — ურთიერთობებს, რომლებიც ადამიანს უზრუნველყოფს თანაგრძნობით, მზრუნველობითა და დაცულობით, თან კი ზრდის მის გამძლეობასა და თვითშეფასებას — ბევრი დადებითი ეფექტი აქვს ადამიანის ჯანმრთელობასა და კეთილდღეობაზე.

სხვებთან კავშირის ქონის შეგრძნება, განსაკუთრებით ფიზიკური კონტაქტის გზით, სტრესის უარყოფითი ეფექტებისგანაც კი გვიცავს. ძლიერი სოციალური მხარდაჭერა და ინტიმური ფიზიკური კონტაქტი, მაგალითად, ჩახუტება, აძლიერებს იმუნურ სისტემას და შეუძლია, ინფექციებისგანაც კი დაგვიცვას. საყვარელ და სანდო ადამიანთან ფიზიკური შეხება ასტიმულირებს პარასიმპათეთიკურ ნერვულ სისტემას, რომელსაც სხეული სიმშვიდისა და დასვენების მდგომარეობაში გადაყავს. შეხების საპასუხოდ ნელდება გულისცემა, მცირდება სისხლის წნევა, იკლებს კორტიზოლის — სტრესის ჰორმონის — დონე და სხეული გამოყოფს ოქსიტოცინს — სიყვარულისა და სითბოს ჰორმონს.

ცუდად მყოფი ადამიანის ხელის ხელში აღებაც კი მას სირთულეების გადალახვაში დაეხმარება. თანაც ეს იმდენადვე სასარგებლოა ერთისთვის, რამდენადაც მეორისთვის — შეხებას ორმხრივი დადებითი ეფექტი აქვს.

სოციალური იზოლაციის გრძნობების შესამცირებლად უცნობი ადამიანის ნაზი შეხებაც კი საკმარისია. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც უფრო ხშირად უწევთ იზოლაცია, მაგალითად, ასაკოვნებსა და მათ, ვინც ხალხის გარემოცვაში უხერხულად გრძნობს თავს. შეხების ნაკლებობა, როგორც წესი, კაცებს გაცილებით მეტად აწუხებთ ქალებთან შედარებით, რაც ნაწილობრივ იმითაა გამოწვეული, რომ გავრცელებული არაჯანსაღი მასკულინური იდეალები პლატონურ — ანუ მზრუნველ, მაგრამ სექსუალობისგან დაცლილ — შეხებას აბრკოლებს.

საკუთარი თავისგან ფიზიკური სითბოს მიღება ასევე მნიშვნელოვანია. ჩვენ მუდმივად ვანუგეშებთ საკუთარ თავებს — ვიზელთ შუბლს, ვისრესთ ხელებს, ვივარცხნით თმას, ხელს ვუსვამთ ყელს. ეს სექსუალურ შეხებაზეც ვრცელდება — მასტურბაცია შეიძლება შვების მომგვრელი შეხება იყოს, როგორც სტრესის შემცირების, ისე ლტოლვის დაკმაყოფილების მიზნით.

სურათი: WomanLog

შეხების წყურვილთან გამკლავება

პანდემიამდე პლატონური შეხების მისაღებად კარგი გზა იქნებოდა მასაჟი, პედიკური ან მანიკური, სტილისტთან მისვლა, ცეკვის გაკვეთილებზე სიარული და ა.შ. თუმცა ამჟამად ასეთი აქტივობები ნაკლებადაა ხელმისაწვდომი, თუკი უსაფრთხოდ დარჩენა გვინდა.

კორონავირუსის პანდემიით შექმნილ ახალ რეალობაში მათ, ვინც ინფიცირების ყველაზე მაღალი რისკის ქვეშაა (შშმ პირები, ქრონიკულად დაავადებული ან ასაკოვანი ხალხი), ყველაზე მეტად ესაჭიროებათ იზოლაცია და აწუხებთ შეხების წყურვილი. ამ ადამიანებს — კარანტინსა თუ თვითიზოლაციაში, განსაკუთრებით თუ მარტო ცხოვრობენ — ყველაზე მეტად აკლიათ ფიზიკური კონტაქტი, რადგან შვილებთან, შვილიშვილებთან, მეგობრებსა თუ სხვა ნაცნობებთან კონტაქტი შეზღუდული აქვთ.

► ადამიანი, რომელსაც შეხების წყურვილი აწუხებს, შეიძლება ძალიან მარტოსულად ან ზრუნვას მოკლებულად გრძნობდეს თავს. ამ სიმპტომებმა შეიძლება გაამწვავოს ისეთი პრობლემები, როგორებიცაა დეპრესია, შფოთვა, სტრესი და უძილობა.

მართალია, ადამიანებთან დისტანციურად კონტაქტი მარტოობასთან გამკლავებას მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს, მაგრამ აშკარაა, რომ ვერც მობილურზე ლაპარაკი, ვერც ონლაინ მიმოწერა და ვერც რაიმე სახის ინტერაქციული მედია ვერ ანაცვლებს ადამიანის შეხებას. ადამიანის კანი უნიკალური და ჩაუნაცვლებელია. კანი ხშირად უყურადღებოდ გვრჩება, თუმცა ის ძალიან სპეციალიზებული ორგანოა, შეხების შეგრძნება კი წარმოუდგენლად კომპლექსური პროცესია.

მაშინ როგორ უნდა ვანუგეშოთ საკუთარ თავს, თუკი მარტო ვართ? აი, რამდენიმე ვარიანტი:

  • გაიხსენეთ წარსულში მომხდარი ის სიტუაციები, რომლებიც ფიზიკურ შეხებას მოიცავდა. ადამიანის სხეულს ძალიან კარგად შეუძლია წარმოსახვისგან რეალური სარგებლის მიღება.

  • მიიღეთ ხანგრძლივი ცხელი შხაპი ან აბაზანა და იგრძენით, როგორ ეხება წყალი თქვენს სხეულს.

  • ჩაეხუტეთ ბავშვობის სათამაშოს ან გაეხვიეთ თბილ საბანში — მძიმე, თბილი საბნები ზოგ ადამიანს შფოთვისა და მოუსვენრობის დაძლევაში ეხმარება.

  • თუკი შინაური ცხოველი გყავთ, უფრო მეტი დრო გაატარეთ მასთან; მაგალითად, კატის ან ძაღლის მოფერება ძალიან სასარგებლოა როგორც შინაური ცხოველისთვის, ისე ადამიანისთვის.

  • კარგად მოათვალიერეთ სახლი: იქნებ გამორჩეულად რბილი და ნაზი ქსოვილის ზედა გაქვთ, რომლის ჩაცმაც შეგიძლიათ, ან სპეციფიკური ტექსტურის ყდის მქონე წიგნი, რომლის ხელში დაჭერაც გესიამოვნებათ.

  • გამორჩეულად თბილად მოექეცით საკუთარ სხეულს — გაანებივრეთ საკუთარი თავი საშინაო სპათი, ლამაზი მანიკურით ან თვითმასაჟით; გააკეთეთ ისეთი ფიზიკური სავარჯიშოები, რომლებიც დასვენებისა და ენერგიის აღდგენის საშუალებას მოგცემთ; ან, თუკი ამის ხასიათზე იქნებით, დაკავდით მასტურბაციით.

ზოგი ადამიანი განიცდის ავტონომურ სენსორულ მერიდიანულ რეაქციას (ASMR) — თრთოლვისმაგვარ შეგრძნებას, რომელიც, ჩვეულებრივ, თავის ზედა ნაწილიდან იწყება და კისერსა და ხერხემლის ზედა ნაწილამდე ჩამოდის — როდესაც უსმენს გარკვეულ ხმებს, მაგალითად, ჩურჩულს ან თმის ვარცხნის ხმას.

ეს უნიკალური ხმები ასტიმულირებს ტვინის იმ ნაწილს, რომელიც დაკავშირებულია შეხებასა და კონტაქტთან. ადამიანები, რომლებიც განიცდიან ASMR-ს, სიმშვიდეს გრძნობენ როგორც გონებაში, ისე სხეულში. ASMR ასევე კარგი საშუალებაა სტრესსა და უძილობასთან გასამკლავებლად. ასეთი ხმების პოვნა YouTube-ზე, Spotify-ზე და სხვა პლატფორმებზე შეგიძლიათ.

კიდევ ერთი კარგი მეთოდია დღიურის წარმოება ან ცნობიერების ნაკადის სტილში წერა. წიგნაკში საკუთარი ფიქრებისა და გრძნობების ჩაწერა მათ გააზრებაში დაგეხმარებათ. ასეთივე თერაპიული შეიძლება აღმოჩნდეს თვითგაცნობიერების (Mindfulness) სხვა ტექნიკები, მაგალითად, მედიტაცია და სუნთქვითი ვარჯიშები.

► ზოგ ადამიანს — განსაკუთრებით მათ, ვინც ძლიერი, თავშეკავებული პიროვნების სახით წარუდგენს თავს სამყაროს — საკუთარი თავის ნუგეშისცემა შეიძლება უხერხულად აგრძნობინებდეს თავს. ასეთ დროს უმჯობესია, ეს პროცესი თვითგანკურნების გზად აღიქვათ — თქვენ საკუთარ თავს ეხმარებით სტრესულ სიტუაციებთან გამკლავებაში და ამაში სამარცხვინო არაფერია.

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: WomanLog

წყარო

რა არის ADHD, ანუ ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა?

მიერ
admin
-
0
#image_title

ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა (ADHD) მენტალური ჯანმრთელობის მდგომარეობაა, რომელიც ჰიპერაქტივობისა და იმპულსური ქცევის არარეგულარულ დონეებს იწვევს. მათ, ვისაც ეს სინდრომი აქვთ, შეიძლება უჭირდეთ კონკრეტულ საკითხზე კონცენტრირება ან ერთ ადგილას გაჩერება დროის გარკვეულ მონაკვეთში.

ყურადღების გამახვილების პრობლემა და ენერგიის დონის ცვლილებები თითოეულ ჩვენგანს გამოგვიცდია, მაგრამ მათთვის, ვისაც ADHD აქვს, ეს ბევრად უფრო ხშირი და ინტენსიურია, შესაბამისად, უფრო ძლიერ გავლენას ახდენს განათლებაზე, კარიერასა თუ ყოველდღიურ ცხოვრებაზე.

► ADHD გვხვდება როგორც ზრდასრულ ადამიანებში, ისე ბავშვებში, და მას ამერიკის ფსიქიატრთა ასოციაცია (APA) მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევად აკლასიფიცირებს.

ADHD-ს სიმპტომები

ADHD-სთან ქცევის დარღვევათა  ფართო სპექტრი ასოცირდება. მათ შორის ყველაზე გავრცელებულია:

  • საქმეზე ფოკუსირებისა და კონცენტრირების სირთულე;

  • შესრულებული დავალებების მიმართ გულმავიწყობა;

  • ყურადღების მარტივად გაფანტვა;

  • ერთ ადგილას გაჩერების სირთულე;

  • ადამიანებისთვის საუბრის შეწყვეტინება.

ADHD-ს ტიპები

► ADHD-ს უფრო თანმიმდევრული დიაგნოსტირებისთვის ამერიკის ფსიქიატრთა ასოციაციამ ეს დარღვევა სამ კატეგორიად დაყო: უპირატესად უყურადღებო (ADD), უპირატესად ჰიპერაქტიურ-იმპულსური და ამ ორის კომბინაცია — კომბინირებულად უყურადღებო და ჰიპერაქტიურ-იმპულსური.

უპირატესად უყურადღებო (ADD) ტიპი

როგორც თავად სახელიც გვეუბნება, ამ ტიპის ADHD-ს მქონე ადამიანებს განსაკუთრებით უჭირთ კონცენტრირება, საქმის ბოლომდე მიყვანა და ინსტრუქციებისთვის მიყოლა.

ექსპერტები ასევე ფიქრობენ, რომ ამ ტიპის დარღვევის მქონე ბევრი ბავშვი ვერ იღებს სწორ დიაგნოზს, რადგან მისი გამოხატვის უკიდურესი ფორმები (მაგალითად, საგაკვეთილო პროცესის ჩაშლა, ხმაური და ა.შ.) ხშირი არ არის. კვლევა აჩვენებს, რომ დიაგნოსტირების პრობლემა ADHD-ს მქონე გოგოებში უფროა გავრცელებული.

ამ ტიპის ADHD-ს მქონე ადამიანები შეიძლება:

  • ხშირად უშვებდნენ შეცდომას ან გამორჩეთ დეტალი სწავლის ან მუშაობისას;

  • უჭირდეთ კონცენტრაცია მოსმენისას, კითხვისას ან საუბრისას;

  • უჭირდეთ ყოველდღიური დავალებების დაორგანიზება;

  • მარტივად კარგავდნენ ნივთებს;

  • მარტივად ეფანტებოდეთ ყურადღება მათ ირგვლივ მიმდინარე უმნიშვნელო მოვლენებზეც კი.

წყარო: New York Times

უპირატესად ჰიპერაქტიურ-იმპულსური ტიპი

ამ ტიპის ADHD-ს მქონე ადამიანები ძირითადად ჰიპერაქტიურ და იმპულსურ ქცევებს ავლენენ, მაგალითად:

  • უჭირთ გაუნძრევლად გაჩერება ან ჯდომა;

  • არ გამოსდით ჩუმად თამაში ან მუშაობა;

  • ლაპარაკობენ ზედმეტად ბევრს;

  • უჭირთ თავიანთი რიგისთვის მოცდა;

  • ხელს უშლიან სხვებს ლაპარაკისას, თამაშისას ან მუშაობისას;

  • არიან მოუსვენრები.

მიუხედავად იმისა, რომ ამ ტიპის ADHD-ს არ ახასიათებს უყურადღებობის პრობლემა, ადამიანებს, ვისაც ეს დარღვევა აქვთ, შეიძლება უჭირდეთ დავალებებსა და საქმეზე კონცეტრირება.

კომბინირებულად უყურადღებო და ჰიპერაქტიურ-იმპულსური ტიპი

ეს ADHD-ს ყველაზე გავრცელებული ტიპია. ამ ტიპის დარღვევის მქონე ადამიანები ავლენენ როგორც უყურადღებობის, ისე ჰიპერაქტივობის სიმპტომებს. ეს მოიცავს ყურადღების გამახვილების პრობლემას, იმპულსურობისკენ მიდრეკილებას და აქტიურობისა და ენერგიულობის საშუალოზე მაღალ მაჩვენებელს.

ADHD-ს მკურნალობა დამოკიდებულია მის ტიპზე. ტიპი კი შეიძლება დროთა განმავლობაში (მაგალითად, ბავშვობიდან ზრდასრულობამდე) შეიცვალოს და შესაბამისად უნდა შეიცვალოს მკურნალობის გზებიც.

► თუ ADHD გაქვთ, შეიძლება ამ სიმპტომების მხოლოდ ნაწილი ან სრული სპექტრი გაწუხებდეთ, დარღვევის ტიპის მიხედვით.

რა იწვევს ADHD-ს?

მიუხედავად იმისა, თუ რამდენად გავრცელებულია ADHD, ექიმებსა და მკვლევრებს დღემდე არ აქვთ ზუსტი პასუხი მის გამომწვევ მიზეზებთან დაკავშირებით.

► მიმდინარე კვლევებს, ნეირობიოლოგიურ საფუძვლებთან მივყავართ. შესაძლებელია, რომ ამ პროცესში გენეტიკაც თამაშობდეს როლს.

კვლევა აჩვენებს, რომ დოფამინის დონის შემცირება ADHD-ს ერთ-ერთი გამომწვევი ფაქტორია. დოფამინი ტვინში არსებული ნივთიერებაა, რომელსაც სიგნალი ერთი ნერვული დაბოლოებიდან მეორეში მიაქვს. ის მნიშვნელოვან როლს თამაშობს გამღიზიანებელზე საპასუხო ემოციური თუ ფიზიკური რეაქციის გამოწვევაზე.

სხვა კვლევა ტვინის სტრუქტურულ განსხვავებაზე მიგვანიშნებს. კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ ADHD-ს მქონე ადამიანს შეიძლება ტვინში რუხი ნივთიერების ნაკლები დონე ჰქონდეს. რუხი ნივთიერება ტვინის იმ უბნებში გვხვდება, რომლებიც პასუხისმგებელია:

  • საუბარზე;

  • თვითკონტროლზე;

  • გადაწყვეტილების მიღებაზე;

  • კუნთების კონტროლზე.

მკვლევრები ჯერ კიდევ შეისწავლიან ADHD-ს გამომწვევ ისეთ სავარაუდო ფაქტორებს, როგორიცაა, მაგალითად, ორსულობის დროს მოწევა.

ADHD-ს გამომწვევ მიზეზებთან დაკავშირებული მითები

ბევრი მითი არსებობს იმასთან დაკავშირებით, თუ რა იწვევს ADHD-ს. კვლევებს არ უჩვენებიათ არანაირი მტკიცებულება, რომ ADHD გამოწვეულია:

  • დიდი რაოდენობის შაქრის მოხმარებით;

  • ტელევიზორის ყურებით;

  • ვიდეოთამაშებით;

  • სიღარიბით;

  • არასაკმარისად კარგი მშობლობით.

ამ ფაქტორებს პოტენციურად შეუძლიათ გაამწვავონ ADHD-ს სიმპტომები, მაგრამ პირდაპირ გამომწვევ მიზეზად მათგან არც ერთი არ დადასტურებულა.

ADHD-ს ტესტირება და დიაგნოსტირება

ჯერჯერობით არ არსებობს ერთი ტესტი, რომელიც ADHD-ს ზუსტ დიაგნოზს დასვამს. 2017 წლის კვლევამ გამოკვეთა ახალი ტესტის ეფექტურობა ზრდასრულებში, თუმცა ბევრი სპეციალისტი მიიჩნევს, რომ ამ ტიპის დიაგნოზის დასმა ერთი ტესტით შეუძლებელია.

დიაგნოზის დასასმელად ოჯახის ექიმი, ფსიქიატრი ან ფსიქოლოგი გამოგკითხავთ ყველა იმ სიმპტომის შესახებ, რომლებიც თქვენ ან თქვენს შვილს ბოლო 6 თვის განმავლობაში გქონიათ. დიდი ალბათობით, თქვენი ექიმი ინფორმაციას მასწავლებლებისგან ან ოჯახის წევრებისგანაც შეაგროვებს და სიმპტომების ჩამონათვალსაც მოიშველიებს, რათა დარღვევის დონე შეაფასოს. სასურველია, ოჯახის ექიმმა ფიზიკური შემოწმებაც ჩაგიტაროთ ჯანმრთელობის სხვა პრობლემების შესაფასებლად ან გამოსარიცხად.

► თუ ეჭვობთ, რომ თქვენ ან თქვენს შვილს ADHD გაქვთ, გაესაუბრეთ ნდობით აღჭურვილ ოჯახის ექიმს, ფსიქიატრს ან ფსიქოლოგს.

ბავშვების შემთხვევაში შეიძლება მასწავლებლებთან გასაუბრებაც დაგეხმაროთ სრული სურათის აღსაქმელად, რადგან ADHD-ს დიდი გავლენა აქვს ბავშვის სასკოლო ცხოვრებაზე.

დიაგნოსტირებისთვის ჩაინიშნეთ თქვენი შვილის ან საკუთარი ქცევის ამსახველი დაკვირვებები და მიაწოდეთ ეს ინფორმაცია ექიმს.

თუ ექიმს ADHD-ზე ექნება ეჭვი, გადაგამისამართებთ ამ კუთხით სპეციალიზებულ პროფესიონალთან. დიაგნოზის მიხედვით, შეიძლება შემოგთავაზოთ ფსიქიატრთან ან ნევროლოგთან კონსულტაციაც.

ADHD-ს მკურნალობა

ADHD-ს მკურნალობა, როგორც წესი, მოიცავს ფსიქოთერაპიას, მედიკამენტებს ან მათ კომბინაციას.

ADHD-ს სამართავად რეკომენდებულია ფსიქოთერაპია ან ლაპარაკის თერაპია (ინგლ. Talk therapy). ლაპარაკის თერაპიის დროს თქვენ ან თქვენი შვილი განიხილავთ, თუ როგორ მოქმედებს ADHD თქვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე და რა გზები არსებობს მის სამართავად.

ასევე რეკომენდებულია ბიჰევიორული თერაპიაც. ამ დროს სწავლობთ, როგორ გაუწიოთ მეთვალყურეობა ქცევებს და როგორ მართოთ ისინი.

ზოგიერთ შემთხვევაში ADHD-ს სამართავად მედიკამენტებიცაა საჭირო. ამ დარღვევის სამკურნალო მედიკამენტები იმისთვისაა შექმნილი, რომ ტვინის ქიმიურ ნივთიერებებზე მოახდინოს გავლენა, რათა უკეთესად აკონტროლოთ თქვენი იმპულსები და ქცევები.

ADHD-ს სამკურნალო ბუნებრივი საშუალებები

მედიკამენტებთან ერთად ან მათ ნაცვლად (დამოკიდებულია დარღვევის სიმწვავესა და მის ეფექტზე თქვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე), ექიმები მკურნალობის რამდენიმე ბუნებრივ გზას გვთავაზობენ, რომლებიც ADHD-ს სიმპტომებს ამსუბუქებს.

პირველ ყოვლისა, რასაც ამერიკის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრი გვირჩევს, ცხოვრების სტილის ცვლილება და უფრო ჯანსაღი ქცევების დანერგვაა, მაგალითად:

  • საკვები ნივთიერებებით მდიდარი, დაბალანსებული კვება;

  • დღეში მინიმუმ 60-წუთიანი ფიზიკური აქტივობა;

  • საკმარისი ძილი;

  • ეკრანთან გატარებული დროის შემცირება.

კვლევები ასევე აჩვენებს, რომ იოგა, ტაი ჩი და ღია სივრცეში დროის გატარება მნიშვნელოვნად ამშვიდებს ჰიპერაქტიურ გონებას და ADHD-ს სიმპტომებს. კიდევ ერთი გზა თვითგაცნობიერებაზე ორიენტირებული მედიტაციაა. 2015 წლის კვლევა გვეუბნება, რომ მედიტაციას კონცენტრირების გაუმჯობესება შეუძლია. ალერგენებისა და საკვები დანამატების მოხმარების შემცირებაც ამსუბუქებს ADHD-ს სიმპტომებს.

ADHD-სთან თანამოარსებე მენტალური ჯანმრთელობის სხვა პრობლემები

► ADHD-ს მქონე ადამიანებს ზოგჯერ მენტალური ჯანმრთელობის სხვა პრობლემებიც აქვთ, მაგალითად, დეპრესია და შფოთვა. ეს პრობლემები ADHD-ს გამოწვევებთან ყოველდღიური ბრძოლის შედეგად იჩენს-ხოლმე თავს.

შფოთვა

ამერიკის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის მიხედვით, ADHD-ს მქონე ადამიანები შფოთვითი აშლილობის მეტი რისკის ქვეშ დგანან, ვიდრე ისინი, ვისაც ADHD არ აქვთ.

მაგალითად, ADHD-ს მქონე ადამიანებს ხშირად უჭირთ ყოველდღიური საქმეების შესრულება, ურთიერთობების შენარჩუნება და ა.შ. ამან კი შეიძლება მნიშვნელოვნად გაზარდოს შფოთვითი აშლილობის რისკი.

დეპრესია

ADHD დეპრესიის რისკსაც ზრდის. ერთ-ერთ კვლევაში მონაწილე ADHD-ს მქონე ზრდასრულების 50%-ს კლინიკური დეპრესია ან შფოთვითი აშლილობა ჰქონდა, როცა იგივე მაჩვენებელი ADHD-ს არმქონე ადამიანებში 35% იყო.

კვლევები აჩვენებს ,რომ ADHD-ს მქონე ზრდასრული ადამიანების დაახლოებით 53.3%-ს შესაძლოა დეპრესიაც ჰქონდეს.

თუმცა ამ რიცხვების არ შეგეშინდეთ, რადგან მკურნალობა ორივე გამოწვევისთვის არსებობს და ზოგჯერ ერთმანეთსაც კვეთს. მაგალითად, ფსიქოთერაპია ორივე პრობლემის მოგვარების გზაა. ასევე, ზოგიერთი ანტიდეპრესანტი ADHD-ს სიმპტომებსაც ამსუბუქებს.

ცხადია, ADHD-ს ქონა არ ნიშნავს, რომ აუცილებლად დეპრესიაც გექნებათ, მაგრამ მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ამის ალბათობა არსებობს.

ქცევათა და ქმედებათა დარღვევები

ქცევებთან და ქმედებებთან დაკავშირებული დარღვევები უფრო მეტად ADHD-ს მქონე ბავშვებშია გავრცელებული. ეს დარღვევები ძირითადად მაშინ იჩენს თავს, როცა ადამიანს აქვს განცდა, რომ ირგვლივ მისი არავის ესმის. ასეთ დროს ადამიანები შეიძლება ხშირად კამათობდნენ, მარტივად გამოდიოდნენ წყობიდან ან განზრახ აწუხებდნენ სხვებს. ეს ყოველივე შეიძლება ოპოზიციურ-დევიანტური აშლილობის (იგივე ოპოზიციურ-გამომწვევი ქცევითი აშლილობა; ODD) ნიშნებიც იყოს.

ზოგიერთი ადამიანი მიდრეკილია წესების დარღვევისკენ ან აგრესიულია სხვების მიმართ, შეიძლება ჩხუბობდეს, ჩაგრავდეს სხვებს ან ისაკუთრებდეს სხვის ნივთებს. ამას ქცევითი დარღვევები ეწოდება.

ამ ტიპის დარღვევების მკურნალობის გზები არსებობს და ექსპერტები, უფრო სწრაფი და ეფექტური შედეგისთვის, ადრეული ასაკიდანვე იდენტიფიცირებასა და მკურნალობას უწევენ რეკომენდაციას.

წყარო: Glamour

შემეცნებასთან დაკავშირებული დარღვევები

ზოგიერთ ADHD-ს მქონე ბავშვს, შესაძლოა, შემეცნებასთან დაკავშირებული გამოწვევები ჰქონდეს. მაგალითად, დისლექსია — სიტყვებისა და რიცხვების წაკითხვის გაძნელება.

ამ ტიპის გამოწვევებმა შეიძლება ბავშვისთვის განათლების მიღება უკიდურესად გაართულოს, გააძლიეროს უარყოფითი ემოციები და შფოთვისა და დეპრესიის მიზეზიც გახდეს. ამიტომ, ადრეული ასაკიდანვე სწორი დახმარების აღმოჩენა აუცილებელია.

რჩევები ADHD-სთან გამკლავებისთვის

თუ თქვენს შვილს ADHD აქვს, წინასწარ დაგეგმილი განრიგი და განსაზღვრული მოლოდინები შეიძლება ძალიან დაეხმაროს. ზრდასრულებისთვის კი ორგანიზებულობის შენარჩუნების რამდენიმე გზა არსებობს:

  • გასაკეთებელი საქმეების სიის წარმოება;

  • კალენდრის გამოყენება;

  • „შემახსენებელი“ შეტყობინებებით სარგებლობა.

ბავშვებისთვის ასევე კარგი იქნება საშინაო დავალებების ჩამოწერა და ყოველდღიური მოხმარების ნივთებისთვის (სათამაშოები და სასკოლო ნივთები) ერთი, მისთვის განსაზღვრული ადგილის მიჩენა.

ADHD-ს შეიძლება სერიოზული გავლენა ჰქონდეს ბავშვებისა და ზრდასრულების ცხოვრებაზე — სკოლაზე, სამსახურსა და ურთიერთობებზე. ამიტომ, მისი დროული იდენტიფიცირება და მკურნალობა აუცილებელია და მნიშვნელოვნად ამსუბუქებს დარღვევის სიმწვავეს.

ADHD-ზე სწორი ინფორმაციის ფლობა მისი იდენტიფიცირების, მკურნალობისა და ეფექტურად მართვის წინაპირობაა. მთავარია, ვიცოდეთ, რის წინაშე ვდგავართ და გვახსოვდეს ისიც, რომ ADHD-ს მქონე ადამიანებს ჩვეულებრივ შეუძლიათ ჰქონდეთ წარმატებული და რეალიზებული ცხოვრება. მეტიც, ზოგიერთი მათგანი ამ დარღვევისგან მიღებულ დადებით გამოცდილებებსაც კი აფასებს.

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: JSTOR DAILY

წყარო

რა არის ბიპოლარული აშლილობა? — მისი ტიპები და სიმპტომები

მიერ
admin
-
0
#image_title

ბიპოლარული აშლილობა არის მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევა, რომელსაც ახასიათებს უკიდურესად ამაღლებულ და უკიდურესად დადაბლებულ განწყობებს შორის მონაცვლეობა. გუნება-განწყობის ეს უკიდურესი ცვლილებები შემდეგნაირად იყოფა:

  • მანიის — ანუ უკიდურესად ამაღლებული განწყობის — ეპიზოდები

  • დეპრესიის — ანუ დადაბლებული განწყობის — ეპიზოდები

► ბიპოლარული აშლილობის აღმნიშვნელი ძველი ტერმინია „მანიაკალური დეპრესია“.

მანიაკალური (მანიაკური) და დეპრესიული სიმპტომების ციკლი ყველასთვის განსხვავებულია. ზოგისთვის ეპიზოდები შეიძლება სამიდან ექვს თვემდე გაგრძელდეს და ყოველ რამდენიმე წელიწადში განმეორდეს. სხვებს უფრო ხანმოკლე, მაგრამ უფრო ხშირი ეპიზოდები აქვთ ერთი წლის განმავლობაში. გარდა ამისა, ზოგი ადამიანი ეპიზოდებს შორის გარკვეულ ემოციურ სიმპტომებს გრძნობს, თუმცა ზოგს ამ დროს არავითარი სიმპტომები არ აქვს.

ბიპოლარული აშლილობის გამომწვევი ზუსტი მიზეზი უცნობია. მის ხელშემწყობ ფაქტორებს შორის შეიძლება იყოს ტვინში არსებული ქიმიური ნივთიერებები, გარემო-ფაქტორები, ფიზიკური დაავადებები და სტრესი. კვლევის მიხედვით, მიზეზების დაახლოებით 80% გენეტიკურია.

მართალია, ბიპოლარული აშლილობა არ იკურნება, მაგრამ მისი მკურნალობის ბევრი ეფექტური გზაა ხელმისაწვდომი, უმეტესად მედიკამენტებისა და ფსიქოთერაპიის მეშვეობით. ისინი განწყობის ცვლილების ეპიზოდებთან გამკლავებაში დაგეხმარებათ, რასაც შეუძლია არა მხოლოდ თქვენი სიმპტომების, არამედ ცხოვრების ზოგადი ხარისხის გაუმჯობესებაც.

ბიპოლარული აშლილობა იშვიათი დარღვევა არაა. მეტიც, მაგალითად, აშშ-ში, მენტალური ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტის მიხედვით, ზრდასრული ადამიანების 2.8%-ს — დაახლოებით 5 მილიონ ადამიანს — ბიპოლარული აშლილობა აქვს. ის, როგორც წესი, ზრდასრული ცხოვრების ადრეულ ეტაპზე იწყება.

ბიპოლარული აშლილობის ტიპები

არსებობს ბიპოლარული აშლილობის სამი ძირითადი ტიპი: ბიპოლარული I, ბიპოლარული II და ციკლოთიმია.

ბიპოლარული I

ბიპოლარულ I-ს ახასიათებს მინიმუმ ერთი მანიაკალური (მანიის) ეპიზოდი. შეიძლება გქონდეთ ჰიპომანიაკალური (ჰიპომანიის) ეპიზოდები, რომლებიც უფრო მსუბუქია, ვიდრე მანიაკალური ეპიზოდები, ან გქონდეთ დიდი დეპრესიული ეპიზოდები მანიაკალურ ეპიზოდამდე და მას შემდეგ. ამ ტიპის ბიპოლარული აშლილობა ყველა სქესის ადამიანს თანაბრად აწუხებს.

ბიპოლარული II

ბიპოლარულ II-ის მქონე ადამიანებს აქვთ ერთი დიდი დეპრესიული ეპიზოდი, რომელიც მინიმუმ 2 კვირას გრძელდება. მათ ასევე აქვთ მინიმუმ 1 ჰიპომანიაკალური ეპიზოდი, რომელიც დაახლოებით 4 დღეს გრძელდება. 2017 წლის მიმოხილვის მიხედვით, ამ ტიპის ბიპოლარული აშლილობა უფრო მეტად ქალებშია გავრცელებული.

ციკლოთიმია

ციკლოთიმიის მქონე ადამიანებს ჰიპომანიისა და დეპრესიის ეპიზოდები აქვთ. ამ ეპიზოდების სიმპტომები უფრო ხანმოკლე და მსუბუქია, ვიდრე I და II ბიპოლარული აშლილობების მანიისა და დეპრესიის სიმპტომები. ციკლოთიმიის მქონე ადამიანების უმეტესობას ერთდროულად მხოლოდ 1 ან 2 თვის განმავლობაში აქვთ ევთიმია — წონასწორობის მდგომარეობა ეპიზოდებს შორის, როდესაც განწყობის დარღვევები არ ხდება.

დიაგნოზის განხილვისას ექიმი უფრო დეტალურად აგიხსნით, რა ტიპის ბიპოლარული აშლილობა გაქვთ. ზოგ ადამიანს განწყობის განსხვავებული სიმპტომები აქვთ, რომლებიც ჰგავს, მაგრამ ბოლომდე არ ემთხვევა ჩამოთვლილ სამ ტიპს. ამ შემთხვევაში დიაგნოზი შეიძლება იყოს:

  • სხვა განსაზღვრული ბიპოლარული ან მასთან დაკავშირებული აშლილობა

  • განუსაზღვრელი ბიპოლარული ან მასთან დაკავშირებული აშლილობა

მანია და ჰიპომანია

მანიის ეპიზოდი, ჩვეულებრივ, ამაღლებულ ემოციურობას მოიცავს. ამ დროს შეიძლება გრძნობდეთ მღელვარებას, იმპულსურობას, ეიფორიასა და ენერგიულობას. ასევე შეიძლება უფრო ფიცხი გახდეთ ან შეამჩნიოთ, რომ ფიქრები სწრაფად ენაცვლება ერთმანეთს. ზოგი ადამიანი მანიის დროს ასევე ჰალუცინაციებს ხედავს და ფსიქოზის სხვა სიმპტომებს ამჩნევს.

მანიაკალური ეპიზოდები შეიძლება მოიცავდეს ისეთ ქცევებს, რომლებიც ჩვეულზე უფრო იმპულსურია, რაც ხშირად განპირობებულია უძლეველობის ან ხელშეუხებლობის შეგრძნებით. ასეთი ტიპის ქცევის ხშირ მაგალითებს შორისაა:

  • სექსი თავდაცვის გარეშე

  • ალკოჰოლისა და ნარკოტიკების მოხმარება ან მათი მოხმარება ჩვეულზე უფრო დიდი რაოდენობით

  • მოკლე პერიოდში დიდი რაოდენობის თანხის დახარჯვა

თუმცა, იმპულსურობა და რისკებზე წასვლა ბევრი სხვა გზითაც შეიძლება გამოვლინდეს, მაგალითად:

  • სამსახურიდან უეცრად წამოსვლა

  • სამოგზაუროდ მარტო წასვლა, სხვების გაუფრთხილებლად

  • დიდი ინვესტიციის გაკეთება ახირების გამო

  • მანქანის ჩვეულზე უფრო სწრაფად ტარება, სიჩქარის ზღვრის გადაჭარბებით

  • ექსტრემალურ სპორტში მონაწილეობა, რასაც სხვა დროს, ჩვეულებრივ, არ განიხილავდით

ჰიპომანია, რომელიც ზოგადად ბიპოლარულ II-სთანაა დაკავშირებული, ბევრ იმავე სიმპტომს მოიცავს, თუმცა ისინი უფრო მსუბუქი ფორმისაა. მანიისგან განსხვავებით, ჰიპომანია, როგორც წესი, არ ქმნის პრობლემებს სკოლასა თუ სამსახურში ან ურთიერთობებში. ასევე ჰიპომანიის ეპიზოდები არ მოიცავს ფსიქოზს. ისინი შედარებით უფრო ხანმოკლეა, ვიდრე მანიის ეპიზოდები, და არ საჭიროებს საავადმყოფოში მკურნალობას.

ჰიპომანიის დროს თავს შეიძლება ძალიან პროდუქტიულად და ენერგიულად გრძნობდეთ, თუმცა განწყობაში სხვა ცვლილებები შეიძლება ვერ შეამჩნიოთ. ისინი ასევე შეიძლება ვერ შენიშნონ მათ, ვინც კარგად არ გიცნობენ, თუმცა უახლოესი ადამიანები, სავარაუდოდ, თქვენი განწყობისა და ენერგიის ცვლილებას შეამჩნევენ.

წყარო: Society of Advancement of Psychotherapy

დიდი დეპრესიის ეპიზოდები

განწყობის „დადაბლებამ“ შეიძლება მძინარების, უმოტივაციობისა და სევდის გრძნობა გაგიჩინოთ. ბიპოლარულ აშლილობასთან დაკავშირებული დიდი დეპრესიის ეპიზოდები ქვემოთ ჩამოთვლილი სიმპტომებიდან მინიმუმ 5-ს მოიცავს:

  • ხანგრძლივი „დადაბლებული“ განწყობა, რომელიც გამოიხატება ღრმა მწუხარების, უიმედობის ან სიცარიელის გრძნობით

  • ენერგიის დაკარგვა

  • ჩვეულზე უფრო შენელებულობის შეგრძნება ან მუდმივი მოუსვენრობა

  • ინტერესის დაკარგვა იმ აქტივობებში, რომლებიც ერთ დროს გსიამოვნებდათ

  • ზედმეტად ცოტა ან ზედმეტად ბევრი ძილის პერიოდები

  • დანაშაულის ან უსარგებლობის შეგრძნება

  • ყურადღების გაფანტულობა და გადაწყვეტილებების მიღების გართულება

  • სიკვდილზე ან თვითმკვლელობაზე ფიქრი

  • მადის ან წონის ცვლილებები

ბიპოლარული აშლილობის მქონე ბევრ ადამიანს აქვს დიდი დეპრესიის ეპიზოდები, თუმცა ყველას — არა. იმის მიხედვით, თუ რა ტიპის ბიპოლარული აშლილობა გაქვთ, შეიძლება დეპრესიის მხოლოდ რამდენიმე სიმპტომი გაწუხებდეთ — დიდი დეპრესიის ეპიზოდისთვის სრული ხუთი სიმპტომის ქონა აუცილებელი არაა.

ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ზოგჯერ (მაგრამ არა — ყოველთვის) მანიის დროს არსებული ეიფორია შეიძლება სასიამოვნო იყოს. როცა მანიის მკურნალობას დაიწყებთ, მისი თანმდევი უსიმპტომო განწყობა შეიძლება უფრო მეტად „დადაბლებულს“, ანუ დეპრესიის პერიოდისას ჰგავდეს, ვიდრე განწყობის ტიპურ, ჩვეულებრივ მდგომარეობას.

მართალია, ბიპოლარულმა აშლილობამ შეიძლება დეპრესიული განწყობა გამოიწვიოს, მაგრამ ბიპოლარულ აშლილობასა და დეპრესიას ერთი დიდი განსხვავება აქვთ — ბიპოლარული აშლილობის დროს „ამაღლებული“ და „დადაბლებული“ პერიოდები გექნებათ, დეპრესიის შემთხვევაში კი თქვენი განწყობა და ემოციები ყოველთვის „დადაბლებული“ იქნება, სანამ არ იმკურნალებთ.

ბიპოლარული აშლილობის სიმპტომები

ბიპოლარული აშლილობის დიაგნოზისთვის მანიის ან ჰიპომანიის მინიმუმ ერთი პერიოდი უნდა გქონდეთ გამოცდილი.

ორივე მათგანი მოიცავს აღტაცების, იმპულსურობისა და დიდი ენერგიის შეგრძნებებს, თუმცა ჰიპომანია უფრო მსუბუქია, ვიდრე მანია. მანიის სიმპტომებმა შეიძლება თქვენს ყოველდღიურობაზე იმოქმედოს და სახლსა თუ სამსახურში პრობლემები შეგიქმნათ. ჰიპომანიის სიმპტომები, როგორც წესი, ამას არ იწვევს.

ბიპოლარული აშლილობის მქონე ზოგ ადამიანს ასევე დიდი დეპრესიის ეპიზოდები აქვს. ეს სამი მთავარი სიმპტომი — მანია, ჰიპომანია და დეპრესია — ბიპოლარული აშლილობის ძირითადი მახასიათებლებია. სხვადასხვა ტიპის ბიპოლარულ აშლილობას ამ სიმპტომების სხვადასხვა კომბინაცია ახასიათებს.

ბიპოლარული I-ის სიმპტომები

ბიპოლარულ I-ს ახასიათებს:

  • მანიის მინიმუმ 1 ეპიზოდი, რომელიც მინიმუმ 1 კვირას გრძელდება

  • სიმპტომები, რომლებიც ყოველდღიურ ფუნქციონირებაზე მოქმედებს

  • სიმპტომები, რომლებიც არ უკავშირდება ფიზიკური თუ მენტალური ჯანმრთელობის სხვა პრობლემას ან ნივთიერების მოხმარებას

შესაძლოა, ასევე გქონდეთ ფსიქოზის სიმპტომები, ან მანია და დეპრესია ერთდროულად (ცნობილია, როგორც შერეული მახასიათებლები). ამ სიმპტომებმა კიდევ უფრო მეტად შეიძლება იმოქმედოს თქვენს ცხოვრებაზე. თუკი ისინი გაწუხებთ, უმჯობესია დახმარებისთვის პროფესიონალს მიმართოთ, რაც შეიძლება მალე.

მართალია, ბიპოლარული I-ის დიაგნოზისთვის აუცილებელი არაა ადამიანს ჰიპომანიის ან დეპრესიის ეპიზოდები ჰქონდეს, თუმცა ხშირად ამ დიაგნოზის მქონეებს ეს სიმპტომებიც აქვთ.

ბიპოლარული II-ის სიმპტომები

ბიპოლარულ II-ს ახასიათებს:

  • ჰიპომანიის მინიმუმ 1 ეპიზოდი, რომელიც 4 ან მეტ დღეს გრძელდება და მოიცავს ჰიპომანიის 3 ან მეტ სიმპტომს

  • ჰიპომანიასთან დაკავშირებული განწყობისა და ჩვეული ფუნქციების ცვლილებები, რომლებსაც სხვები ამჩნევენ, თუმცა რომლებიც აუცილებლად არ მოქმედებს თქვენს ყოველდღიურობაზე

  • დიდი დეპრესიის მინიმუმ 1 ეპიზოდი, რომელიც 2 კვირას ან მეტხანს გრძელდება

  • დიდი დეპრესიის მინიმუმ 1 ეპიზოდი, რომელიც დეპრესიის 5 ან მეტ ისეთ სიმპტომს მოიცავს, რომელიც დიდ გავლენას ახდენს თქვენს ყოველდღიურობაზე

  • სიმპტომები, რომლებიც არ უკავშირდება ფიზიკური თუ მენტალური ჯანმრთელობის სხვა პრობლემას ან ნივთიერების მოხმარებას

ბიპოლარულ II-ს ასევე შეიძლება ახასიათებდეს ფსიქოზის სიმპტომები, თუმცა მხოლოდ დეპრესიის ეპიზოდის დროს. ასევე შეიძლება გაწუხებდეთ შერეული განწყობის ეპიზოდები, რაც დეპრესიისა და ჰიპომანიის სიმპტომების ერთდროულად ქონას გულისხმობს.

მიუხედავად ამისა, ბიპოლარული II-ის დროს მანია არ გაწუხებთ. თუკი მანიაკალური ეპიზოდი გაქვთ, სავარაუდოდ, ბიპოლარული I-ის დიაგნოზს მიიღებთ.

წყარო: Joblist

ციკლოთიმიის სიმპტომები

ციკლოთიმიის დიაგნოზისთვის საჭიროა:

  • ჰიპომანიაკალური სიმპტომების პერიოდები და დეპრესიის სიმპტომების პერიოდები, არარეგულარულად, 2 წლის (ბავშვებისა და მოზარდების შემთხვევაში 1 წლის) ან მეტი ხნის განმავლობაში

  • სიმპტომები, რომლებიც ბოლომდე არასდროს არ აკმაყოფილებს ჰიპომანიის ან დეპრესიის ეპიზოდის კრიტერიუმებს

  • სიმპტომები, რომლებიც 2-წლიანი შუალედის ნახევრის განმავლობაში მაინც გაქვთ და რომლებიც ერთდროულად 2 თვეზე მეტხანს არასდროს ქრება

  • სიმპტომები, რომლებიც არ უკავშირდება ფიზიკური თუ მენტალური ჯანმრთელობის სხვა პრობლემას ან ნივთიერების მოხმარებას

  • ძლიერ შემაწუხებელი სიმპტომები, რომლებიც ყოველდღიურ ცხოვრებაზე მოქმედებს

ციკლოთიმიას ცვალებადი განწყობის სიმპტომები ახასიათებს. ეს სიმპტომები შეიძლება უფრო მსუბუქი იყოს, ვიდრე ბიპოლარული I-ისა და II-ის. მიუხედავად ამისა, ისინი, როგორც წესი, უფრო დიდხანს გრძელდება, ამიტომაც ციკლოთიმიის შემთხვევაში უსიმპტომობის უფრო ხანმოკლე პერიოდები გექნებათ.

ციკლოთიმიის დროს ჰიპომანიას თქვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე შეიძლება დიდი გავლენა არ ჰქონდეს, თუმცა დეპრესია შეიძლება ბევრად უფრო შემაწუხებელი იყოს, თუნდაც თქვენი სიმპტომები დიდი დეპრესიის ეპიზოდს არ შეესაბამებოდეს.

თუკი ოდესმე საკმარისად ბევრი სიმპტომი გექნებათ საიმისოდ, რომ მათ ჰიპომანიაკალური ან დეპრესიული ეპიზოდის კრიტერიუმები დააკმაყოფილონ, თქვენი დიაგნოზი, სავარაუდოდ, ბიპოლარული აშლილობის სხვა ტიპზე ან დიდ დეპრესიაზე შეიცვლება, სიმპტომების მიხედვით.

ბიპოლარული აშლილობის სიმპტომები ქალებსა და კაცებში

ბიპოლარული აშლილობა ქალებსა და კაცებში დაახლოებით თანაბრად გვხვდება. მიუხედავად ამისა, აშლილობის მთავარი სიმპტომები შეიძლება განსხვავდებოდეს, რაც დამოკიდებულია როგორც დაბადებისას მინიჭებულ სქესზე, ისე გენდერზე.

ბიპოლარული აშლილობის მქონე ქალებს დიაგნოზს, როგორც წესი, ცხოვრების უფრო გვიანდელ ეტაპზე უსვამენ, ხშირად 20-იანი ან 30-იან წლების ასაკში. ზოგ შემთხვევაში მათ შეიძლება სიმპტომები პირველად ორსულობის დროს ან მშობიარობის შემდეგ შენიშნონ. ასევე ქალებში უფრო ხშირია ბიპოლარული II, ვიდრე ბიპოლარული I.

გარდა ამისა, ბიპოლარული აშლილობის მქონე ქალებისთვის უფრო მეტადაა დამახასიათებელი:

  • მანიის უფრო სუსტი ეპიზოდები

  • უფრო მეტი დეპრესიული ეპიზოდი, ვიდრე მანიაკალური ეპიზოდი

  • სწრაფი წრებრუნვა, ანუ მანიისა და დეპრესიის 4 ან უფრო მეტი ეპიზოდი წელიწადში

  • უფრო მეტი თანამოარსებე ჯანმრთელობის პრობლემა

ბიპოლარული აშლილობის მქონე ქალებში ასევე უფრო ხშირია ე.წ. „შებრუნება“ — აშლილობის რეციდივი, ხელახალი გამწვავება — რაც ნაწილობრივ მენსტრუაციასთან, ორსულობასა და მენოპაუზასთან დაკავშირებული ჰორმონალური ცვლილებებითაა განპირობებული. ბიპოლარული აშლილობის შემთხვევაში, „შებრუნება“ ნიშნავს განწყობის ეპიზოდის ქონას მას შემდეგ, რაც დიდი ხანია ეს აღარ მომხდარა.

მეორე მხრივ, კაცების შემთხვევაში, როგორც წესი:

  • დიაგნოზი ცხოვრების უფრო ადრეულ ეტაპზე ისმევა;

  • ეპიზოდები უფრო იშვიათი, მაგრამ უფრო მძიმეა, განსაკუთრებით მანიაკალური ეპიზოდები;

  • უფრო სავარაუდოა ადიქციის (ნივთიერებაზე დამოკიდებულების) ქონაც;

  • მანიის ეპიზოდების დროს შეიმჩნევა უფრო მეტი აგრესია.

სიმპტომები ბავშვებსა და მოზარდებში

ბავშვებსა და მოზარდებში ბიპოლარული აშლილობის სიმპტომების იდენტიფიცირება ზოგჯერ რთულია. ხშირად არც ისე მარტივია იმის დადგენა, ბავშვს ჩვეულებრივი ამაღლებული და დადაბლებული განწყობის ცვლილებები აქვს, სიმპტომები რაიმე სტრესის ან ტრავმის შედეგია თუ რომელიმე მენტალური ჯანმრთელობის რომელიმე სხვა პრობლემაზე მიანიშნებს.

ბავშვებსა და მოზარდებს შეიძლება ჰქონდეთ გამოკვეთილი დიდი დეპრესიის ან მანიაკალური თუ ჰიპომანიაკალური ეპიზოდები, თუმცა მათი კანონზომიერება შეიძლება განსხვავდებოდეს ზრდასრული ადამიანისთვის დამახასიათებლისგან. გარდა ამისა, ეპიზოდების დროს განწყობა შეიძლება ძალიან სწრაფად შეიცვალოს, ზოგ ბავშვს კი ეპიზოდებს შორის აქვს პერიოდები, როდესაც განწყობის სიმპტომები არ ფიქსირდება.

ბავშვებსა და თინეიჯერებში ბიპოლარული აშლილობის ყველაზე აშკარა ნიშანია განწყობის ისეთი ძლიერი ცვლილებები, რომლებიც განსხვავდება ჩვეული ცვლილებებისგან.

რა შემთხვევაში მივიდეთ ექიმთან?

განწყობის უკიდურეს ფორმებს შორის მონაცვლეობის მიუხედავად, ბიპოლარული აშლილობის მქონე ადამიანები ხშირად ვერ ატყობენ, რამდენად მოქმედებს მათი ემოციური არასტაბილურობა მათ და მათ გარშემომყოფთა ცხოვრებაზე, რის გამოც ისინი იშვიათად იწყებენ მკურნალობას.

შესაძლოა, ბიპოლარული აშლილობის მქონე ზოგი ადამიანის მსგავსად, თქვენც გსიამოვნებდეთ ეიფორიის შეგრძნება და უფრო მეტი პროდუქტიულობის ციკლები, თუმცა ამ ეიფორიას ყოველთვის თან სდევს ემოციური ვარდნა, რომელიც დეპრესიაში ჩაგაგდებთ და შეიძლება ფინანსური, სამართლებრივი ან ურთიერთობის პრობლემებიც გამოიწვიოს.

თუკი დეპრესიის ან მანიის რაიმე სიმპტომები გაქვთ, გაესაუბრეთ თქვენს პირად ექიმს ან მენტალური ჯანმრთელობის პროფესიონალს — ფსიქოთერაპევტს ან ფსიქიატრს. ბიპოლარული აშლილობის სიმპტომები უყურადღებოდ დატოვების შემთხვევაში თავისით არ გაუმჯობესდება, გამოცდილი პროფესიონალი კი ამ სიმპტომების მართვაში დაგეხმარებათ.

გამოყენებული წყაროები:

მთავარი სურათი: Columbus Recovery Center

წყარო

ბიპოლარული აშლილობა — მკურნალობა და რჩევები

მიერ
admin
-
0
#image_title

ბიპოლარული აშლილობა მენტალური ჯანმრთელობის ქრონიკული პრობლემაა, რომელსაც მთელი ცხოვრების განმავლობაში სჭირდება მართვა. ის მთლიანად არ იკურნება, თუმცა მისი სიმპტომების სამართავად რამდენიმე გზაა ხელმისაწვდომი, რომლებიც პიროვნების გუნება-განწყობის სტაბილიზაციაზე ფოკუსირდება.

მკურნალობის მეთოდებს შორისაა მედიკამენტები, ფსიქოთერაპია და ცხოვრების წესის ცვლილება. დადებითი ეფექტი შეიძლება ჰქონდეს ასევე ბუნებრივ სამკურნალო საშუალებებს. მკურნალობის დახმარებით პაციენტმა შეიძლება მოახერხოს სიმპტომების მართვა, ზოგჯერ კი სიმპტომებისგან თავისუფალი პერიოდებიც ჰქონდეს.

მედიკამენტები

მედიკამენტებით მკურნალობა ერთ-ერთი საკვანძოა ბიპოლარულ აშლილობასთან გასამკლავებლად. რეკომენდებულ მედიკამენტებს შორისაა:

  • განწყობის სტაბილიზატორები, მაგალითად, ლითიუმი (ლითობიდი)

  • ანტიფსიქოზური პრეპარატები, მაგალითად, ოლანზაპინი (ზიპრექსა)

  • ანტიდეპრესანტი-ანტიფსიქოზურები, მაგალითად, ფლუოქსეტინ-ოლანზაპინი (სიმბიაქსი)

  • ბენზოდიაზეპინი — შფოთვის საწინააღმდეგო მედიკამენტი მოკლევადიანი მკურნალობისთვის

► მედიკამენტების მიღება დაუშვებელია ექიმის დანიშნულების გარეშე.

გვერდითი მოვლენები დამოკიდებულია მიღებულ მედიკამენტებზე. მათ შორის ყველაზე ხშირია წონაში მატება, მეტაბოლიზმის დარღვევა, სედაცია (დამამშვიდებლების მოქმედება) და აკათისია (მოუსვენრობა). გარკვეულ მედიკამენტებზე რეაქციას ასევე შეიძლება თან ახლდეს დიარეა (ფაღარათი) და გულისრევა, ასევე ჰორმონალური და მეტაბოლური პრობლემების უფრო მაღალი რისკი.

ფსიქოთერაპია

ფსიქოთერაპიაში ბევრი სხვადასხვა ტექნიკა არსებობს ბიპოლარულ აშლილობასთან გასამკლავებლად საჭირო უნარ-ჩვევების გამოსამუშავებლად. ფსიქოთერაპიას, როგორც წესი, მედიკამენტებსა და სხვა სამკურნალო პროცესებთან ერთად მიმართავენ. რეკომენდებულ თერაპიულ მიდგომებს შორისაა:

კოგნიტიურ-ბიჰევიორული თერაპია

კოგნიტიურ-ბიჰევიორული თერაპია (CBT) ლაპარაკის თერაპიის ფორმაა, რომელიც საზიანო ფიქრებისა და არასასურველი ქცევების ამოცნობასა და შეცვლაში გეხმარებათ. ამგვარი ფსიქოთერაპია იძლევა უსაფრთხო გარემოს, რომელშიც საკუთარ სიმპტომებზე და მათ მართვაზე შეიძლება საუბარი. ფსიქოლოგი ასევე შეიძლება დაგეხმაროთ:

  • ფიქრის პატერნების უკეთ გაგებაში;

  • არაკომფორტული და შემაწუხებელი ემოციების გარდაქმნაში;

  • სიმპტომებთან გამკლავების უკეთესი სტრატეგიების სწავლასა და დანერგვაში.

ფსიქოგანათლება

ფსიქოგანათლება არის მიდგომა, რომელიც პრობლემისა და მისი მკურნალობის შესახებ უფრო მეტი ცოდნის მიღებაზე ფოკუსირდება. ეს ცოდნა შეიძლება ძალიან დაგეხმაროთ თქვენ და თქვენს გარშემომყოფებს, რათა მალევე ამოიცნოთ განწყობის ცვლილების სიმპტომები და უფრო ეფექტურად მართოთ ისინი.

ინტერპერსონალური და სოციალური რიტმის თერაპია

ინტერპერსონალური და სოციალური რიტმის თერაპია (IPSRT) ფოკუსირდება ყოველდღიური ჩვევების — მაგალითად, ძილის, კვებისა და ვარჯიშის — რეგულაციაზე. არარეგულარულობამ და ძილის ნაკლებობამ შეიძლება გააუარესოს ბიპოლარული აშლილობის სიმპტომები, ამიტომ ამ ყოველდღიური საბაზისო ასპექტების დაბალანსებამ შეიძლება ხელი შეუწყოს მანიისა და დეპრესიის ეპიზოდების შემცირებასა და სიმპტომების შემსუბუქებას.

► წლების განმავლობაში ზემოთ ჩამოთვლილი თერაპიებიდან თქვენზე დადებითად შეიძლება იმოქმედოს რომელიმემ ან ყველამ. მიეცით საკუთარ თავს იმის დრო, რომ იპოვოთ ფსიქოლოგი, რომელთანაც კომფორტულად იგრძნობთ თავს.

წყარო: Self

სხვა ვარიანტები

თუკი ფსიქოთერაპია და მედიკამენტები სიმპტომებთან გამკლავებაში ვერ დაგეხმარათ, რეკომენდებულია სხვა პროცედურებიც, მათ შორის:

  • ელექტროკონვულსიური თერაპია (ECT), რომლის დროსაც ტვინში იგზავნება ელექტრული მუხტები. მას ყველაზე ხშირად მაშინ მიმართავენ, როდესაც სწრაფი რეაგირებაა საჭირო;

  • ტრანსკრანიალური მაგნიტური სტიმულაცია (TMS) უფრო ახალი, არაინვაზიური თერაპიაა, რომელიც დეპრესიასთან დაკავშირებული ნერვული უჯრედების სტიმულაციისთვის მაგნიტურ ენერგიას იყენებს;

  • სინათლის თერაპია, რომელიც, როგორც წესი, დილით სახლში სინათლეზე ყოფნას გულისხმობს. სინათლის თერაპია ზოგჯერ სასარგებლოა ბიპოლარული აშლილობის სიმპტომების შესამსუბუქებლად, განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომლებსაც დეპრესია სეზონურად (ზამთარში) აწუხებთ. დოზირება და სიხშირე კარგად დადგენილი არ არის.

გარდა ამისა, რეკომენდებულია ცხოვრების სტილის შეცვლა სტრესის ფაქტორების შესამცირებლად, რაც შეიძლება მოიცავდეს:

  • ძილის წამლებს ძილის რეჟიმის დასარეგულირებლად;

  • ვიტამინებსა და საკვებ დანამატებს</strong>;

  • აკუპუნქტურას — ძველი ჩინური ფიზიოთერაპიული მეთოდი, რომლის დროსაც ხდება ნემსებით კანის სპეციფიკური წერტილების სტიმულირება;

  • რეგულარულ ვარჯიშს, მათ შორის ძუნძულს, სირბილს, ცურვას;

  • სტრესის შემამცირებელ აქტივობებს, მაგალითად, თვითგაცნობიერების (Mindfulness) ტექნიკებსა და მედიტაციას;

  • თვითმენეჯმენტს, მაგალითად, მედიკამენტებზე ჩანაწერების კეთებას, შეხსენებების დაყენებას და მანიისა და დეპრესიის სიმპტომების დასაწყისების ამოცნობის სწავლას.

მანიის ან დეპრესიის მძიმე შემთხვევებს შეიძლება ჰოსპიტალიზაციაც დასჭირდეს.

ბუნებრივი სამკურნალო საშუალებები ბიპოლარული აშლილობის წინააღმდეგ

ბიპოლარული აშლილობის სიმპტომებთან ბრძოლაში დახმარება ზოგიერთ ბუნებრივ სამკურნალო საშუალებასაც შეუძლია. სხვა მედიკამენტებსა და თერაპიასთან ერთად ამ საშუალებებს განწყობის სტაბილიზების ხელშეწყობა შეუძლიათ:

  • ომეგა-3. 2016 წლის კვლევის მიხედვით, ომეგა-3-ს ბიპოლარული I-ის სიმპტომების შემსუბუქება შეუძლია. 2012 წლის კვლევის მიხედვით კი, ის განსაკუთრებით სასარგებლოა დეპრესიის სიმპტომებთან გასამკლავებლად.

  • ვარდისფერი როდიოლა (ოქროს ფესვი). 2013 წლის კვლევის თანახმად, ამ მცენარეს შეუძლია საშუალო სიმწვავის დეპრესიის დაძლევის ხელშეწყობა.

  • S-ადენოზილმეთიონინი (SAMe). SAMe არის ამინომჟავური დანამატი, რომელსაც დიდი დეპრესიისა და განწყობის სხვა აშლილობების სიმპტომების შემსუბუქება შეუძლია.

► გაითვალისწინეთ: ამ სამკურნალო საშუალებების მიღებამდე აუცილებლად უნდა გაესაუბროთ თქვენს პირად ექიმსა თუ ფსიქიატრს. ზოგ შემთხვევაში მათ შეიძლება ხელი შეუშალონ სხვა მედიკამენტების მოქმედებას.

გამომწვევი მიზეზები და რისკ-ფაქტორები

ბიპოლარული აშლილობა საკმაოდ გავრცელებული მენტალური პრობლემაა, თუმცა ექსპერტებმა ჯერ კიდევ არ იციან, ზუსტად რა იწვევს მას. ზოგიერთ შესაძლო მიზეზს შორისაა:

  • გენეტიკა — თუკი თქვენს მშობელს ან დედმამიშვილს ბიპოლარული აშლილობა აქვს, უფრო მაღალია იმის რისკი, რომ ის თქვენც გექნებათ. თუმცა, გაითვალისწინეთ, რომ ადამიანთა უმეტესობას, ვისაც ოჯახში ბიპოლარული აშლილობის ისტორია აქვს, ის არ უვითარდება.

  • ტვინი — თქვენი ტვინის სტრუქტურამ შეიძლება ბიპოლარული აშლილობის განვითარების რისკზე იმოქმედოს. ტვინის ქიმიურ მოქმედებაში არსებულმა არარეგულარულობამ ან თქვენი ტვინის სტრუქტურამ თუ ფუნქციებმა შეიძლება ეს რისკი გაზარდოს.

  • გარემო-ფაქტორები — ბიპოლარული აშლილობის რისკს მხოლოდ სხეული არ ზრდის. მასზე შეიძლება გარემო-ფაქტორებმაც იმოქმედოს, მათ შორის უკიდურესმა სტრესმა, ტრავმულმა გამოცდილებამ ან ფიზიკური ჯანმრთელობის პრობლემამ.

შეიძლება თუ არა ბიპოლარული აშლილობის პრევენცია?

როგორც კი განწყობის ეპიზოდები დაგეწყებათ, მათი სიმწვავისა და გამეორების შანსის შესამცირებლად გარკვეული ნაბიჯების გადადგმა შეგიძლიათ. თუმცა ჯერჯერობით შეუძლებელია განწყობის ეპიზოდების მთლიანად და ყოველთვის პრევენცია, ასევე უშუალოდ აშლილობის განვითარებისთვის ხელის შეშლა. სამომავლო კვლევების მეშვეობით შეიძლება უფრო მეტი გავიგოთ ბიპოლარული აშლილობის გამომწვევი მიზეზების შესახებ და ეს მკვლევრებს მისი პრევენციის პოტენციური გზების პოვნაში დაეხმაროს.

ხშირი თანამოარსებე პრობლემები

ბიპოლარული აშლილობის მქონე ადამიანებს ზოგჯერ მენტალური ჯანმრთელობის სხვა პრობლემებიც აქვთ. 2019 წლის კვლევის მიხედვით, მათ შორის ყველაზე ხშირია შფოთვითი აშლილობები. ბიპოლარულ აშლილობასთან ხშირად თანამოარსებე სხვა პრობლემებს შორისაა ასევე:

► ამ პრობლემების სიმპტომები შეიძლება უფრო მწვავე იყოს თქვენი განწყობის მდგომარეობის მიხედვით. მაგალითად, შფოთვა უფრო ხშირია დეპრესიასთან ერთად, ადიქცია კი — მანიასთან ერთად.

თუკი ბიპოლარული აშლილობა გაქვთ, ასევე შეიძლება უფრო მაღალი იყოს იმის ალბათობა, რომ ჯანმრთელობის სხვა პრობლემები გაგიჩნდებათ, მათ შორის:

  • შაკიკი;

  • გულის პრობლემები;

  • დიაბეტი;

  • ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემები.

რჩევები ბიპოლარულ აშლილობასთან გასამკლავებლად

თუკი ბიპოლარული აშლილობის სიმპტომები შენიშნეთ, კარგი იქნება, თუ ფსიქიატრს ან ფსიქოლოგს გაესაუბრებით, რაც შეიძლება სწრაფად. ამავენაირად, თუკი თქვენს მეგობარს ან ძვირფას ადამიანს აქვს იგივე სიმპტომები, შეეცადეთ, ხელი შეუწყოთ, რომ ექიმთან მივიდეს. კარგი იქნება თუ აგრძნობინებთ, რომ მისი გესმით და თქვენი მხარდაჭერის იმედი შეუძლია ჰქონდეს.

ცხოვრება ბიპოლარულ აშლილობასთან ერთად

მკურნალობას განწყობის ეპიზოდებით გამოწვეული სიმპტომების მართვაში დახმარება შეუძლია. შეგიძლიათ შეკრათ „ზრუნვის გუნდი“ იმ ადამიანებისა, ვინც მკურნალობაში დაგეხმარებათ, მათ შორის:

  • თქვენი პირადი ექიმი;

  • ფსიქიატრი, რომელიც მედიკამენტებს განგისაზღვრავთ;

  • ფსიქოლოგი, რომელთანაც ისაუბრებთ;

  • სხვა პროფესიონალები და სპეციალისტები, მაგალითად, აკუპუნქტურის ან მასაჟის სპეციალისტი;

  • ბიპოლარული აშლილობის მქონე სხვა ადამიანები ან მეგობრები, რომლებსაც საკუთარ გამოცდილებასა და ემოციებს გაუზიარებთ.

წყარო: Self

შესაძლოა, მკურნალობის რამდენიმე მეთოდის ცდა მოგიწიოთ, სანამ თქვენთვის შესაფერისს იპოვით. მედიკამენტები ყველა ადამიანზე ერთნაირად არ მოქმედებს. ამავენაირად, ზოგისთვის ფსიქოთერაპია სასარგებლოა, მაგრამ სხვებს პროგრესის მიღწევაში დიდად ვერ ეხმარება.

ყოველთვის უმჯობესია, თქვენს გუნდს ღიად ესაუბროთ იმაზე, თუ რომელი მეთოდი მუშაობს თქვენს შემთხვევაში და რომელი — არა. თუკი რაიმე არ გეხმარებათ ან, სულაც, უარეს მდგომარეობაში გაყენებთ, არ მოგერიდოთ მათთვის ამის ღიად თქმა. თქვენი მენტალური ჯანმრთელობა მნიშვნელოვანია და თქვენმა გუნდმა ყოველთვის უნდა დაგიჭიროთ მხარი სწორი მიდგომის პოვნაში.

გარდა ამისა, ძალიან მნიშვნელოვანია საკუთარი თავის თანაგრძნობაც. გახსოვდეთ, რომ ბიპოლარული აშლილობა, ისევე როგორც მენტალური ჯანმრთელობის ნებისხმიერი სხვა პრობლემა, თქვენი არჩევანით არ მომხდარა. ის არ გამოუწვევია რამეს, რაც გააკეთეთ ან არ გააკეთეთ.

► ნორმალურია (და საკმაოდ ხშირია), თუ იმედგაცრუებას გრძნობთ, როცა მკურნალობა არ მუშაობს. სცადეთ, უფრო მოთმინებით მიუდგეთ ამ პროცესს და გაგებით მოექეცით საკუთარ თავს ახალი მეთოდების შესწავლისას.

ბიპოლარული აშლილობა და ურთიერთობები

ბიპოლარულმა აშლილობამ შეიძლენა ნებისმიერ ურთიერთობაზე იმოქმედოს, თუმცა მისი ეფექტები ყველაზე შესამჩნევი ახლო ურთიერთობებში იქნება, მაგალითად, ოჯახის წევრებსა და რომანტიკულ პარტნიორებთან.

როდესაც ბიპოლარული აშლილობა გაქვთ, ურთიერთობების ხელშესაწყობად ერთ-ერთი საუკეთესო გზა გულწრფელობაა. თქვენს პრობლემაზე ღიად საუბარმა შეიძლება უკეთ გააგებინოს თქვენთვის ძვირფას ადამიანებს თქვენი სიმპტომები და ის, თუ როგორ შეუძლიათ თქვენი დახმარება.

შეგიძლიათ რამდენიმე საბაზისო დეტალით დაიწყოთ, მათ შორის:

  • რამდენი ხანია, რაც ბიპოლარული აშლილობა გაწუხებთ;

  • როგორ მოქმედებს თქვენზე დეპრესიის ეპიზოდები;

  • როგორ მოქმედებს თქვენზე მანიის ეპიზოდები;

  • რა მკურნალობის გზებს მიმართავთ, მათ შორის თერაპია, მედიკამენტები და გამკლავების სტრატეგიები;

  • რისი გაკეთება შეუძლიათ სხვებს თქვენს დასახმარებლად.

მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ შეგიძლიათ ჯანსაღი რომანტიკული ურთიერთობის ქონა. საუკეთესო შედეგისთვის მიჰყევით თქვენი მკურნალობის გეგმას და ღიად ეკონტაქტეთ თქვენს პარტნიორს. თუკი მძიმე ეპიზოდი გაქვთ და სიმპტომებთან გამკლავება გიჭირთ, არ მოგერიდოთ ამის პარტნიორისთვის თქმა და დახმარების თხოვნა, თუკი საჭიროა. მაგალითად, თუკი დეპრესიის ეპიზოდი გაქვთ და სახლიდან გასვლა არ გსურთ, აუხსენით ეს თქვენს პარტნიორს ნაცვლად იმისა, რომ სხვა რამ მოიმიზეზოთ სახლში დასარჩენად.

► მართალია, ბიპოლარულ აშლილობასთან ერთად ცხოვრება გარკვეულ გამოწვევებთანაა დაკავშირებული, მაგრამ მკურნალობის გეგმის მიყოლას, საკუთარ თავზე რეგულარულად ზრუნვასა და ძვირფასი ადამიანების მხარდაჭერას შეიძლება ძალიან დიდი დადებითი ეფექტი ჰქონდეს თქვენს კეთილდღეობაზე და აშლილობის სიმპტომები მინიმუმამდე დაიყვანოს.

სექსუალური ფანტაზიები და ფეტიშები — რა უნდა გვესმოდეს?

მიერ
admin
-
0
#image_title

სექსუალურ ფანტაზიების ქონა ჩვეულებრივი ამბავია. ჩვენი ფანტაზიების შინაარსი იმ სიტუაციების, ნივთებისა და მახასიათებლების გარშემო ტრიალებს, რომლებიც აღგვაგზნებს, და მათი შთაგონებით უამრავი სიტუაციის წარმოდგენა შეიძლება, ძალიან ჩვეულებრივის თუ უჩვეულოსი.

საკუთარ სექსუალურ საჭიროებებსა და სურვილებს ყველა ვერ იაზრებს. მისივე ფანტაზიებმა ადამიანი შეიძლება გააოცოს, შეარცხვინოს ან უარყოფის სურვილი გაუჩინოს, განსაკუთრებით თუ მას წლების განმავლობაში ასწავლეს ან ჩააგონეს, რომ ფანტაზიების ქონა არაჯანსაღი ან არასწორია.

მიუხედავად ამისა, ჩვენ თავად არ ვირჩევთ საკუთარ სექსუალურ საჭიროებებსა და სურვილებს და ის ფანტაზიები, რომლებიც გვაქვს, მაგრამ თანხვედრაში არ არის ჩვენს მორალურ კომპასთან, ავტომატურად სულაც არ ნიშნავს, რომ სექსის გარეთ, რეალურ ცხოვრებაშიც მსგავსად მოვიქცეოდით.

ფანტაზია თუ ფეტიში?

სექსუალურ ფანტაზიებთან პირდაპირ თუ ირიბად დაკავშირებული სიტყვები პოპ-კულტურაში ერთმანეთის სინონიმებად გამოიყენება — თუმცა, ხშირად არასწორად. ეს ნაწილობრივ შეიძლება იმის ბრალი იყოს, რომ ამ თემებს დიდი ტაბუ ადევს, რაც ხელს გვიშლის, რომ შესაბამის ტერმინოლოგიაში გავერკვეთ.

  • სექსუალური ფანტაზია გულისხმობს იმის წარმოდგენას, რაც აღმგზნებ ელემენტებს შეიცავს. ფანტაზიები შეიძლება იყოს ერთჯერადი ან განმეორებითი, უეცარი ან მართვადი.

  • ე.წ. „ქინქი“ (ინგლ. Kink; აღნიშნავს „უცნაურობას“) არის ისეთი ნივთი, სიტუაცია ან მახასიათებელი, რომელიც ადამიანისთვის მუდმივად ეროტიკულია. ეს სიტყვა ასევე გამოიყენება (ზოგჯერ არასტანდარტული) სექსუალური აქტივობების, პრეფერენციებისა და ორიენტაციების აღსანიშნად.

  • ფეტიში არის ისეთი ნივთი, სიტუაცია ან მახასიათებელი, რომელიც ადამიანისთვის არა მხოლოდ მუდმივად ეროტიკულია, არამედ აუცილებელიცაა სექსუალური სიამოვნების მისაღებად — ფეტიშის მქონე ადამიანებს არ შეუძლიათ სექსუალური სიამოვნების მიღება, თუკი პროცესში მათი ფეტიში არ იქნება ჩართული.

  • პარაფილია არის ძლიერი სექსუალური აღგზნება ისეთი ნივთის, სიტუაციის ან მახასიათებლის საპასუხოდ, რომელიც, ჩვეულებრივ, სექსთან არ არის დაკავშირებული; მაგალითად, ნათურა ან მშენებლობის ხმა.

ადამიანებს შეიძლება ძალიან სხვადასხვანაირი დამოკიდებულება ჰქონდეთ საკუთარი პრეფერენციებისა და სურვილების მიმართ, განსაკუთრებით თუ ისინი უჩვეულო ან ტაბუდადებულია. ზოგი ადამიანი მთელი ცხოვრების განმავლობაში მალავს ან თრგუნავს თავის სურვილებს, სხვები კი მათ ხელშეწყობასა და სიამოვნების მიღებას არჩევენ — ხშირად ისეთი თანამოაზრეების პოვნით, რომლებსაც იგივე სურვილები აქვთ.

მართალია, ბევრის აზრით ადამიანთა ეს ერთობები ზედმეტად თავისუფლებისმოყვარულია, თუმცა, რეალურად, ბევრი ასეთი თემი თავდაჭერილობითა და პატივისცემით გამოირჩევა. ისინი გვერდში უდგანან და რჩევებით ეხმარებიან იმ ადამიანებს, რომლებიც საკუთარი თავის აღმოჩენის გზას გადიან და სხვაგან მხარდაჭერას ვერ იპოვიდნენ. მიუხედავად ამისა, სიფრთხილე საჭიროა — არსებობენ ისინიც, ვინც მიმნდობი და მოწყვლადი ადამიანების ექსპლუატაციას, მათი ნდობის ბოროტად გამოყენებას, ცდილობენ.

ყველაზე ხშირი სექსუალური ფანტაზიები

არსებობს რამდენიმე თემა, რომელიც მრავალი ადამიანის სექსუალური ფანტაზიებისთვის საერთოა. ეს იმაზე უნდა მეტყველებდეს, რომ ადამიანის ბიოლოგიისა და სოციალური ევოლუციის რაღაც ისეთი ასპექტები არსებობს, რომლებიც მუდმივად აწარმოებს განსაზღვრულ, სპეციფიკურ სექსუალურ მოთხოვნებს. ბევრი ფანტაზია ერთმანეთს უკავშირდება და თანაიკვეთება — სხვა ეროტიკული ფიქრები ბევრად უფრო კონკრეტულია, ზოგის განხორციელება კი, სულაც, შეუძლებელია რეალურ ცხოვრებაში.

წყარო: Angelica Alzona / Lifehacker

წინამდებარე სიაში მიმოხილულია მილიონობით ადამიანის წარმოსახვაში არსებული ყველაზე ხშირი სექსუალური ფანტაზიები (და ეს სია არავითარ შემთხვევაში არ არის ამომწურავი).

ექსპერიმენტული ფანტაზიები მოიცავს რაღაც ახალსა და ამაღელვებელს, შესაძლოა, ისეთ რამეს, რისი ცდაც ადამიანს ეშინია რეალურ ცხოვრებაში ან რასაც, ჩვეულებრივ, სექსის დროს არ აკეთებს. ეს შეიძლება მოიცავდეს ექსპერიმენტებს სხვა, მუდმივი პარტნიორისგან განსხვავებულ ადამიანებთან — ე.წ. არამონოგამიური ფანტაზიები — რაც განსხვავდება ღალატის ფანტაზიებისგან, რადგან ამ შემთხვევაში ყველა მონაწილემ იცის ამის შესახებ და თანახმაა.

ერთნაირსქესიანი ფანტაზიები გულისხმობს ინტიმურობის სურვილს იმავე სქესის მქონე ადამიანთან. ეს შეიძლება მიანიშნებდეს ადამიანის სექსუალურ ორიენტაციაზე, თუმცა არა აუცილებლად. როგორც წესი, ქალებისთვის განსაკუთრებით ბუნდოვანია ეს საზღვრები და ისინი ხშირად ბევრად უფრო კომფორტულად გამოხატავენ თავიანთ მიზიდულობას სხვა ქალების მიმართ. ერთნაირსქესიანი ფანტაზიები შეიძლება განაპირობოს ცნობისმოყვარეობამ ან საკუთარი სექსუალობის შესწავლის სურვილმა საკუთარისგან განსხვავებული გენიტალიებისა (სასქესო ორგანოებისა) და სექსუალური ფუნქციების გათვალისწინების საჭიროების გარეშე.

ფანტაზიები, რომლებიც მოიცავს ე.წ. „ქროს-დრესინგს“ (ინგლ. Cross-dressing) — საპირისპირო სქესის ტანსაცმლის ჩაცმას — ან ანდროგინიას — ერთდროულად „კაცური“ და „ქალური“ მახასიათებლების გამოვლენას — შეიძლება მიუთითებდეს საკუთარი სოციალური როლისგან განცალკევების გრძნობაზე ან იმის სურვილზე, რომ საკუთარი თავის რომელიმე ვერსიას უფრო ჩამოშორდე ან უფრო მიუახლოვდე, ან ორივეზე ერთად.

აკრძალულ ან მიუწვდომელ ფანტაზიას ახასიათებს აღტაცება, რომელიც ახლავს ისეთი რამის კეთებას, რასაც არ უნდა აკეთებდე ან რის გამოც გაგკიცხავდნენ. იმის რისკი, რომ შეიძლება შემოგისწრონ, ან, უბრალოდ, რაიმეს მალულად კეთება ზოგჯერ აღტაცების მომგვრელია. ზოგი ადამიანი კიდევ უფრო შორს მიდის და რისკის ან თავგადასავლის განცდის გასაძლიერებლად საფრთხის ელემენტებიც შეაქვს ფანტაზიაში.

დომინაციის ან კონტროლის ფანტაზიები დაკავშირებულია ძალაუფლების ქონასთან, ხშირად სხვა ადამიანზე ან ადამიანებზე. ეს ზოგ ადამიანს იმის შესაძლებლობას აძლევს, რომ იგრძნონ კონტროლი, რომელიც ცხოვრებაში აკლიათ, ან, უბრალოდ, დატკბნენ იმ ფიქრით, რომ ვიღაც მათ ბრძანებას ასრულებს, რომ ისინი განაგებენ მოვლენებსა თუ შეგრძნებებს ან რომ, უბრალოდ, დომინანტები არიან და ძალაუფლება აქვთ.

მორჩილების („სუბმისია“; ინგლ. Submission) ან კონტროლის არქონის ფანტაზია საკმაოდ ხშირია კაცებშიც და ქალებშიც. მათ, ვისგანაც დომინანტობას ელიან, შეიძლება რცხვენოდეთ მორჩილების სურვილის. მათ, ვისგანაც მორჩილობას ელიან, შეიძლება რცხვენოდეთ სპონტანურად გაჩენილი ლტოლვის, ნაცვლად იმისა, რომ სხვისი ლტოლვის საპასუხოდ მოქმედებდნენ, როგორც მათგან ელიან. ამ უარყოფითი შეგრძნებებისთვის გვერდის ავლა შესაძლებელია ყველა სექსუალური ელემენტის წყაროს ისე გადამისამართებით, რომ ადამიანს მათზე კონტროლი საერთოდ არ ჰქონდეს. ამით შეიძლება აიხსნას, თუ რატომაა სუბმისიურ ფანტაზიებში ხშირი დაბმა („ბონდაჟი“; ინგლ. Bondage) და გაუპატიურება.

► გაუპატიურებაზე ფანტაზიების ქონა არ ნიშნავს, რომ ადამიანს სურს, რეალურადაც გააუპატიურონ.

► იხილეთ აგრეთვე: თანხმობა და სექსი — ზუსტად რას ნიშნავს გაუპატიურება?

დამცირების ან შეურაცხყოფის (ინგლ. Humiliation ან Degradation) ფანტაზიები შეიძლება აღგზნების ან გარკვეული სურვილების ქონის გამო სირცხვილთან იყოს დაკავშირებული. ამ აღგზნებისა თუ სურვილების ასრულების დროს დამცირება შეიძლება ადამიანისთვის მათი გამართლების გზა იყოს. დამცირების ფანტაზიებს ზოგჯერ სულაც ფსიქოთერაპიული, განმკურნავი ეფექტი აქვს იმ ადამიანებზე, რომლებსაც, ჩვეულებრივ, საკუთარი გრძნობების გამოხატვა უჭირთ. ბევრ ადამიანში ძალიან ძლიერ ემოციებს აღძრავს იმის წარმოდგენა, რომ მას აიძულებენ, სულიერად გატყდეს, ან კათარზისში — დათრგუნული, განდევნილი ემოციები გამოხატვის პროცესში — გადაეშვას. ასეთი გამოცდილების მიღება პოტენციურად ძალიან განმათავისუფლებელია და მენტალური საზღვრების გაფართოებას უწყობს ხელს.

ზოგისთვის ასევე აღგზნების წყაროა ტკივილი და წამება, იქნება ეს მათ მიერ განხორციელებული (სადიზმი), მათზე განხორციელებული (მაზოხიზმი), თუ ორივე (სადომაზოხიზმი). სხვადასხვა ადამიანისთვის სხვადასხვა დოზის ტკივილია მისაღები და კომფორტული — დაწყებული მსუბუქი, ეროტიკული „სფენქინგით“ (უკანალზე წამორტყმით; ინგლ. Spanking) და დამთავრებული ძლიერად ცემით, რომელიც სხეულზე შესამჩნევ დალურჯებებს ტოვებს. ფანტაზიები ადამიანებს ამ პროცესის ისე განცდის საშუალებას აძლევს, რომ სხეულს რეალური ზიანი არ მიადგეს. თუმცა, აუცილებელი არაა, რომ წამება ფიზიკური იყოს — მაგალითად, ბევრს მოსწონს, როდესაც ორგაზმის ზღვარზე მიჰყავთ, შემდეგ კი ჩერდებიან და მისი განცდის საშუალებას ან უფლებას არ აძლევენ.

როლური თამაშები („როლფლეი“; ინგლ. Roleplay) ადამიანის ჩვეული შემზღუდავი ჩარჩოებიდან გამოსვლას და, სავარაუდოდ, ახალ ჩარჩოებში გადასვლას მოიცავს — გააჩნია, რა წესები მოქმედებს ფანტაზიაში. ყველაზე პოპულარული სცენარები მოიცავს პერსონაჟებს სხვადასხვა ისტორიული ეპოქიდან, გამოგონილი სამყაროდან, ზოგჯერ ასევე ცნობილი წიგნებიდან, ფილმებიდან ან სერიალებიდან. თუმცა ადამიანმა ასევე შეიძლება მოირგოს უფრო ზოგადი როლი, მაგალითად, ექიმის ან პაციენტის, სტრიპტიზიორის ან კლიენტის, ფოტოგრაფის ან მოდელის და ა.შ. როლური თამაშების ერთ-ერთი მიმზიდველი ფაქტორი ისაა, რომ ისინი საშუალებას იძლევა, ადამიანმა თავი ისეთ პიროვნებად წარმოიდგინოს, რომელსაც არ ეშინია საკუთარი თავის გამოხატვის, თუნდაც ყველაზე უფრო გარყვნილი ფორმით.

მრავალი სექსუალური ფანტაზიის ნაწილია ასევე ცხოველები და წარმოსახვითი არსებები. ზოგისთვის ჩვეულებრივი ადამიანები ზოგჯერ ცოტა მოსაწყენია და მათ სურთ ისეთი შეგრძნებების გამოცდა, რომლებიც უკავშირდება ბეწვს, ქერცლს, რქებს, ფრთებს, საცეცებს და ა.შ. სხვები ასეთ ფანტაზიებს კონკრეტულ არსებასთან ემოციური სიახლოვის გამოსახატად იყენებენ.

► არსებებს, რომლებსაც არ შეუძლიათ, ბოლომდე გაიაზრონ სექსი და სექსუალური აქტივობები, არ შეუძლიათ ვალიდური თანხმობის გაცემა. მათ შორის არიან ბავშვები, ზოგი ზრდასრული მძიმე დაავადებებით და ცხოველები.

ტანისამოსის ნაწილები, როგორებიცაა ფეხსაცმლები, საცვლები და მაღალყელიანი წინდები ხშირად ბევრი ადამიანისთვის მიმზიდველია, რადგან ისინი სხეულის გარკვეულ ნაწილებს უკავშირდება ან გამორჩეულ ვიზუალურ ეფექტს ახდენს. ზოგი ნივთი, განსაკუთრებით საცვლები და ლიფები, ბევრისთვის განსაკუთრებით ეროტიკულია, რადგან ისინი მხოლოდ ინტიმურ სიტუაციებში ჩანს. ძველად ასეთი დამოკიდებულება ქალების კოჭების მიმართ ჰქონდათ.

► გაითვალისწინეთ, რომ ყოველივე ზემოთ ჩამოთვლილი მხოლოდ აბსტრაქტული დაკვირვებებია და ყველა ადამიანს არ მიესადაგება. სექსუალური ფანტაზიები ძალიან პირადი რამაა და ინდივიდის სურვილების მნიშვნელობა საჯარო განხილვას არ ექვემდებარება.

წყარო: Normal

ნორმალური ვარ?

ბევრი ადამიანი დარდობს, რომ მათი ფანტაზიები საზიანო განზრახვას ან ამორალურობას მოიცავს. დიდი უმრავლესობისთვის ეს ასე არ არის. თავში ყველაფერი შეიძლება მოგივიდეთ, მაგრამ თქვენ თავად წყვეტთ, რომელ ფიქრებთან გააიგივებთ თავს. მართალია, ადამიანები, რომლებიც ამორალურ სქესობრივ აქტებს ჩადიან, ხშირად მათზე ფანტაზირებენ კიდეც, მაგრამ უბრალოდ რაიმე ფანტაზიის ქონა არ ნიშნავს, რომ ადამიანს მისი რეალურად ასრულების სურვილი აქვს ან ამის გამკეთებელია.

ფანტაზიები შეგვიძლია სიზმრებს შევადაროთ, რადგან ისინი ხშირად მეტაფორულად გამოხატავენ იმ ემოციებსა და მოვლენებს, რომლებიც არ ვიცით, როგორ გავიაზროთ და „გადავხარშოთ“, ამიტომაც ისინი ხშირადაა უცნაური და არასტანდარტული — უბრალოდ, ადამიანები, როგორც წესი, ხმამაღლა არ საუბრობენ თავიანთ პირად უცნაურ მეტაფორებზე. რაღაც გაგებით, ძალიან ნორმალურია, იყო „არანორმალური“.

ფანტაზიები და (რეალური) სექსი

სექსუალური ფანტაზიები კარგი გზაა სექსში უფრო მეტი ლტოლვისა და სურვილის აღსაძვრელად, თუმცა პარტნიორთან მათზე საუბრის დაწყება არც ისე მარტივია, განსაკუთრებით თუკი აქამდე არასდროს გისაუბრიათ სექსუალურ ფანტაზიებზე.

საუბარი შეგიძლიათ დაიწყოთ თქვენი პარტნიორისთვის იმის კითხვით, სდომებია თუ არა ოდესმე რამე კონკრეტულის ცდა სექსში — სავარაუდოდ, ისიც შემოგიბრუნებთ კითხვას. შესაძლოა, სულაც, ერთმანეთის შემავსებელი „ქინქები“ გქონდეთ. თუკი პარტნიორი თავის ფანტაზიებს გაგიზიარებთ, გესმოდეთ, რომ ეს ერთგვარი ნდობის გამოცდაა, და მას ისევე მოექეცით, როგორც თავად ისურვებდით, რომ იმავე სიტუაციაში თქვენ მოგქცეოდნენ. ცხადია, ყოველთვის არსებობს იმის შანსი, რომ პარტნიორს იგივე არ მოსწონს, რაც თქვენ (ან პირიქით), რა შემთხვევაშიც, ალბათ, საუკეთესო გზა იქნება, რომ უბრალოდ პატივი სცეთ მის სურვილს, მაგრამ ფოკუსირდეთ იმ აქტივობებზე, რომლებიც ორივესთვის სასიამოვნოა.

თუკი თქვენც და თქვენს პარტნიორსაც სიახლეების ცდის სურვილი გაქვთ, გაითვალისწინეთ, რომ ეს ახალი ტერიტორიაა, და არ იჩქაროთ. დაიწყეთ თქვენი ფანტაზიების პატარა ასპექტების ჩანერგვით და ნელ-ნელა ააგეთ მთლიანი სცენარი (თუ ამის სურვილი გაქვთ).

მნიშვნელოვანია, რომ ყველაფერი კარგად განიხილოთ და წინასწარ შეისწავლოთ, განსაკუთრებით თუ თქვენს ფანტაზიებში პოტენციურად სახიფათო აქტივობებია, მაგალითად, დაბმა, უხეშობა ან ტკივილი — აუცილებელია მათი სწორად გაკეთება, რათა ყველაფერი გეგმის მიხედვით და შეთანხმებულად წავიდეს. შეარჩიეთ გამოკვეთილი სტოპ-სიტყვა — კოდური სიტყვა, რომელიც მიანიშნებს, რომ თქვენ ან თქვენს პარტნიორს აქტივობის შეწყვეტა გსურთ — და დარწმუნდით, რომ ორივე კომფორტულად გრძნობთ თავს გეგმის ყველა ასპექტში. სავარაუდოდ, პირველ ცდაზე ყველაფერი ისე იდეალურად არ ჩაივლის, როგორც ჩაიფიქრეთ, თუმცა გულს ნუ დაიწყვეტთ — სრულყოფილებისთვის ცოდნისა და გამოცდილების მიღებაა საჭირო.

წარმატებებს გისურვებთ!

გამოყენებული წყარო:

მთავარი სურათი: Playbuzz

წყარო

1...808182...689გვერდი 81 of 689

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia